ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

"ΜΕΣΑ ΣΟΥ ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΕΙΤΑΙ ΤΟ ΘΑΥΜΑ"

«Όλα τα χρώματα μάζεψε το χέρι σου/όπως μαζεύεις τ’ απλωμένα ρούχα./ Όλα τα αρώματα μάζεψες/ όπως κλείνεις τα παραθυρόφυλλα της άνοιξης.// Είσαι η θαλπωρή του κάθε ταξιδιού/η αγάπη που στρώνει το τραπέζι/ η λιακάδα στο ρυτίδωμα του δειλινού/ το μεγάλο ξανθό στρώμα της καλοκαιρινής νύχτας.// Είσαι πίσω απ την πηγή των χρόνων/ Το ρίγος από το ζεστό νερό του ήλιου/ αραχνοΰφαντο πέπλο που μαγεύει τον ουρανό/ μήτρα των μεγάλων γαλάζιων ονείρων.// Μέσα σου συναρμολογείται το θαύμα/ η μεγαλειώδης ενατένιση του γαλαξία./ Φωτίζεις το μυστηριακό σκότος τ’ ουρανού/ του κόσμου το χαμόγελο σε κάθε μέρα που ξημερώνει». Το ποίημα “Γυναίκα” του Γρηγόρη Γεωργουδάκη, που γράφτηκε ειδικά για τη στήλη.

«Πάει καιρός που το ταβάνι στάζει μνήμες/ όσο και να προσπαθώ να λύσω το πρόβλημα/ Δεν τα καταφέρνω/ Γι’ αυτό φέρνω ειδικούς/ Μήπως και βρω μιαν άκρη/ Ένας μου είπε: / Τόση υγρασία που είναι κλεισμένη/ Στη μνήμη/ Τη βαραίνει/ Άλλος: / Να σκάψω το ταβάνι/ Και να φτιάξω τη μνήμη από την αρχή/ Και ένας τρίτος:/ Τόσο ελαφριά που είναι/ Δεν μπορεί να κρατηθεί και πέφτει// Κανείς τους δεν μου είπε/ Πόσο ακόμη θ’ αντέχω/ Να σκουπίζω το πάτωμα/ Ψάχνοντας να σε βρω». Το ποίημα “Η μνήμη δεν τελειώνει” του Λεωνίδα Κακάρογλου από την ποιητική του συλλογή “Οι τίγρεις των δωματίων” (εκδ. βιβλιοπωλείον της ΕΣΤΙΑΣ” Αθήνα 2017).

«Η μορφή σου κραυγάζοντας/ στις παρηγορήτρες παραισθήσεις/ του χαμένου ταξιδιώτη της ερήμου/ κρατήσου./ Η μορφή σου φωνάζοντας/ στην ύστατη απελπισμένη στιγμή/ του παλεύοντα μοναχικού ναυαγού,/ κρατήσου./ Η μορφή σου ψιθυρίζοντας στο κρεμασμένο στο χάος χέρι/ του απελπισμένου ορειβάτη,/ κρατήσου.// Στο οπλισμένο χέρι της ρουτίνας/ και του μακρινού καρυωτακισμού, ξανάρθες,/ μεταμψυχωμένη άνοιξη,/ κορυφαία του χορού,/ αγαλμάτινη θεά,/ να ραντίσεις με μαγικό φίλτρο/ ζεσταίνοντας τη νάρκη των ονείρων»… Άτιτλο ποίημα του Μανόλη Λεφάκη, από την ποιητική του συλλογή “Η μετοικεσία του ονείρου” (εκδ. “Έρεισμα”, Χανιά, 2001).

«Γύρω η φύση:/ Λουλουδιασμένη, καταπράσινη,/ με τα πουλιά να πεταρίζουν ξέγνοιαστα,/ με τα ζουζούνια να φτεροκοπούν ολούθε.// Γύρωθε ουρανόξυστα βουνά/ καθιές αητών, θεών και θρύλων.// Και παρακεί νερένια ερημιά/ η θάλασσα/ να σιγογλύφει της στεριάς/ τ’ αρχίνημα.// Και πάνω ένας ήλιος καυτερός να παίζει το κρυφτό μ’ ένα φεγγάρι,/ στο αστερόχτιστο λιβάδι τ’ ουρανού.// Εγώ στη μέση του ονείρου/ μ’ ένα λουλούδι κι ένα μήλο/ εις τα χέρια/ ν’ αποζητώ την Εύα.// “Δε θα τη βρεις…”/ μίλησε μια φωνή στα μέσα μου./ “…αν θες να ζήσεις στον Παράδεισο”./ Κι εγώ έδεσα στην ουρά του όφη/ τ’ αρχέγονό μου ένστιχτο,/ κι έψαξα μες στις φυλλωσιές/ του εαυτού μου το συμπλήρωμα…» Το ποίημα “Ο παράδεισος και η Εύα” του Γιάννη Θ. Πολυράκη από την ποιητική του συλλογή “Δάνειο χωμάτων”. (εκδ. “Εριφύλη”, Αθήνα 2007)

Επίλογος στην Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας που ήταν χθες, οι “φωνές” των τεσσάρων Χανιωτών ποιητών…

ΚΟΡΩΝΟΪΚΑ ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ

Στο βαθύ κόκκινο… πλέουν και οι τρεις σημερινές μαντινάδες της Νεκταρίας Θεοδωρογλάκη, όπως της τις υπαγόρευσε… η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, όταν γράφτηκαν. «Ο κορωνιός στα κόκκινα την έντυσε τη χώρα/ τα κρούσματα του Κοβητά πήραν την ανηφόρα», μας λέει στην πρώτη. «Η πολιτεία προσπαθεί να τον περιορίσει/ η καραντίνα δυστυχώς είναι η μόνη λύση», υποστηρίζει στη δεύτερη. Για να καταλήξει στην τρίτη: «Ο κορωνιός “κοκκίνησε” ακόμα και την Κρήτη,/ άντε να τον γκρεμίσουμε από τον Ψηλορείτη». Για να δουμε, αν θα δούμε, πώς θα δούμε, τι θα δούμε, Νεκταρία! Βλέποντας και κάνοντας πορεύομαστε, γιατί να το κρύψουμε!

«Αποφεύγουν, όπως ο διάβολος το λιβάνι,/ να μιλούν για την αφεντιά του/ ορισμένοι./ Θέλοντας να τον ξορκίσουν,/ λένε συνεχώς το όνομα του/ κάποιοι άλλοι./ Με τις σφεντόνες των παππούδων τους/ τον αντιμετωπίζουν τα παιδιά./ Κι ενώ οι πολλοί/ φοβούνται και τον ίσκιο του,/ κάποιοι, με άσπρες και πράσινες μπλούζες,/ τον αντιμετωπίζουν/ στα μαρμαρένια αλώνια/ σίγουροι ότι στο τέλος θα νικήσουν.// Υπέρ πάντων ο αγών». Το ποίημα μου “Στα μαρμαρένια αλώνια” από την ποιητική συλλογή “Ιχνηλατώντας”, που κυκλοφορεί από τα τέλη του Φλεβάρη ελέυθερα στο Διαδίκτυο (https://petaxta.blogspot.com/ 2021/blog-post.40.html). Με τη σημείωση ότι γράφτηκε στις 26 Μαρτίου 2020, πριν ένα χρόνο, ένα χρόνο – αιώνα…

”Προσέχουν οι Χανιώτες”, “παρά την κόπωση από τα μέτρα”, διαβάζω στην πρώτη σελίδα των “Χ.ν.” το πρωί του περασμένου Σαββάτου 6 Μαρτίου. Κοιτάζω έξω απ’ το παράθυρο μου. Στο να κλάψει ή να γελάσει ο Μάρτης… Στο να πάω ή να μην πάω στο Νίππος για αγροτικές εργασίες εγώ…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 9.3.2021) 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΕΙΜΑΙ ΕΚΕΙΝΗ ΠΟΥ ΤΙΜΟΥΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΡΟΝΟΥΝ

"Είμαι η πρώτη και η έσχατη/ Εκείνη που τιμούν και περιφρονούν/ Η αγία και η πόρνη/ Η παρθένος και η σύζυγος/ Η γνώση και η άγνοια/ Η δύναμη και ο φόβος./ Η άθεη και το μεγαλείο του Θεού».
Γνωστικός ύμνος στη γυναίκα (5ος αιώνας μ.Χ.).

«Στη Σμύρνη Μέλπω,/ Ηρώ στη Σαλονίκη,/ στον Βόλο Κατινίτσα έναν καιρό,/ τώρα στα Βούρλα με φωνάζουν Λέλα./ Ο τόπος μου ποιoς ήταν; Ποιοι οι δικοί μου;/ Αν ξέρω, ανάθεμά με!/ Σπίτι – πατρίδα έχω τα μπορντέλα./ Ως κι οι πικροί μου χρόνοι, οι παιδικοί μου,/ θολές σβησμένες ζωγραφιές,/ κι είναι αδειανό σεντούκι η θύμησή μου./ Το σήμερα χειρότερο απ’ το χτες/ και τ’ αύριο απ’ το σήμερα θε να ‘ναι./ Φιλιά από στόματ’ άγνωστα, βρισιές,/ κι οι χωροφύλακες να με τραβολογάνε./ Γλέντια, καυγάδες ως να φέξει, αρρώστιες, αμφιθέατρο του Συγγρού/ κι ενέσεις εξακόσια έξι./ Πνιμένου καραβιού σάπιο σανίδι,/ όλη η ζωή μου του χαμού./ Μα από την κόλασή μου σου φωνάζω:/ Εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω». Το ποίημα “Αμαρτωλό” της Γαλάτειας Καζαντζάκη.

«[…] Δεν μπορείς/ ούτε μια βροχή να ζυγίσεις στο χέρι σου/ ούτε μια ελαφριά μαργαρίτα./ Δεμένα είναι τα χέρια σου./ Και δεν είν’ το μάρμαρο μόνο ο Αργος./ Αν κάτι πήγαινε ν’ αλλάξει/ στην πορεία των μαρμάρων,/ αν άρχιζαν τ’ αγάλματα αγώνες/ για ελευθερίες και ισότητες/ όπως οι δούλοι,/ οι νεκροί/ και το αίσθημά μας,/ εσύ θα πορευόσουνα/ μες στην κοσμογονία των μαρμάρων/ με δεμένα πάλι τα χέρια, αιχμάλωτη.// Ολοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα,/ εγώ σε λέω γυναίκα αμέσως./ Όχι γιατί γυναίκα σε παρέδωσε/ στο μάρμαρο ο γλύπτης/ κι υπόσχονται οι γοφοί σου ευγονία αγαλμάτων,/ καλή σοδειά ακινησίας./ Για τα δεμένα χέρια σου, που έχεις/ όσους πολλούς αιώνες σε γνωρίζω,/ σε λέω γυναίκα./ Σε λέω γυναίκα/ γιατ’ είσ’ αιχμάλωτη». Από το ποίημα της Κικής Δημουλά “Σημείο Αναγνωρίσεως – άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια”. (Φωτ.: Το γλυπτό του Κωνσταντίνου Σεφερλή “Η Βόρεια Ηπειρος”, που βρισκόταν στην οδό Τοσίτσα της Αθήνας).

«Είμαι γη./ Να περπατιέμαι και να οργώνομαι./ Να με ποτίζουν και να δρέπουν τους καρπούς μου./ Ο κόλπος μου αγκαλιάζει τους σπασμούς των κυμάτων/ θάλασσα είμαι με παλίρροια και μ’ άμπωτη./ Ταξιδεύω και πνίγω/ Και στα νερά μου πνίγομαι./ Τα σπλάχνα μου καίνε./ Αγνοημένη, δυναστευμένη, σιωπηλή/ μαινάδα που ξεσκίζω/ Μήτρα εγώ ανθρώπων και θεών/ μνήτρια είμαι των μυστών./ Είμαι γυναίκα κι έφτασε το πλήρωμα του χρόνου μου». Το ποίημα “Γυναίκα” της Νάνσυς Δανέλη.

Στον απόηχο των όποιων εκδηλώσεων για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας το παρόν ποιητικό αφιέρωμα. “Είμαι η πρώτη και η έσχατη”, “Εικόνα σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω”, “Σε λέω γυναίκα, γιατ’ είσαι αιχμάλωτη, “είμαι γυναίκα και έφτασε το πλήρωμα του χρόνου μου”… Σκέφτηκα κι αυτούς τους στίχους σαν τίτλους της στάσης…

ΕΙΣ ΟΙΩΝΟΣ ΑΡΙΣΤΟΣ ΑΜΥΝΕΣΘΑΙ ΠΕΡΙ ΠΑΤΡΗΣ 

Ὀταν στον βάλτο μαλώνουν τα βουβάλια την πληρώνουν τα βατράχια. Απ’ όλους, και χωρίς καμιά εξαίρεση νομίζω, παραδεκτή η παραπάνω ρήση. “Βατράχια” στην προκειμένη περίπτωση οι κάθε λογής κατατρεγμένοι, πρόσφυγες και μετανάστες που αφήνουν την ασιατική “κόλαση” για μια θέση στον ευρωπαϊκό “παράδεισο”. “Βατράχια”, ωστόσο, και οι Ελληνες, των νησιών του Αιγαίου και ιδιαίτερα τελευταία του Εβρου που είναι τα θύματα μιας ανεξέλεγκτης εισβολής που δεν έχει προηγούμενο. Τι καλά να τα βλέπεις όλα από απόσταση, απ’ το σαλόνι του σπιτιού σου και να κρίνεις, να επικρίνεις και να κατακρίνεις, χωρίς να διακρίνεις καταστάσεις! Τι εύκολο που είναι όλα στη θεωρία! Οποιος είναι έξω απ’ τον χορό πολλά τραγούδια ξέρει…

«Απίστευτα πράγματα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή στον Έβρο. Ενα εθνικιστικό και μισαλλόδοξο τσουνάμι σαρώνει τον τόπο μας. Ολοι κυκλοφορούν με όπλα παριστάνοντας την πολιτοφυλακή εναντίον των μεταναστών και των προσφύγων». Αυτά, μεταξύ των άλλων, απ’ τον εκδότη της εφημερίδας “Γνώμη του Εβρου” της Αλεξανδρούπολης Γιάννη Λασκαράκη. «Οι κακοντυμένοι κάτοικοι που βλέπετε τώρα με τα δίκαννα να περιπολούν στα χωράφια τους, στις Καστανιές, στη Ν­έα Βύσσα, στα άσχημα και παρηκμασμένα χωριά του Εβρου και στα νησιά, είναι οι ίδιοι που μέχρι χθες άφοβα έδιναν ψωμί, ρούχα και ελπίδα στους μεμονωμένους ταλαίπωρους που τους χτυπούσαν μέσα στη νύχτα την ξύλινη πόρτα». Αυτά, μεταξύ των άλλων, απ’ τον δικηγόρο της Ορεστιάδας του Εβρου Γιώργο Καραθεοδώρου στη σελίδα του στο βιβλίο των προσώπων (φέισμπουκ). Διαφορετικές οι προσεγγίσεις των κι ας είναι και οι δυο μέσα στον χορό.

«Εναλλαγή συμφώνων./ Ενός οδοντικού κι ενός υγρού./ Η πατρίδα της παρτίδας…/ Η παρτίδα της πατρίδας…/ Σύμφωνο συμβίωσης;/ Σύνηθες παιχνίδι!/ “Εις οιωνός άριστος/ αμύνεσθαι περί πάτρης”,/ επιμένει ο θείος Ομηρος». Το ποίημά μου “Σύνηθες παιχνίδι” (από την ποιητική συλλογή “Οπως το ψωμί”).

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 10.3.2020)

http://www.haniotika-nea.gr/eimai-ekeini-poy-timoyn-kai-perifronoyn/

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

"ΕΙΜΑΙ ΓΥΝΑΙΚΑ ΚΙ ΕΦΤΑΣΕ ΤΟ ΠΛΗΡΩΜΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΜΟΥ

«Είμαι γη./ Να περπατιέμαι και να οργώνομαι./ Να με ποτίζουν και να δρέπουν τους καρπούς μου./ Ο κόλπος μου αγκαλιάζει τους σπασμούς των κυμάτων/ θάλασσα είμαι με παλίρροια και μ’ άμπωτη./ Ταξιδεύω και πνίγω./ Και στα νερά μου πνίγομαι./ Τα σπλάχνα μου καίγονται, τα σπλάχνα μου καίνε./ Αγνοημένη, δυναστευμένη, σιωπηλή/ μαινάδα που ξεσκίζω/ Μήτρα εγώ ανθρώπων και θεών/ μνήτρια είμαι των μυστών./ Είμαι γυναίκα κι έφτασε το πλήρωμα του χρόνου μου». Το ποίημα “Γυναίκα” της Νάνσυς Δανέλη. Μένω πάντα πολύ στους τελευταίους στίχους που, όταν το θυμούμαι και το θυμούμαι συχνά, δεν ξελείπουν οι αφορμές. «Είμαι γυναίκα/ κι έφτασε το πλήρωμα του χρόνου μου». Είναι φανερό τι θέλει να πει η ποιήτρια!..

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας σήμερα, 8 Μαρτίου. Η Διεθνής Ημέρα των Δικαιωμάτων των Γυναικών, για να είμαστε ακριβείς. Με τη βούλα του ΟΗΕ από το 1977. Στις διαμαρτυρίες των γυναικών στις αρχές του 20ου αιώνα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, που ζητούσαν ίσα δικαιώματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας, καθώς και δικαίωμα ψήφου, έχει τις ρίζες της αυτή η ημέρα. Μια ημέρα που δεν είναι απλά μια ευκαιρία “ξεσαλώματος” για τις γυναίκες και έκφρασης αγάπης προς το άλλο μισό για τους άνδρες, αλλά εξ ορισμού ημέρα κινητοποιήσεων. Ονειρο θερινής νυκτός, σε πολλές περιπτώσεις η ισοτιμία ανδρών – γυναικών. Για να μην αναφερθώ σε κραυγαλέες καταστάσεις.

Το καλύτερο μέρος για να είσαι γυναίκα είναι η Ισλανδία, το καλύτερο μέρος για να είσαι γυναίκα πολιτικός είναι η Ρουάντα, το καλύτερο μέρος για να είσαι γυναίκα “αφεντικό” είναι η Ταϊλάνδη, και το καλύτερο μέρος για να κερδίσεις χρήματα είναι το Λουξεμβούργο. Πάμε παρακάτω: Το καλύτερο μέρος για να πάει στο Πανεπιστήμιο είναι το Κατάρ, το καλύτερο μέρος για μακροζωία είναι η Ιαπωνία, το καλύτερο μέρος για να πάρει διαζύγιο είναι το Γκουάμ, το καλύτερο μέρος για τις γυναίκες οδηγούς είναι η Ινδία και (τι έκπληξη!) το καλύτερο μέρος για να γεννήσει είναι η Ελλάδα. Αυτά υποστήριζε σε ρεπορτάζ, που πραγματοποίησε πριν από εφτά χρόνια η βρετανική εφημερίδα “The Independent” (βλ. εφ. “Το Βήμα”, 4 Μαρτίου 2012). Οχι δεν έχω υπόψη μου παρόμοιο ρεπορτάζ για το ποιο είναι το χειρότερο μέρος να είσαι γυναίκα…

Απ’ το πλευρό του άνδρα, του Αδάμ, έπλασε ο Θεός της γυναίκα, την Εύα. Ούτε απ’ το κεφάλι του, γιατί δεν είναι ανώτερή του, ούτε απ’ τα πόδια του γιατί δεν είναι κατώτερή του. Απ’ τον Θεό δοσμένη η ισότητα των δύο φύλων, κατά τον Αγιο Ειρηναίο Γαλανάκη τον Χριστιανό που έλεγε ωστόσο, αστειευόμενος, και το άλλο. Και βέβαια είναι κεφαλή της οικογένειας, παιδιά μου, ο άνδρας, η γυναίκα όμως είναι ο λαιμός και η κεφαλή πάει, όπου την πάει ο λαιμός… Εχοντας υπόψη του και την επικρατούσα την Κρήτη, ακόμα(;) μητριαρχία.

Γυναίκα μάνα, γυναίκα αδελφή, γυναίκα σύζυγος, γυναίκα ερωμένη, γυναίκα μόνη, γυναίκα μονογονεϊκής οικογένειας, γυναίκα – γυναίκα… Γυναίκα των σαλονιών, γυναίκα του δρόμου, γυναίκα της βιοπάλης, γυναίκα – γυναίκα… Γυναίκα αγρότισσα, γυναίκα επιστήμονας, γυναίκα πολιτικός, γυναίκα εργάτρια, γυναίκα – γυναίκα. Γυναίκα της σημερινής σύγχρονης πραγματικότητας, γυναίκα της αυριανής αχαρτογράφητης κατάστασης, γυναίκα του παλιού καιρού, γυναίκα – μάνα μου. Ηλιο μ’ ήλιο το μεροκάματό της, ήλιο μ’ ήλιο το νυχτοκάματό της. Πανταχού παρούσα και τα πάντα πληρούσα!

«Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως,/ πριν απ’ τον Ερωτα έρωτας,/ κι όταν σε πήρε το φιλί/ Γυναίκα». Το ποίημα “Επίγραμμα” από τους “Προσανατολισμούς” του Οδυσσέα Ελύτη. Και το ποίημα αυτό το θυμούμαι συχνά… Είναι φανερό τι θέλει να πει ο ποιητής!..

παγκόσμια ημέρα της γυναίκαhttp://www.haniotika-nea.gr/category/mia-stasi-edo-mia-stasi-eki/