Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

Πέμπτη, 21 Οκτωβρίου 2021

ΠΡΙΝ ΑΠΟ 9 ΧΡΟΝΙΑ ΣΑΝ ΧΘΕΣ

 ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ

20 Οκτωβρίου 2012


Φίλες και φίλοι, καλημέρα!
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ του βιβλίου 'Ο Φρες στο διάβα των αιώνων' του Μανώλη Ι. Μακριδάκη αύριο, στις 5 μ.μ., στην Ευαγγελίστρια του Φρε απ’ τον γράφοντα. Ενα βιβλίο λεύκωμα, 360 σελίδων, μεγάλου σχήματος, που θα το έλεγα εγκυκλοπαίδεια, αν δεν διαβαζόταν σαν μυθιστόρημα και σαν διηγήματα, τα επιμέρους κεφάλαιά του. Οσοι πιστοί!
ΑΥΡΙΟ ΚΥΡΙΑΚΗ, στις 6 μ.μ. και τα εγκαίνια της Ενοριακής Βιβλιοθήκης Καλυβών 'Μαρία Σ. Πριπάκη'. Κρίμα που δεν μπορώ να γίνω δύο κομμάτια! Το υποσχέθηκα, ωστόσο, ήδη. Σε πρώτη ευκαιρία θα την επισκεφθώ τη βιβλιοθήκη της Μαρίας, θέλω να δω τον χώρο που δροσίζεται η ψυχούλα της, έχοντας λύσει τον γόρδιο δεσμό.

ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΡΤΕΜΙΟΥ και του Αγίου Γερασίμου, βοήθειά μας, σήμερα! Προστάτης της Ελληνικής Αστυνομίας ο πρώτος, θεωρείται επιπλέον ότι θεραπεύει τα αρθριτικά, την κήλη, τις αναπηρίες και άλλες παρόμοιες παθήσεις. Προστάτης Αγιος της Κεφαλλονιάς ο δεύτερος, αν και Πελοποννήσιος, γιατί εκεί άγιασε κι εκεί βρίσκεται το λείψανό του. Αγιος που καταπολεμά τα δαιμόνια κυρίως θεωρείται αυτός.
ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Αγιος των Νεροκουριανών ο Αγιος Γεράσιμος. Πολύς κόσμος κάθε χρόνο τόσο αποσπέρας, όσο και ανήμερα της Χάρης του, στ’ όμορφο αυτό χωριό. Ο περικαλλής και μεγαλόπρεπος ναός του ανηγέρθη τη δεκαετία του 1970 σε μοναστηρικό οικόπεδο, σε ανάμνηση παλιού ομώνυμου ναού, γράφει ο Γιάννης Φατσέας στο βιβλίο του 'Νεροκούρου - Παλιές αναμνήσεις'. 'Πανηγυρίζει με τάβλα στρωμένη όμορφα', από την ίδια την εκκλησία, σημειώνει ο μπάρμπα - Γιάννης. Χρόνια πολλά στους Νεροκουριανούς και σ’ όλους - όλες, όσοι - όσες γιορτάζουν σήμερα.
Μ’ ΕΝΑ ΠΟΤΗΡΙ τσικουδιά, τα βάσανα ξεχνούνε/ οι Κρητικοί κατέχουνε τρόπους για να γλεντούνε. Μία ολόκληρη εβδομάδα τη φύλαγα τούτη τη μαντινάδα που μου έστειλε η Νεκταρία η Θεοδωρουλάκη. Γιατί τη γράφω σήμερα; Μα σήμερα βγάνω τα τσίκουδα. Χίλιες τσικουδιές, Μανώλη Ξυλά!

ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΑΡΑΒΕΛΑΚΗ: Mε συγκίνησες με το ευχαριστήριο που έβαλες στην εφημερίδα τις προάλλες, Ευαγγελία. Το νιώθω ανάγκη. Κάθε φορά που πηγαίνω στο Νίππος και με βγάζει ο δρόμος στον Ασπρουγα, δεν μπορώ να μην ψιθυρίζω τη λέξη 'Αθάνατος' όταν περνώ απ’ τη 'βίλα', όπως έλεγε την καλύβα του ο Σταύρος. Δεν αποθαίνει ο μερακλής!
'ΤΟ ΓΛΕΝΤΙ είχε ανάψει για τα καλά και οι περιπαικτικές μαντινάδες έδιναν και έπαιρναν. Σε κάποια στιγμή ο Μπάντρης, απευθυνόμενος στη χορεύτρια που είχε μαγέψει τους Φρεδιανούς, της λέει: «Στου τσουλουφιού σου τ’ άρμενο/ βλέπω πουλί πετάμενο». Και η χορεύτρια ετοιμόλογη του απαντά: «Στου γελεκιού σου το γιακά/ βλέπω μια ψείρα και γλακά». Μια άλλη φορά χόρευε ο Δημήτρης Γιακουμινάκης... Οι φίλοι του για να τον πειράξουν, του κόλλησαν στο σακάκι ένα τσίρο. Στη συνέχεια άρχισαν τα γέλια και τα επιφωνήματα με την επωδό: «Χορεύει ο τσίρος, χορεύει ο τσίρος...». Με αυτόν τον τρόπο απόκτησε το παρανόμι του και τόσο ο ίδιος, όσο και οι απόγονοί του έμειναν σαν Τσιροδημήτρης, Τσιρογιώργης κ.λπ.'. Από το βιβλίο του Μανώλη Ι. Μακριδάκη, 'Ο Φρες στο διάβα των αιώνων'.
'Αν βρεις στο δρόμο σου το γόρδιο δεσμό/ δε γίνεται να στρίψεις πια/ δεξιά, αριστερά ή και πίσω ακόμα/ προσποιούμενος άλλο ταξίδι./ Δεν σου μένει άλλη επιλογή από τη λύση/ των μπερδεμάτων του πανάρχαιου κόμπου./ Οσαδήποτε μάγια ή ξηραμένα δάκρυα/ κι αν κρύβει στους κύκλους του./ Οσηδήποτε ζωή ή θάνατο/ κι αν χρειαστείς στο σταθμό του./ Αλλωστε δεν σε παίρνει/ να προχωρείς συνεχώς με την όπισθεν,/ να ξοδέψεις το χρόνο σου στο ίδιο σημείο./ Εκτός βέβαια, κι αν είσαι Αλέξανδρος/ και παίζεις στα δάχτυλά σου τα μαχαίρια'.
Από το ποίημα της Μαρίας Πριπάκη 'Ο γόρδιος δεσμός'.
ΧΑΙΡΕΤΩ ΣΑΣ ΚΙ ΑΓΑΠΩ ΣΑΣ!
Χανιώτικα νέα (20.10.2012)

Τετάρτη, 20 Οκτωβρίου 2021

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

ΑΓΡΙΜΑΚΙΑ ΚΙ ΑΕΤΟΙ Ο ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥΣ


Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης

Για κείνους, τους… αρκετούς που καυχώνται πως κρατούνε τα ήθη και τα έθιμα τούτου του τόπου, αυτό το σημείωμα!

Για κείνους που σε παρέες και καζάνια, σε μιτάτα ή σε συγκεντρώσεις θα τραγουδήξουν ριζίτικα τραγούδια, θα τραγουδήξουν μαντινάδες για τ’ αγρίμια, για τα ωριοπερβόλια, για αητούς και λάφια· τους γνώστες ή μη των αλληγορικών, μεταφορικών στίχων…

Για εκείνους των οποίων οι πράξεις -κι είναι πάμπολλες αυτές- δεν “συμπορπατούν” με τις έννοιες των τραγουδιών· με τα πραγματικά ήθη (πρβ. ήθος) και τα έθιμα αυτού εδώ του τόπου!

Απλά: δεν μας ταιριάζουν! Δεν αντιπροσωπεύουν τούτον τον τόπο κι ας μην επαίρονται!
Γιατί πώς να το κάνουμε; Δεν ταιριάζει να τραγουδείς για τ’ αγρίμι στο τζουγκρί και την άλλη να το καυχάσαι πως το ’χεις καλό μεζέ στο… τσικάλι σου!

Δεν ταιριάζει να τραγουδείς για «τσι γύπες και τσι καναβούς των ορέων και την άλλη να τους “παίζεις” εκεί που πίνουν νερό ή πετούνε στον αέρα!

Σημ.: Με αφορμή τον θάνατο από σκάγια ενός χρυσαετού, τέταρτο γνωστό θύμα μέσα
σε διάστημα λίγων εβδομάδων στο νησί μας!

Χανιώτικα νέα (Τετάρτη, 20.10.21) 

Τρίτη, 19 Οκτωβρίου 2021

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΤΣΗ ΚΡΗΤΗΣ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΔΑΣΚΑΛΙΚΑ ΔΟΣΜΕΝΗ




«“Σε ψηλό βουνό, σε ριζιμιό χαράκι/ κάθετ’ έν’ αητός βρεγμένος χιονισμένος/ και παρακαλεί τον ήλιο ν’ ανατείλει./ Ήλιε, ανάτειλε, ήλιε λάμψε και δώσε,/ για να λιώσουνε χίονι’ απού τα φτερά μου/ και τα κρούσταλλα απού τ’ ακράνυχά μου!”. Αυτό το αλληγορικό τραγούδι τραγουδούσαν εκείνα τα χρόνια οι Κρητικοί. Πόθος ακοίμητος ήταν η Λευτεριά τους. Μα δεν παρακαλούσαν μόνο. Έκαναν κι ό,τι μπορούσαν. Έτσι, σαν έμαθαν, πως στις 25 του Μάρτη 1821, και οι άλλοι Έλληνες στην Πελοπόννησο, κήρυξαν επανάσταση κατά των Τούρκων, κήρυξαν και αυτοί επανάσταση στην Κρήτη. Κέντρο της επανάστασης γίνηκαν πάλι τα Σφακιά!! Από το βιβλίο του αείμνηστου δασκάλου Παντελή Π. Βαβουλέ (1885 – 1970) “Κρητική ιστορία για τα δημοτικά σχολεία” (Έκδοση Β’, Εκδότης: Κωνστ. Γ. Αλικιώτης Χανιά)».

«Πολλοί Κρήτες είχαν γίνει μέλη της Εταιρείας. Στις 29 Μαΐου 1821, μαζεύτηκαν αντιπρόσωποι απ’ όλη τη Κρήτη στη Θυμιανή Παναγία των Σφακίων και αποφάσισαν να επαναστατήσουν. Η Καγκελαρία των Σφακίων ήταν η προσωρινή κυβέρνηση. Η Κρήτη είχε τότε μόνο 1.400 όπλα. Πούλησαν τα αφιερώματα των εκκλησιών και τα ιερά σκεύη και αγόρασαν πολεμοφόδια. Η φλόγα της Επανάστασης μεταδίδεται σ’ όλη τη Κρήτη. […] Μάχες έγιναν σε πολλά μέρη και οι Κρήτες αν και λιγόστευαν, νικούσαν τους Τούρκους. Πολλά γυναικόπαιδα έφευγαν με καΐκια στα νησιά. Εκατό πενήντα Τούρκοι κατόρθωσαν να φτάσουν στον Καλλικράτη Σφακίων, αλλ’ οι γυναίκες του χωριού, γιατί οι άνδρες έλειπαν, τους γύρισαν πίσω. Στο φαράγγι του Θερίσου γίνεται μεγάλη μάχη και οι Τούρκοι παθαίνουν πανωλεθρία!». Από το βιβλίο του επίσης αείμνηστου δασκάλου Γεωργίου Μιχ. Μανταδάκη “Ιστορία της Κρήτης” (Αθήνα, 1990).

«Μέσα στα φύλλα τση καρδιάς αθεί και καρποδένει/ ο έρωντας τση λευτεριάς την Κρήτη ν’ αναστένει./ Ο έρωντας τση λευτεριάς δε λογαριάζει πράμα,/ δε ντουχιουντίζει: θάνατο, λογιάζει τ’ άγιο θάμα/ θάμα θωρεί το νίκος του στη λεύτερη τη ζήση,/ ο άνθρωπος για λόγον τζη ζωή να χαλαλίσει./ Η λευτεριά σα δεν χτυπά τση ζήσης το κερκέλι,/ ανατολή ’ναι σφαλιχτή κι ήλιος δεν ανατέλλει./ Έρωντας – Πόθος λευτεριάς νου και καρδιά συμπαίνει/ και τσ’ επανάστασης πλουμιά ψιμυθενταξυφαίνει». Από το βιβλίο του δασκάλου Κωστή Λαγουδιανάκη: “Τση Κρήτης: η πορπατηξά στη στράτα τσ’ Ιστορίας”, που ειρήσθω εν παρόδω έχει 17.501 κρητικόλολους ιαμβικούς δεκαπεντασύλλαβους στίχους (Έκδοση του Μορφωτικού – Εξωραϊστικού Συλλόγου Χαρασού «Ο Άγιος Ευστάθιος» με την ευγενική υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης, Ηράκλειο 2020).

Και τα τρία αναφερθέντα βιβλία δασκάλων, συγγραφέων ο νους μου προ ημερών, στην παρουσίαση του βιβλίου του γνωστού και ιδιαίτερα αγαπητού σε όλους δάσκαλου – λαουγράφου Σταμάτη Αποστολάκη “Το Ιστορικό Δημοτικό Τραγούδι της Κρήτης για το 1821” που έγινε στο πλαίσιο του Συνεδρίου “Η συμβολή του Τύπου στην Εθνικοαπελευθερωτική Επανάσταση του 1821” στο Μουσείο Τυπογραφίας. Αλλά και σε άλλα σχετικά, επίσης Κρητικών Δασκάλων, όπως του αείμνηστου Γιάννη Χρηστάκη και του δικού μας, καταξιωμένου ανά το πανελλήνιο ως λογοτέχνη, Βασίλη Χαρωνίτη.

ΚΑΙ ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ

ΟΙ ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΤΗΣ ΝΕΚΤΑΡΙΑΣ
                                                                                             

«Κακοκαιρία από τη μια, σεισμοί από την άλλη/ με καιρικά φαινόμενα παλεύουμε και πάλι», μας λέει στη πρώτη σημερινή μαντινάδα της η Νεκταρία Θεοδωρογλάκη. Για να το γυρίσει… ερωτικά, κατά τη συνήθεια της, παρακάτω: «Όπως το Νώε έφτιαξα μια κιβωτό για σένα/ να μη φοβάσαι τη βροχή μάτια μου λατρεμένα».

ΕΔΩ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΝΤΑΝΟΥ   



 Ο δάσκαλος πρέπει να εφαρμόζει την ανισότητα στην τάξη του, για να υπηρετεί την ισότητα… Να δίνει περισσότερη προσοχή στους μαθητές εκείνους που έχουν περισσότερη ανάγκη, αυτό εννοώ. Την ίδια αρχή πρέπει να υπηρετεί και το σεβαστό μας Υπουργείο Παιδείας. Άλλο το Δημοτικό Σχολείο Καντάνου στο Σέλινο, κι άλλο του Κολωνακίου, κυρία υπουργέ!

ΑΠΟ ΤΡΕΙΣ ΕΞΙ.. 

Ήταν τρεις και έγιναν έξι οι υποψήφιοι για την ηγεσία του ΚΙΝΑΛ, μετά την αποχώρηση της Φώφης Γεννηματά. Ο διπλασιασμός του ποσοστού του στο εκλογικό σώμα, το μέγα ζητούμενο, κακό χωριό τα λίγα σπίτια…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 19.10.2021) 

https://www.haniotika-nea.gr/tsi-kritis-i-epanastasi-daskalika-dosmeni/







 

Δευτέρα, 18 Οκτωβρίου 2021

ΧΡΥΣΑ

 ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΘΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗ




Γράφει η Χρύσα Κακατσάκη
Δυο εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις έγραψαν ιστορία. Αυτή του 1917-20 επί Βενιζέλου και η εκείνη του 1964 επί Γ. Παπανδρέου. Η πρώτη με εμπνευστές τα μέλη του Εκπαιδευτικού Ομίλου, Δ. Γληνό Α. Δελμούζο, Μ. Τριανταφυλλίδη καθιέρωσε τη δημοτική, το Κράτος ανέλαβε όλες τις δαπάνες της στοιχειώδους εκπαίδευσης, ιδρύθηκε η Παιδαγωγική Ακαδημία, η πρώτη μεταπτυχιακή σχολή διετούς φοίτησης, και το Μαράσλειο Διδασκαλείο, το πρώτο πρότυπο σχολείο. Το σημαντικότερο όμως επίτευγμα ήταν τα βιβλία για τη συγγραφή των οποίων συνεργάστηκαν παιδαγωγοί, λογοτέχνες, γλωσσολόγοι και ζωγράφοι. Απαλλαγμένα από αυταρχισμό από ηθικολογικούς δογματισμούς, ανταποκρίνονταν στην πνευματική και ψυχολογική ηλικία των παιδιών.

Στη δεύτερη με πρωτεργάτη τον Ε. Παπανούτσο γίνεται ο διαχωρισμός Γυμνασίου- Λυκείου, Καθιερώνεται η 9ετής υποχρεωτική εκπαίδευση. Καταργούνται τα δίδακτρα, τα βιβλία διανέμονται δωρεάν σε όλες τις βαθμίδες, λειτουργούν μαθητικά συσσίτια και οι μαθητές μεταφέρονται επίσης δωρεάν. Ιδρύεται το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, ως συμβουλευτικό Όργανο του Υπουργείου Παιδείας. Τέλος αλλάζει ο τρόπος εισαγωγής στο Πανεπιστήμιο με το Ακαδημαϊκό Απολυτήριο τύπου Α και Β.
Να σημειωθεί πως είτε ιστορικών γεγονότων είτε λόγω των λυσσαλέων αντιδράσεων που προκάλεσαν, καμία από τις δύο δεν ολοκληρώθηκε και οι περισσότερες διατάξεις τους έπεσαν σε αχρηστία από τις επόμενες κυβερνήσεις. Ολες οι υπόλοιπες προσπάθειες ήταν πασαλείμματα, δημαγωγικές σκοπιμότητες, βεβιασμένες κινήσεις για να απορροφηθούν ευρωπαϊκά κονδύλια και φυσικά στερούνταν οράματος.

ΠΗΓΗ: https://www.pancreta.gr/voices.php?p=22537


Κυριακή, 17 Οκτωβρίου 2021

ΠΟΙΗΣΗ

ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ



Αν δεν μπορείς

να δεις τους σατύρους ν’ ασελγούν

πάνω στο πτώμα της αγάπης,

αν δεν μπορείς ν’ αφουγκραστείς

τους θρήνους της σιωπής,

αν δεν μπορείς να πιάσεις

την αθρακιά των αισθημάτων,

αν δεν μπορείς να γευτείς

τα μαγειρεμένα ιδανικά,

αν δεν μπορείς να μυριστείς

την κάπνα απ’ τα καμένα όνειρα,

να ξέρεις ότι είσαι:

απαραίτητος σ’ αυτήν την πολιτεία!

Είναι, όμως, κι άλλοι δίπλα σου

που κράτησαν τις αισθήσεις τους αγνές.

Δεν είναι δύσκολο να τους γνωρίσεις∙

στα μάτια τους αστράφτει η πρώτη καλημέρα.

Δώσ’ τους το χέρι σου

και ψιθύρισέ τους στο αυτί:

«Όσο υπάρχουμε εμείς,

ποτέ δε θα μπορέσουν

να δολοφονήσουν την ελπίδα!».


ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ 

(" ΚΑΖΟΒΑΡ", Γ΄Έκδοση, " Πυξίδα της Πόλης" , Χανιά 2014)

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/10220275267888038



Παρασκευή, 15 Οκτωβρίου 2021

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΥΡΟΜΑΤΑΚΗ-ΜΗΤΕΡΑ
ΤΡΥΓΟΣ: ΕΝΑ ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ



Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο! 

Για τα Τρυγοπατήματα στα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΜΑΥΡΟΜΑΤΑΚΗ - ΜΗΤΕΡΑ, που λειτουργούν εδώ και 50 περίπου χρόνια στα Χανιά, ο λόγος στον σημερινό Παιδότοπο. Να ’ναι καλά ο διευθυντής του Δημοτικού τους Σχολείου, φίλος Κώστας Μανωλάκης. Δική του υπόθεση η συγκέντρωση και αποστολή του σχετικού υλικού με κείμενα των παιδιών και φωτογραφίες, για «ένα βιωματικό μάθημα κάτω απ’ την κληματαριά της αυλής του σχολείου», κάνει ο ίδιος λόγο στο σημείωμά του. Τη φράση του Ντιούι «μανθάνειν διά του παίζειν», που τη συνάντησα για πρώτη φορά ως σπουδαστής στη Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία, θυμήθηκα. Σαν παιχνίδι είδαν σ’ ένα πρώτο επίπεδο τα παιδιά των εν λόγω Εκπαιδευτηρίων τα τρυγοπατήματα... Συγχαρητήρια και στην κυρία Μαριάννα, την ιδιοκτήτρια για την ιδέα της, και στους δασκάλους, και στα παιδιά... Και του χρόνου με υγεία και... καλά κρασιά! Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!


Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης 

δάσκαλος 




Κάποιες φορές ο αστικός τρόπος ζωής βάζει στο περιθώριο συνήθειες και παραδοσιακές ασχολίες που για τους μεγαλύτερους θεωρούνται αυτονόητες. Ωστόσο πολλά είναι τα παιδιά που δεν έχουν βιώσει την εμπειρία του τρύγου και του πατήματος των σταφυλιών. Γι’ αυτό η κ. Μαριάννα Μαυροματάκη, ιδιοκτήτρια των Εκπαιδευτηρίων, διοργάνωσε ένα βιωματικό μάθημα κάτω από την κληματαριά της αυλής του σχολείου στα τέλη Σεπτεμβρίου. Τα παιδιά μαζί με τους δασκάλους τους συμμετείχαν στο πάτημα των σταφυλιών σαν ένα πολύ διασκεδαστικό παιχνίδι και γνώρισαν με όλες τις αισθήσεις τα προϊόντα του σταφυλιού. Απολαύσαμε ιδιαίτερα τη μουσταλευριά από την κ. Σούλα Μοδιανάκη. Θερμές ευχαριστίες σε όλους.

Ο Διευθυντής του Σχολείου

Κώστας Μανωλάκης

Στο σχολείο μου πατήσαμε σταφύλια και μετά φτιάξαμε μουστοκούλουρα και μουσταλευριά. Δοκιμάσαμε και ήταν νόστιμα! Κάναμε ένα διαφορετικό μάθημα. Μετά πήγα στο σπίτι της γιαγιάς και μου διηγήθηκε ιστορίες του χωριού της: τι κάνανε και πώς περνούσαν στον τρύγο που δούλευαν και μετά γλεντούσαν.


Λυδία Σαράντου

Μάθαμε ότι από το σταφύλι μπορούν να δημιουργηθούν πολλά προϊόντα. Το αμπέλι θέλει βέβαια σκληρή δουλειά όλο τον χρόνο. Τον Σεπτέμβρη γίνεται ο τρύγος και είναι κατά τη γνώμη μου το πιο ευχάριστο σημείο όλης της διαδικασίας. Η πιο γνωστή χρήση του σταφυλιού είναι η παραγωγή κρασιού. [...] Από τα στράφυλα (στέμφυλα) βγάζουμε τσικουδιά. Το σταφύλι επειδή έχει πολλές χρήσεις πάντα το θεωρούσαν πολύ σημαντικό και γι’ αυτό είχε τον δικό του θεό, τον Διόνυσο, τον θεό του κρασιού και του γλεντιού. Τέλος, θα ήθελα να τονίσω πόσο δύσκολο είναι να γίνουν όλα αυτά που εμείς χρησιμοποιούμε στην καθημερινότητά μας και τα θεωρούμε δεδομένα.

Παντελής Γκόγκας

Εμένα μου φαίνεται πως το αμπέλι είναι αρκετά χρήσιμο, γιατί μπορούμε να πάρουμε πολλά πράγματα από αυτό. Όπως είδαμε και στο βιβλίο Ελληνική Λαϊκή Σοφία του Γ. Αποστολάκη θέλει πολλή δουλειά. Πρώτα μαζεύουν τα σταφύλια και μετά ανάλογα την ποικιλία ή τα τρώνε ή τα απλώνουν να γίνει σταφίδα ή τα μεταφέρουν στο πατητήρι για να κάνουν κρασί. Επίσης οι νοικοκυρές μαζεύουν αμπελόφυλλα για να κάνουν ντολμαδάκια. Ακόμη μπορούν να φτιάξουν γλυκά από τον μούστο. Από τα κρασί γίνεται ξίδι, αν μείνει εκτεθειμένο στον αέρα.


Αλεξάνδρα Μαρκαντωνάκη

Στου θεού Διόνυσου τον τρύγο

Μαζεύτηκε όλη η παρέα τριγύρω

Να πιούνε, να γλεντήσουνε

Και σπίτι μη γυρίσουνε

Χαρές και χοροί

Να μοιραστούν σ’ όλη τη γη

Με τα σταφύλια που πατάνε

Εμείς όλο γλεντάμε

Ελάτε μεγάλοι και μικροί

Στου τρύγου τη γιορτή

Να φάτε και να πιείτε

Και ποτέ μην κοιμηθείτε!

Ιωάννα Μαρία Μαρκέτου



Πήγα στο πάτημα των σταφυλιών με τους συμμαθητές μου και τις άλλες τάξεις. Μαζευτήκαμε χωριστά εξαιτίας του κορονοϊού. Εγώ δεν πάτησα τα σταφύλια επειδή με ανατριχιάζει η επαφή με τις ρώγες και το ζουμί των σταφυλιών. Ένιωσα ωραία που έβλεπα τους φίλους μου που πατούσαν τα σταφύλια. Αλέξανδρος Χλωράκης


We walked over the field and I had no idea what was going on. All I could see was a picnic table with food (mostly desserts). After a few minutes the other classes started arriving. Then the teacher dragged a big tub of grapes over and Mr Kostas started talking about how the wine was made. Then he asked us if we wanted to STEP ON THE GRAPES! At first I wasn’t really sure if I wanted to do it but then I actually wanted to. So I took my shoes off and socks. I washed my feet off, and stepped in the grapes and started stamping on them. It was so squishy and sloppy. After all that I put my socks and shoes back on. Then they opened the desserts and I found out that all of them were made from freshly crushed grape juice (must). I tried one of the grape juice cookies. It was so much fun! Sean Fairfield.



Δεύτερη εβδομάδα στα θρανία και το σχολείο μας μόλις διοργάνωσε μια απίθανη δράση με θέμα τα Τρυγοπατήματα. Πιστεύουμε πως αυτή η ιδέα ήταν φανταστική, γιατί δοκιμάσαμε νέες γεύσεις και νιώσαμε όπως οι άνθρωποι που τρυγούν τα σταφύλια. Δοκιμάσαμε νόστιμα γλυκά με λαχταριστή γεύση. Τα μάτια μας έλαμψαν, όταν αντικρίσαμε αυτό το υπέροχο τραπέζι με κάθε λογής καλούδια όπως σταφίδες, μουστοκούλουρα, μουσταλευριά και γλυκό του κουταλιού σταφύλι. Το καλύτερο από όλα ήταν που πατήσαμε τα σταφύλια σ’ ένα μικρό πατητήρι και έβγαινε ο μούστος. Βγάλαμε τα παπούτσια μας και πλύναμε τα πόδια μας πριν μπούμε στο πατητήρι. Η αίσθηση που νιώσαμε ήταν απερίγραπτη και πρωτόγνωρη! Σταυρούλα Αναστασοπούλου και Αλεξάνδρα Ρετουνιώτη




Τα σταφύλια της αυλής

Πατιούνται στη στιγμή

Δίχως το μάτι της αυγής

Εμπόδιο να σταθεί!

Φραντζέσκα Παινεσάκη και Αλεξάνδρα Παπαδογιωργάκη

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 16. 10.2021) 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

 ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑΣ:  ΤΟ 1821 ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ

(ΦΩΤΟ: M. MεΪμάρης, Π.Περάκης, Β, Κακατσάκης, Χ. Στρατιδάκης)


Το μέγα του 1821 ελληνικό δημιούργημα, στο μέγα της τυπογραφίας εφεύρημα. Για το σπουδαίο συνέδριο με τίτλο: “Η συμβολή του Τύπου στην εθνικoαπελευθερωτική επανάσταση του 1821” που έγινε το περασμένο Σαββατοκύριακο, 9 και 10 Οκτωβρίου, στον φιλόξενο χώρο του Μουσείου Τυπογραφίας, Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη, στο Μουσείο Τυπογραφίας των “Χ.Ν”, που εκτός όλων των άλλων μας “διδάσκει” να προτιμούμε τον ρόλο του δημιουργού κι όχι αυτόν του προπέτη, ο λόγος. Ένα απόλυτα επιτυχημένο, απ’ όλες τις απόψεις, παρά τις δυσκολίες λόγω του κορωνοϊού, συνέδριο. Ευλογία για μένα, ο ρόλος του συντονιστή τη 2η ημέρα (την 1η ημέρα τον ρόλο τον είχε ο πρώην πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, Γιάννης Φίλης) που μου ανατέθηκε.

«Μυρίζουν οι βασιλικοί, μυρίζουν κι οι βαρσάμοι,/ μα σα μυρίζει ο τόπος πα βαρσάμια δε μυρίζουν./ Μυρίζει το μελάνι του, μυρίζει η γραφή του./ Χαίρετ’ ο Γουτεμβέργιος ο πρώτος τυπογράφος,/ χαίρονται και οι Κρητικοί στης Βενετιάς τη στράτα,/ μα πιο πολύ οι ιδρυτές, ο Γιάννης και η Ελένη/ για το Σχολειό που έφτιαξαν…». Εξ αδιανεμήτου πλούτος για τον τόπο μας το Μουσείο Τυπογραφίας (όπως και το Ινστιτούτο Τύπου αλλά και τα “Χανιώτικα νέα”, άλλωστε) πως να μη χαίρονται λοιπόν, οι ιδρυτές του ο Γιάννης και η Ελένη Γαρεδάκη, ιδιαίτερα όταν διοργανώνει τέτοιες σημαντικές εκδηλώσεις, όπως αυτή που διοργάνωσε.

“Η Κρήτη και η τυπογραφία κατά την Επανάσταση του 1821: το αυτοσχέδιο πιεστήριο του Τομπάζη”, “Ελληνικά Τυπογραφεία στην Επανάσταση: εκδόσεις από τις συλλογές της Γεναδείου Βιβλιοθήκης” και “Προεπαναστατικός και Επαναστατικός Τύπος – Ελευθερία του Τύπου και Λογοκρισία πριν και κατά τη διάρκεια της εθνικοαπελευθερωτικής επανάστασης”, οι τίτλοι των ομιλιών που έγιναν την 1η ημέρα από τη βιβλιογράφο, ιστορικό του βιβλίου Λεονώρα Ναβάρη, την επικεφαλής βιλιοθηκάριο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης Ειρήνης Σολωμονίδη και τον αν. καθηγητή στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μ.Μ.Ε του Α.Π.Θ. Αντώνη Σκαμνάκη, αντίστοιχα δύο παρουσιάσεις βιβλίων, δυο ξεχωριστών νέων, λίαν επιμελημένων εκδόσεων του Μουσείου και η παρουσίαση μιας έρευνας που αναζητά τον αντίκτυπο της Επανάστασης του 1821 σήμερα, τη δεύτερη ημέρα. Για τη μελέτη του τυπογράφου – γραφίστα Αντώνη Παπαντωνόπουλου με τίτλο “Η τυπογραφία στα χρόνια της Εθνεγερσίας 1821-1828” (από τον διευθυντή των “Χανιώτικων νέων”, Περάκη Παρασκευά), το βιβλίο του δασκάλου – λαογράφου Σταμάτη Αποστολάκη με τίτλο: “Το ιστορικό δημοτικό τραγούδι της Κρήτης για το 1821” (από τον δρ Παιδαγωγικής, ιστορικό ερευνητή, συγγραφέα Χάρη Στρατιδάκη) και την ομιλία του ομότιμου καθηγητή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Δ.Σ. του Ινστιτούτου Τεχνολογιών της Πληροφορίας στην Εκπαίδευση Ουνέσκο, Μιχάλη Μεϊμάρη, με τίτλο: “Το δικό μου 1821: Ανιχνεύοντας τη βιωματική σχέση του Έλληνα με τον Αγώνα – 200 χρόνια μετά”, πρόκειται. Και μόνο οι τίτλοι και τα ονόματα αυτών που τους “στήριξαν” λένε πολλά.

Τυπογράφος παλιάς κοπής, αλλά ωστόσο διαρκώς ανανεούμενης έκδοσης ο Πατρινός Αντώνης Παπαντωνόπουλος: Μια απ’ τις πιο δυνατές κολώνες του Μουσείου Τυπογραφίας. Χρόνια έψαχνε να βρει αγκαλιά, όπως κάθε ερωτευμένος με τη δουλειά του, κατά δήλωσή του, μετά τα εγκαίνια της πτέρυγας του Μουσείου με την Ιστορία Γραφής το 2012. Σταμάτης Αποστολάκης: Ευάγγελου Παπανούτσου και Νικολάου Πολίτη, γωνία, πλατεία του Αγίου Ειρηναίου Γαλανάκη του Χριστιανού. Και κάτω από το κιόσκι των “Χ.Ν” της εφημερίδας μας, που είναι ο πιο παλιός συνεργάτης. «Δεν θα παύσω, ενόσω ζω και αναπνέω να σωφρωνώ» για να χρησιμοποιήσω λόγια του Παπαδιαμάντη, να δουλεύω στο περβόλι της λαϊκής παράδοσης επαναλαμβάνει διαρκώς με τα γραφτά του ο εκ Καμπανού Σελίνου ορμώμενος δάσκαλος λαογράφος. «Και τώρα του καθηγητή Μιχάλη Μεϊμάρη,/ είν’ η σειρά χαιρόμαστε, μεγάλη μας η χάρη! Χαρά μας που είστε γι’ άλλη μια φορά κοντά μας, κύριε καθηγητά που παλαμίσαμε πάλι τα χέρια μας και τις καρδιές μας»! Απ’ τα που είπα παρουσιάζοντας τους “πρωταγωνιστές” της βραδιάς.

Και στις 30 Οκτωβρίου στην απονομή των βραβείων του 6ου Διεθνούς Διαγωνισμού Αφίσας με διοργανωτή το Μουσείο Τυπογραφίας Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη, με το καλό.

Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 15.Οκτωβρίου 2021) 

https://www.haniotika-nea.gr/moyseio-typografias-to-1821-ston-typo/