ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ, Ο ΜΟΝΑΧΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ







Γράφει ο Νίκος Βαβουλές

Του κύκλου τα γυρίσματα
Στον κόσμο αυτόν που ζούμε, τον γνωστό μα και άγνωστο, τον όμορφο μα και παράξενο, τον μικρό μα και τον μέγα, τα πάντα με την διαφορετικότητά τους, δημιουργούν την θαυμάσια αρμονία που διέπει τα σύμπαντα.

Οι εποχές
Τα χαρακτηριστικότερο της διαφορετικότητας είναι ίσως η εναλλαγή των εποχών του έτους. Κρύοι χειμώνες, μυρωμένες ανοίξεις, θερμά καλοκαίρια, μελαγχολικά φθινόπωρα, εναλλάσσονται σε ένα αέναο κύκλο καθεμιά με τα δικά της χαρακτηριστικά, ιδιαίτερα γνωρίσματα.

Η άνοιξη
Η προσφιλής και ευπρόσδεκτη εποχή. Η εποχή της αναγέννησης της φύσης και η δραστηριοποίηση των έμβιων όντων. Η ευδιαθεσία ύστερα από τον καταπληκτικό χειμώνα.

Τα χελιδόνια
Από τα χαρακτηριστικότερα της άνοιξης, ο ερχομός των χελιδονιών. Πολλοί λένε πως τα χελιδόνια φέρνουν την άνοιξη. Εγώ λέω το αντίθετο. Η άνοιξη φέρνει τα χελιδόνια. Πραγματική απόλαυση με το χαριτωμένο, ναζιάρικο πέταγμά τους, που ομορφαίνει τον ουρανό και χαροποιεί τους ανθρώπους. Και αυτά τον αγαπούν τον άνθρωπο, φωλιάζουν στους τοίχους των βεραντών.

Ο μοναχός
Απαιτείται πολύ θάρρος και πολλή ψυχική δύναμη για να απαρνηθεί ένας άνθρωπος τα εγκόσμια και να αφοσιωθεί στα υπερκόσμια. Να ζήσει σε ένα κόσμο διαφορετικό, απαλλαγμένο από τις περιττές βιοτικές μέριμνες αφοσιωμένος στην προσευχή, την λιτότητα και την ελπίδα. Μπορεί να είναι μοναχός μα δεν είναι μόνος. Έχει συντροφιά τους αγίους του τέμπλου, τον ήλιο, το φεγγάρι, τα άστρα, τα σύννεφα, τη βροχή αλλά και τα δέντρα, τους θάμνους, τη χλόη αλλά ακόμη και τα ζωντανά. Την κατσίκα, τις κότες, τα περιστέρια, τα κοτσύφια, τα χελιδόνια, τα σπουργίτια και τα κάθε λογής έντομα και ζουζούνια. Καθόλου λοιπόν μόνος.

Ο ποιητής
Ο ποιητής μας ο Βαγγέλης σαν καλός μάστορας συνταίριαξε δυο ανόμοια πράγματα, τα χελιδόνια και τον μοναχό και τα έβαλε τίτλο στην καινούρια του ποιητική συλλογή. Πώς τα κατάφερε; δικός του λογαριασμός.

Τα ποιήματα
Η ποιητική συλλογή δεν περιλαμβάνει ποιήματα, μόνο για χελιδόνια και μοναχούς αλλά και πολλά άλλα ποικίλα θέματα της ζωής και της επικαιρότητας, αλλά και αφιερώσεις σε εξέχοντα πρόσωπα. Η συλλογή μοιάζει με ανθοδέσμη με πολύλογα, όμορφα και μυρωδάτα λουλούδια.
Μικρά, κομψά, περιεκτικά ποιήματα, διαβάζονται εύκολα και ευχάριστα, χωρίς να κουράζουν τον αναγνώστη. Όπως πίνουμε τον καφέ γουλιά γουλιά για να τον απολαύσουμε περισσότερο έτσι και τα ποιήματα διαβάζονται και απολαμβάνονται άνετα. Πολλά τα φέρουμε στα μέτρα μας, σαν να έχουν γραφτεί για μας, σαν να τα έχουμε γράψει εμείς.
Αγαπώ την ποίηση και ζηλεύω και καμαρώνω τους ποιητές. Διαβάζω τα ποιήματα, τα απολαμβάνω και προσπαθώ να επεκτείνω τα νοήματά τους στα δικά μου ενδιαφέροντα. Δεν θα κάνω κριτική στα ποιήματα αυτής της συλλογής. Αυτό ας το κάμει όποιος τα διάβασε ή θα τα διαβάσει. Άλλωστε ποιo να πιάσεις πρώτο και ποιό ύστερα. Αυτό που έχω να επισημάνω είναι ότι πολλά ποιήματα αποπνέουν μια έντονη θρησκευτικότητα και μια αόριστη υπαρξιακή υφή.
Εγώ, να ευχαριστήσω τον καλό μου φίλο, τον ποιητή και όχι μόνο, τον Βαγγέλη για την καινούρια του προσφορά και να του ευχηθώ να είναι μακρόβιος, υγιής και δημιουργικός κοντά στην πολύτιμη σύντροφό του την Ευδοκία και τέσσερα ευ. Σε αναμονή άλλων.

(Χανιώτικα νέα, 25.6.2020)

ΣΤΑΣΕΙΣ (ΒΙΒΛΙΟ)

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ... 

ΜΙΑ ΡΟΔΑΡΑ ΟΜΟΡΦΗ ΚΑΙ ΜΥΡΩΔΑΤΗ... 

Γράφει ο Νίκος Βαβουλές 

Σήμερα θα κάνουμε ένα νοερό ταξίδι και θα σταματήσουμε σε μερικές στάσεις για ξεκούραση.
Στάση πρώτη: Κάποτε ταξίδεψα με λεωφορείο από το Λονδίνο στην Ολλανδία, ένα ταξίδι αρκετά μεγάλο και ενδιαφέρον. Πεδιάδες, κοιλάδες, χαμηλά βουνά. Πρασινάδες, σπιτάκια, φάρμες, φράχτες, αγελάδες και άνθρωποι λίγοι. Ωραίο θέαμα, αλλά το ίδιο για ώρες πολλές που στο τέλος κουράστηκα και άνοιξα ένα βιβλίο για να αλλάξω παραστάσεις. Το πολύ και το μονότονο φέρνουν κούραση και μείωση του ενδιαφέροντος.
Στάση δεύτερη: Στα Χανιά, διαδρομή προς Ελαφονήσι, Παλαιόχωρα, Σούδα, Σφακιά. Στην αρχή ο κάμπος με τα περβόλια του, ύστερα οι λόφοι και οι πλαγιές με τις ελιές, ύστερα το βουνό με τα χαράκια, τις χαρουπιές, τους αζιλάκους, τους κουμάρους, τους ερείκους, τους ασπαλάθους και τους άλλους θάμνους. Και πάνω ψηλά τα Λευκά Ορη. Υστερα πάλι ελιές, ύστερα ο κάμπος και η θάλασσα. Διαδρομές μικρές με συνεχείς εναλλαγές και αμείωτο ενδιαφέρον. Η ποικιλία και η εναλλαγή ξεκουράζουν.
Στάση τρίτη: Οι εφημερίδες άλλοτε καταχωρούσαν στην πρώτη σελίδα και σε περίοπτη θέση το κύριο άρθρο συνήθως μεγάλο σε έκταση. Τώρα, αυτό έχει εξαφανισθεί και κυριαρχούν ο τίτλοι των ειδήσεων. Οπου υπάρχει ακόμη, είναι λίγες γραμμές σε μονόστηλο. Και εδώ το “πολύ” κουράζει. Η τελευταία στάση είναι το βιβλίο του φίλου, Βαγγέλη Κακατσάκη, το τελευταίο, με τίτλο “Μια στάση εδώ μια στάση εκεί”.
Ο συγγραφέας φαίνεται ότι ήταν και είναι γνώστης ότι το “πολύ” και το μονότονο κουράζει και απωθεί. Οι άνθρωποι της σημερινής εποχής, φορτωμένοι με ένα σωρό και παντοία προβλήματα, δεν έχουν χρόνο και διάθεση να διαβάσουν κείμενα μεγάλης έκτασης. Τα μεγάλα είναι γι’ αυτούς που τους αφορούν.
Ο Βαγγέλης, λοιπόν, σαν κατεχάρης και καλός μάστορας, γράφει στην εφημερίδα κείμενα μικρά, σύντομα, περιεκτικά και ποικίλα που διαβάζονται ευχάριστα και εύκολα. Κάποτε, του ήρθε να μαζέψει τα άρθρα μιας χρονιάς και να τα κάμει βιβλίο, προσφέροντάς το σ’ εμάς. Το μάζεψε, σαν καλός κηπουρός, το έκαμε μια ανθοδέσμη, μια ροδαρά όμορφη και μυρωδάτη με τριαντάφυλλα, κρίνα, βιόλες, βασιλικούς και αγριολούλουδα και την προσφέρει όπως εμείς, παιδιά τότε, προσφέραμε τα “παστικά” στους γαμουλιώτες. Λίγοι θα ξέρουν τι ήταν τα παστικά. Δεν θα το πω, όποιος θέλει ας ρωτήσει κάποιον παλιό. Επιστρέφω.
Λουλούδια, λοιπόν, πολλά και διάφορα τα κείμενα του συγγραφέα στο βιβλίο του. Πρωτεύουσα θέση στα κείμενα αυτά η Ιθάκη του, το χωριό του το Νίππος, ο Αποκόρωνας. Ο γενέθλιος τόπος. Ο ανεπανάληπτος τόπος των παιδικών βιωμάτων. Αναμνήσεις ανεξίτηλες, ολοζώντανες. Δεν θα επεκταθώ περισσότερο για να μην πέσω κι εγώ στο “πολύ”. Οποιος εδιάβασε ή θα διαβάσει το βιβλίο ας το απολαύσει, ας το χαρεί, ας το σχολιάσει. Δεν θα χάσει.
Εύχομαι στον φίλο Βαγγέλη, το θετό τέκνο του χωριού μου, από όπου ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του, να είναι πολύχρονος, υγιής και δημιουργικός για να μας προσφέρει και άλλους πνευματικούς καρπούς. Ερρωσο. Το δανείζομαι από εσένα.

(Χανιώτικα νέα (4.2.2018)

http://www.haniotika-nea.gr/mia-stasi-edo-mia-stasi-eki-8/

ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ

"ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ":  Ο ΤΙΤΛΟΣ ΕΙΝΑΙ ΕΥΣΤΟΧΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΟΣ

Γράφει ο Νίκος Βαβουλές* 

Κάποτε μια νεαρή κυρία της συντροφιάς, μας είπε ότι ποτέ δεν τρώει ψωμί της προηγούμενης ημέρας, παρά μόνο το φρέσκο, της ίδιας ημέρας.

Μου έκανε εντύπωση και της απάντησα ότι εγώ τρώγω το ψωμί, όχι μόνο το χθεσινό, αλλά και το προχθεσινό ακόμη. Ποτέ δεν πέταξα, ούτε θα πετάξω ψωμί, γιατί το θεωρώ αγίασμα και μού έρχεται να κάμω τον σταυρό μου όταν το πιάνω στα χέρια μου γιατί ξέρω τι κόπο ήθελε (τότε) για να φθάσει στο τραπέζι μου.
Από μικρός συμμετείχα στην σπορά του σταριού, το ζευγάρισμα με το ξυλάλετρο για το σκέπασμα του σπόρου, το θέρισμα, το αλώνισμα, το λίχνισμα, τη μεταφορά του σταριού και των άχυρων στο σπίτι, τη μεταφορά στο μύλο και την επιστροφή του αρωματικού αλευριού.
Θυμάμαι ακόμη το ανάπιασμα, το ζύμωμα, το πλάσιμο από τη μητέρα, το πύρωμα του φούρνου, το φούρνισμα και την παρακολούθηση του ψησίματος από τον πατέρα.
Ηταν ιεροτελεστία να κάθεται ο πάτερ φαμίλιας στην κεφαλή του τραπεζιού, να κόβει με το κατσούνι τις φέτες και να τις μοιράζει στη συνήθως μεγάλη οικογένεια.
Τα γράφω αυτά με αφορμή τον τίτλο της τελευταίας ποιητικής συλλογής του φίλου Βαγγέλη Κακατσάκη με τον τίτλο “Οπως το ψωμί”.
Νομίζω πως ο τίτλος είναι εύστοχος αλλά και αινιγματικός. Αφήνει τον αναγνώστη να μαντέψει τα παραπέρα. Δεν τα δίνει όλα έτοιμα. Σε βάζει σε σκέψη, σε προβληματίζει. Δεν πιστεύω να έζησε ο Βαγγέλης τη συγκλονιστική περιπέτεια του σταριού και του ψωμιού. Σαν γεννημένος όμως και μεγαλωμένος στο χωριό, θα έχει συλλάβει τον απόηχο της συγκλονιστικής αυτής ιστορίας.
Αυτό με το πλάσιμο του βιβλίου και την ανάγνωση του τίτλου.
Ο Βαγγέλης φωτογράφος δεν είναι (λίγο είναι), φωτογραφίζει όμως με τον δικό του τρόπο, ό,τι βλέπει, ακούει ή αισθάνεται και τα αποτυπώνει με στίχους βγαλμένους εκείνη την ώρα από τα κατάβαθα της ψυχής του.
Ο ποιητής, μεταμορφώνει τις σκέψεις και τα αισθήματά του σε στίχους και όχι μόνο τα καταγράφει, αλλά και τα μεταφέρει και στους άλλους.
Και η μητέρα μεταμορφώνει (μεταμόρφωνε) το αλεύρι σε άρτον ηγιασμένον προς θρέψιν όλων. Παραλληλισμός. Κριτική στα ποιήματα δεν θα κάμω, γιατί ίσως δεν είμαι ο κατάλληλος. Αλλωστε το έχουν κάμει πολλοί άλλοι. Ομως μπορώ να τα απολαύσω και να ταυτίσω πολλά από αυτά με δικές μου εμπειρίες και αναμνήσεις. Και είναι πολλές, πάρα πολλές.
Κλείνω με τη γραφή στο οπισθόφυλλο, ελαφρά μεταλλαγμένη. «Το ποίημα της μάνας μου (είναι) το ψωμί, το καλοψημένο. Τα ποιήματα που γράφω θέλω να είναι όπως το ποίημα το δικό της (το ψωμί).
Νομίζω από εδώ βγαίνει ο τίτλος της συλλογής και ότι έλυσα το αίνιγμα. Αν είναι σωστό αυτό, θα μου το πει ο ίδιος.
Και κάτι ακόμη. Πιστεύω ότι οι νεότεροι δεν γνωρίζουν τίποτε από την περιπέτεια του ψωμιού. Το βρίσκουν έτοιμο στον πάγκο του αρτοποιείου, του πρατηρίου ή τα σούπερ μάρκετ. Το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω. Μόνο ο Ιορδάνης εστράφη (άπαξ) προς τα οπίσω.
Καλοτάξιδο, φίλο Βαγγέλη, το καινούριο σου πόνημα. Ούριοι άνεμοι ας το φέρουν στο λιμάνι της επιτυχίας.

ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ (15.05.2018)

* Αληθινός ευπατρίδης! Αυτό σκέφτομαι, όταν φέρνω στον νου μου τον πάντα ωραίο και ακμαίο Νίκο Βαβουλέ που γεννήθηκε στις Στροβλές  Σελίνου και ζει εδώ και χρόνια στη Νέα Χώρα των Χανίων. Μοναδικό στο είδος του το βιβλίο του "Στροβλές… Ένα χωριό διηγείται την ιστορία του" και μνημειώδες το  "Εις μνημόσυνον  αιώνιον - Θύματα Μάχης Κρήτης και Κατοχής από και στο Νομό Χανίων" . Η φιλία μας κρατά χρόνια, από τότε που διορίστηκα δάσκαλος στο χωριό του... Από καρδιάς οι ευχαριστίες μου για τα γραφόμενα του!