ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

 ΤΡΕΙΣ ΧΑΝΙΩΤΕΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ

«Αρχιμενιά κι αρχιχρονιά κι αρχή που πρωτοβγήκε/ με τα ζυγάλετρα ο Χριστός να σπείρει να θερίσει/ και να συνάξει μάλαμα και να τρυγήσει μέλι./ Σπέρνει και με παραβολές, μοσκόβικο για τσ’ άρτους./ Στη στράταν όντε γύριζε αγρός και χιονισμένος,/ στο σπίτι, σας εκόνεψε το πλουσιοπορεμένο./ Θωρεί δεξιά τον αργαλειό, ζερβά θωρεί τ’ αμπάρι,/ θωρεί στη μέση του σπιτιού τη ντάβλα σας στρωμένη που ‘χε του κόσμου τα καλά τση χώρας τα λιξίδια./ Σε κάθε μπάντα στέκανε δώδεκα λυχνοστάτες/ κι έφεγγαν και δειπνούσανε δώδεκα καλεσμένα,/ τα δώδεκ’ αρχοντόπουλα τση Κρήτης το στολίδι/ κι ο Νικηφόρος ο Φωκάς στη μέση καβαλάρης/…» Γιώργος Γιακουμινάκης. Από το ποίημα “Τα κάλαντα του ζευγά” (εφ. “Φωνή των Φρεδιανών”).

«Να έρθουν κύματα σιγανά/ σε θάλασσα γαλάζια/ κι ένα ανθό της μυγδαλιάς να ανεβάσει ο χρόνος/ αντίκρυ σ’ όποια πνιγηρή μελαγχολία./ Να έρθουνε νέφη για καλό σκοπό/ να σιγοτραγουδήσουν οι πηγές και τα ποτάμια/ της δημιουργίας./ Να ‘ναι γερές οι πολιτείες, καθαρές/ με τις σημαίες τους να κυματίζουνε ειρήνη./ Ο κόσμος να πορεύεται ακμαίος/ ήρεμος προς την αυτογνωσία του/ ήσυχος προς το δειλινό του γήρατός του./ Γυρίζει πάλι ο ήλιος απ’ το χειμερινό απώτερό του/ ως του φωτός ξίφος/ στο νέο χρόνο που έρχεται να διώξει/ κάθε δασώδη και δυσώδη φαντασία./ Όμορφη μέρα με τα θέλγητρά της να ‘ναι/ ο νέος που έρχεται χρόνος/ η νέα στροφή της γης γύρω απ’ έναν Ήλιο». Το ποίημα “Ο νέος που έρχεται” του Γρηγόρη Γεωργουδάκη.

«Λεπτά και ώρες/ ημέρες και μήνες,/ εποχές και χρόνια./ Φορτώσαμε αλυσίδες το χρόνο,/ και φτιάξαμε τη φυλακή μας./ Ο κόσμος έχει το δικό του περπάτημα,/ τ’ όνειρο τη δική του ροή,/ κι εσύ ένα κρυφό μονοπάτι/ έξω απ’ τη γαλέρα του χρόνου./ Στα διάφανα ύδατα της πηγής σαν περιμένεις μια νεράιδα./ Στον βράχο της γαλήνιας θάλασσας/ σαν περιμένεις μια γοργόνα./ Στον έναστρο θόλο/ σαν περιμένεις ένα πεφταστέρι./ Σε δυο ζωντανές οθόνες/ σαν περιμένεις να δεις/ ό,τι δεν είδες μέχρι τώρα./ Εκεί και ο φάρος ο σηματωρός.// Πάρε το δικό σου αρμενάκι,/ που το λένε “αχρονία”/ κι αλίευε τα σπάνια ψήγματα, που ξεγλιστρούν από το χρόνιο δίχτυ». Το ποίημα “Χρόνιο δίχτυ” του Μανόλη Λεφάκη (από ανέκδοτη, χωρίς τίτλο ακόμη, ποιητική συλλογή).

Τρεις Χανιώτες ποιητές κάνουν “ποδαρικό” στη στήλη σήμερα. Προ κορωνοϊού γραμμένα τα ποιήματά τους. Με αρώματα άλλων εποχών… Καλή χρονιά! Με ό,τι αυτό σημαίνει, για όλους μας αλλά και για την καθεμιά και τον καθένα, φίλες και φίλοι! Πολλών λογιών οι κορωνοϊοί που θέλουν να μας κάνουν κακό.

             ΚΟΡΩΝΟΪΚΑ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ

«Τα βράδια ονειρεύομαι στην άδεια πόλη/ την πάχνη της αλμύρας στα πέτρινα τείχη/ τα φώτα που καθρεφτίζονται στα νερά/ τον παφλασμό ή βρυχηθμό των κυμάτων/ την πρόσκληση ή την απειλή/ τη θάλασσα που καταργεί το άσυλο της γαλήνης/ όταν η ώρα είναι δίχως μέλλον/ τον νυσταλέο γλόμπο στο παλιό διώροφο/ και τα φωτάκια που δειλά, αναβοσβήνουν/ πίσω από το θαμπό τζάμι./ Μια στήλη φωτός σαν ουράνιο σιρίτι/ αμήχανη και μονάχη στην προκυμαία/ προαναγγέλλει την Πρωτοχρονιά/ καθώς οι λιγοστοί διαβάτες αφήνουν/ λέξεις αιωρούμενες/ φράσεις ημιτελείς/ τις πιο αβέβαιες καληνύχτες./ Βλέπω τον ωκεανό των ψυχών στον ουράνιο θόλο/ και πέρα σε τόπο αθέατο/ γνωρίζω πως υπάρχει η Φάτνη/ που πάντοτε περιβάλλει με ζήλο/ το Φως». Το ποίημα “Πρωτοχρονιά 2021” της γνωστής ανά το πανελλήνιο γιατρού – ποιήτριας Πηνελόπης Ι. Ντουντουλάκη. Γραμμένο ειδικά για τη στήλη. Μια άλλη, εντελώς άλλη Πρωτοχρονιά η φετινή… Τίποτα, ωστόσο, δεν μπορεί να δολοφονήσει την ελπίδα!

Εμβολιαζόμαστε, θα εμβολιαστούμε, έχουμε εμβολιαστεί… Σε πρώτο πληθυντικό πρόσωπο το ρήμα. Μακρύς πάντως ο δρόμος για να φτάσουμε από τον Ενεστώτα και τον Μέλλοντα στον Παρακείμενο, καλόν Ιούνη, στην καλύτερη περίπτωση. Ωστόσο ο κορωνοϊός κάνει και θα κάνει τα δικά του. Όσο τον παίρνει, όπου τον παίρνει κι όπως τον παίρνει…

«Κανένας δεν έχει μια μεταφυσική ομπρέλα προστασίας απέναντι στον κορωνοϊό. Όλοι είμαστε εκτεθειμένοι και ευάλωτοι. Η μόνη ομπρέλα προστασίας είναι η χρήση μάσκας σε εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους, η αποφυγή συνωστισμών, η τήρηση αποστάσεων και τοσυχνό πλύσιμο των χεριών με αντισηπτικά. Όταν θα εμβολιαστούμε θα αποκτήσουμε και την προστατευτική ανοσία». Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος σε συνέντευξή του στην εφ. ΤΑ ΝΕΑ -ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ (19 – 20 Δεκεμβρίου 2020).

«Ο νέος χρόνος που θα μπει να ‘ναι ευτυχισμένος/ από ιούς και κορωνιούς να ‘ναι απαλλαγμένος», μας λέει η Νεκταρία Θεοδωρογλάκη στην πρώτη σημερινή της μαντινάδα. «Παραμονή Πρωτοχρονιάς ο κόσμος έχει αλλάξει/ να πάρει και τον κορωνιό μακριά να τον πετάξει», μας λέει στη δεύτερη. Δίχως αναφορά στον καταραμένο ιό η τρίτη. «Γλυκιά σαν βασιλόπιτα να είναι η χρονιά σας/ ελπίδα και χαμόγελα, να ’χετε την υγειά σας», μας εύχεται.

Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 1 Ιανουαρίου 2021)

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

ΔΥΟ ΧΙΛΙΑΔΕΣ 20

Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης 
“Παρών” δηλώνει εδώ και λίγες ώρες το 2020Είμαστε από αυτούς που ζούμε τη… “σημαδιακή” σημειολογική επανάληψη! Οπως κι εκείνους που ζήσανε το 1919 ή το 1818 και πάει λέγοντας!

Μια φορά στα εκατό χρόνια συμβαίνει η ιδιότυπη αυτή επανάληψη κι εμείς τη ζούμε σήμερα!
Είναι ένα περίεργο παιχνίδι αυτό με τους αριθμούς που σε κάνει να αναλογίζεσαι, να σηματοδοτείς, να ερευνάς, να προσέχεις τις συνθήκες, τις συμπτώσεις, τις ατυχίες τις ευτυχίες, τους… ανθρώπους!
Κάπως έτσι εξάλλου δεν περάσαμε και στη νέα χιλιετία; Πόσα και πόσα δεν ακούγονταν τότε, 20 χρόνια πριν! Πόσα δεν παρατηρούσαμε λίγο πριν το γύρισμα της χιλιετίας… Κι έπειτα τα χρόνια κύλησαν σαν το νερό!
Ανθρωποι “ήρθανε” και “φύγανε” γύρω μας, υπήρξανε, ανταμωθήκαμε, τους χάσαμε, εξαφανίστηκαν ή εμφανίστηκαν ξαφνικά να σημαδέψουν τη ζωή μας!
Κι όλο αυτό το πανηγύρι που συνεχώς στήνεται και ξεστήνεται, όλη αυτή η δίνη μας καθορίζει! Θέλοντας και μη!
Υπό μία έννοια σημαδιακό είναι και τούτο το κείμενο που τού ’λαχε να εμφανιστεί σε τούτη εδώ τη στήλη με την ανατολή του 2020 στο 15.950ο φύλλο της εφημερίδας μας!
Kι ως είθισται η γραφίδα πάλλεται ανάμεσα στα γεγονότα της ανασκόπησης και στα ευχολόγια για τα μελλούμενα!
Κι αν τα γεγονότα μπορούν να μας ορμηνέψουν και να μας καθοδηγήσουν σε σωστές επιλογές, αυτό θα ήταν ευχής έργον.
Ωστόσο οι αστάθμητοι παράγοντες καραδοκούν και πάντα μας αιφνιδιάζουν, ορίζοντας και αυτοί την πορεία μας!
Οπως και να ’χει όμως, τούτη τη “σημαδιακή” μοναδική ημέρα του σημαδιακού χρόνου που ανέτειλε, ευχή μας είναι να τη ζήσει ο καθένας όπως επιθυμεί!
Και βέβαια το αυτό ισχύει και για ολόκληρη τη χρονιά του σωτηρίου έτους 2020!
…Υγεία, λοιπόν, πρώτα και πάνω απ’ όλα! Να εκλείψει ο πόνος!
Κι η ανέχεια, οι ξεριζωμένοι όπου γης να μειωθούν κατά πολύ!
Και ας ευχηθούμε όλα τα δάκρυα στα μάτια των ανθρώπων που θα αντικρύζουμε, να είναι μοναχά από χαρά και συγκινήσεις ευτυχίας!
Οι στιγμές στη ζωή μας να είναι ουσιαστικές και τα όνειρα όλων να πραγματοποιηθούν!
Καλή χρονιά σε όλους!!!

Χανιώτικα νέα (Τετάρτη, 1 Ιανουαρίου 2020)

http://www.haniotika-nea.gr/dyo-chiliades-20/

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

       

Α2 ΤΑΞΗ 2ου ΔΗΜ. ΣΧ. ΧΑΝΙΩΝ 

ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΒΑΣΙΛΗ

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο! 
Για τ γράμματα που έγραψαν στον Άι - Βασίλη τις τεέυταἰες μἐρες, πριν κλεἰσουν τα σχολεία για τις γιορτές, τα παιδιά της Α2 τάξης του 2ου Δημ.Σχ, Χανιίων ο λόγος στον  σημερινό Πσιδότοπο, τελευταίο της χρονιάς. Της γνωστής και από άλλες εργασίες μαθητών της δασκάλας των, Βασιλικής Χαραλαμπίδου η ιδέα γι αυτήν τη δράση, σ'εκείνην, λοιπόν, πρωτίστως τα εύσημα. Να χαίρεσαι τους μαθητές σου και να σε χαίρονται, καλή μου Βασιλική και χρόνια πολλά για τη γιορτή σου που έρχεται... Πάντα ψηλά τη σημαία της Δασκαλοσύνης ! 

Καλή χρόνιά σε όλους! 
Σας χαιρετώ με αγαπη! 
Βαγγέλης Θ. Καακατσάκης
Δάσκαλος

Ο Δεκέμβριος έχει μπει για τα καλά και οι προετοιμασίες μας για τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά πολλές. Κατασκευές, ζωγραφιές, τραγούδια και χορός είναι λίγα από αυτά που συμβαίνουν καθημερινά στην τάξη μας. Τα μικρά μας τα «πρωτάκια» είναι ακούραστα και γεμάτα ενθουσιασμό όπως ακριβώς και οι βοηθοί του Άγιου Βασίλη. Ξέρετε τον Άγιο Βασίλη; Μα φυσικά! Τι ρωτάω κι εγώ; Υπάρχει κάποιος που δεν ξέρει τον αγαπημένο μας , ροδομάγουλο και ντυμένο στα κόκκινα συμπαθέστατο κύριο, ο οποίος είναι πάντα γελαστός και κρατάει στην πλάτη του ένα σάκο με δώρα; Όλοι τον γνωρίζουμε και όλοι, μικροί μεγάλοι, περιμένουμε να μας χαρίσει ένα δώρο. Ένας τρόπος ,λοιπόν, υπάρχει για να το καταφέρουμε αυτό και τον σκέφτηκαν τα μικρά μας «πρωτάκια». 

Ένα γράμμα στον Άγιο Βασίλη. 

       Μόλις ακούστηκε η ιδέα στην τάξη συνέβη κάτι μαγικό που δε θα το πιστέψετε! Ήταν σαν να έπεσε χρυσή αστερόσκονη από το ταβάνι, τα ματάκια  αμέσως έλαμψαν , ένα πλατύ χαμόγελο σχηματίστηκε στα πρόσωπα  και τα μολύβια που τόση ώρα ξεκουράζονταν έπιασαν δουλειά. Γράφανε, σβήνανε, ξαναγράφανε, βάφανε με τις ξυλομπογιές, ξύνανε τις ξυλομπογιές , ξαναβάφανε, ρωτούσανε λέξεις με γράμματα που ακόμα δεν έχουμε μάθει και τελικά τα καταφέρανε. Όχι μόνο γράψανε το γράμμα τους αλλά φτιάξανε και φάκελο. Για την ακρίβεια γράψανε από δύο γράμματα ο καθένας και κατασκευάσανε από δύο φακέλους. Το ένα θα το πηγαίναμε μαζί στο ταχυδρομείο για να το ρίξουμε με τα χεράκια μας στο γραμματοκιβώτιο του Άγιου Βασίλη. Το άλλο όμως θέλαμε να το κρεμάσουμε στο δέντρο της τάξης μας ώστε να το πάρουν οι γονείς, να το στείλουν εκείνοι, μη τυχόν και το πρώτο δεν καταφέρει να φτάσει. Κατενθουσιασμένοι και με τα γράμματα στα χεράκια ξεκινήσαμε. Ξέραμε από την αρχή πως το ταχυδρομείο δεν είναι κοντά στο σχολείο μας αλλά αυτό δεν μας πτόησε. Ήμασταν αποφασισμένοι να ολοκληρώσουμε την «αποστολή» μας, όπως κάνουν και οι βοηθοί του Άγιου Βασίλη. Περπατήσαμε πολύ προσεκτικά και τελικά φτάσαμε στο ταχυδρομείο. Ρίξαμε τα γράμματα μας στο κόκκινο γραμματοκιβώτιο, χαιρετίσαμε τους ευγενέστατους υπαλλήλους και πήραμε το δρόμο της επιστροφής για το σχολείο μας. Αποστολή εξετελέσθη!!! 

Η δράση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τα «πρωτάκια» του άλλου τμήματος και την δασκάλα τους κα. Χρυσούλα Ζαριφείδου καθώς και την εκπαιδευτικό Παράλληλης Στήριξης κα. Αθηνά Κακαβελάκη.

Σας ευχόμαστε Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος !!!

Η Δασκάλα του Α2

Χαραλαμπίδου Βασιλική

Αγαπημένε μου Άγιε Βασίλη, το όνομα μου είναι Κατερίνα και είμαι 6,5 χρονών. Τη χρονιά που μας πέρασε ήμουν καλό παιδάκι και θα ήθελα φέτος τα Χριστούγεννα χιόνι στην Αθήνα, αγάπη για όλους και ένα κλαψουλίνι μονόκερο. Εγώ θα έχω ετοιμάσει  για σένα ένα πιάτο μελομακάρονα και ένα ποτήρι γάλα.                              

Κατερίνα Ταρασιάδη, Α2

Αγαπημένε μου Άγιε Βασίλη, το όνομα μου είναι Φαίδρα και είμαι 6,5 χρονών. Τη χρονιά που μας πέρασε ήμουν καλό παιδάκι και θα ήθελα φέτος τα Χριστούγεννα έναν ελέφαντα να πετάει με τα αυτιά του για να ανεβαίνω πάνω του. Εγώ θα έχω ετοιμάσει  για σένα ένα πιάτο μελομακάρονα και ένα ποτήρι γάλα.                          

Φαίδρα Μακρυγιαννάκη,Α2 

Αγαπημένε μου Άγιε Βασίλη, το όνομα μου είναι Νίκος και είμαι 6,5 χρονών. Τη χρονιά που μας πέρασε ήμουν καλό παιδάκι και θα ήθελα φέτος τα Χριστούγεννα ένα τζιπ τηλεκατευθυνόμενο με βεντούζες. Εγώ θα έχω ετοιμάσει  για σένα ένα πιάτο κουραμπιέδες και ένα ποτήρι γάλα και χυμό.                Νίκος Κοντοπυράκης,Α2  

Αγαπημένε μου Άγιε Βασίλη, το όνομα μου είναι Μανούσος και είμαι 7 χρονών. Τη χρονιά που μας πέρασε ήμουν καλό παιδάκι και θα ήθελα φέτος τα Χριστούγεννα μία φάρμα με ζώα. Με αγάπη, Μανούσος Αποστολάκης Α1. 

Αγαπημένε μου Άγιε Βασίλη, το όνομα μου είναι Παύλος και είμαι 7 χρονών. Τη χρονιά που μας πέρασε ήμουν καλό παιδάκι και θα ήθελα φέτος τα Χριστούγεννα μία μπάλα ποδοσφαίρου. Με αγάπη, 

Παύλος Ζμάλι Α1.                                       

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 29. 12. 2019)

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΤΡΙΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ

«Αρχιχρονιάς ανατολή καμπανοτελαλίζει/ μισεύγει το δεκαοχτώ, δεκαεννιά βγορίζει./ Καινούργιου χρόνου η φανιά, είκοσι παρά ένα/ ας είναι μαξουλούδικη η νέικη η γέννα./ Ποδαρικό τσ’ αρχιχρονιάς με την καλή τη χέρα/ γκινιάζει του δεκαεννιά το πρώτο καλημέρα./ Καλά καλή να ‘ν’ η χρονιά μέρες υγειάς να πέψει/ μ’ ελπίδες ν’ ασπροστολιστεί κι ετσά να ξετελέψει./ Αρίφνητες είν’ οι ευκές με τση καρδιάς τη μπένα/ καλά καλή η νέικη χρονιά για τον καθένα!» Το ποίημα “Αρχιχρονιά 2019” του Κωστή Λαγουδιανάκη.

«[…] Την πρώτη του Γενάρη ο κόσμος λένε είναι ορθάνοιχτος σαν ρόδι./ Λιμάνι, παροπλισμένα καράβια πολεμικά/ μέρα με τη γεύση καμένου λιόδεντρου σκληρή./ Ολα τα σπουδαία για τον χρόνο έχουν λεχθεί./ Χρόνος είναι το μέτρημα της κάθε λέξης/ που συντροφεύει τη μέρα καθώς φεύγει,/ τα ονόματα που σβήνονται την πρώτη του Γενάρη/ απ’ την ατζέντα,/ ο μικρός κοκκινολαίμης/ απόδημος επισκέπτης/ που άναβε με το στήθος του μικρές φωτιές/ στον ίδιο θάμνο κάτω απ’ την ελιά/ κάθε χειμώνα/ και τον Μάρτη τις έσβηνε/ όταν επέστρεφε στις σιωπηλές νύχτες του βορρά./ Ο σκώπτης των πραγμάτων ο μικρός/ που φέτος δεν ξαναγύρισε.» Το ποίημα “Πρώτη του Γενάρη” του Γιάννη Φίλη.

«Ο χρόνος είναι γενικός/ δεν μπορούμε να εντοπίζουμε οράματα/ δεν μπορούμε να μοιράζουμε αστραπές./ Ο χρόνος είναι γενικός/ δεν μπορούμε να μοιράζουμε αστραπές/ απ’ τα κλωστήρια τ’ ουρανού με δόσεις./ Κάποιο σκαθάρι στοχαζόμαστε/ απέριττα/ η πιο μεγάλη ώρα της ζωής/ υπάρχει σαν τις άλλες./ Δεν πάει μια βδομάδα που έβλεπα/ δυο παράξενα ζώα στην ύπαιθρο/ να ξεραίνουν τον θάνατο στη ράχη τους./ Ο χρόνος είναι γενικός/ ο χρόνος είναι κοροϊδευτικός,/ είναι αμέτοχος σαν τα περίπτερα στην κίνηση.» Το ποίημα “Θεραπευτική αγωγή” του Νίκου Καρούζου.

Τρία ποιήματα για τον χρόνο, ως έννοια που εκφράζει (βλ. “Μείζον ελληνικό λεξικό” των Τεγόπουλου – Φυτράκη) “τη διαδοχή και τη διάρκεια φαινομένων, ενεργειών και καταστάσεων”. Για προβληματισμό…

ΑΠΟ ΝΙΠΠΟΥΣ ΑΡΞΑΣΘΑΙ

Πρώτη του Γενάρη και πρώτη του χρόνου, του Αγίου Βασιλείου, και λίαν πρωί στο Νίππος, πού αλλού; Στο Κοιμητήρι του Αγιου – Αθανάση για να πω την πρώτη καλημέρα της νέας χρονιάς στους γονέους μου, ανάβοντας το καντήλι τους, και στους άλλους κεκοιμημένους χωριανούς. Στην εκκλησία του Τιμίου Σταυρού για να λειτουργηθούμε, όσοι βρεθήκαμε, “ευλογούντος και αγιάζοντος” του παπά-Μιχάλη και να πάρουμε αντίδωρο απ’ το χέρι του. Στην Πλατέα, όπου το Ηρώο και οι προτομές του πρώτου εξ Ιδιωτών Αρχηγού του Μακεδονικού Αγώνα Μανόλη Κατσίγαρη και του Οπλαρχηγού των Κρητικών Επαναστάσεων Θεοκλή Νικ. Κακάτση, που “επιμένει” να “επιβιώνει” στον ίσκιο της Μαδάρας και να βιγλίζει τον Ψηλορείτη (φωτ.). Στο καφενείο του Κοτσιφογιάννη για να λειτουργήσει, πίνοντας και τσικουδιά, σε διευρυμένο κύκλο, το “νιππιανό εμείς”. Στο άδειο πατρικό σπίτι, που κάποτε βασίλευαν στην αυλή του οι βασιλικοί και άστραφτε ο ασβέστης, για να κάμω το ποδαρικό. Και τέλος στον Γείτονα Αγιο, στο Αγιο Πνεύμα, ως εκπρόσωπο όλων των απανταχού της Οικουμένης ζώντων και τεθνεώτων Κατουνιάρηδων, για να του πω “Καλή Χρονιά”. Ολα αυτά σ’ ένα τρίωρο. Τρεις ώρες στιγμές… Τρεις ώρες αιώνες…

«Το επ’ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δεν θα παύσω πάντοτε, ιδίως δε κατά τας πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστόν μου, να περιγράφω μετ’ έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά ήθη». Δεμένος με την Σκιάθο ο Αγιος των Νεοελληνικών Γραμμάτων, δεμένος με το Νίππος η ελαχιστότητά μου. Σκέφτομαι συχνά, όσο περνούν τα χρόνια, “ιδίως δε κατά τας πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας” και συχνοτέρα το δικό μου “επ’ εμοί”…

Σημείωση: H δεύτερη στάση έχει αναρτηθεί και την 1η Ιανουαρίου. Η ανάρτηση γίνεται και σήμερα λόγω της δημοσιεύσεως στη στήλη μου στα "Χανιώτικα νέα"

http://www.haniotika-nea.gr/apo-nippous-arxasthe/

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

«Ηταν πάντα περίεργη η περίπτωση του Αγίου αυτού, που, παρ’ όλη την άξια και ανώτερη θέση του στην Ορθοδοξία, έμεινε στη λαϊκή αντίληψη ένας ανθρώπινος άγιος, καθόλου συναξαρικός, που περπατεί ανάμεσά μας, και ζει σαν ταξιδιάρης ή σαν γεωργός με το αλέτρι του, σαν επισκέπτης με καλό ποδαρικό, ή σαν μάντης και κουβαλητής της Τύχης. Λες και δεν πέθανε ποτέ, ή κι αν πέθανε ξανάρχεται από τον πέρα κόσμο, απαραίτητος πάντα για να βάλει σε κίνηση τον καινούργιο χρόνο
[…] Το μόνο που βρίσκεται σε συμφωνία με τη βιογραφία και τη φιλόπτωχη δράση του, είναι η φιλαλληλία των ανθρώπων, την ημέρα αυτή και τα δώρα που γίνονται στα παιδιά και στους εργαζόμενους για το νέο έτος. Oλα όμως είναι συμπτωματικά, κι είναι γεγονός ότι, αν ο Ιεράρχης Βασίλειος δεν πέθαινε την 1η Ιανουαρίου, (του 379) κάποιος άλλος άγιος θα είχε πάρει τη θέση του, που θ’ ακούοταν, όπως π.χ. ο άγιος Σίλβεστρος στους Καθολικούς». Δημ. Σ. Λουκάτος (από το βιβλίο του “Χριστουγεννιάτικα και των γιορτών”, εκδ. Φιλιππότη, Αθήνα 1979).

«Αγιος Βασίλης έρχεται από την Καισαρεία,/ βαστά εικόνα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι,/ το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί εμίλιε./ “Βασίλη, πούθεν έρχεσαι και πούθεν κατεβαίνεις;”/ “Από της μάνας μ’ έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω!”/ “Κάτσε να φας, κάτσε να πιεις, κάτσε να τραγουδήσεις.”/ “Εγώ γράμματα μάθαινα, τραγούδια δεν ηξέρω.”/ Και σαν ηξέρεις γράμματα, πε μας την αλφαβήτα./ Και στο ραβδί του ακούμπησε, να πει την αλφαβήτα. Και το ραβδί ήτανε ξερό, χλωρά βλαστάρια επέτα/ κι απάνω στα κλωνάρια του πέρδικες κελαηδούσαν»… Από τα κάλαντ(ρ)α του Αγιου – Βασίλη σε μέση παραλλαγή.

«Οταν ο Αγιος Βασίλειος ήταν επίσκοπος στην Καισάρεια, ο τότε Επαρχος της Καππαδοκίας πήγε με σκληρές διαθέσεις να εισπράξει φόρους. Οι κάτοικοι φοβισμένοι εζήτησαν την προστασία του ποιμενάρχη τους. “Σας προτρέπω ευθύς, τους είπε εκείνος, να μου φέρει έκαστος ό,τι πολύτιμον έχει αντικείμενον”. Μάζεψαν πολλά δώρα, και βγήκαν μαζί με τον Δεσπότη τους οι Καισαρείς να προϋπαντήσουν τον Επαρχο. Ηταν όμως τέτοια η εμφάνιση και η πειθώ του Μ. Βασιλείου, που ο Επαρχος καταπραΰνθηκε, χωρίς να θελήσει να πάρει τα δώρα. Γύρισαν πίσω χαρούμενοι κι ο άγιος Βασίλειος πήγε να τους ξαναδώσει τα τιμαλφή. Ο χωρισμός όμως ήτο δυσχερής, διότι πολλά όμοια είχον προσφέρει, δακτυλίους δηλαδή, νομίσματα κ.λπ. Ο Βασίλειος τότε σκέφθηκε ένα θαυματουργόν τρόπο: Διέταξε να κατασκευασθώσι την εσπέρα του Σαββάτου πλακούντια (δηλ. μικρές πίτες) και εντός ενός εκάστου έθηκεν ανά εν αντικείμενον, την δ’ επομένην έδωκε ανά εν εις έκαστον Χριστιανόν. Ποίον θαύμα! Εντός του πλακουντίου του εύρεν έκαστος ό,τι είχε προσφέρει! Από τότε, λέγει η παράδοση, κάθε στη γιορτή του Αγ. Βασιλείου κάνουμε κι εμείς πίτες και βάζουμε μέσα νομίσματα». Δημ. Σ. Λουκάτος (απ’ το παραπάνω βιβλίο του).

«Ο Γιάννης έβαλε ξύλα στο τζάκι και ξελόχισε η φωτιά. Ο Αγιος απίθωσε σε μια γωνιά το ταγάρι του, ύστερα έβγαλε το μπαλωμένο το ράσο του κι απόμεινε με το ζωστικό του. Τον βάλανε κι έκατσε κοντά στη φωτιά, κι η γυναίκα του ‘βαλε και μια μαξιλάρα ν’ ακουμπήσει. Ο Αγιος Βασίλης γύρισε κι είδε γύρω του και ξανάπε μέσα στο στόμα του: “Βλογημένο να ‘ναι τούτο το καλύβι”. Ο Γιάννης μπαινόβγαινε, για να φέρει το ‘να και τ’ άλλο. Η γυναίκα του μαγείρευε. Ο Γιάννης ξανάριξε ξύλα στη φωτιά. Μονομιάς φεγγοβόλησε το καλύβι με μιαν αλλιώτικη λάμψη και εφάνηκε σαν παλάτι». Φώτης Κόντογλου (απ’ το διήγημά του “Ευλογημένο μαντρί”)

«Βρίσκουνε κεια το Βασιλειό απού κανε ζευγάρι/ “Καλώς τα κάνεις, Βασιλειό, καλό ζευγάρι κάνεις”. “Καλό το λέμενε κι εμείς, καλό και βλοημένο,/ απού το βλόησ’ ο Χριστός με το δεξόν του χέρι,/ με το δεξό, με το ζερβό, με το μαλαματένιο”/ Σπέρνω σιτάρι δώδεκα, κριθάρι δεκαπέντε,/ ταγή και ρόβι δεκοχτώ, κι από νωρίς στο στάβλο”». Από τα Κρητικά Πρωτοχρονιάτικα κάλαντ(ρ)α (απ’ το βιβλίο του Σταμάτη Α. Αποστολάκη “Ριζίτικα” τα δημοτικά τραγούδια της Κρήτης, Χανιά 2010).

Καμπάνα κάνω την καρδιά και λέω της να παίξει/ τ’ Αγιού Βασίλη την ευχή σε όλους σας να μπέψει!

Χανιώτικα νέα (1.1.2018)
http://www.haniotika-nea.gr/o-ellinikos-agio-vasilis/

ΕΝ ΝΙΠΠΩ

ΤΟΥ ΑΗ- ΒΑΣΙΛΗ ΣΤΟ ΝΙΠΠΟΣ

Την πρώτη μέρα της νέας χρονιάς στον Αποκόρωνα. Στον ίσκιο της λιόλουστης χιονισμένης Μαδάρας. Στο Νίππος πού αλλού; Λίαν πρωί στον Τίμιο Σταυρό για να λειτουργηθούμε και να λειτουργήσουμε το νιππιανό εμείς. Παραμένει ζευγάς για τους χωριανούς μου ο Άγιος Βασίλης. Εντάξει, τα ζευγαρίσματα έχουν τελειώσει εδώ και κάποιες δεκαετίες, όμως... "Με το που θα τελειώσει η εκκλησία θα πάω με τη γυναίκα μου στις ελιές" , μου είπε κάποια στιγμή στο ψαλτήρι ο Χρήστος ο Κοτσιφός ... ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

Ο ΔΙΚΟΣ ΜΟΥ ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ

«Ταχιά ταχιά ‘ν’ αρχιμενιά ταχιά ‘ν’ αρχή του χρόνου,/ ταχιά ‘ν’ απού πορπάτηξεν ο Κύριος του κόσμου/ κι εβγήκε κι εχαιρέτηξε ούλους τσοι ζευγολάτες./ Τον πρώτ’ απού χαιρέτηξε ήταν Άι Βασίλης/ “Άγιε Βασίλη, δέσποτα, καλό ζευγάριν έχεις”./ “Καλό το λες, αφέντη μου, καλό και βλοημένο,/ απού το βλόγα η Χάρην Του με το δεξίν του χέρι,/ με το δεξί, με το ζερβό, με το μαλαματένιο./ Πευκένιο ‘ναι τ’ αλέτρι του, δαφνένιος ο ζυγός του,/ τ’ απανωζεύλια του ζυγού βασιλικού κλωνάρι» (βλ. και Σταμάτης Α. Αποστολάκης, “Ριζίτικα: τα δημοτικά τραγούδια της Κρήτης”, Χανιά, 2010).

Φαντάζομαι τον Αγιο Βασίλη ζευγά, ζευγά του παλιού καλού καιρού, τον πρώτο απ’ όλους τους ζευγάδες που συναντά ο Χριστός την πρώτη μέρα του χρόνου, όταν βγαίνει στη γη για να “πορπατήξει”. Όπως τον χωριανό μου τον Καπαρδονικολάκη, για παράδειγμα, που τον θυμάμαι στα μικράτα μου, τη δεκαετία του 1950, να έχει φορτωμένα τα ζυγάλετρα στο γάιδαρο και να πηγαίνει με τις αγελάδες του για ζευγάρισμα, με το που χάραζε η μέρα της Πρωτοχρονιάς.

Και “γραμματικό”, ωστόσο, τον φαντάζομαι τον πιο αγαπημένο απ’ όλους τους Αγίους, Αγιο, τον Αγιο Βασίλη. Ακριβώς όπως τον θέλουν τα κάλαντρα που, κόντρα σ’ όλα, επιμένουν να λένε τα παιδιά την τελευταία μέρα του χρόνου, παραμονή της Χάρης του: «Αγιος Βασίλης έρχεται -άρχοντες το κατέχετε/ από την Καισαρεία- συ ‘σαι, αρχόντισσα κυρία./ Βαστά εικόνα και χαρτί -ζαχαροκάντιο ζυμωτή/ χαρτί και καλαμάρι -δες κι εμέ το παλικάρι./ Το καλαμάρι έγραφε -η μοίρα μου το έγραφε/ και το χαρτί εμίλιε -άσπρε μου, χρυσέ μου ήλιε». Και “οδοιπόρο” όμως. Οπως τον περιγράφει ο Φώτης Κόντογλου στο διήγημά του “Το βλογημένο μαντρί”, που είχα πρωτοδιαβάσει, όταν πήγαινα στη Δευτέρα Γυμνασίου. Εναν οδοιπόρο – καλόγερο, «ντυμένο με κάτι μπαλωμένα παλιόρασα, με χοντροπάπουτσα στα ποδάρια του και μ’ ένα ταγάρι περασμένο στον ώμο του, που κάθε χρόνο τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς γυρίζει από χώρα σε χώρα κι από χωριό σε χωριό και χτυπά τις πόρτες για να δει ποιος θα τον δεχτεί με καθαρή καρδιά». Και γιατί όχι έναν ασπρομάλλη κι ασπρογένη, ντυμένο στα κόκκινα, γελαστό παππού, που γνοιάζεται για όλα, δίχως καμιά εξαίρεση, τα παιδιά του κόσμου, πρώτα όμως εκείνα που βρίσκονται σε καταστάσεις ανάγκης…

ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΧΑΝΙΩΤΗ ΗΛΙΟ


Αγιο-Βασιλοπλημμύρα! 3500 περίπουΑγιο-Βασίληδες ξεχύθηκαν το μεσημέρι της επόμενης μέρας των Χριστουγέννων στους δρόμους της πόλης μας συμμετέχοντας στο 7ο Santa Run (Ο Αγιος Βασίλης τρέχει) που πραγματοποιήθηκε κι εφέτος για τη στήριξη και ενίσχυση συλλόγων και ιδρυμάτων που υπηρετούν το πάσχον παιδί της ΕΛΕΠΑΠ, του Κ.Η.Φ.Α.ΑΜΕΑ, του ΚΗΦΑΠ ΜΕΓΑΛΟΧΑΡΗ και του ΟΡΙΖΟΝΤΑ. Για ένα κόκκινο ποτάμι ανθρωπιάς και αλληλεγγύης ο λόγος. Μα και ένα πανηγύρι χαράς με σύμμαχο τον Χανιώτη ήλιο που δεν άφησε κανένα περιθώριο στα σύννεφα να απειλήσουν με βροχή. Χανιά η πόλη του Άι Βασίλη που τρέχει! Έχουν να λένε πολλά οι συμμετέχοντες και όχι μόνο…

«Φέτος επιλέξαμε να υπογραμμίσουμε με έμφαση, κάτι που έτσι κι αλλιώς αποτελεί την καρδιά του Santa Run, την ομαδικότητα. Φέτος όλοι μας θα συμμετέχουμε στη μεγάλη παρέα του Santa Run μέσα από ομάδες που είτε θα δημιουργήσουμε εμείς συγκεντρώνοντας τουλάχιστον 30 συμμετέχοντες είτε θα διαλέξουμε μία από αυτές που έχει ήδη δημιουργηθεί για να μας αγκαλιάσουν. Στόχος είναι να νιώσουμε το σύνθημά του μαζί πιο δυνατά, να διαλέξουμε τη ζεστασιά της ομάδας και την αποτελεσματικότητα της συλλογικότητας πιο συνειδητά, να φωνάξουμε ότι αυτά που μας ενώνουν είναι περισσότερα και πιο σημαντικά». Τα που έγραψαν, μεταξύ των άλλων στην ανακοίνωση – πρόσκλησή τους οι διοργανωτές. Εντυπωσιακή, όπως ήδη έγραψα η ανταπόκριση. Ωραίο θέαμα ο κόκκινος ποταμός της χαρούμενης αγάπης, έτσι όπως απλωνόταν κάτω από τον Χανιώτη ήλιο την άλλη μέρα των Χριστουγέννων…

Χανιώτικα νέα (29.12.2017)