Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Συνεντεύξεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Συνεντεύξεις. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2024

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΝΗ ΧΩΡΕΑΝΘΗ

 Ελένη Χωρεάνθη Επιλέγω και παρουσιάζω συγγραφείς

Βαγγέλης Θ Κακατσάκης
Δάσκαλος/ποιητής/ πεζογράφος/ δημοσιογράφος


🟣 Ο της Δασκαλοσύνης γεωργός *🟣
👇Τον Βαγγέλης Κακατσάκη, “Τον της Δασκαλοσύνης Γεωργό”, όπως ο ίδιος αυτοχαρακτηρίστηκε σε ερώτησή μου, εκτός από τη μακροχρόνια συνεργασία του με τα ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ, ως ποιητή τον γνωρίζω από τις συλλογές ποιημάτων του και από την ωραία και πολύ ενδιαφέρουσα συνεργασία μας στον προσφιλέστατο “Παιδότοπο”. Έχω υπόψιν μου και μια πρόσφατη, πρώτη, συλλογή εξαιρετικών διηγημάτων του. Έτσι για μια πιο καλή επαφή και γνωριμία, επέλεξα να κάνουμε μια πολύ σύντομη παρουσίασή του στο προφίλ μου και στο δικό μου blog ΣΧΕΔΙΑΣΜΑΤΑ, και του υπέβαλα μερικές ερωτήσεις / απορίες μου. Εκείνος πρόθυμα ανταποκρίθηκε:
*
👇Σας γνώρισα ως δάσκαλο - ποιητή. Ποια από τις δύο ιδιότητες πιστεύετε ότι σας εκφράζει περισσότερο; Και πώς το ερμηνεύετε αυτό.
👉Πρώτα πρώτα να σας ευχαριστήσω που με φιλοξενείτε στο ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ σας, δείχνοντας την αγάπη σας, για πολλοστή φορά στο πρόσωπό και στο όποιο έργο μου. τιμή για μένα. Ξέρω καλά την προσφορά σας στην Λογοτεχνία αλλά και στην Δασκαλοσύνη. Στην ερώτησή σας, τώρα. Πιστεύω ότι με εκφράζουν το ίδιο και οι δύο. Υπηρέτησα τη Δασκαλοσύνη 39 χρόνια, πώς να μην αγαπώ την ιδιότητα του δασκάλου; Άρχισα να γράφω ποιήματα όντας μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου και έχουν εκδοθεί μέχρι τώρα σε βιβλία έξι ποιητικές μου συλλογές, ενώ πολλά ποιήματά μου είναι ανέκδοτα. Πώς να μην αγαπώ την ιδιότητα του ποιητή; Έτσι κι αλλιώς ο δάσκαλος για μένα είναι ποιητής και ο ποιητής δάσκαλος...
*
👇Τι έχετε αποκομίσει από την εμπειρία σας και θεωρείτε εμβληματικό το ρόλο “Δάσκαλος ποιητής”;
👉Όντως εμβληματικός ο ρόλος “δάσκαλος – ποιητής”.Ο δάσκαλος είναι ποιητής και ο ποιητής δάσκαλος, το πιστεύω μου. Κοινός τους παρονομαστής για μένα η λέξη γεωργός. Μου αρέσει πολύ η ενασχόληση με τη γη…
*
👇Ξαναδιαβάζοντας τα ποιήματα της “ΚΑΖΟΒΑΡ”, παρατηρώ τεράστια διαφορά από τα ποιήματα των άλλων συλλογών σας, τόσο ως προς τη θεματολογία και το περιεχόμενο, όσο και ως προς την τεχνική. Πού οφείλεται αυτή η στροφή;
👉Τα περισσότερα ποιήματα της “ΚΑΖΟΒΑΡ” γράφτηκαν τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, ύστερα από “Τα άλογα του χρόνου”, που είναι η πρώτη μου ποιητική συλλογή. Η όποια στροφή για σας στις επόμενες ποιητικές μου συλλογές έγινε “ανεπαισθήτως”, υπηρετώντας τις ανάγκες έκφρασης άλλων δεδομένων...
*
👇Η εμμονή να εστιάζετε σε θέματα που όχι μόνο άπτονται αλλά είναι συνυφασμένα με τη μοναχική/ μοναστηριακή ζωή και τα χελιδόνια, αλλά και σε μια βιωματική σχέση με την εκκλησία, πού οφείλεται;
👉Βιωματική η σχέση με την εκκλησία χάρις στην μητέρα μου, παιδιόθεν. Αδιανόητο γι αυτήν να μην μας πηγαίνει κάθε Κυριακή και κάθε μεγάλη γιορτή στην εκκλησία. Ήμουν μαθητής Δ΄ Δημοτικού, όταν ο παπάς του χωριού με έβαλε στο ψαλτήρι… Αυτό που επισημαίνετε το συναντά ο αναγνώστης στην τελευταία ποιητική μου συλλογή “Τα χελιδόνια του μοναχού”. Στον απόηχο μιας από τις επισκέψεις μου στο Άγιο Όρος η γραφή των περισσότερων ποιημάτων της…
*
👇Το πρόσφατο βιβλίο σας, η συλλογή “Πότες θα κάμει ξεστεριά…”, επτά διηγήματα, «μνήμες μιας άλλης Κρήτης..., ιδιαίτερα συγκλονιστικών ποιητικών διηγημάτων, αποκαλύπτουν έναν σπουδαίο πεζογράφο παράλληλα με τον ποιητή. Να περιμένουμε εκπλήξεις;
👉Τιμή για μένα τα λόγια σας για την “Ξεστεριά¨μου που, ειρήσθω εν παρόδω. πήρε πέρυσι το 1ο Βραβείο “Μάρκος Αυγέρης” Πεζού Λόγου της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Αγαπώ την πεζογραφία και την υπηρετώ, όπως την ποίηση, καθώς και την δημοσιογραφία, όντας για πολλά χρόνια τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας “Χανιώτικα Νέα”. Χαρά για μένα να αξιωθώ στην έκδοση και άλλων βιβλίων μου…”
👇Είστε σαφέστατος και σας ευχαριστώ πολύ. Τιμή και χαρά μου να παρουσιάσω τον τιμημένο και με “Πρώτο Βραβείο” της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών”, για τη συλλογή διηγημάτων του “Πότες θα κάνει ξεστεριά”, σημαντικό σύγχρονο Χανιώτη Δάσκαλο Ποιητή, έναν ΄πανάξιο “γεωργό”, όχι μόνο της γης, όπως ευφυώς απαντά στην ερώτησή μου και “της...Δασκαλοσύνης γεωργό”.
*
👉Γεννήθηκε στα 1948 κι έζησε τα παιδικά και τα εφηβικά του χρόνια σε μια χώρα λεηλατημένη υλικά και ηθικά, αιμόφυρτη, φτωχή καταπληγωμένη από τις μεγάλες συμφορές και μετεμφυλιακά μίση. Η εφηβεία του συμπορεύεται με τις πολιτικοκοινωνικές ανακατατάξεις, τη δικτατορία των συνταγματαρχών, την επάνοδο της Δημοκρατίας στη χώρα και με όσα συν και πλην δημιούργησε η μετάλλαξη της ελληνικής κοινωνίας από αγροτική σε νεοαστική και με όσα προκάλεσε ο νέος τρόπος ζωής με την περίφημη «παγκοσμιοποίηση» που ανάτρεψε τα πάντα και επέβαλε τους δικούς του όρους ζωής και συμπεριφοράς. Αιώνιες, βασικές αξίες καταπατήθηκαν, αλώθηκαν τα ιερά και τα όσια.
👉Μέσα σε τούτον το χώρο όπου συμβιούν οι πάντες, ο ποιητής, ευθύς εξαρχής, διαχωρίζει τη θέση του και αυτοσυστήνεται ως εάν ήταν ο πρώτος ζωντανός άνθρωπος που συνειδητοποίησε την ύπαρξή του ανάμεσα στο πολυώνυμο πλήθος, μέσα στο άναρχο χάος μιας «ακυβέρνητης πολιτείας» και τον ξεχωριστό του ρόλο που εκ των πραγμάτων έχει επιφορτιστεί να επιτελέσει στο θέατρο της καθημερινής ανθρώπινης περιπέτειας. Και ύψωσε το ανάστημά του για να δηλώσει πως υπάρχει έστω και ένας, ας είναι και «ο πρώτος ζωντανός» που θα αντισταθεί και θα σταθεί «γυμνός, ανυπόδητος και πένης» ενάντια σ’ εκείνους που μετέβαλαν την πατρίδα του σε πόλη Κάζοβαρ, «σε χώρα τυφλών, σακάτηδων, γερόντων» κραυγάζοντας:
«Ιδού εγώ! Ο πρώτος που χαστούκισε το χάος
Ο πρώτος που λούστηκε γυμνός στο ηλιοφώς
Ιδού εγώ
Ο πρώτος ζωντανός γυμνός, ανυπό
δητος και πένης,
σε χώρα τυφλών, σακάτηδων, γερόντων, / μόνος πορεύομαι.../ Ο έσχατος νεκρός.../...μόνος καθεύδω/
Ιδού εγώ!
Ο πρώτος και ο έσχατος άνθρωπος»
Πόσο μακριά έβλεπε ο ποιητής, πόσο ζούσε αυτό που συμβαίνει κάθε μέρα στον τόπο μας και στον κόσμο. Με τη δύναμη των όπλων τάχα για να παγιωθεί ειρήνη, έκαναν τον κόσμο Κάζοβαρ:
«...Αυτοί που έμπηξαν το μαχαίρι
στην πόρτα της δικής μας άνοιξης,
κρύφτηκαν μέσα στο πλήθος.
...Βαδίζουμε ξυπόλητοι
στην ανθρακιά των ονείρων μας.
… Πιο χαμηλά από τα δάκρυα,
δένουμε κόμπο τη σημαία μας.
Εδώ είμαστε!
Μόνοι, ανέστιοι κι ανυπόδητοι...
Λάβετε φάγετε /την αδυναμία μας!»
Ο ποιητής έχει το σθένος να δώσει απάντηση και σε κάθε κατηγορία για δήθεν ολιγωρία και σιωπή:
«…Μα εμείς ξέρουμε, γιατί / πήγαν χαμένες τόσες άνοιξες...
Ξέρουμε, /πόσο χώμα χρειάζεται / στη μικρή αυλή μας /για να ριζώσει
η αστραπή του ονείρου../...γιατί προσμένουμε την ανάσταση».
Τι κι αν προσπάθησαν να σπείρουν την απελπισία;
Εκείνοι οι γενναίοι πια άντρες:
« Αντι για ψωμί τις μέρες εκείνες
δείπνησαν τη λεβεντιά.
Ήπιαν το κρασί της δόξας,
έτσι χορτάτους τους βρήκε ο θάνατος.
Η Κρήτη φόρεσε το μαύρο τσεμπέρι της
κι έψαλλε το ‘Χριστός Ανέστη’.
Ο θάνατος αυτός ονομάστηκε
Αθανασία”.
👉Αφιερωμένο στα παιδιά του, τον Νεκτάριο και τον Θεοκλή, η συλλογή “Οπως το ψωμί”, 54 αφηγηματικών, ως επί το πλείστον, βιωματικών ποιημάτων που για να γίνουν ζυμώθηκαν οι λέξεις «όπως το ψωμί», περιγράφουν στιγμές και εικόνες από την απλή, τη γεμάτη από την ποίηση των απλών πραγμάτων καθημερινότητα των ανθρώπων της ελληνικής υπαίθρου σε πρώτο επίπεδο, αλλά μέσα από τις απλές, ανεπιτήδευτες ποιητικές εικόνες διοχετεύονται σύγχρονα μηνύματα και προβληματισμοί του ποιητή, όπως βιώνει τη σύγχρονη πραγματικότητα στην ωραία πόλη των Χανίων.
👉Ωστόσο, θέλει να βγει από το κέλυφος της μοναξιάς και ν’ ανοιχτεί στους ωκεανούς αναζητώντας λιμάνι για να δέσει το πλεούμενο που θα τον έφερνε σε μια καρδιά. Ως:
*
«Αλιεύς ελπίδων
σε φουρτουνιασμένες θάλασσες.
περιποιητής φυτών
στους γκρεμνούς της μη εξουσίας.
Ποιμήν αγαθών προβάτων
και διώκτης αιμοβόρων λύκων.
Ο ποιητής!
Αίρων την οδύνη του σύμπαντος κόσμου.
Σε ρόλο Σίμωνος Κυρηναίου.
Ο ποιητής»
*
👉Πότε «παίζοντας με τις λέξεις», υποσυνείδητα ίσως, μπορεί και συνειδητά, επαναλαμβάνει με άλλα λόγια: Στην αρχή μου είναι το τέλος μου, το τέλος μου είναι στην αρχή μου, σχηματίζοντας τον κύκλο της ζωής που αρχίζει με τη γέννηση και κλείνει με τον θάνατο. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αρχή και τέλος όπως ορίζει ο καντηλανάφτης της ζωής, ο χρόνος. Καi για τον εξορκισμό των εντός και εκτός δαιμόνων του κακού:
*
«Ένα πρωτομαγιάτικο στεφάνι
στην πόρτα της πατρίδας.
Όπως παλιά.
Επειγόντως...»
*
👉Τίποτα δεν περνάει απαρατήρητο. Ο Κακατσάκης ζει τη σύγχρονή του πραγματικότητα. Συγκινείται από όσα συμβαίνουν γύρω του. Ο θάνατος από πνιγμό ενός νέου, παλιού μαθητή του τον συγκλονίζει.
Η Μαρία, δεκαπεντάχρονη ανύπαντρη μητέρα, που πάει στην εκκλησία να «σαραντίσει» με την ευλογία του ιερέα, αλλά δεν τον βρίσκει και κάνει την Παναγιά να ντρέπεται για κείνη...Δεν είναι μόνο η μικρή Μαρία που συγκινεί τον ποιητή, είναι η δυστυχία της δεινοπαθούσας κοινωνίας που τη βλέπει παντού και απευθυνόμενος στον Κύριο των δυνάμεων:
*
«Στους συννεφιασμένους ουρανούς των καιρών μας.
Στα μετέωρα χέρια των ζητιάνων.
Στην καθημερινότητα που μας τρομάζει
(...)Παντού Σταυρωμένο σε βλέπουμε, Κύριε!
Κάθε μέρα Μεγάλη Παρασκευή...
*
👉 Όταν συνάντησε την Ευδοκία ο κόσμος έγινε πιο όμορφος πιο απλός στα μάτια του, η Ευδοκία ευδόκησε να γίνει ο δρόμος της ζωής του «η οδός η άγουσα» στον άγνωστο κόσμο των κρυμμένων μυστικών και ανεξήγητων μυστηρίων ώσπου ερευνώντας να ανακαλύψει τα σύμβολα / κλειδιά για να ανοίξει τη θύρα του παραδείσου και να εισέλθει στον κήπο της Εδέμ όπου θα συναντήσει την ποίηση για να συνεχίσει το ατελείωτο ταξίδι στις θάλασσες και τους ωκεανούς των λέξεων αλιεύοντας το υλικό και σμιλεύοντας το καλλιτεχνικό του έργο, το σώμα των στίχων που στοιχειώνει το έργο του:
«Επιμένω να ταξιδεύω
στη θάλασσα των ματιών σου
κι ας είναι (σ)κουρ(ι)ασμένη
η πυξίδα τού «σ’ αγαπώ».
Επιμένω ν’ αναζητώ
ένα σινιάλο σου
για να πιάσω λιμάνι,
να δέσω επιτέλους τη βάρκα μου...»
(Ενθάδε κείται, απόσπασμα)
Ωστόσο, όμως ο ποιητής δεν έχει αυταπάτες. Γνωρίζει πως η ζωή πάνω στη φλούδα της γης είναι πρόσκαιρη, η αιωνιότητα υπάρχει, αν υπάρχει, σε άλλη, ασύλληπτη διάσταση χώρου και χρόνου:
«Ωστόσο, το ξέρω.
Ταξιδεύοντας θα ‘ρθει
να με βρει ο θάνατος
μεσοπέλαγα.
Ωραίος τόπος τα μάτια σου
για το «ενθάδε κείται»
(Ενθάδε κείται, απόσπασμα)’
*
👉Τα χελιδόνια του μοναχού, που έφτασαν μόλις από την Κρήτη, έφεραν την άνοιξη και τη χαρά στην ψυχή μου. Ο καθάριος ήχος του χορού των αγγέλων και των χελιδονιών συλλειτουργούντων με τον μοναχό και οι ομορφιές της φθινοπωρινής φύσης που μοσκοβολάει ο βασιλικός, ευωδιάζουν οι βαρσάμοι κι ο αροσμαρής ολοχρονίς:
Μυρίζουν οι βασιλικοί, μυρίζουν κι οι βαρσάμοι
μα τ’ άρωμα τ’ αροσμαρή είναι που ξεχωρίζει,
μυρίζει αιωνιότητα
το τραγούδι του κορυδαλλού
π’ ολοχρονίς του χρόνου
τ’ αρέσει στον αροσμαρή να έχει τη φωλιά του –
εκεί κι αν νιώθει άρχοντας…”
👉Ποίηση ατόφια, αλλά πολυσήμαντη, εστιασμένη στα αμετακίνητα βάθρα της Ορθοδοξίας, υμνούσα και ευλογούσα τον Θεό και τους αγίους αυτού, ψάλλοντας με τον μοναχό και τους αγγέλους, συλλειτουργούσα με τα «Χελιδόνια του μοναχού». Η γραφή του είναι απλή, αλλά περιεκτική, όπως και η σκέψη του. Σύντομη και αποσπασματική, κοφτή, σπαθάτη. Έχει την καθαρότητα και την ομορφιά της φυσικής καθημερινής ομιλίας και την αθωότητα του πρωτογενούς αποφθεγματικού λόγου, αποτέλεσμα της στενής σχέσης του με την καθημερινότητα, τη φυσική ζωή στην ύπαιθρο και την απτή πραγματικότητα. Ακολουθεί τη φυσική ροή των πραγμάτων συντονίζοντας τους έξωθεν προσλαμβανόμενους ήχους με τους βηματισμούς της καρδιάς του, με το συναίσθημα. Εκφράζει τα διανοήματά του με ρέουσα καθημερινή ομιλία και καθαρές εικόνες:
“...Μόνος, γυμνός και ανυπόδητος,
με ποταμίσια, μέχρι πελμάτων γενειάδα,
και στην εικόνα του,
όντας, ωστόσο, στο εκκλησάκι του,
κάτω από τη σκιά ενός θεόρατου πλάτανου,
δίπλα σε μια αστείρευτη γάργαρη πηγή,
καταμεσής στην πλατεία του χωριού,
ν’ αφήνει καθημερινά το τέμπλο
και να προστρέχει σε βοήθεια των χωριανών,
η τωρινή του απασχόληση.
(«Ο Γυμνός άγιος»)
👉 Με πολλή άνεση συνδυάζει το γήινο με το ουράνιο απλά και φυσικά, Εντάσσει στην ποίησή του ό,τι τον θέλγει, όσα τον συγκινούν, όσα τον προβληματίζουν. Όλα όσα εμπίπτουν στην αντίληψη και την ευαισθησία του τα καταγράφει με άνεση, χωρίς να τον απασχολεί ιδιαίτερα η μορφή, αλλά η ουσία του ποιητικού του λόγου:
Ορθοδοξία είναι
και η ανοιχτή πόρτα για τον ζητιάνο
και η λειτουργία στην εκκλησία του εμείς
και ο σεβασμός στις όποιες επιλογές των άλλων
και ο πλούτος του μη κατέχειν
και η ενατένιση του ουρανού.
Ο Χριστός
στη θέση του εμπερίστατου συνανθρώπου.
Η ορθοδοξία είναι ορθοπραξία.
(«Ορθοδοξίας ανάγνωσμα»)
👉Η ποίηση του Βαγγέλη Κακατσάκη είναι γεμάτη εικόνες και βιώματα θρησκευτικού βίου, γεμάτη ψαλμωδίες, πετάγματα χελιδονιών, λαλιές πουλιών κι αρώματα:. Μοσχοβολάει βάρσαμο, βασιλικό κι αροσμαρή, ρέει κελαρυστή και λαμπερή κι ευφραίνει την ψυχή μας.
Μυρίζουν οι βασιλικοί, μυρίζουν κι οι βαρσάμοι
μα τ’ άρωμα τ’ αροσμαρή είναι που ξεχωρίζει,
μυρίζει αιωνιότητα
το τραγούδι του κορυδαλλού
π’ ολοχρονίς του χρόνου
τ’ αρέσει στον αροσμαρή να έχει τη φωλιά του –
εκεί κι αν νιώθει άρχοντας...
(«Άρωμα αροσμαρή»)
👉 Ξεκινώντας να γράψω τις εντυπώσεις μου για το Πότες θα κάμει ξεστεριά…, σκέπτομαι πως δεν είναι καθόλου τυχαίο που αγαπούν και τιμούν τον ποιητή τους οι συμπολίτες του. Το πιο σημαντικό στην περίπτωση του Βαγγέλη Κακατσάκη, ενός ανθρώπου με έντονη και ουσιαστική παρουσία στα πνευματικά πράγματα του τόπου του. Στα εφτά διηγήματα της συλλογής αναδεικνύεται μια άλλη πτυχή του ταλέντου του: του πεζογράφου, του διηγηματογράφου, πόσο δυναμικός φανερώνεται στα διηγήματά του ο γενναίος, αβίαστος και απρόσκοπτος, λιτός ποιητικός λόγος, διακοσμημένος με υπέροχα ιδιωματικά στοιχεία της ντοπιολαλιάς, ενταγμένα τόσο οργανικά στο κείμενο, αποτελούν αναπόσπαστα οργανικά μέλη της εκφραστικής του και μοσχοβολούν βασιλικό κι αροσμαρή. Κυρίως τον απασχολεί ο άνθρωπος και η μοίρα του τόπου του. Συγγραφέας ελληνοκεντρικός και ανθρωποκεντρικός, δεν μπορεί παρά να εστιάζει το ενδιαφέρον του στον άνθρωπο ως θύτη και θύμα, δημιουργό και καταστροφέα, και στον τόπο, στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Αλλά πάντα μέσα από το πρίσμα της αισιοδοξίας, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές του καθημερινού βίου, συχνά αβίωτου των ηρώων του:
“...Η μέρα αναμάζωνε/ τους ύστερους απλοκαμούς της απ’ τα ψηλώματα/ κι ο Θοδωρομανόλης,/ ορθός απ’ ώρα στην ξώπορτα του σπιτιού του,/ αφρουκαζόταν/ τη μαύρη αναπνιά της νύχτας γύρω του./ Πρώτη φορά στη ζωή του/ ένιωθε μια παράξενη χαρά για τον ερχομό της./ Άλλες βραδιές, με το λιοβασίλεμα,/ κλειδωμαντάλωνε τα πορτοπαράθυρα/ κι έπεφτε σε συλλογή...”
Ο λυρισμός ρέει αβίαστα από μέσα του.
“…Η νύχτα τύλιξε γκαρδιακά/ το στημονερό αψηλό κορμί του Θοδωρομανόλη/ στη δροσουλιασμένη της αγκαλιά. Πάνω του ο ουρανός, περβόλι φυτεμένο με τάξη και μαστοριά/ απ’ τα χέρια του Μεγάλου γράφει: Ζευγά,/ συντρόφευε τα ζάλα του/ που τάχαιναν ολοένα/ κι έκαναν τα ογρά φύλλα του μονοπατιού/ να τριζοβολούν σαν πεθαμένα…”
Αλλού γράφει:
Τ”...α άστρα είχαν ξεφυτρώσει από ώρα στον ουρανό. Ξεστεριά! Οι κούμαροι και οι αροδαμοί μοσκομύριζαν. Πόσο μορφονιά ήτανε φέτος η άνοιξη! Η θαλασσινή αερινάδα ζόρισε απ’ το Φλεβάρη τα νια μπουμπούκια να προβάλουν τα κεφαλάκια τους. Με το έμπα τ’ Απρίλη που ’φτασε και το χαμπάρι του Σηκωμού, είχανε κιόλας στελειώσει έρωτα με τον ήλιο.
Κι αλλού:
“...Ξημέρωνε! Τα μπουμπούκια τίναζαν τα κεφαλάκια τους κι ετοιμάζονταν να πουν καλημέρα στον ήλιο. Για μια στιγμή, της πέρασε η ιδέα να πάρει τον κατήφορο, να γυρίσει στο σπίτι της. Οι δουλειές είχαν απομείνει πίσω. Οι όρνιθες ατάιστες. Τα κρεβάτια ξέστρωτα. Το σπίτι άνω κάτω. Μα τα πόδια της ήταν τόσο βαριά, για να κάμουν έναν τόσο μεγάλο δρόμο. Ο γκρεμνός έχασκε δυο βήματα μπροστά της και περίμενε το τέλος…”
Πρόκειται για γραφή ρέουσα, διανθισμένη πού και πού με την ιδιάζουσα τοπική φρασεολογία που την καθιστά εξαιρετικά ενδιαφέρουσα.
ΕΛΕΝΗ ΧΩΡΕΑΝΘΗ
Παλαιό Φάκηρο, ανανεωμένη δημοσίευση, 30. 10. 2024
*
Μπορείτε να διαβάσετε τη συνέντευξή μας και εδώ👇

Πέμπτη 18 Ιουλίου 2024

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ: O TΗΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣΥΝΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΓΕΩΡΓΟΣ




Ελένη Χωρεάνθη
Επιλέγω και παρουσιάζω συγγραφείς
Βαγγέλης Θ Κακατσάκης Δάσκαλος/ποιητής/ πεζογράφος/ δημοσιογράφος
“Ο της Δασκαλοσύνης γεωργός”
Τον Βαγγέλη Κακατσάκη, “Τον της Δασκαλοσύνης Γεωργό”, όπως ο ίδιος ευφυώς αυτοχαρακτηρίστηκε σε ερώτησή μου, εκτός από τη μακροχρόνια συνεργασία του με τα ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ, ως ποιητή τον γνωρίζω από τις συλλογές ποιημάτων του και από την ωραία και πολύ ενδιαφέρουσα συνεργασία μας στον προσφιλέστατο “Παιδότοπο”. Έχω υπόψιν μου και μια πρόσφατη, πρώτη, συλλογή εξαιρετικών διηγημάτων του. Έτσι για μια πιο καλή επαφή και γνωριμία με τον ίδιο και το έργο του, επέλεξα να κάνουμε μια πολύ σύντομη παρουσίασή του στο προφίλ μου και στο δικό μου blog ΣΧΕΔΙΑΣΜΑΤΑ, και του υπέβαλα μερικές ερωτήσεις / απορίες μου. Εκείνος πρόθυμα ανταποκρίθηκε:
*
1. Σας γνώρισα ως δάσκαλο - ποιητή. Ποια από τις δύο ιδιότητες πιστεύετε ότι σας εκφράζει περισσότερο; Και πώς το ερμηνεύετε αυτό.
Απάντηση: Πρώτα πρώτα να σας ευχαριστήσω που με φιλοξενείτε στο ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ σας, δείχνοντας την αγάπη σας, για πολλοστή φορά στο πρόσωπό και στο όποιο έργο μου. τιμή για μένα. Ξέρω καλά την προσφορά σας στην Λογοτεχνία αλλά και στην Δασκαλοσύνη. Στην ερώτησή σας, τώρα. Πιστεύω ότι με εκφράζουν το ίδιο και οι δύο. Υπηρέτησα τη Δασκαλοσύνη 39 χρόνια, πώς να μην αγαπώ την ιδιότητα του δασκάλου; Άρχισα να γράφω ποιήματα όντας μαθητής της Γ΄ Γυμνασίου και έχουν εκδοθεί μέχρι τώρα σε βιβλία έξι ποιητικές μου συλλογές, ενώ πολλά ποιήματά μου είναι ανέκδοτα. Πώς να μην αγαπώ την ιδιότητα του ποιητή; Έτσι κι αλλιώς ο δάσκαλος για μένα είναι ποιητής και ο ποιητής δάσκαλος...
*
2. Τι έχετε αποκομίσει από την εμπειρία σας και θεωρείτε εμβληματικό το ρόλο “Δάσκαλος ποιητής”;
Απάντηση: Όντως εμβληματικός ο ρόλος “δάσκαλος – ποιητής”.Ο δάσκαλος είναι ποιητής και ο ποιητής δάσκαλος, το πιστεύω μου. Κοινός τους παρονομαστής για μένα η λέξη γεωργός. Μου αρέσει πολύ η ενασχόληση με τη γη…
*
3. Ξαναδιαβάζοντας τα ποιήματα της “ΚΑΖΟΒΑΡ”, παρατηρώ τεράστια διαφορά από τα ποιήματα των άλλων συλλογών σας, τόσο ως προς τη θεματολογία και το περιεχόμενο, όσο και ως προς την τεχνική. Πού οφείλεται αυτή η στροφή;
Απάντηση: Τα περισσότερα ποιήματα της “ΚΑΖΟΒΑΡ” γράφτηκαν τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, ύστερα από “Τα άλογα του χρόνου”, που είναι η πρώτη μου ποιητική συλλογή. Η όποια στροφή για σας στις επόμενες ποιητικές μου συλλογές έγινε “ανεπαισθήτως”, υπηρετώντας τις ανάγκες έκφρασης άλλων δεδομένων...
*
4. Η εμμονή να εστιάζετε σε θέματα που όχι μόνο άπτονται αλλά είναι συνυφασμένα με τη μοναχική/ μοναστηριακή ζωή και τα χελιδόνια, αλλά και σε μια βιωματική σχέση με την εκκλησία, πού οφείλεται;
Απάντηση: Βιωματική η σχέση με την εκκλησία χάρις στην μητέρα μου, παιδιόθεν. Αδιανόητο γι αυτήν να μην μας πηγαίνει κάθε Κυριακή και κάθε μεγάλη γιορτή στην εκκλησία. Ήμουν μαθητής Δ΄ Δημοτικού, όταν ο παπάς του χωριού με έβαλε στο ψαλτήρι… Αυτό που επισημαίνετε το συναντά ο αναγνώστης στην τελευταία ποιητική μου συλλογή “Τα χελιδόνια του μοναχού”. Στον απόηχο μιας από τις επισκέψεις μου στο Άγιο Όρος η γραφή των περισσότερων ποιημάτων της…
*
5. Το πρόσφατο βιβλίο σας, η συλλογή “Πότες θα κάμει ξεστεριά…”, επτά διηγήματα, «μνήμες μιας άλλης Κρήτης..., ιδιαίτερα συγκλονιστικών ποιητικών διηγημάτων, αποκαλύπτουν έναν σπουδαίο πεζογράφο παράλληλα με τον ποιητή. Να περιμένουμε εκπλήξεις;
Απάντηση:Τιμή για μένα τα λόγια σας για την “Ξεστεριά¨μου που, ειρήσθω εν παρόδω. πήρε πέρυσι το 1ο Βραβείο “Μάρκος Αυγέρης” Πεζού Λόγου της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών. Αγαπώ την πεζογραφία και την υπηρετώ, όπως την ποίηση, καθώς και την δημοσιογραφία, όντας για πολλά χρόνια τακτικός συνεργάτης της εφημερίδας “Χανιώτικα Νέα”. Χαρά για μένα να αξιωθώ στην έκδοση και άλλων βιβλίων μου…”
Είστε σαφέστατος και σας ευχαριστώ πολύ. Τιμή και χαρά μου να παρουσιάσω τον τιμημένο και με “Πρώτο Βραβείο” της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών”, για τη συλλογή διηγημάτων του “Πότες θα κάνει ξεστεριά”, σημαντικό σύγχρονο Χανιώτη Δάσκαλο Ποιητή, έναν ΄πανάξιο “γεωργό”, όχι μόνο της γης, όπως ευφυώς απαντά στην ερώτησή μου και “της...Δασκαλοσύνης γεωργό”.
*
Γεννήθηκε στα 1948 κι έζησε τα παιδικά και τα εφηβικά του χρόνια σε μια χώρα λεηλατημένη υλικά και ηθικά, αιμόφυρτη, φτωχή καταπληγωμένη από τις μεγάλες συμφορές και μετεμφυλιακά μίση. Η εφηβεία του συμπορεύεται με τις πολιτικοκοινωνικές ανακατατάξεις, τη δικτατορία των συνταγματαρχών, την επάνοδο της Δημοκρατίας στη χώρα και με όσα συν και πλην δημιούργησε η μετάλλαξη της ελληνικής κοινωνίας από αγροτική σε νεοαστική και με όσα προκάλεσε ο νέος τρόπος ζωής με την περίφημη «παγκοσμιοποίηση» που ανάτρεψε τα πάντα και επέβαλε τους δικούς του όρους ζωής και συμπεριφοράς. Αιώνιες, βασικές αξίες καταπατήθηκαν, αλώθηκαν τα ιερά και τα όσια.
Μέσα σε τούτον το χώρο όπου συμβιούν οι πάντες, ο ποιητής, ευθύς εξαρχής, διαχωρίζει τη θέση του και αυτοσυστήνεται ως εάν ήταν ο πρώτος ζωντανός άνθρωπος που συνειδητοποίησε την ύπαρξή του ανάμεσα στο πολυώνυμο πλήθος, μέσα στο άναρχο χάος μιας «ακυβέρνητης πολιτείας» και τον ξεχωριστό του ρόλο που εκ των πραγμάτων έχει επιφορτιστεί να επιτελέσει στο θέατρο της καθημερινής ανθρώπινης περιπέτειας. Και ύψωσε το ανάστημά του για να δηλώσει πως υπάρχει έστω και ένας, ας είναι και «ο πρώτος ζωντανός» που θα αντισταθεί και θα σταθεί «γυμνός, ανυπόδητος και πένης» ενάντια σ’ εκείνους που μετέβαλαν την πατρίδα του σε πόλη Κάζοβαρ, «σε χώρα τυφλών, σακάτηδων, γερόντων» κραυγάζοντας:
«Ιδού εγώ! Ο πρώτος που χαστούκισε το χάος
Ο πρώτος που λούστηκε γυμνός στο ηλιοφώς
Ιδού εγώ
Ο πρώτος ζωντανός γυμνός, ανυπό
δητος και πένης,
σε χώρα τυφλών, σακάτηδων, γερόντων, / μόνος πορεύομαι.../ Ο έσχατος νεκρός.../...μόνος καθεύδω/
Ιδού εγώ!
Ο πρώτος και ο έσχατος άνθρωπος»
Πόσο μακριά έβλεπε ο ποιητής, πόσο ζούσε αυτό που συμβαίνει κάθε μέρα στον τόπο μας και στον κόσμο. Με τη δύναμη των όπλων τάχα για να παγιωθεί ειρήνη, έκαναν τον κόσμο Κάζοβαρ:
«...Αυτοί που έμπηξαν το μαχαίρι
στην πόρτα της δικής μας άνοιξης,
κρύφτηκαν μέσα στο πλήθος.
...Βαδίζουμε ξυπόλητοι
στην ανθρακιά των ονείρων μας.
… Πιο χαμηλά από τα δάκρυα,
δένουμε κόμπο τη σημαία μας.
Εδώ είμαστε!
Μόνοι, ανέστιοι κι ανυπόδητοι...
Λάβετε φάγετε /την αδυναμία μας!»
Ο ποιητής έχει το σθένος να δώσει απάντηση και σε κάθε κατηγορία για δήθεν ολιγωρία και σιωπή:
«…Μα εμείς ξέρουμε, γιατί / πήγαν χαμένες τόσες άνοιξες...
Ξέρουμε, /πόσο χώμα χρειάζεται / στη μικρή αυλή μας /για να ριζώσει
η αστραπή του ονείρου../...γιατί προσμένουμε την ανάσταση».
Τι κι αν προσπάθησαν να σπείρουν την απελπισία; Εκείνοι οι γενναίοι πια άντρες:
« Αντι για ψωμί τις μέρες εκείνες
δείπνησαν τη λεβεντιά.
Ήπιαν το κρασί της δόξας,
έτσι χορτάτους τους βρήκε ο θάνατος.
Η Κρήτη φόρεσε το μαύρο τσεμπέρι της
κι έψαλλε το ‘Χριστός Ανέστη’.
Ο θάνατος αυτός ονομάστηκε
Αθανασία”.
Αφιερωμένο στα παιδιά του, τον Νεκτάριο και τον Θεμιστοκλή, η συλλογή “Οπως ψωμί”, 54 αφηγηματικών, ως επί το πλείστον, βιωματικών ποιημάτων που για να γίνουν ζυμώθηκαν οι λέξεις «όπως το ψωμί», περιγράφουν στιγμές και εικόνες από την απλή, τη γεμάτη από την ποίηση των απλών πραγμάτων καθημερινότητα των ανθρώπων της ελληνικής υπαίθρου σε πρώτο επίπεδο, αλλά μέσα από τις απλές, ανεπιτήδευτες ποιητικές εικόνες διοχετεύονται σύγχρονα μηνύματα και προβληματισμοί του ποιητή, όπως βιώνει τη σύγχρονη πραγματικότητα στην ωραία πόλη των Χανίων.
Ωστόσο, θέλει να βγει από το κέλυφος της μοναξιάς και ν’ ανοιχτεί στους ωκεανούς αναζητώντας λιμάνι για να δέσει το πλεούμενο που θα τον έφερνε σε μια καρδιά. Ως:
*
«Αλιεύς ελπίδων
σε φουρτουνιασμένες θάλασσες.
περιποιητής φυτών
στους γκρεμνούς της μη εξουσίας.
Ποιμήν αγαθών προβάτων
και διώκτης αιμοβόρων λύκων.
Ο ποιητής!
Αίρων την οδύνη του σύμπαντος κόσμου.
Σε ρόλο Σίμωνος Κυρηναίου.
Ο ποιητής»
*
Πότε «παίζοντας με τις λέξεις», υποσυνείδητα ίσως, μπορεί και συνειδητά, επαναλαμβάνει με άλλα λόγια: Στην αρχή μου είναι το τέλος μου, το τέλος μου είναι στην αρχή μου, σχηματίζοντας τον κύκλο της ζωής που αρχίζει με τη γέννηση και κλείνει με τον θάνατο. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει αρχή και τέλος όπως ορίζει ο καντηλανάφτης της ζωής, ο χρόνος. Καi για τον εξορκισμό των εντός και εκτός δαιμόνων του κακού:
*
«Ένα πρωτομαγιάτικο στεφάνι
στην πόρτα της πατρίδας.
Όπως παλιά.
Επειγόντως...»
*
Τίποτα δεν περνάει απαρατήρητο. Ο Κακατσάκης ζει τη σύγχρονή του πραγματικότητα. Συγκινείται από όσα συμβαίνουν γύρω του. Ο θάνατος από πνιγμό ενός νέου, παλιού μαθητή του τον συγκλονίζει.
Η Μαρία, δεκαπεντάχρονη ανύπαντρη μητέρα, που πάει στην εκκλησία να «σαραντίσει» με την ευλογία του ιερέα, αλλά δεν τον βρίσκει και κάνει την Παναγιά να ντρέπεται για κείνη...Δεν είναι μόνο η μικρή Μαρία που συγκινεί τον ποιητή, είναι η δυστυχία της δεινοπαθούσας κοινωνίας που τη βλέπει παντού και απευθυνόμενος στον Κύριο των δυνάμεων:
*
«Στους συννεφιασμένους ουρανούς των καιρών μας.
Στα μετέωρα χέρια των ζητιάνων.
Στην καθημερινότητα που μας τρομάζει
(...)Παντού Σταυρωμένο σε βλέπουμε, Κύριε!
Κάθε μέρα Μεγάλη Παρασκευή...
*
Όταν συνάντησε την Ευδοκία ο κόσμος έγινε πιο όμορφος πιο απλός στα μάτια του, η Ευδοκία ευδόκησε να γίνει ο δρόμος της ζωής του «η οδός η άγουσα» στον άγνωστο κόσμο των κρυμμένων μυστικών και ανεξήγητων μυστηρίων ώσπου ερευνώντας να ανακαλύψει τα σύμβολα / κλειδιά για να ανοίξει τη θύρα του παραδείσου και να εισέλθει στον κήπο της Εδέμ όπου θα συναντήσει την ποίηση για να συνεχίσει το ατελείωτο ταξίδι στις θάλασσες και τους ωκεανούς των λέξεων αλιεύοντας το υλικό και σμιλεύοντας το καλλιτεχνικό του έργο, το σώμα των στίχων που στοιχειώνει το έργο του:
«Επιμένω να ταξιδεύω
στη θάλασσα των ματιών σου
κι ας είναι (σ)κουρ(ι)ασμένη
η πυξίδα τού «σ’ αγαπώ».
Επιμένω ν’ αναζητώ
ένα σινιάλο σου
για να πιάσω λιμάνι,
να δέσω επιτέλους τη βάρκα μου...»
(Ενθάδε κείται, απόσπασμα)
Ωστόσο, όμως ο ποιητής δεν έχει αυταπάτες. Γνωρίζει πως η ζωή πάνω στη φλούδα της γης είναι πρόσκαιρη, η αιωνιότητα υπάρχει, αν υπάρχει, σε άλλη, ασύλληπτη διάσταση χώρου και χρόνου:
«Ωστόσο, το ξέρω.
Ταξιδεύοντας θα ‘ρθει
να με βρει ο θάνατος
μεσοπέλαγα.
Ωραίος τόπος τα μάτια σου
για το «ενθάδε κείται»
(Ενθάδε κείται, απόσπασμα)’
*
Τα χελιδόνια του μοναχού, που έφτασαν μόλις από την Κρήτη, έφεραν την άνοιξη και τη χαρά στην ψυχή μου. Ο καθάριος ήχος του χορού των αγγέλων και των χελιδονιών συλλειτουργούντων με τον μοναχό και οι ομορφιές της φθινοπωρινής φύσης που μοσκοβολάει ο βασιλικός, ευωδιάζουν οι βαρσάμοι κι ο αροσμαρής ολοχρονίς:
Μυρίζουν οι βασιλικοί, μυρίζουν κι οι βαρσάμοι
μα τ’ άρωμα τ’ αροσμαρή είναι που ξεχωρίζει,
μυρίζει αιωνιότητα
το τραγούδι του κορυδαλλού
π’ ολοχρονίς του χρόνου
τ’ αρέσει στον αροσμαρή να έχει τη φωλιά του –
εκεί κι αν νιώθει άρχοντας…”
Ποίηση ατόφια, αλλά πολυσήμαντη, εστιασμένη στα αμετακίνητα βάθρα της Ορθοδοξίας, υμνούσα και ευλογούσα τον Θεό και τους αγίους αυτού, ψάλλοντας με τον μοναχό και τους αγγέλους, συλλειτουργούσα με τα «Χελιδόνια του μοναχού». Η γραφή του είναι απλή, αλλά περιεκτική, όπως και η σκέψη του. Σύντομη και αποσπασματική, κοφτή, σπαθάτη. Έχει την καθαρότητα και την ομορφιά της φυσικής καθημερινής ομιλίας και την αθωότητα του πρωτογενούς αποφθεγματικού λόγου, αποτέλεσμα της στενής σχέσης του με την καθημερινότητα, τη φυσική ζωή στην ύπαιθρο και την απτή πραγματικότητα. Ακολουθεί τη φυσική ροή των πραγμάτων συντονίζοντας τους έξωθεν προσλαμβανόμενους ήχους με τους βηματισμούς της καρδιάς του, με το συναίσθημα. Εκφράζει τα διανοήματά του με ρέουσα καθημερινή ομιλία και καθαρές εικόνες:
“...Μόνος, γυμνός και ανυπόδητος,
με ποταμίσια, μέχρι πελμάτων γενειάδα,
και στην εικόνα του,
όντας, ωστόσο, στο εκκλησάκι του,
κάτω από τη σκιά ενός θεόρατου πλάτανου,
δίπλα σε μια αστείρευτη γάργαρη πηγή,
καταμεσής στην πλατεία του χωριού,
ν’ αφήνει καθημερινά το τέμπλο
και να προστρέχει σε βοήθεια των χωριανών,
η τωρινή του απασχόληση.
(«Ο Γυμνός άγιος»)
Με πολλή άνεση συνδυάζει το γήινο με το ουράνιο απλά και φυσικά, Εντάσσει στην ποίησή του ό,τι τον θέλγει, όσα τον συγκινούν, όσα τον προβληματίζουν. Όλα όσα εμπίπτουν στην αντίληψη και την ευαισθησία του τα καταγράφει με άνεση, χωρίς να τον απασχολεί ιδιαίτερα η μορφή, αλλά η ουσία του ποιητικού του λόγου:
Ορθοδοξία είναι
και η ανοιχτή πόρτα για τον ζητιάνο
και η λειτουργία στην εκκλησία του εμείς
και ο σεβασμός στις όποιες επιλογές των άλλων
και ο πλούτος του μη κατέχειν
και η ενατένιση του ουρανού.
Ο Χριστός
στη θέση του εμπερίστατου συνανθρώπου.
Η ορθοδοξία είναι ορθοπραξία.
(«Ορθοδοξίας ανάγνωσμα»)
Η ποίηση του Βαγγέλη Κακατσάκη είναι γεμάτη εικόνες και βιώματα θρησκευτικού βίου, γεμάτη ψαλμωδίες, πετάγματα χελιδονιών, λαλιές πουλιών κι αρώματα:. Μοσχοβολάει βάρσαμο, βασιλικό κι αροσμαρή, ρέει κελαρυστή και λαμπερή κι ευφραίνει την ψυχή μας.
Μυρίζουν οι βασιλικοί, μυρίζουν κι οι βαρσάμοι
μα τ’ άρωμα τ’ αροσμαρή είναι που ξεχωρίζει,
μυρίζει αιωνιότητα
το τραγούδι του κορυδαλλού
π’ ολοχρονίς του χρόνου
τ’ αρέσει στον αροσμαρή να έχει τη φωλιά του –
εκεί κι αν νιώθει άρχοντας...
(«Άρωμα αροσμαρή»)
Ξεκινώντας να γράψω τις εντυπώσεις μου για το Πότες θα κάμει ξεστεριά…, σκέπτομαι πως δεν είναι καθόλου τυχαίο που αγαπούν και τιμούν τον ποιητή τους οι συμπολίτες του. Το πιο σημαντικό στην περίπτωση του Βαγγέλη Κακατσάκη, ενός ανθρώπου με έντονη και ουσιαστική παρουσία στα πνευματικά πράγματα του τόπου του. Στα εφτά διηγήματα της συλλογής αναδεικνύεται μια άλλη πτυχή του ταλέντου του: του πεζογράφου, του διηγηματογράφου, πόσο δυναμικός φανερώνεται στα διηγήματά του ο γενναίος, αβίαστος και απρόσκοπτος, λιτός ποιητικός λόγος, διακοσμημένος με υπέροχα ιδιωματικά στοιχεία της ντοπιολαλιάς, ενταγμένα τόσο οργανικά στο κείμενο, αποτελούν αναπόσπαστα οργανικά μέλη της εκφραστικής του και μοσχοβολούν βασιλικό κι αροσμαρή. Κυρίως τον απασχολεί ο άνθρωπος και η μοίρα του τόπου του. Συγγραφέας ελληνοκεντρικός και ανθρωποκεντρικός, δεν μπορεί παρά να εστιάζει το ενδιαφέρον του στον άνθρωπο ως θύτη και θύμα, δημιουργό και καταστροφέα, και στον τόπο, στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Αλλά πάντα μέσα από το πρίσμα της αισιοδοξίας, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές του καθημερινού βίου, συχνά αβίωτου των ηρώων του:
“...Η μέρα αναμάζωνε/ τους ύστερους απλοκαμούς της απ’ τα ψηλώματα/ κι ο Θοδωρομανόλης,/
ορθός απ’ ώρα στην ξώπορτα του σπιτιού του,/ αφρουκαζόταν/ τη μαύρη αναπνιά της νύχτας γύρω του./ Πρώτη φορά στη ζωή του/ ένιωθε μια παράξενη χαρά για τον ερχομό της./ Άλλες βραδιές, με το λιοβασίλεμα,/ κλειδωμαντάλωνε τα πορτοπαράθυρα/ κι έπεφτε σε συλλογή...”
Ο λυρισμός ρέει αβίαστα από μέσα του.
“…Η νύχτα τύλιξε γκαρδιακά/ το στημονερό αψηλό κορμί του Θοδωρομανόλη/ στη δροσουλιασμένη της αγκαλιά. Πάνω του ο ουρανός, περβόλι φυτεμένο με τάξη και μαστοριά/ απ’ τα χέρια του Μεγάλου γράφει: Ζευγά,/ συντρόφευε τα ζάλα του/ που τάχαιναν ολοένα/ κι έκαναν τα ογρά φύλλα του μονοπατιού/ να τριζοβολούν σαν πεθαμένα…”
Αλλού γράφει:
Τ”...α άστρα είχαν ξεφυτρώσει από ώρα στον ουρανό. Ξεστεριά! Οι κούμαροι και οι αροδαμοί μοσκομύριζαν. Πόσο μορφονιά ήτανε φέτος η άνοιξη! Η θαλασσινή αερινάδα ζόρισε απ’ το Φλεβάρη τα νια μπουμπούκια να προβάλουν τα κεφαλάκια τους. Με το έμπα τ’ Απρίλη που ’φτασε και το χαμπάρι του Σηκωμού, είχανε κιόλας στελειώσει έρωτα με τον ήλιο.
Κι αλλού:
“...Ξημέρωνε! Τα μπουμπούκια τίναζαν τα κεφαλάκια τους κι ετοιμάζονταν να πουν καλημέρα στον ήλιο. Για μια στιγμή, της πέρασε η ιδέα να πάρει τον κατήφορο, να γυρίσει στο σπίτι της. Οι δουλειές είχαν απομείνει πίσω. Οι όρνιθες ατάιστες. Τα κρεβάτια ξέστρωτα. Το σπίτι άνω κάτω. Μα τα πόδια της ήταν τόσο βαριά, για να κάμουν έναν τόσο μεγάλο δρόμο. Ο γκρεμνός έχασκε δυο βήματα μπροστά της και περίμενε το τέλος…”
*
Συμπερασματικά: Πρόκειται για αξιόλογο, χαμηλών τόνων έργο, ελληνοπρεπές, ανθρωποκεντρικό, εστιασμένο στις ακατάλυτες, στις αιώνιες, πανανθρώπινες αξίες της Ορθοδοξίας και του Ελληνοχριστιανικού πολιτισμού.
*
Αν θέλετε να δείτε το κείμενο στο blog μου, πατήστε το σύνδεσμο εδώ; ⬇️


https://www.facebook.com/elenhor5/posts/pfbid02KMY3sKxZTTmrtGUCB2am7VCYomKSTqH254xvAnpmuApvDQJkkxr1i1tTA8gicf57l?notif_id=1721252858919035&notif_t=feedback_reaction_generic_tagged&ref=notif

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/pfbid06wQTgvVjNu6uwcczyxyLEDt7tnc3Dqr69UERqofVvBztRGJFuTEbTJ3m8btQqsVnl?notif_id=1721284315685402&notif_t=feedback_reaction_generic&ref=notif


Σάββατο 4 Ιουλίου 2020

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ


Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ ΑΠΑΝΤΑ ΣΕ 11+1 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 
ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΛΕΙΜΟΝΗ









https://www.bookia.gr/index.php?action=Blog&post=6f57150b-f43d-4b29-897f-d56e4cbaf801&fbclid=IwAR1--T9uQz0FmKcKuEYYngrsltqw38iMnXwjtbmwWyelquTmcVNrRtwadp8


Ο Βαγγέλης Κακατσάκης γεννήθηκε στο Νίππος Χανίων από γονείς αγρότες. Είναι απόφοιτος της Μαρασλείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας, σπούδασε στην Πάντειο Σχολή (σημερινό Πάντειο Πανεπιστήμιο) και μετεκπαιδεύτηκε στις Επιστήμες της Αγωγής. Εργάστηκε για 36 χρόνια ως δάσκαλος. Έχει ασχοληθεί ενεργά, για μια 20ετία περίπου, με το συνδικαλισμό και συνεχίζει ν' ασχολείται εδώ και 40 χρόνια με τον πολιτισμό και την παράδοση. Είναι συνεργάτης, απ' τα μέσα της 10ετίας του 1970, της εφημερίδας "Χανιώτικα νέα". Εκτός των άλλων δημοσιευμάτων του (ποιήματα, διηγήματα, επιφυλλίδες, χρονογραφήματα, άρθρα, μελέτες κ.λπ.) έχουν κυκλοφορηθεί σε βιβλία και ποιητικές του συλλογές.

Έργα του: «Τα γράμματα της Παναγίας», Ιερά Μητρόπολη Κισάμου και Σελίνου, «Στα πεταχτά», Κοινωφελές Ίδρυμα Αγία Σοφία, «Όταν γίνεις ποίημα», Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης "Πυξίδα της Πόλης", «ΚΑΖΟΒΑΡ», Πολιτιστική Εταιρεία Κρήτης "Πυξίδα της Πόλης", «Μια στάση εδώ, μια στάση εκεί», Χανιώτικα Νέα και «Τα χελιδόνια του μοναχού», Δικτυακή έκδοση.



Δάσκαλος, δημοσιογράφος, αρθρογράφος, ποιητής, συγγραφέας, σύζυγος, πατέρας, παππούς… Ποιος από όλους αυτούς τους «ρόλους» μπορεί να επισκιάζει τους άλλους ή συνυπάρχουν αρμονικά;

Από ρόλους άλλο τίποτα, έχω να προσθέσω κι άλλους στους παραπάνω της ερώτησής σας. Τον ρόλο του καλλιεργητή της γης για παράδειγμα. Αγαπημένος μου κι αυτός, όπως κι όλοι οι άλλοι. Κοινός παρονομαστής όλων πάντως η φράση του Νίκου Καζαντζάκη, που καλλιτεχνικά γραμμένη την έχω, εδώ και 35 χρόνια, πάνω από το γραφείο μου. «Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ μονάχος μου θα σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ θα φταίω».

Κουβαλάμε τις αφηγήσεις και τις αναγνώσεις μας… Ποιο είναι το δικό σας «φορτίο»;

«Πολλά βράδια,\ λίγο πριν κλείσω τα μάτια,\ πιάνω την ψυχή μου απ’ το χεράκι\ - «στράτα στρατούλα», της λέω - \ και τη βγάζω βόλτα\ στα παιδικά μου λημέρια», γράφω σ’ ένα από τα ποιήματά μου. Εδώ στα «παιδικά μου λημέρια» συναντώ, μεταξύ των άλλων και το τραγούδι του Άι – Γιώργη, που μου είπε η μάνα μου, δίπλα στην παρασιά, όταν ήμουν πέντε χρονών , όπως και το πρώτο βιβλίο που διάβασα, «Τα ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου, που είχα βρει σ’ ένα παλιό μπαούλο, στα δέκα μου χρόνια. Για να μείνω μόνο στην πρώτη αφήγηση και στην πρώτη ανάγνωση, στα πρώτα «ωραία» βάρη του «φορτίου» μου…

Πώς αυτό μεταπλάθεται, αξιοποιείται, εντοπίζεται στην τέχνη σας;

«Το ύφος είναι ο άνθρωπος», έχει πει ο Byffon. Και βέβαια ισχύει στην περίπτωσή μου. Τα που βίωσα, τα που είδα, άκουσα. γεύτηκα, μυρίστηκα, άγγιξα, ένιωσα , και βέβαια τα που διάβασα, μεταπλάθονται και αξιοποιούνται «φυσικώ τω τρόπω» στα όποια γραφτά μου. Και στην ποίηση και στη δημοσιογραφία, προπάντων στις διάφορες στήλες που είχα ή έχω στα «Χανιώτικα νέα». Εντοπίζεται, νομίζω, εύκολα αυτό.

Και το γύρω περιβάλλον σας στενότερο ή ευρύτερο; Ποιο ρόλο έπαιξε ή διαδραματίζει;

Ευλογία για μένα να γεννηθώ και να περάσω τα πρώτα χρόνια της ζωής μου στο Νίππος Αποκορώνου, ένα χωριό στον ίσκιο των Λευκών Ορέων που βιγλίζει, ωστόσο τον Ψηλορείτη. Οι γονείς μου ήταν αγρότες, το λέω με καμάρι αυτό. Αυτοί μου έμαθαν να διαβάζω το βιβλίο της φύσης, σε ατέλειωτες αναγνώσεις. Τύχη αγαθή αργότερα, όταν πήγαινα στο γυμνάσιο, η ανακάλυψη ενός άλλου μαγικού κόσμου του κόσμου των εξωσχολικών βιβλίων. Από μια καθηγήτριά μου η μύηση στη λογοτεχνία…. Από ένα σημείο και πέρα διάβαζα κι έγραφα για να υπάρχω και υπήρχα διαβάζοντας και γράφοντας.

Αγαπημένο άκουσμα (ιστορία-τραγούδι-φράση);

Μένω, αφού δεν έχω περισσότερες επιλογές, στην ιστορία «Ο γάτος που έμαθε σ’ ένα γλάρο να πετάει» του Σαπούλδεβα, στον στίχο του Ομήρου «μηδέ αισχυνέμεν γένος προγόνων» και στο ριζίτικο τραγούδι «Στον ουρανό γλεντίζουνε, στον Άδη κάνουν γάμο», όπως τραγουδιέται ακόμα σε γλέντια.

Αγαπημένη εικόνα;

Η εικόνα της φωτιάς που ανάβαμε για πολλά χρόνια την παραμονή του Αγίου Πνεύματος στην εκκλησία της γειτονιάς μας, τις Κατούνες του Νίππους, με την οποία στέλναμε χαιρετίσματα στη Μαδάρα. Για πολλούς λόγους. Δεν το συζητώ…

Αν δεν αναπνέατε με οξυγόνο, τι θα σας έδινε ζωή;

Το μολυβάκι μου και το σημειωματάριό μου, που θέλω να τα έχω διαρκώς στη διάθεσή μου. Ούτε αυτό το συζητώ.

Αν έπρεπε να στερηθείτε κάτι που αγαπάτε πολύ τι θα ήταν αυτό;

Για κάτι που αγαπώ πραγματικά, νομίζω ότι αξίζει η όποια θυσία…

Αγαπημένο: Όνομα; Λουλούδι; Γεύση; Μυρωδιά;

Το πιο αγαπημένο από τα ονόματα το Θεοκλής που είναι το όνομα ενός παππού οπλαρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων, του πατέρα μου, του δεύτερου γιου μου και του πρώτου μου ανιψιού. Το πιο αγαπημένο από τα λουλούδια ο βασιλικός, η πιο αγαπημένη γεύση της τσικουδιάς μόλις βγει από το καζάνι και η πιο αγαπημένη μυρωδιά αυτή του βασιλικού, που την κρατά ακόμα κι όταν μαραθεί.

Ένας κακός εφιάλτης;

Να θέλω να σημειώσω κάτι σπουδαίο και να μη βρίσκω το μολυβάκι και το σημειωματάριο μου…

Ένας επόμενος στόχος στη ζωή σας, στην πορεία σας;

Λέγεται ότι όταν οι άνθρωποι κάνουν σχέδια, ο Θεός γελά, γιατί δεν ξέρουν τι τους έρχεται την επόμενη στιγμή. Ωστόσο εγώ επιμένω να βάζω στόχους στη ζωή μου, βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους. Ένας από τους πρώτους να κυκλοφορήσει σε έντυπη έκδοση η ποιητική μου συλλογή «Τα χελιδόνια του μοναχού», που κυκλοφορεί από το τέλος του Απρίλη ελεύθερα στο Διαδίκτυο.

Σας δίνω πέντε λέξεις, σας παρακαλώ κάντε μου ένα μικροδιήγημα σε 43 ακριβώς λέξεις, αυτοβιογραφικό ή μη: πυξίδα, άλογο, ναός, γη και μαντινάδα.

Ανέβηκε στο άλογό του και ξεκίνησε για άλλη γη, για άλλα μέρη. Τραγουδούσε σε όλο τον δρόμο την ίδια μαντινάδα: Πυξίδα έχω την καρδιά και βάρκα την ελπίδα\ και τη δική σου θύμηση παντοτινή ασπίδα. Λουσμένος στον ήλιο ο ναός της αγάπης του.

Σας ευχαριστώ.

Κι εγώ σας ευχαριστώ. Χαρά και τιμή για μένα η φιλοξενία στη στήλη σας.




Παρασκευή 17 Απριλίου 2020

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΙ ΠΩΣ ΠΕΡΝΑ ΤΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΤΟΥ ΚΟΡΩΝΟΙΟΥ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ      (Συνέντευξη  στο zarpanews.gr.  )  https://www.zarpanews.gr/o-vaggelis-kakatsakis-perigrafei-pos-perna-tis-imeres-tis-karantinas-sta-chania/




Πώς βιώνεις αυτό τον αναγκαστικό εγκλεισμό

Παρέα με τρεις μετοχές…. Υπομένοντας, επιμένοντας και περιμένοντας… Ιδιαίτερα ευχαριστώ γι αυτή σας την ερώτηση… Να δεις που θα γίνει ποίημα, είπα στον εαυτό μου.



Πόσες μέρες είσαι στο σπίτι;  Πόσο συχνά – για ποιο λόγο κυρίως βγαίνεις από το σπίτι;

Ήμουν από εκείνους που από την πρώτη μέρα  υιοθέτησαν  το «Μένουμε σπίτι. Ο Σωτήρης Τσιόδρας μου ενέπνευσε εμπιστοσύνη και με έπεισε πλήρως. Βγήκα, βέβαια, κάποιες φορές για ψώνια και για φάρμακα, πήγα και μια φορά στο χωριό μου- η καλύτερή μου. Σαν να έλειπα χρόνια…



Τι γίνεται με τη δουλειά (αν συνεχίζεται, κάτω από ποιες συνθήκες γίνεται αυτό. ]

Είμαι συνταξιούχος… Συνεχίζω να φροντίζω τον κήπο μου και βέβαια να γράφω και να διαβάζω. Ουδέν κακόν αμιγές καλού... Λόγω του αναγκαστικού  «εγκλεισμού», τέλειωσα την ποιητική μου συλλογή «Τα χελιδόνια του μοναχού» που θα κυκλοφορήσει οσονούπω διαδικτυακά, και ετοιμάζω μια άλλη με τίτλο «Ιχνηλατώντας». Καλό και ό, τι  επικοινωνώ τηλεφωνικά και διαδικτυακά, με παιδιά εγγόνια, αδέλφια  κ.λπ



Αν όχι, πόσον καιρό έχει σταματήσει και πόσο άλλαξε τη ζωή σου μία τέτοια αναγκαστική διακοπή;  

Ότι η ζωή μου άλλαξε, όπως άλλωστε όλων μας, δεν το συζητώ… Αναζήτησα πολύ αυτές τιε μέρες. τις επισκέψεις στα σχολεία και τις εκδηλώσεις για παράδειγμα. Και βέβαια τις συναντήσεις με τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου, όπως και τις παρέες με τους φίλους μου. Δεν σταμάτησε, ωστόσο, η ζωή μου . Άλλωστε δεν υπάρχει τέλος, πριν από το τέλος…



Πώς περνάει μία μέρα σου στο σπίτι Αγαπημένη ασχολία (αν διαβάζεις, τι διάβασες – αν βλέπεις ταινίες, ποια είδες κλπ)

Ξυπνώ, όπως πάντα λίαν πρωί  στις 6. 30 .  Πίνω τον καφέ μου διαβάζοντας τα  «Χανιώτικα νέα» και ετοιμάζω το πρόγραμμα της ημέρας που είναι διαφορετικό βέβαια. Έχω περισσότερο χρόνο για γράψιμο και διάβασμα, αλλά και να μιλήσουμε με τη γυναίκα μου… Αγαπημένη μου  ασχολία να επιστρέφω σε αγαπημένους συγγραφείς… Στον Όμηρο, στον Αλέξανδρο  Παπαδιαμάντη, στον Μπέρτολτ Μπρέχτ…  Γενικότερα στο Δάσος των Ποιητών μας… Από ταινίες τίποτε το ιδιαίτερο…



Τι βρήκες χρόνο να κάνεις που δεν προλάβαινες πριν;  Ποια ασχολία σου, σού στέρησε η καραντίνα;

Βρήκα χρόνο για την καλύτερη τακτοποίηση των βιβλίων μου, όπως και των φακέλων μου. Χωρίς αυτό να σημαίνει και ό τι μπήκε τάξη στο επικρατούν χάος. Ελπίζω να μπει, αν και σκέφτομαι ότι μακάρι να τελειώσει η καραντίνα κι ας μην μπει… Υπάρχουν πολλά που με περιμένουν για να γίνουν.. Πάνω απ’ όλα η καραντίνα μου στέρησε  το αίσθημα της ελευθερίας … Οι διαπροσωπικές σχέσεις, ο σχεδόν τακτικός εκκλησιασμός, η παρέα μια φορά την εβδομάδα με φίλους, μου έλειψαν πολύ…



Ποια σχέδιά σου αναβάλει / καθυστερεί η καραντίνα;

Η καραντίνα ματαίωσε διάφορες  προγραμματισμένες επισκέψεις μου σε σχολεία,  όπως έγραψα κι πιο πάνω.  Γενικότερα ματαίωσε πολλά από αυτά που θα γίνονταν εάν δεν υπήρχε, όπως κάποιες γεωργικές δουλειές για παράδειγμα, αλλά και ανέβαλε  κάποιες εκδοτικές …  Για μια μεγάλη ανατροπή της καθημερινότητάς μου,, όπως και όλων μας, η αναφορά, πάντως γενικότερα



Πιστεύεις ότι θα μάθουμε κάτι από αυτό ή θα το αφήσουμε πίσω μας σα να μη συνέβη τίποτα;

Να βγούμε, ως ανθρώπινο είδος, πιο σοφοί από αυτήν την περιπέτεια, επανεξετάζοντας τα δεδομένα και τα ζητούμενα, η ευχή μου… Χλωμό το βλέπω να γίνει πραγματικότητα, ωστόσο. Το μόνο που διδάσκει η ιστορία τελικά, είναι ότι ελάχιστα διδάσκει, αν παραδεχθούμε ότι τα διδάσκει και αυτά…. Δεν μου αρέσει η… πρεπολογία.



Σε προσωπικό επίπεδο, τι σε έμαθε αυτή η περίοδος / τι συνειδητοποίησες

Δεν νομίζω ότι μου έμαθε τίποτε, απλώς μου θύμισε μια φράση της μάνας μου. Και τα καλά δεχούμενα και τα κακά δεχούμενα, συνήθιζε να λέει. Πάμε παρακάτω, λοιπόν.. Κοινή γαρ η τύχη και το μέλλον αόρατον.   Κύριος οίδε …



Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που θα κάνεις μόλις τελειώσει η καραντίνα;

Δύσκολη, η πιο δύσκολη ερώτηση… Σκέφτομαι πολλά, δεν έχω αποφασίσει…. Να τελειώσει με το καλό και βλέπουμε… Πάντως δεν θα βγω στους δρόμους για να πανηγυρίσω.



Σκεφτόμενος την επόμενη μέρα, τι σε προβληματίζει / ανησυχεί περισσότερο;

Με προβληματίζει ότι ο άνθρωπος είναι από εμφανίσεώς του, ο αυτός στους αιώνες και η ανθρωποποίησή του είναι πάντα ζητούμενο. Ταυτόχρονα με ανησυχεί γενικότερα η μη ανησυχία,,,  Θα συνεχίσουν «εις την οδόν έξω ουδέν να ακούουν οι λαοί», για να θυμηθώ τον Αλεξανδρινό Ποιητή….







Σου στέλνω κι ένα ποίημἀ μου…

Δες το… Αν σου κάνει βάλε το…

Γραμμένο προ κορωνοιού βέβαια



ΣΕ ΡΟΛΟ ΣΙΜΩΝΟΣ ΚΥΡΗΝΑΙΟΥ



Αλιεύς ελπίδων

σε φουρτουνιασμένες θάλασσες.

Περιποιητής φυτών

στους αγρούς της παγκόσμιας συνείδησης.

Αναρριχητής

στους γκρεμνούς της μη εξουσίας.

Ποιμήν αγαθών προβάτων

και διώκτης αιμοβόρων λύκων.









Αίρων την οδύνη του σύμπαντος κόσμου.

Σε ρόλο Σίμωνος Κυρηναίου.

Ο Ποιητής!




ΒΑΓΓΕΛΗΣ θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ



(Από την ποιητική του συλλογή «ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ». Εκδ. «Πυξἰδα της Πόλης». Χανιά 2018)












https://www.zarpanews.gr/o-vaggelis-kakatsakis-perigrafei-pos-perna-tis-imeres-tis-karantinas-sta-chania/

Παρασκευή 3 Ιανουαρίου 2020

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

ΤΑ ΦΩΤΑ ΤΩΝ  ΠΑΙΔΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ                   





Η Ανδρονίκη ΙΚοκοτσάκη στην εκπομπή της  "Πολιτισμός εν κινήσει",  αυτό το Σάββατο 4 Ιανουαρίου και ώρα 10 π. μ.παρουσιάζζει στον Super Fm 89,6  εξαιρετικούς καλεσμένους και θέματα!Ο Βαγγέλης Κακατσάκης μας αφηγείται έθιμα των Φώτων του τόπου μας αλλά και των παιδικών του χρόνων στο Νίππος Αποκορώνου,η Βάλια Αλεξίου μας μιλάει για την εμπειρία της στο μουσικό talent show "The voice ",ενώ οι Dromocosmicas μας συστήνονται και μας προσκαλούν στην παράσταση τους "Muamba" στο στούντιο Όξω νου. Μείνετε συντονισμένοι για δωρεάν προσκλήσεις!!!#στις10τοπρωι #μιαπαρεα #τοκαλυτεροποδαρικο