ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΤΟΥ ΟΚΤΩΒΡΗ

(Πίνακας του Γιάννη Τσαρούχη)

Οκτώβρη και δεν έσπειρες, οκτώ σωρούς δεν έκανες… Οκτώβρη και δεν έσπειρες, λίγο ψωμί θα πάρεις… Οποιος σπέρνει τον Οκτώβη, έχει οκτώ σειρές στ’ αλώνι… Τρεις απ’ τις πολλές παροιμίες για τον Οκτώβρη, που μας έχουν ξωμείνει απ’ την εποχή που σπέρναμε, και αφού σπέρναμε, θερίζαμε και αλωνίζαμε. Οπως μας έχουν ξωμείνει και τα ονόματα που του είχε δώσει ο λαός μας. Σποριά ή Σπαρτό, Πρωτοβροχάρη και Φθινοπωριά μα και Αγιοδημητριάτη έλεγαν τον Οκτώβρη οι παλιοί μας. Απ’ τις οκτώ ομπρές (βροχές) υποστήριζαν ότι πήρε το όνομά του. «Ο Οκτώβρης κάνει οκτώ ομπρές για κεινονά λέγεται και Οκτώμπρης», γράφει ο Μιχάλης Γρηγοράκης, ο αξέχαστος “μίγρης”, στο βιβλίο του “Κρητικά Λαογραφικά για τους μήνες”. Απ’ το λατινικό octo είναι βέβαια το σωστό, αφού επί Ρωμαίων ήταν ο όγδοος μήνας του χρόνου.

Ο Αϊ Δημήτρης είναι, βέβαια, ο “βασικός” Αγιος του Οκτώβρη και η γιορτή του ήταν, μαζί με τη γιορτή του Αϊ Γιώργη, στις 23 τ’ Απρίλη, τα “συνοράτα” του χρόνου για τους κτηνοτρόφους. Τ’ Αϊ Γιωργιού ανέβαζαν τα γιδοπρόβατά τους στα βουνά, τ’ Αϊ Δημητριού τα κατέβαζαν στα πεδινά για να ξεχειμωνιάσουν. Σε μεγάλη υπόληψη έχει, ωστόσο, ο λαός μας κι άλλους “οκτωβριανούς” αγίους, όπως τον Αγιο Κυπριανό που γιορτάζει τη δεύτερη μέρα του. Φημισμένος μάγος που γιάτρευε με τα μαγικά του τους αρρώστους και τους ερωτευμένους ήταν ο Κυπριανός, που έγινε Χριστιανός απ’ την πανέμορφη και πανέξυπνη Ιουστίνη, αφού δεν κατάφερε να την κάμει ν’ αγαπήσει έναν πλούσιο άρχοντα που την είχε ερωτευθεί. Αγιο Θεραπευτή για τον πονοκέφαλο, μα και για κάθε πόνο, προπάντων τον ερωτικό, τον θέλει η λαϊκή παράδοση…

«Με γιασεμάκι χιώτικο/ λευκό χρυσανθεμάκι/ Οκτώβρης ήρθε κι άνοιξε/ του κήπου το πορτάκι./ Τα μάτια είχε χαμηλά/ σεμνά και λυπημένα/ και κάτω από τα βλέφαρα/ δυο σύννεφα κρυμμένα.// Τον ξέρω για ευαίσθητο και για παραπονιάρη/ τον πάω στην Ακρόπολη,/ μετά στον Λουμπαρδιάρη/ του Αϊ Δημήτρη ανήμερα και χάρηκε η ψυχή του/ έτσι που ήλιος έγινε/ στα μάτια η βροχή του.// Την άλλη μέρα το πρωί/ θυμάται το Σαράντα/ τη σχολική παρέλαση/ τη μεθυσμένη μπάντα/ τα γυριστά σαξόφωνα/ και τα χρυσά τρομπόνια/ κι αυτός σημαία υψώθηκε στης πόλης τα μπαλκόνια».
Το τραγούδι “Ο Οκτώβρης σημαία στα μπαλκόνια” του Παντελή Θαλασσινού (στίχοι: Ηλία Κατσούλη).

ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΣΤΑΜΑΤΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ

Μυρίζουν οι βασιλικοί, μυρίζουν κι οι βαρσάμοι/ μα σα μυρίζει ο Δάσκαλος, ο άξιος Λαογράφος/ βαρσάμια δε μυρίζουνε μηδέ καρεφυλάτα./ Μυρίζει όντε πορπατεί, μυρίζει όντε στέκει/ μυρίζει όντε κάθεται, μυρίζει όντε γράφει/ μυρίζει και όντε μιλεί… Για τον και διαχρονικό, τακτικό και εκλεκτό συνεργάτη της εφημερίδας μας, δάσκαλο – λαογράφο, όπως του αρέσει να αυτοπροσδιορίζεται Σταμάτη Αποστολάκη, το γνωστό ριζίτικο, παραλλαγμένο για την περίπτωση. Και με αφορμή την παρουσίαση του τιμητικού τόμου “Μα σα μυρίζει ο φρόνιμος, βαρσάμια δε μυρίζουν – Εγκώμιον Σταμάτη Αποστολάκη” (Εκδόσεις “Πυξίδα της Πόλης”, 2019) που θα πραγματοποιηθεί αύριο Τετάρτη 2 Οκτωβρίου στις 7.30 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο Χανίων).

Υπάρχουν φορές που ο τιμώμενος τιμά το βραβείο, περισσότερο από ό,τι το βραβείο τιμά τον τιμώμενο. Τα που είχα πει, εν είδει προλόγου, πριν από 7,5 χρόνια (5 Μαρτίου 2012) στην αίθουσα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης της πόλης μας, ως κεντρικός ομιλητής της τιμητικής εκδήλωσης που διοργάνωσε για τον Σταμάτη Αποστολάκη ο δήμος Χανίων. Ισχύουν και για την περί ης ο λόγος παρουσίαση, όπως, βέβαια και για όλες τις άλλες, τις πολλές τιμητικές εκδηλώσεις που έχουν γίνει γι’ αυτόν.

”Χαίρε, Δάσκαλε – λαογράφε, Σταμάτη Αποστολάκη -Χαιρετισμός Διαρκείας στον Σταμάτη Αποστολάκη”. Ο τίτλος του κειμένου (ήταν και ο χαιρετισμός μου στην εκδήλωση “Γνωριμία με το έργο του Σταμάτη Αποστολάκη”, που διοργάνωσε στις 2 Μαρτίου 2017 το Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνου) που συμπεριλαμβάνεται μαζί με άλλες 26(!) εργασίες στον ιδιαίτερα επιμελημένο ογκώδη τόμο, τον οποίο προλογίζουν ο αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ειρηναίος Αθανασιάδης, ο πρώην αντιπεριφερειάρχης Χανίων Απόστολος Βουλγαράκης και ο ιδρυτής των “Χανιώτικων νέων” Γιάννης Γαρεδάκης. Τιμή και χαρά για μένα το ότι συμμετέχω στο του Σταμάτη Αποστολάκη εγκώμιον…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 1 Οκτωβρίου 2019)

ΣΤΑΣΕΙΣ (ΒΙΒΛΙΟ)

ΟΙ «ΣΤΑΣΕΙΣ» ΤΟΥ Β. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ  ΕΝΘΟΥΣΙΑΖΟΥΝ

Γράφει ο Σταμάτης Απ. Αποστολάκης* 

Μέρες τώρα, ανημένει η νέα προσφορά του αγαπητού Βαγγέλη στο γραφείο μου, για δύο λόγια παρουσίασής της, από τη στήλη μας που βέβαια δεν τις έχει ανάγκη, γιατί ο δημιουργός κι αυτής της προσφοράς του, και χαρισματική πέννα έχει, και τα κείμενα και των 67 δημοσιευμάτων που περιλαμβάνονται στον τόμο είναι όντως “κοινωνικά ευαίσθητα, επιγραμματικά και ουσιώδη”. Είναι η συνέχεια των “Πεταχτών” του, του 2013, και είναι μια ποιοτική έκδοση των “Χανιώτ. νέων”, όπου και φιλοξενήθηκαν πρωτοδημοσιευόμενα πέρυσι και πρόπερσι. Αναδεικνύουν προβλήματα, προτάσειςς, εγκώμια, επαίνους και για όσα άλλα συμβαίνουν γύρω μας. Δεν κουράζουν, αλλά ενθουσιάζουν. Δεν τ’ αφήνεις ώσπου να φτάσεις στην τελευταία σελίδα τους. Χάρισμα της πέννας του Βαγγέλη!
Του ευχόμαστε να συνεχίζει για χρόνια πολλά τα γραψίματά του και στον πεζό και στον ποιητικό του λόγο.
Να συγχαρούμε επίσης από καρδιάς και τον εκδότη του έργου για την προσφορά και βέβαια για την διάθεση των εσόδων, στην Μητρόπολή μας, στα Φιλόπτωχα συσσίτια Σπλάντζιας και στην Εκκλησιαστική μας Σχολή!
Χρέος όλων μας, η προμήθεια του έργου για την μελέτη του, και για την ενίσχυση των παραπάνω αποδεχτών, των εισπράξεων.
Συγγραφέα και εκδότη, πάντα άξιοι και θερμές ευχές για τις γιορτές που φτάνουν.
Κι ένας επίλογος για τον αγαπητό Βαγγέλη, προσωπικός: Σε κάθε συνάντησή μας, από παλιά, ένα κλωνί βασιλικό, απ’ τον ανθόκηπό του, προσφορά εγκάρδια, κληρονομημένη ασφαλώς από την αρχόντισσα αείμνηστη σήμερα, Μητέρα του. Ψάξαμε στα σχετικά λαογραφικά της χειρονομίας του αυτής και βρήκαμε ότι το δώρο κλωνιού βασιλικού, που σου χαρίζουν, «συμβολίζει την αγάπη, την αγνότητα, την προστασία και την σεμνότητα”. “Οπου φυτρώνει βασιλικός δεν πηγαίνει το κακό”, υποστηρίζει η Ελληνική Λαϊκή Παράδοση. Οι Χριστιανοί θεωρούν τον βασιλικό ευλογημένο φυτό. Η Ιερά Παράδοση αναφέρει οτι ο βασιλικός φύτρωσε στον τόπο που βρισκόταν ο Τίμιος Σταυρός. Με την ευωδία του, βοήθησε την Αγ. Ελένη να ανακαλύψει τον Τίμιο Σταυρό, στο μέρος που ήταν θαμμένος, γι’ αυτό ονομάζεται και Σταυρολούλουδο!  Θεωρείται – τέλος- μεγάλη τύχη στην οικογένεια, την ημέρα του Σταυρού, να ριζώσει (να πιάσει) στο νερό ένα κλαδάκι βασιλικού, που πήραμε από την εκκλησία. Καλοτυχία και προστασία, φέρνει, επίσης, μια γλάστρα με βασιλικό στην είσοδο του σπιτιού». (από το: Αννας Γεωργίου: “Γούρια, ανακαλύψτε τα μυστικά τους”, Αθήνα, 2017, σχ. 8, σ. 108 + πλούσια έγχρωμη εικονογράφηση).

* Δάσκαλος - Λαογράφος ( ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΗΛΗ ΤΟΥ «Πνευματικά και καλλιτεχνικά γεγονότα του τόπου μας, Χανιώτικα νέα, 21.12.2018)

http://www.haniotika-nea.gr/pnevmatika-ke-kallitechnika-gegonota-tou-topou-mas-155/

ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ

ΣΑΒΒΑΤΟ, 5 ΜΑΙΟΥ, ΩΡΑ 8 Μ. Μ.  ΣΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΧΑΝΙΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ  ΠΟΙΗΤΙΚΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ "ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ"

Γράφει ο  Σταμάτης Απ. Αποστολάκης*

Στις πλούσιες παρουσιάσεις βιβλίων, των ημερών αυτών, και το ποιητικό έργο – τέταρτο στη σειρά – του ιδιαίτερα αγαπητού και αδελφικού φίλου και συναδέλφου Βαγγέλη Θ. Κακατσάκη: “Οπως το ψωμί”, ποιητική συλλογή, που θ’ απολαύσουμε τη παρουσίασή της, από εκλεκτούς εισηγητές – μελετητές της, στο Πνευμ. Κέντρο Χανίων, αύριο: Σάββατο (5/5) στις 8 το βράδυ!

Η τέταρτη αυτή ποιητική συλλογή του αγαπητού μας Βαγγέλη: “Οπως το ψωμί” (Χανιά, 2018, σχ. 8ο, σ. 70, εικονογρ. Αγγέλας Μάλμου, έκδοση: “Πύξιδας της πόλης”, έχει ήδη εκλεκτές και ιδιαίτερα σημαντικές παρουσιάσεις, μέσ’ από τις στήλες των “Χαν. Νέων” (κ.κ. Νανώ Σπανουδάκη – Κουτσάκη, Σταυρ. Καλαϊτζόγλου, Γ. Φίλης, Δ. Κακαβελάκης, Μιχ. Μουντάκης, Β. Χαρωνίτης και αρκετοί άλλοι εκλεκτοί συνεργάτες της εφημερίδας, πέραν από την ιδιαίτερα ποιοτική και μελετημένη πρώτη παρουσίασή της, στο Τσατσαρωνάκειο Πολιτιστικό Πολύκεντρο της Ι.Μ.Κ.Σ. (Καστέλλι), στα τέλη του Μάρτη!

Αύριο πάντως, στο Πνευματικό μας Κέντρο, θα έχουμε τη χαρά να ζήσουμε και ν’ απολαύσουμε τον πλούτο των εκλεκτών και εμπνευσμένων νέων ποιητικών δημιουργίων του Βαγγέλη, της νέας του συλλογής: “Οπως το ψωμί”, από τους ιδιαίτερα εκλεκτούς εισηγητές της εσπέρας, κ.κ. Βαρβάρα Περράκη, φιλόλογο, αντιδήμαρχο Χανίων, Στέλλα Αλιιγιζάκη, φιλόλογο ενώ ποιήματα θα μας διαβάσει ο χαρισματικός ηθοποιός κ. Μιχ. Αεράκης.

Τον όλο συντονισμό της εκδήλωσης θα έχει ο Γ. Γραμματέας της Εν. Πνευμ. Δημ. Χανίων κ. Δημ. Νικολακάκης, ενώ μελοποιημένα ποιήματα της συλλογής (από τους κ.κ. Στ. Κραουνάκη και Χρ. Κοτσαύτη) θα έχουμε την ευκαιρία, ν’ απολαύσουμε.

Την τεχνική μέριμνα της εκδήλωσης έχουν αναλάβει οι αγαπητοί μας Μιχ. Μουντάκης, Αγγέλα Μάλμου και Χρ. Τζομπανάκη.

– Είμαστε βέβαιοι πως θα ‘μαστε όλοι εκεί.

* Δάσκαλος - Λαογράφος

Χανιώτικα νέα (04.05.2018)

Σ. Σ. Καταξιωμένος στον χώρο της Λαογραφίας ανά το πανελλήνιο ο εκ Καμπανού Σελίνου ορμώμενος δάσκαλος - λαογράφος Σταμάτης Αποστολάκης. Ευλογία για μένα η γνωριμία μαζί του πριν από 40 περίπου χρόνια. Πολλαπλή ευλογία η φιλική σχέση που αναπτύξαμε! Από καρδιάς οι ευχαριστίες μου γι' αυτά που έγραψε στην εβδομαδιαία  στήλη του "Πνευματικά και Καλλιτεχνικά Γεγονότα" , που έχει στα "Χανιώτικα νέα".

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΜΑ ΕΝΑΣ ΕΙΝ'Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ, ΔΑΣΚΑΛΟΣ - ΛΑΟΓΡΑΦΟΣ

«Νιώθω ξεχωριστή χαρά που συμμετέχω στην αποψινή εκδήλωση. Αισθάνομαι ότι το Ρέθυμνο των γραμμάτων και των μεγάλων δασκάλων τιμά απόψε έναν εξαίρετο δάσκαλο, έναν διακεκριμένο πνευματικό άνθρωπο, έναν υπεύθυνο πολίτη! Και του επαναλαμβάνει τα λόγια του μεγάλου δασκάλου, του Παντελή Πρεβελάκη, ότι την τιμή την απονέμει, με τα δικά σας χέρια, η αιώνια Κρήτη που δεν ξεχνά τα καλόγνωμα παιδιά της, εκείνα που με αυξημένη ευθύνη πορεύτηκαν αταλάντευτα στον δρόμο του χρέους». Ο πρόλογος της ομιλίας που έκανε ο ξεχωριστός πνευματικός δημιουργός του τόπου μας Βασίλης Χαρωνίτης για τον «μια ζωή συνοδοιπόρο του στη ζωή και στην τέχνη» δάσκαλο – λαογράφο Σταμάτη Αποστολάκη, στην τιμητική εκδήλωση που έγινε γι’ αυτόν από το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης, στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα εκδηλώσεών του, το βράδυ της 19ης Μαρτίου. Εκφράζοντας με τον καλύτερο τρόπο, το κρη(ι)τικό δημόσιο αίσθημα καθώς ήταν ο πρώτος από τους δώδεκα(!) ομιλητές. Χώρια οι χαιρετισμοί και η εισαγωγική ομιλία τού και συντονίζοντος τη διαδικασία γεν. γραμματέα του Μουσείου Χάρη Στρατιδάκη, με τίτλο “Μα σα μυρίζει ο όμορφος”…

Αξιος υπεράξιος κάθε τιμής ο και καταξιωμένος ανά το πανελλήνιο για τη σύνολη – πολυπίκοιλη δουλειά του στο περβόλι της κρητικής λαϊκής παράδοσης Αρχων του Οικουμενικού Πατριαρχείου, Σταμάτης Αποστολάκης, που επιμένει να δηλώνει πάντα Δάσκαλος – Λαογράφος. «Αν δεν το λέγαμε εξ’ όλης της καρδίας μας και εξ’ όλης της διάνοιάς μας, όλοι όσοι έχουμε την ευλογία να γνωρίζουμε αυτόν και το έργο του, οι πέτρες όλης της Κρήτης θα ξεσηκώνονταν και θα διαδήλωναν κραυγάζοντας τα δικά τους “χαίρε”», όπως υπογράμμισα αρχίζοντας, τη δική μου ομιλία (μετά τον Βασίλη Χαρωνίτη) που είχε τίτλο “Χαίρε Δάσκαλε – Λαογράφε, Σταμάτη Αποστολάκη”. «Χαίρε γιατί τη σκάλα της Δασκαλοσύνης δεν κουράζεσαι ν’ ανεβοκατεβαίνεις. Χαίρε ότι στις πεζούλες της λαϊκής μας παράδοσης καθημερνά περνοδιαβαίνεις. Χαίρε γιατί το υπέροχο ντιν- νταν της γιαγιάς καμπάνας του Αγίου Πολυκάρπου πάντα ακούεις. Χαίρε, ότι με τις χιλιάδες των σελίδων που έχεις γράψει τους εχθρούς της εθνικής μας ταυτότητας αποκρούεις. Χαίρε γιατί γωνία Ευαγγέλου Παπανούτσου και Νικολάου Πολίτη κατοικοεδρεύεις. Χαίρε ότι Ειρηναίου Γαλανάκη πλατεία, πάντα εφημερεύεις»…. για να μείνω μόνο στα έξι από τα δεκαοχτώ “χαίρε” μου…
Μια απ’ τις σημαντικές προσφορές του Σταμάτη Αποστολάκη και η εβδομαδιαία ολοσέλιδη στήλη “Πνευματικά και καλλιτεχνικά γεγονότα του τόπου μας” στην εφημερίδα μας, από ιδρύσεώς της, εδώ και 50 συναπτά έτη, δηλαδή. Ούτε λίγες ούτε πολλές μιλάμε για 2.600 συνεργασίες και για 10.000 περίπου παρουσιάσεις, «γεγονός που έχει οδηγήσει να αποδελτιώνεται η στήλη από πολλές βιβλιοθήκες», όπως επεσήμανε στην ομιλία του ο Χάρης Στρατιδάκης. Δικαιούται και γι’ αυτά «τιμή, εκτίμηση και σεβασμό» ο Δάσκαλος – Λαογράφος, όπως επεσήμανε στον χαιρετισμό που έστειλε ο ιδρυτής των “Χανιώτικων νέων” Γιάννης Γαρεδακης… “κατάθεση ψυχής”, αλλά και «πηγή έμπνευσης και επιμόρφωσης τα γραφτά του», κατ’ αυτόν…

«Οσα κι αν πούνε στέκουν σου/ τόσα και άλλα τόσα/ είσαι τση Κρήτης κόσμημα και του Σελίνου δόξα». Από τον Σελινιώτη, για χρόνια πρόεδρο του Συλλόγου “Καντανία” Ιάκωβο Κασελάκη, βεβαίως για τον συνεπαρχιώτη του, η μαντινάδα. «Την είχα πει σε άλλη περίσταση, ωστόσο, ταιριάζει κι απόψε», μου εξομολογήθηκε στο τέλος της εκδήλωσης. Ηταν κι αυτός όπως και πολλοί άλλοι Χανιώτες (ο εφημέριος της Ενορίας Νέας Χώρας π. Αντώνης Σαπουνάκης, ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος “Ελ. Βενιζέλος” Νίκος Παπαδάκης μεταξύ των άλλων) εκεί, μαζί με τη σύζυγο τα παιδιά του, τη εγγονή του τη Μαρινέλα και βέβαια τον Κωστή Φουρναράκη και τον Ματθαίο Φραντζεσκάκη, που ήταν, επίσης ομιλητές.

«Κι όλη η ύλη που μαζεύτηκε μια ζωή, ας θεωρηθεί και σαν κατάθεση κι αντίκρυσμα στις τόσες βραβεύσεις, επαίνους και διακρίσεις που δέχτηκα μια ζωή! Κι είν’ ο καημός, που πάντα με τρώει, καθώς αναρωτιούμαι αν τις αξίζω! Καημός και συγκίνηση για την αποψινή δική σας τιμητική διάκριση στο πρόσωπό μου. Είναι πολύτιμη για μένα και μου δημιουργεί μεγάλη οφειλή. Χρέος προς όλους σας. Οργανωτική Επιτροπή, Αρχές και Φορείς, ομιλητές της εσπέρας και το ευγενικό μας ακροατήριο, το τόσο εκλεκτό. Αυτό το βράδυ, δεν ξεχνιέται και μου δίνει κουράγιο, που τόσο το ’χω ανάγκη και για ζωή και για συνέχεια. Χίλια ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου». Ο επίλογος της συγκινησιακά φορτισμένης αντιφώνησης του τιμώμενου, ύστερα απ’ την προσφώνηση και απονομή τιμητικής πλακέτας που έκανε η πρόεδρος του Μουσείου Φαλή Βογιατζάκη.

Χανιώτικα νέα (27.03. 2018)

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΟΥ

ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΣΤΑΜΑΤΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ

(“Χαίρε δάσκαλε και λαογράφε Σταμάτη Αποστολάκη” , το θέμα της ομιλίας του Βαγγέλη Κακακατσάκη )

Τιμητική εκδήλωση για τον Χανιώτη λαογράφο Σταμάτη Αποστολάκη και το σημαντικό πολιτιστικό του έργο, πραγματοποίησε προχθές το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης, υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης και του Δήμου Ρεθύμνης.

Την εκδήλωση συντόνισε ο Γενικός Γραμματέας του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Ρεθύμνης, Δρ Παιδαγωγικής Χάρης Στρατιδάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι «το έργο του Σταμάτη Αποστολάκη είναι μεγάλο και πολυποίκιλο».
Οπως σημείωσε ο κ. Στρατιδάκης, «η πρώτη δημοσιευμένη εργασία του ήταν τα «Λαογραφικά του κυνηγίου» το 1965 στην «Κρητική Εστία». Την πρώτη αυτή περίοδο, 1965-1980, έκανε 18 δημοσιεύσεις. Τη δεκαετία 1981-2000 δημοσίευσε 120 εργασίες, με αποκορύφωμα τα έτη 1981 και 1990, κατά τα οποία παρουσίασε 11 και 13 εργασίες αντίστοιχα. Είναι φανερό ότι όλα αυτά τα χρόνια συγκέντρωνε λαογραφικό υλικό, που προοιώνιζε και τη μελλοντική εκδοτική συνέχεια της πρώτης εικοσαετίας του 21ου αιώνα, κατά την οποία έχει εκδώσει 70 περίπου νέες μελέτες».
Ο ίδιος επισήμανε ότι μια άλλη σημαντική προσφορά του Σταμάτη Αποστολάκη, «είναι η εβδομαδιαία ολοσέλιδη στήλη “Πνευματικά και καλλιτεχνικά γεγονότα του τόπου μας” στην εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα», από το 1966 μέχρι σήμερα ανελλιπώς. Ο προσδιορισμός “ανελλιπώς” σημαίνει ότι έχει δημοσιεύσει -ούτε λίγες ούτε πολλές- 2.600 συνεργασίες, με την παρουσίαση εκδόσεων κυρίως αλλά και πνευματικών εκδηλώσεων». Ο κ. Στρατιδάκης πρόσθεσε ότι «μια αναγωγή στα 52 χρόνια παρουσίας της στήλης, με τέσσερις κατά μέσο όρο παρουσιάσεις σε καθεμιά, θα μας έκανε να αντιληφθούμε ότι μιλάμε για έναν πλούτο περισσότερων από 10.000 παρουσιάσεων, γεγονός που έχει οδηγήσει τη στήλη να αποδελτιώνεται από πολλές βιβλιοθήκες».

•Για τον δάσκαλο Σταμάτη Αποστολάκη μίλησε ο συνταξιούχος δάσκαλος και λαογράφος Βασίλης Χαρωνίτης.
•Με θέμα: “Χαίρε δάσκαλε και λαογράφε Σταμάτη Αποστολάκη”, μίλησε ο συνταξιούχος δάσκαλος και δημοσιογράφος, Βαγγέλης Κακατσάκης.
•Στη συμμετοχή του Σταμάτη Αποστολάκη στα κρητολογικά συνέδρια αναφέρθηκε ο πρώην διευθυντής της Δ.Κ. Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης, Γιάννης Παπιομυτόγλου.
•Στο βιβλίο του Σταμάτη Αποστολάκη: «Ριζίτικα. Τα δημοτικά τραγούδια της Κρήτης», αναφέρθηκε ο φιλόλογος – πρώην Διευθυντής Β/θμιας Εκπαίδευσης, Θεόδωρος Πελαντάκης.
•Για τα βιβλία του Σταμάτη Αποστολάκη: «Οι Μακεδονομάχοι μας στη δημοτική ποίηση» και «Η μάχη της Κρήτης στη νεοελληνική ποίηση», μίλησε ο φιλόλογος καθηγητής, πρώην Προϊστάμενος Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, Κωνσταντίνος Φουρναράκης.
•Για το βιβλίο του Σταμάτη Αποστολάκη «Λαογραφικά τ’ αργαλειού» μίλησε η συνταξιούχος καθηγήτρια, Μαριέττα Ασημομύτη-Εκκεκάκη.
•Στην εργασία του Σταμάτη Αποστολάκη: «Μεγαλοβδομάδα και Λαμπρή στην Κρήτη», αναφέρθηκε ο θεολόγος καθηγητής, Μάνος Γοργοράπτης.
•Για «τα λαογραφικά του τσιγάρου» του Σταμάτη Αποστολάκη, μίλησε ο μαθηματικός, πρόεδρος της Πολιτιστικής Εταιρείας Κρήτης, Ματθαίος Φραντζεσκάκης.
•Για το βιβλίο του Σταμάτη Αποστολάκη: «Τα λαογραφικά του χορού στη δυτική Κρήτη», μίλησε το μέλος του Δ.Σ. του  ΙΛΜΡ, Κατερίνα Τσακάλη-Δομαζάκη.
•Η ταινία μικρού μήκους: «Σταμάτης Αποστολάκης, ο βάρδος της παράδοσης» ήταν το θέμα της δημοσιογράφου Εύας Λαδιά.

Προσφώνηση και απονομή τιμητικής πλακέτας έκανε η πρόεδρος του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείο Ρεθύμνης, Φαλή Βογιατζάκη, η οποία τόνισε:  «Αγαπητέ κύριε Αποστολάκη. Σας ευχόμαστε να είστε πάντα καλά και να συνεχίζετε το δημιουργικό έργο σας! Στο πρόσωπό σας απόψε, το Ι.Λ.Μ.Ρ.  τιμά έναν σπουδαίο πνευματικό άνθρωπο που διασώζει και προβάλλει τον πολιτισμικό θησαυρό της ιδιαίτερης πατρίδας μας».
Η εκδήλωση έκλεισε με αντιφώνηση από τον ίδιο τον Σταμάτη Αποστολάκη.

(Χανιώτικα νέα, 21 Μαρτίου 2018)

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΡΕΘΥΜΝΗΣ
ΤΙΜΗ ΣΤΟΝ ΣΤΑΜΑΤΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ (ΡΕΘΥΜΝΟ, 19 ΜΑΡΤΙΟΥ )
"Χαίρε δάσκαλε - λαογράφε, Σταμάτη Αποστολάκη", το θέμα της ομιλίας του Βαγγέλη Θ. Κακατσάκη

To Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης θα τιμήσει τον Σταμάτη Αποστολάκη.
Η εκδήλωση προς τιμήν του Χανιώτη λαογράφου και τακτικού συνεργάτη των “Χανιώτικων νέων”,  θα πραγματοποιηθεί την Δευτέρα 19 Μαρτίου στις 7 μ.μ. στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης (Μ. Βερνάρδου 28-30, Παλιά Πόλη, Ρέθυμνο),υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνης και του Δήμου Ρεθύμνης.
Οπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του Μουσείου, «μετά την επιτυχημένη παρουσίαση του έργου του Γεωργίου Σμπώκου στις 2 Απριλίου 2017 και του Αντώνη Πλυμάκη στις 29 Μαΐου 2017, το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Ρεθύμνης συνεχίζει τις εκδηλώσεις στις οποίες παρουσιάζει το έργο σημαινόντων εν ζωή Κρητών λαογράφων και τους τιμά γι’ αυτό. Αυτή τη φορά θα παρουσιαστεί το έργο του μεγάλου Χανιώτη λαογράφου Σταμάτη Αποστολάκη».
Στη συνέχεια της ανακοίνωσης παρατίθενται το βιογραφικό του κ. Αποστολάκη ο οποίος, όπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων, «έχει βραβευθεί δύο φορές από την Ακαδημία Αθηνών για τη συλλογή πολύτιμου λαογραφικού υλικού. Τον Μάρτιο του 2017 χειροθετήθηκε Άρχων Προστάτης των Γραμμάτων της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας με τις ευλογίες του Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου. Είναι Μέλος της Ελληνικής Ονοματολογικής Εταιρείας, της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και της Ιστορικής Λαογραφικής Εταιρείας Κρήτης (ΙΛΑΕΚ). Είναι Τακτικό Μέλος της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Χανίων και Ιδρυτικό Μέλος του Συλλόγου Δημιουργίας Ιστορικού Φυσικολαογραφικού Μουσείου Ομαλού και του Ιστορικού Μουσείου Αγίας Ειρήνης».
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης, την οποία θα συντονίσει ο Γενικός Γραμματέας του Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Ρεθύμνης Χάρης Στρατιδάκης, περιλαμβάνει καλωσόρισμα απο την πρόεδρο του ΙΛΜΡ, Φαλή Βογιατζάκη, σύντομο βιογραφικό σημείωμα του τιμώμενου από την Αναστασία Πλατυρράχου, επισκόπηση του  βιβλιογραφικού έργου του Σταμάτη Αποστολάκη από τον γραμματέα του ΙΛΜΡ, Χάρη Στρατιδάκη και ομιλίες:
•Χαρωνίτης Βασίλης, Συντ. Δάσκαλος και Λαογράφος, Ο δάσκαλος Σταμάτης Αποστολάκης.
•Κακατσάκης Βαγγέλης, Συντ. Δάσκαλος και Δημοσιογράφος, Χαίρε δάσκαλε και λαογράφε, Σταμάτη Αποστολάκη.
•Παπιομύτογλου Γιάννης, Πρώην Διευθυντής Δ. Κ. Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης, Η συμμετοχή του Σταμάτη Αποστολάκη στα κρητολογικά συνέδρια.
•Πελαντάκης Θεόδωρος, Φιλόλογος-Πρώην Διευθυντής Β/θμιας Εκπαίδευσης, Το βιβλίο «Ριζίτικα. Τα δημοτικά τραγούδια της Κρήτης».
•Φουρναράκης Κωνσταντίνος, Φιλόλογος Καθηγητής, πρώην Προϊστάμενος Ιστορικού Αρχείου Κρήτης, Τα βιβλία του Σταμάτη Αποστολάκη «Οι Μακεδονομάχοι μας στη δημοτική ποίηση» και «Η μάχη της Κρήτης στη νεοελληνική ποίηση».
•Ασημομύτη-Εκκεκάκη Μαριέττα, Συνταξιούχος Καθηγήτρια, Το βιβλίο του Σταμάτη Αποστολάκη «Λαογραφικά τ’ αργαλειού».
•Γοργοράπτης Μάνος, Θεολόγος Καθηγητής, Η εργασία του Σταμάτη Αποστολάκη «Μεγαλοβδομάδα και Λαμπρή στην Κρήτη».
•Φραντζεσκάκης Ματθαίος, Μαθηματικός, Πρόεδρος Πολιτιστικής Εταιρείας Κρήτης, «Τα λαογραφικά του τσιγάρου» του Σταμάτη Αποστολάκη.
•Τσακάλη-Δομαζάκη Κατερίνα, Μέλος Δ.Σ. ΙΛΜΡ, Το βιβλίο του Σταμάτη Αποστολάκη «Τα λαογραφικά του χορού στη δυτική Κρήτη».
•Λαδιά Εύα, Δημοσιογράφος, Ταινία μικρού μήκους «Σταμάτης Αποστολάκης, ο βάρδος της παράδοσης».
•Φαλή Βογιατζάκη, Προσφώνηση και απονομή τιμητικής πλακέτας.
Η εκδήλωση θα κλείσει με αντιφώνηση από τον ίδιο τον Σταμάτη Αποστολάκη.

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

Χαίρε, Σταμάτη Αποστολάκη, Άρχοντα της Παιδείας

Απονομή του οφφικίου του Αρχοντος Προστάτου των Γραμμάτων της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, εξ ονόματος του Οικουμενικού Πατριάρχου, κατόπιν προτάσεως της Ενορίας των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Νέας Χώρας Χανίων, από τον σεβασμιώτατο μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου κ. Δαμασκηνό, μετά την ακολουθία των Β’ Χαιρετισμών της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Υπερμάχου Στρατηγού του γένους μας εις τον δάσκαλο – λαογράφο κ. Σταμάτη Α. Αποστολάκη… Ενας από τους ομιλητές της εκδήλωσης (Παρασκευή 10 Μαρτίου) στον Ιερό Ναό των Αγίων Κων/νου και Ελένης Νέας Χώρας και ο γράφων, που είπε τα παρακάτω:

Αξιος, υπεράξιος μιας τέτοιας ξεχωριστής τιμής και διάκρισης ο γνωστός και ιδιαίτερα αγαπητός τοις πάσι, συμπολίτης μας. Αν δεν το λέγαμε, εξ όλης της καρδίας μας και εξ όλης της διανοίας μας, όλοι όσοι έχουμε την ευλογία να γνωρίζουμε αυτόν και το έργο του, οι χανιώτικες πέτρες, μα και οι πέτρες όλης της Κρήτης θα ξεσηκώνονταν και θα διαδήλωναν κραυγάζοντας: Χαίρε, γιατί με του Σελινιώτη ανέμου την πνοή μια ζωή αρμενίζεις. Χαίρε ότι από μικρός το στάρι απ’ την ήρα οι γονέοι κι οι δασκάλοι σου σε μάθανε να ξεχωρίζεις./ Χαίρε, γιατί δάσκαλος γίνηκες τα παιδιά του λαού γράμματα – σπουδάματα για να μάθεις. Χαίρε ότι στο μεγάλο λιβάδι της λαογραφίας με το “τοπωνυμικό του Καμπανού” βρήκες την άκρη./ Χαίρε γιατί τα ριζίτικά μας τραγούδια κι εσύ τα ανάστησες. Χαίρε ότι πολλά άγνωστα άνθη της κρητικής λαϊκής ψυχής εσύ τα ανάδειξες./ Χαίρε γιατί τη σκάλα της Δασκαλοσύνης δεν κουράζεσαι ν’ ανεβοκατεβαίνεις. Χαίρε ότι στις πεζούλες της λαϊκής μας παράδοσης καθημερινά περνοδιαβαίνεις./ Χαίρε γιατί το υπέροχο ντιν νταν της γιαγιάς καμπάνας του Αγίου Πολυκάρπου πάντα ακούεις. Χαίρε ότι με τις χιλιάδες των χιλιάδων των σελίδων που έχεις γράψει τους εχθρούς της εθνικής μας ταυτότητας αποκρούεις./ Χαίρε γιατί γωνία Ευαγγέλου Παπανούτσου και Νικολάου Πολίτη κατοικοεδρεύεις. Χαίρε ότι πλατεία Ειρηναίου Γαλανάκη πάντα εφημερεύεις./ Χαίρε γιατί κάθε Παρασκευή για σαράντα εφτά χρόνια στα “Χανιώτικα νέα”, τα “πνευματικά γεγονότα” καταγράφεις. Χαίρε ότι στους αιώνες θα μένουν και συ θα υπάρχεις./ Χαίρε γιατί «φασκομηλιά κι αροσμαρής βασιλικός και δυόσμος, αμάραντος και γιασεμί είν’ ο δικός σου κόσμος». Χαίρε ότι “στο μετερίζι τσ’ ανθρωπιάς και στση τιμής το χρέος, εκειδά στέκεις πάντα ορθός κι ας είσαι τελευταίος./ Χαίρε άρχοντα της Κρητικής Λαϊκής μας Παιδείας. Χαίρε Ωραίε Ελληνα της παραδοσιακής μας και της μελλοντικής μας πορείας./ Χαίρε Δάσκαλε – Λαογράφε Σταμάτη Αποστολάκη!

Πολλά πάμπολλα θα μπορούσα να γράψω για την προαναφερθείσα εκδήλωση στην οποία μίλησαν επίσης, μετά την τελετή της απονομής του οφφικίου, ο μητροπολίτης Κυδωνίας και Αποκορώνου κ. Δαμασκηνός, ο πρωτοσύγκελλος π. Δαμασκηνός Λιονάκης, που διάβασε το “ευεργετήριο” γράμμα του Πατριάρχη, ο τιμώμενος, ο ιερατικός προϊστάμενος του Ναού π. Αντώνιος Σαπουνάκης, ο πρώην διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης Αλέξανδρος Παπαδερός και ο συντ. δάσκαλος Λεωνίδας Βεγλιρής, που απήγγειλε ένα ποίημα του Άγγελου Σικελιανού. Περιορίζομαι λόγω χώρου, μόνο σ’ ένα “ΑΞΙΟΣ”, ωστόσο. Οπως αυτό που κατ’ επανάληψη φώναξε εκ βάθους καρδίας, στεντορεία τη φωνή, ο περιεστώς λαός, κατά την απονομή του οφφικίου…


Η αλληλογραφία μας


Μανόλη Μακριδάκη, πρόεδρο του Συλλόγου Φρεδιανών Αττική “Η Ευαγγελίστρια” και εκδότη της εφημ. “Η φωνή των Φρεδιανών”: Ποιος είπε ότι η Φρεδιανή Βαγγελίστρα δεν κάνει και τη σήμερον ημέρα θαύματα! Αυτό σκέφτηκα με το που άρχισα να περιδιαβάζω τις 8 μεγάλου σχήματος σελίδες του με αριθμό 141 φύλλου της Φρεδιανής εφημερίδας που καλύπτει το δεύτερο εξάμηνο του 2016. Τι θαύμα το περιεχόμενό της μα και τι θαύμα θαυμάτων η συνέχιση της έκδοσής της για 39ο χρόνο!

Χανιώτικα νέα (14.03.2017)