ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

ΣΤ1 ΤΑΞΗ 11ου ΔΗΜ. ΣΧ. ΧΑΝΙΩΝ 

Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΕΟΡΤΗ

Καλοί μου φίλοι,
Καλό Σαββατοκύριακο!

Στον απόηχο της μεγάλης των Θεοφανείων εορτής ο σημερινός Παιδότοπος από τα παιδιά της Στ2 τάξης του 11ου Δημ. Σχ. Χανίων.
Με “μνήμες” άλλων εποχών κι όχι της φετινής που ήταν, “προσαρμοσμένος” στις έκτακτες, λόγω κορωνοϊού, συνθήκες.
Να ‘ναι καλά ο καλός παλιός μου συνεργάτης που “συντόνισε” διαδικτυακά πριν τα Χριστούγεννα, τους μαθητές του και βέβαια η επίσης καλή μου φίλη διευθύντρια του Σχολείου Μαρία Κληματσάκη για την όλη συνεργασία.
Καλή φώτιση σε όλους τους μαθητές και όλους τους δασκάλους και με το καλό ν’ απαλλαγούμε σύντομα από τον καταραμένο ιό!

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης,
δάσκαλος

ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ ΔΙΝΟΥΝ ΤΑ ΦΩΤΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΑΣΜΟΥ ΤΗ ΣΧΟΛΗ

Με τη μεγάλη Ημέρα των Θεοφανείων ολοκληρώνεται το εορταστικό Δωδεκαήμερο! Τα παιδιά του ΣΤ2 του Σχολείου μας (11ου Δημοτικού) παρουσιάζουν γνώση, έθιμα, βιώματα και εικαστική δημιουργία, δίνοντας τα "Φώτα" τους, για τ' Αγιασμού τη Σχόλη!

Γιώργος Κανδαράκης

δάσκαλος

 

 

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

Τα Θεοφάνεια είναι μεγάλη ετήσια χριστιανική εορτή της βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Εορτάζεται τις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη και τελευταία του Δωδεκαημέρου. Το όνομα προκύπτει από τη Φανέρωση των Τριών Προσώπων της Αγίας Τριάδας, που συνέβη σύμφωνα με τρεις σχετικές ευαγγελικές περικοπές. Η εορτή των Θεοφανείων λέγεται επίσης και Επιφάνεια και Φώτα. Σε αυτή την εορτή γιορτάζουν τα ονόματα Φωτεινή, Θεοφάνης, Θεοφανία, Ιορδάνης. Στην εκκλησία γίνεται Μέγας Αγιασμός που λαμβάνει χώρα εντός της εκκλησίας. Η κατάδυση του τιμίου σταυρού γίνεται σε θάλασσες, λιμάνια, όχθες ποταμών ή λιμνών ή και σε δεξαμενές νερού. Τα έθιμα είναι: τα κάλαντα των Φώτων που λένε τα παιδιά, το πιάσιμο του σταυρού ,που γίνεται από κολυμβητές.Αυτός που θα τον πιάσει πρώτος τον προσκυνά πρώτος και του φέρνει τύχη για όλη τη χρονιά. Ακόμα γίνεται ο αγιασμός των σπιτιών από τους ιερείς. Σε κάποιες περιοχές μετά τον αγιασμό συνηθίζουν να πλένουν τις εικόνες στα αγιασμένα νερά. Ο χορός των καλικαντζάρων που σε κάποιες περιοχές της Ελλάδας συναντάμε είναι διαφορετική εκδοχή του εθίμου αυτού.

Άντυ και Ηλιάνα  Μπονάτου

 

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

Κάθε χρόνο γιορτάζουμε τα Θεοφάνεια στις 6 Ιανουαρίου. Η μεγάλη αυτή γιορτή του Χριστιανισμού είναι σε ανάμνηση της βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από το Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Το  έθιμο που γίνεται  εκείνη την ημέρα είναι τα κάλαντα των φώτων. Την παραμονή των Θεοφανείων τα παιδιά τραγουδούν :"Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός και χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός...". Επίσης ένα άλλο έθιμο είναι η ανέλκυση του σταυρού. Γίνεται από κολυμβητές τους λεγόμενους "βουτηχτάδες" κατά την τελετή της κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού. Νεαρά σε ηλικία άτομα βουτούν στα κρύα νερά για να πιάσουν πρώτοι τον σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερέα αλλά και να δεχθούν τις τιμές και τις ευχές των συντρόφων τους.

Μιχαέλα Βλαστάκη

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

Τα Θεοφάνεια είναι μια μεγάλη γιορτή του Χριστιανισμού, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο (ή Βαπτιστή). Το όνομα προκύπτει από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας. Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου, που ξεκινά με τα Χριστούγεννα. Λέγεται, επίσης, Επιφάνια και Φώτα.

Δύο είναι οι κυριότερες τελετές των Θεοφανείων:

·        Ο Μέγας Αγιασμός, που γίνεται  εντός των Εκκλησιών.

·        Η Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, που ακολουθεί τον Μεγάλο Αγιασμό.

Έθιμα

·        Κάλαντα των Φώτων. Ψάλλονται από τα παιδιά την παραμονή της εορτή σε πολλές παραλλαγές.

·        Ανέλκυση του Σταυρού (το «πιάσιμο του Σταυρού») από κολυμβητές, τους λεγόμενους Βουτηχτάδες, κατά την τελετή της Κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού.

·        Αγιασμός των οικιών από τους ιερείς.

Κρητικά Κάλαντα Θεοφανείων

 

Aύριο είναι τω Φωτώ π’ αγιάζουν οι παπάδες,

μέσα στα σπίθια μπαίνουνε και λεν τσι εορτάδες.                            

O Iωάννης Bαπτιστής επέρασε και είπε,

Χαρίσετέ μου τα κλειδιά τα μαργαριταρένια

ν’ ανοίξω τον Παράδεισο, να μπω στο περβολάκι,

να θέσω ν’ αποκοιμηθώ σε μια μηλιά ’πο κάτω,

πέφτουν τα μήλα κόκκινα απάνω στην ποδιά μου

και τα χρυσά τραντάφυλλα απάνω στα μαλλιά μου.

 

 (Β’ παραλλαγή την ημέρα των Φώτων)

Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός

η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός.

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό

κάθετ' η κυρά μας η Παναγιά.

               Όργανο βαστάει, κερί κρατεί

και τον Αϊ-Γιάννη παρακαλεί.

'              Αϊ-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή

βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί.

Ν' ανεβώ επάνω στον ουρανό

να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

Καλημέρα, καλημέρα,

Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά

Αντωνία Δερμιτζάκη

 

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΣΤΗ ΛΗΜΝΟ

Τα Θεοφάνεια είναι μεγάλη ετήσια χριστιανική εορτή της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή(¹). Εορτάζεται στις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου (εορτών των Χριστουγέννων). Το όνομα προκύπτει από την φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας που συνέβη σύμφωνα με τρεις σχετικές ευαγγελικές περικοπές. Η εορτή των Θεοφανίων λέγεται επίσης και Επιφάνεια και Φώτα ή Φωτά (ή Εορτή των Φώτων).Σε αυτή την εορτή γιορτάζουν τα ονόματα Φωτεινή, Φανή, Φώτιος, Τριάδα, Ουρανία, Ιορδάνης, Ιορδάνα, Περιστέρης, Περιστέρα, Θεοφάνης, Θεοφανία και Θεοχάρης.

Στη Λήμνο πιστεύουν πως ο Χριστός ειπε στους ανθρώπους να φυλάγονται το Δωδεκαήμερο από τους Καλικάντζαρους

Βέβαια, οι κάτοικοι της Λήμνου δεν παραλείπουν να γιορτάζουν τα Φώτα, τιμώντας τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις του νησιού. Ντύνονται με φορεσιές ζώων, ψαλλουν τα κάλαντα και γλεντούν μέχρι αργά το βράδυ.

Τα Θεοφάνεια τίμουν οι κάτοικοι όλων των χωριών της Λήμνου όπως της Νέας Κούταλης, του Θάνους, της Ατσικής, του Κέρους της Ηφαιστίας, Αγίου Δημητριου, Αγίου Ερμολάου, Κάσπακα και άλλα, με τη ρίψη του Σταυρού.

Κωνσταντίνος Νικολακάκος

 Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 9.1.2021)

ΕΝ ΝΙΠΠΩ

 ΕΝ ΙΟΡΔΑΝΗ ΒΑΠΤΙΖΟΜΕΝΟΥ ΣΟΥ ΚΥΡΙΕ... 

Στη μέση της εκκλησίας του Τιμίου Σταυρού, κάτω από τον μεγάλο πολυέλαιο, όπως πάντα, η Βάφτιση του Χριστού  στο Νίππος, από τον παπα - Μιχάλη,  κι εφέτος. Με όλα τα απαραίτητα μέτρα, λόγω κορωνοιού, ωστόσο. Μια μεταλλική μικρή κολυμπήθρα ο δικός μας Ιορδάνης... Εκεί λίαν πρωί . Για να φιλήσουμε τον σταυρό, να πιούμε αγιασμό και να τον πάρουμε για να αγιάσουμε τα σπίτια μας και τα χωράφια μας. Και του χρόνου με φευγάτο στον αγύριστο τον καταραμένο ιό....  Χρόνια πολλά και Καλή Φώτιση σε όλους, καλοί μου φίλοι! 

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

ΣΤ2 ΤΑΞΗ 11ου ΔΗΜ. ΣΧ. ΧΑΝΙΩΝ
ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΩΝ

Καλοί μου φίλοι, Χρόνια Πολλά!
Στα Θεοφάνια που γιορτάσαμε χθες αναφέρονται οι εργασίες και οι ζωγραφιές που μου έστειλαν τα παιδιά της Στ2 τάξης του 11ου Δημ. Σχ. Χανίων. Γιατί τα γιορτάζουμε; Πώς τα γιορτάζουμε; Γιατί λέγονται Θεοφάνια αλλά και Φώτα; Ποια έθιμα συνδέονται μ’ αυτά; Κάποια απ’ τα ερωτήματα στα οποία δίνονται απαντήσεις στις εργασίες των παιδιών. Να ‘ναι πάντα καλά και αυτά και ο δάσκαλός τους, ο καλός μου φίλος από τα παλιά Γιώργος Κανδαράκης!
Καλή φώτιση σε όλους!
Και καλή επιστροφή από μεθαύριο Δευτέρα στα σχολεία!
Σας χαιρετώ με αγάπη
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
δάσκαλος

Των Φώτων

Η μέρα των Φώτων είναι μια μεγάλη γιορτή για την εκκλησία μας. Η προηγούμενη μέρα ξεκινάει με Θεία Λειτουργία και γίνεται αγιασμός. Κατά την παράδοση μετά οι ιερείς πάνε από σπίτι σε σπίτι και ραντίζουν με τον αγιασμό, τις οικογένειες. Την ημέρα των Φώτων μετά τη λειτουργία ακολουθεί ο αγιασμός των υδάτων. Ο κόσμος στα Χανιά μαζεύεται στο όμορφο λιμάνι και περιμένει τη στιγμή που θα ρίξουν τον σταυρό στη θάλασσα. Γύρω γύρω είναι μαζεμένα τα καραβάκια και οι κολυμβητές έτοιμοι να πέσουν να βρουν τον σταυρό. Όταν όλα αυτά έχουν τελειώσει μου έχει μείνει μια ακόμη ωραία ανάμνηση…
Μαίρη Νιαουνάκη
Τα έθιμα των Θεοφανίων
Όπως όλες οι μεγάλες γιορτές, έτσι και τα Φώτα συνοδεύονται από μια σειρά από έθιμα και παραδόσεις. Οι πιο γνωστές από αυτές είναι:
Ο Αγιασμός των υδάτων και το πιάσιμο του Σταυρού
Κάθε χρόνο μετά την πρωινή λειτουργία, οι ιερείς αγιάζουν τα νερά (π.χ. θάλασσες, ποτάμια, λίμνες κ.λπ.) πετώντας μέσα έναν σταυρό. Σύμφωνα με το έθιμο, οι πιστοί βουτάνε για να πιάσουν τον σταυρό και μάλιστα όποιος καταφέρει να τον πιάσει θεωρείται ότι θα πάρει την ευλογία του και θα έχει καλή τύχη.
Ο Αγιασμός των σπιτιών
Μετά τον αγιασμό των υδάτων οι ιερείς, κυρίως στα χωριά, περνούν από τα σπίτια των κατοίκων και τα ραντίζουν με αγιασμό, δηλαδή με αγιασμένο νερό για να διώξουν τα κακά πνεύματα. Στις μεγάλες πόλεις τον αγιασμό αναλαμβάνουν συνήθως οι ίδιοι οι κάτοικοι των σπιτιών.
Το πλύσιμο των εικόνων στα αγιασμένα νερά
Σε κάποιες περιοχές μετά τον αγιασμό, πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να πλένουν τις εικόνες ή άλλα αντικείμενα (σκεύη, εργαλεία, κλπ.) στα αγιασμένα νερά (θάλασσες, λίμνες, ποτάμια). Αυτό γίνεται, σύμφωνα με την παράδοση, για να ανακτήσουν τα αντικείμενα αυτά, μέσω του αγιασμένου νερού, τη δύναμη που έχασαν με την πάροδο του χρόνου. Μάλιστα, αφού τελειώσουν το πλύσιμο πρέπει να πετάξουν το νερό σε μέρος που δεν πρόκειται να πατηθεί από άνθρωπο.
Ο χορός των καλικάντζαρων
Σε κάθε περιοχή της Ελλάδας συναντάμε και μια διαφορετική εκδοχή του μύθου αυτού. Το κοινό χαρακτηριστικό είναι ότι σε όλες τις περιπτώσεις οι καλικάντζαροι είναι μικρά σκανταλιάρικα όντα που τους αρέσει να κάνουν ζημιές. Σύμφωνα με τον μύθο, ζουν στο κέντρο της γης όπου πριονίζουν τον κορμό που την κρατάει. Κατά τη διάρκεια των γιορτών βγαίνουν στην επιφάνεια· ο λόγος και ο τρόπος που ανεβαίνουν διαφέρει από περιοχή σε περιοχή.

Τα Θεοφάνια είναι μια από τις τρεις μεγάλες γιορτές του δωδεκαημέρου μαζί με τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά και μια από τις μεγαλύτερες γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου και είναι μια από τις επίσημες αργίες του κράτους.
Πόσοι από εμάς όμως γνωρίζουμε τι γιορτάζουμε;
Τι γιορτάζουμε τα Θεοφάνια
Την ημέρα των Θεοφανίων έγινε η βάπτιση του Χριστού από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο ή Βαπτιστή. Εκτός όμως από το Άγιο Βάπτισμα, γιορτάζουμε κάτι σημαντικότερο. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τριών εκ των τεσσάρων Ευαγγελιστών και συγκεκριμένα του Ματθαίου, του Μάρκου και του Λουκά, τη στιγμή της Βάπτισης, ακούστηκε από τον ουρανό η φωνή του Θεού να λέει:
Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ευδόκησα.
Επίσης, την ίδια στιγμή εμφανίστηκε και το Άγιο Πνεύμα με τη μορφή περιστεριού.
Γιατί λέγονται και Φώτα
Η μεγάλη γιορτή των Θεοφανίων είναι ευρέως γνωστή και ως εορτή των Φώτων. Όπως αναφέραμε και πιο πάνω, κατά τη στιγμή της Βάπτισης του Χριστού εμφανίστηκαν όλες οι μορφές της Αγίας Τριάδας, γεγονός που κατέστησε το μυστήριο της Βάπτισης ιδιαίτερα σημαντικό. Σύμφωνα με τον Γρηγόριο Ναζιανζηνό (γνωστός και ως Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος), το Θείο Βάπτισμα του Χριστού αποτελεί μια γιορτή φωτισμού ολόκληρης της ανθρωπότητας.
Μαρία Κωνσταντουδάκη
Κατερίνα Κοτζαμιχάλη

Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε

η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις
του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει Σοι
αγαπητόν Σε Υιόν ονομάζουσα
και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς
εβεβαίου του λόγου το ασφαλές
Ο επιφανής Χριστέ ο Θεός
Και τον κόσμον φωτίσας δόξα Σοι.

Σε μετάφραση:
Ενώ βαπτιζόσουν Κύριε στον Ιορδάνη, αποκαλύφθηκε το μυστήριο της Αγίας Τριάδος που προσκυνούμε.
Διότι η φωνή του Ουρανίου Πατρός που σε γέννησε μαρτυρούσε για σένα ότι είσαι υιός αγαπητός Του.
Και το Άγιο Πνεύμα που εμφανίστηκε με τη μορφή περιστεριού, βεβαίωσε την αλήθεια του πατρικού λόγου.
Δόξα σε σένα Ιησού Χριστέ ο Θεός που φανερώθηκες και φώτισες τον κόσμο.

Τα Θεοφάνια
Τα Θεοφάνια ή των Φώτων είναι στις 6 Ιανουαρίου. Είναι σταθερή εορτή και γιορτάζεται στην ανάμνηση της βάπτισης του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή.
Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, ο Χριστός βαφτίστηκε στο 30ό του έτος από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, γιο του Ζαχαρία και της Ελισάβετ.
Μερικά από τα έθιμα των Θεοφανίων είναι, να λένε τα παιδιά τα κάλαντα των Φώτων, η ρίψη του Σταυρού στη θάλασσα, ο αγιασμός των σπιτιών από τους ιερείς και το πλύσιμο των εικόνων.
Εγώ, τα Θεοφάνια, λέω τα κάλαντα στα συγγενικά πρόσωπα και παρακολουθώ τη ρίψη του Σταυρού, πότε από κοντά και πότε από την τηλεόραση.
Ευτύχης Παπουδάκης

Χανιώτικα νέα (6. 1.2018)

ΕΝ ΝΪΠΠΩ

ΦΩΤΑ ΟΛΟΦΩΤΑ ΣΤΟ ΝΙΠΠΟΣ




Φώτα ολόφωτα στο Νίππος. Με τον ήλιο να δηλώνει αυτοκράτορας στα ουράνια δώματα. Με τις χιονισμένες Μαδάρες λάμπουσες κι α;στράφτουσες. Με τα περιστέρια του χωριού να συνεδριάζουν στον τρούλο του Τιμίου Σταυρού. Με τους χωριανούς να έρχονται στη εκκλησία για να ζήσουν το γεγονός της Βάφτισης του Χριστού κάτω από το μεγάλο πολυέλαιο και να πάρουν αγιασμό.
Φώτα ολόφωτα στο Νίππος!
"Σήμερον ο παράδεισος ηνέωκται τοις ανθρώποις και ο ήλιος της δικαιοσύνης καταυγάζει ημάς"...