ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

ΠΑΜΕ ΑΜΝΑΤΟ…

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΕΘΥΜΝΗΣ 

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!

Στο Σχολικό Μουσείο του Δήμου Ρεθύμνης που λειτουργεί υποδειγματικά και παραδειγματικά από το 1999, στον Αμνάτο, ένα πανέμορφο μεσαιωνικό χωριό κοντά στο Αρκάδι, είναι αφιερωμένος ο σημερινός Παιδότοπος.

Με αφορμή την επανέκδοση πέρυσι (2020) του “Τετραδίου” που αναφέρεται σ’ αυτό, και που είχε την καλοσύνη να μου στείλει ο και δημιουργός του Μουσείου προικισμένος με πολλές χάρες φίλος μου Ρεθεμνιώτης πρώην σχολικός σύμβουλος – συγγραφέας Χάρης Στρατιδάκης. Απ’ το εν λόγω “Τετράδιο” και τα κείμενα και οι φωτογραφίες, που φιλοξενούνται…

Κάποια απ’ τα κείμενα και κάποιες απ’ τις φωτογραφίες του Τετραδίου. Στην Αμνάτο στο Σχολικό Μουσείο του Δήμου Ρεθύμνης, λοιπόν, για δεύτερη φορά, αφού σ’ αυτό, ήταν αφιερωμένος και ο Παιδότοπος της 5ης Σεπτεμβρίου 2015… Το χαίρομαι, Χάρη.

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
δάσκαλος

Η ιστορία του Σχολικού Μουσείου

Οι προσπάθειες για την ίδρυση Σχολικού Μουσείου ξεκίνησαν αμέσως μετά το κλείσιμο του Σχολείου, το 1999, με κοινές ενέργειες τότε του Δήμου Αρκαδίου, του Τμήματος Περιβαλλοντικής της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και του “Φάλκονα” και του Πολιτιστικού Συλλόγου Αμνάτου. […]

Το Μουσείο ανήκε αρχικά στον Δήμο Αρκαδίου και στη συνέχεια στον Δήμο Ρεθύμνου και διοικείται από Διαχειριστικλή Επιτροπή, ποου αποτελείται από δημοτικούς συμβούλους και εθελοντές ιδιώτες.

Από το σχολικό έτος 2012-2013 που ξεκίνησε, το Μουσείο έχει προσφέρει εκπαιδευτικά προγράμματα σε χιλιάδες μαθητές και ξεναγήσεις και εκδηλώσεις σε επίσης χιλιάδες επισκέπτες.

Η έκθεση του Σχολικού Μουσείου

Στον καθαυτό εκθεσιακό χώρο του Μουσείου ο επισκέπτης μπορεί να παρατηρήσει μια αντιπροσωπευτική συλλογή αναγνωστικών από τα τέλη του 19ou αιώνα, μια σειρά τετραδίων που καλύπτει διάστημα, ενός αιώνα, ενδεικτικά και απολυτήρια διαφόρων περιόδων, μια πλούσια σχολική μουσειακή έκθεση φυσικής ιστορίας, μια σχολική αρχαιολογική μουσειακή έκθεση σειρά οργάνων φυσικοχημείας, υλικά ευπρεπισμού μαθητών (κουρευτικές μηχανές, ψαλίδια κ.ά.), οπτικοακουστικά όργανα και υλικά, υλικά μαθητικών συσσιτίων, υλικά γραφής και αναπαραγωγής της χειροτεχνικές κατασκευές μαθητών, ιστορικό εκπαιδευτικό υλικό κ.ά.

Ο επισκέπτης μπορεί ακόμη να παρατηρήσει το εκτιθέμενο στους τοίχους υλικό (χάρτες, προπλάσματα, φρονηματιστικό υλικό) και να μελετήσει την ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης μέσα από ένα πρωτότυπο τετράστηλο Χρονολόγιο. Μπορεί επίσης να μελετήσει, την ιστορία της κρητικής εκπαίδευσης μέσα από έναν εκπαιδευτικό χάρτη, να δει τις φωτογραφίες περισσότερων, από 250 διδακτηρίων του Ρέθυμνου και να μελετήσει την πινακίδα με τα 130 ελληνικά αλφαβητάρια που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα.
Οι μικροί επισκέπτες έχουν επιπλέον τη δυνατότητα να παρατηρήσουν ένα διόραμα, με μια δασκάλα και έναν, μαθητή σε θρανίο της περιόδου της Κρητικής Πολιτείας

Η αίθουσα διδασκαλίας

Η αίθουσα προσομοίωσης της διδασκαλίας αποτελεί μια προσπάθεια αναπαράστασης μιας μεταπολεμικής σχολικής αίθουσας, με αρκετά προγενέστερα στοιχεία.

Περιλαμβάνει ξύλινα θρανία διαφφων περιόδων, έδρα, πίνακες (μαύρο – πίνακα και μαγνητοπίνακα), αριθμητήρια, αναρτημένους στους τοίχους χάρτες (μεταξύ των οποίων εξάφυλλο αντίγραφο της Χάρτας του Ρήγα) και αναρτημένες εικόνες ζώων, φυτών, ηρώων της ελληνικής και κρητικής ιστορίας κ.ά.

Στο βάθος της αίθουσας υπάρχει ειδικό έπιπλο χαρτοστάτη με περισ­σότερους από 300 χάρτες όλων των ειδών και περιόδων. Στην αίθουσα αυτή διεξάγεται το κυρίως μέρος των εκπαιδευτικών προγραμμάτων, του Μουσείου.

Το μνημείο του αφανούς δασκάλου

Από το καλοκαίρι του 2019 τον αύλειο χώρο του Μουσείου κοσμεί το μνημείο του Αφανούς Δασκάλου. Είναι, αφιερωμένο στους γραμματοδι­δάσκαλους, ελληνοδιδάσκαλους και ιεροδιδάσκαλους του 19ου και του πρώτου μισού του 20ού αιώνα που εγγραμμάτισαν τη χριστιανική, κοινότητα της Κρήτης. Κι ακόμη στις δασκάλες που δε δίστασαν να υπηρετήσουν την εκπαίδευση στις δύσκολες συνθήκες της κρητικής υπαίθρου, όπως επίσης και σε όλους όσοι με τις άοκνες προσπάθειες τους συντέλεσαν στο διδακτηριακό θαύμα της περιόδου 1928-1940…

Είναι επίσης αφιερωμένο, στους μονοθεσίτες δασκάλους και δασκάλες του 20ού αιώνα, που επέκτειναν τα σχολεία τους από εκπαιδευτικά κέντρα σε κέντρα θρησκευτικά, εθνικά, ιατρικά, γεωργικά, πολιτιστικά, λαογραφικά, επισιτιστικά κ.λπ.

Τα παιδιά ενθουσιάζονται να φωτογραφίζονται μπροστά στον εκπρόσωπο τους, τον «βρακοφόρο δάσκαλο» που απεικονίζεται δίπλα στα «δασκάλια» του.

Οι εξωτερικές εγκαταστάσεις

Οι εξωτερικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν διαμορφωμένο αύλειο χώρο μισού στρέμματος, με αλιτάνες αρωματικών φυτών και δέντρα (ευκαλύπτους, ελιές κ.ά.).

Ο χώρος αυτός περιλαμβάνει επίσης μια κρήνη, ένα πέτρινο αμφιθέατρο ογδόντα Θέσεων, ένα ομοίωμα εκκλησίας για την πρωινή προσευχή, μια πέτρινη εξέδρα για Θεατρικά δρώμενα και έναν κοντό σημαίας για έπαρση και υποστολή της κατά τη διεξαγωγή των εκπαιδευτικών, προ­γραμμάτων· Περιλαμβάνει ακόμη προαύλιο για διεξαγωγή, ομαδικών παιχνιδιών εποχής.

Οι εξωτερικές εγκαταστάσεις περιλαμβάνουν επίσης Σχολικό Αγροκήπιο μισού στρέμματος, με δεντρόκηπο (ελιές και εσπεριδοειδή), λαχανόκηπο, βραχόκηπο και ανθόκηπο. Στο βάθος του χώρου αυτού, που έχει έκτα­ση μισού στρέμματος, υπάρχουν οι εγκαταστάσεις υγιεινής του Μουσεί­ου. Εκεί κοντά αναπτύσσεται και το Σχολικό Ζωοκήπιο, με διάφορα ζώα (κότες, κατσίκια, καναρίνια, ορτύκια, πέρδικες, χελώνες φασιανούς κλπ.). Συνολικά ο αύλειος χώρος του Μουσείου περικλείεται από πέτρινο μαντρότοιχο, που παρέχει ασφάλεια για τους μαθητές και τους συνοδούς τους εκπαιδευτικούς.

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 10.4.2021) 

https://www.haniotika-nea.gr/episkepsi-sto-scholiko-moyseio-toy-d-rethymnis/

 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ

«Οσο γνωρίζεις πιο βαθιά, τόσο αγαπάς πιο πλέρια». Διαρκώς ο στίχος αυτός του Κωστή Παλαμά στο νου μου, ενώ παρακολουθούσα, το απόγευμα του Σαββάτου 27 Ιανουαρίου τ.ε., στην κατάμεστη από κόσμο αίθουσα Β’ του Πνευματικού Κέντρου Χανίων την παρουσίαση του βιβλίου “Ιστορικές περιηγήσεις στα Χανιά”, που έγραψε ο Χάρης Στρατιδάκης και εκδόθηκε πρόσφατα (τέλη του 2017) από τις εκδόσεις “Πυξίδα της Πόλης”. Ο ίδιος στίχος στον νου μου, ωστόσο, και την άλλη μέρα το πρωί, όλο το χρονικό διάστημα (περίπου 2,5 ώρες) που κράτησε ο ξεχωριστός ιστορικός περίπατος στην Παλιά Πόλη των Χανίων και τα μνημεία της, με ξεναγό τον συγγραφέα. Τι εμπειρία κι αυτή για όλους (κι είμαστε πάμπολλοι) όσοι συμμετείχαμε! Κι αν έχει χίλια δίκια ο ποιητής!

Ανθός γνώσης και καρπός αγάπης για τον τόπο μας το περί ου ο λόγος βιβλίο. Το επεσήμαναν, ο καθένας με τον τρόπο του, όλοι όσοι μίλησαν στην παρουσίασή του. Ο και σε ρόλο συντονιστής της, υπεύθυνος των Εκδόσεων “Πυξίδα της Πόλης” Μαθιός Φραντζεσκάκης, ο γνωστός της πάσι δάσκαλος – λαογράφος Σταμάτης Αποστολάκης, ο γνωρίζων “πατέ – πατέ” τα Χανιά ιστορικός ερευνητής Μανόλης Μανούσακας, ο καταξιωμένος στην εκπαιδευτική κοινότητα δάσκαλος – σχολικός σύμβουλος Αντώνης Μυλωνάκης και όλοι οι άλλοι που στη συνέχεια πήραν τον λόγο. Θαυμασμός για τον Ρεθυμνιώτη σπουδαίο δάσκαλο – συγγραφέα που έχει γράψει τριάντα εφτά(!) ιδιαίτερα διαβαστερά ιστορικού – παιδαγωγικού χαρακτήρα βιβλία. Θαυμασμός για τον με πολλές χάρες Χάρη, που εκτός όλων των άλλων έργων του, κατά τη διάρκεια της τετράχρονης υπηρεσίας του (2012 – 2016) στα μέρη μας ως σχολικός σύμβουλος της 2ης Περιφέρειας Δημ. Εκπαίδευσης Ν. Χανίων, βρήκε τον χρόνο να συγγράψει ένα βιβλίο – θησαυρό!

«Το βιβλίο αυτό απευθύνεται σε καθέναν που ενδιαφέρεται να γνωρίσει την ιστορία των Χανίων μέσα από τα σωζόμενα μνημεία τους. Απευθύνεται παράλληλα στους εκπαιδευτικούς που πασχίζουν να δημιουργήσουν ιστορική συνείδηση στους μαθητές τους αλλά διαπιστώνουν ότι τα αποτελέσματα είναι πενιχρά. Απαρτίζεται από τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος παρουσιάζονται ευσύνοπτα οι ιστορικές περίοδοι των Χανίων, με την προσθήκη των μυθολογικών τους απαρχών. Στο δεύτερο μέρος έχει καταρτιστεί ένας πλήρης οδηγός των μνημείων και των σημαντικότερων ευρημάτων, που περιλαμβάνει 311 εγγραφές. Στο τρίτο μέρος προτείνονται 24 συνολικά διαδρομές μέσα στην πόλη, που έχουν καταρτιστεί με διαφορετικά κριτήρια, ώστε να ικανοποιούν τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του αναγνώστη. Στο παράρτημα παρατίθεται υλικό για εκπαιδευτικούς και μη: προτάσεις για επέκταση των περιηγήσεων και κατάλογος με περισσότερους από 500 ιστορικούς χώρους του Νομού Χανίων που προτείνονται για την πραγματοποίηση εκπαιδευτικών επισκέψεων. Το βιβλίο αισθητοποιείται με 300 έγχρωμες φωτογραφίες και σχεδιαγράμματα». Αυτά από το οπισθόφυλλο του βιβλίου. Και για να λειτουργήσουν σαν πρόκληση – πρόσκληση…

Πάμε να περιηγηθούμε τα Χανιά… Πάμε να τα γνωρίσουμε “πιο βαθιά”, για να τα αγαπήσουμε “πιο πλέρια”… Πάμε για παράδειγμα στην Πλατεία 1821 (Εδώ Σπλάντζια), όπου «η ορθόδοξη εδώ και ένα σχεδόν αιώνα εκκλησία του Αγίου Νικολάου είχε λειτουργήσει επί Οθωμανικής κατοχής ως Τζαμί Χιουνγκάρ, προερχόμενο από μετασκευή του καθολικού της μονής του Αγίου Νικολάου των Δομινικανών Μοναχών της Βενετοκρατίας» και συνεχίζουμε… Πάμε στην οδό Χάληδων, στην ιστορική Ruga Magistra της Βενετοκρατίας, όπου ένα παλίμψηστο μνημείων, όπως η Μονή του Αγίου Φραγκίσκου, το Χαμάμ (πρώην ναός Αγίας Κλάρας) η Τριμάρτυρη, η Καθολική Εκκλησία, η πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου (Σαντριβάνι) και συνεχίζουμε.

Πάμε βόλτα στα Χανιά, ακολουθώντας τις απανωτές, λιγότερο ή περισσότερο βαριές φανερές ή κρυμμένες πατημασιές της ιστορίας. Με τα παιδιά μας, με τα εγγόνια μας, και, βέβαια, με τους μαθητές μας, πάμε να περιηγηθούμε την αγαπημένη πολιτεία, ακολουθώντας τις διαδρομές που μας προτείνει ο Χάρης Στρατιδάκης…

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

ΧΑΡΗΣ ΣΤΡΑΤΙΔΑΚΗΣ
ΠΆΜΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΚΗΠΟ ΧΑΝΙΩΝ

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!
Eνα μνημείο κι όχι μόνο ένα πάρκο ο Δημοτικός Κήπος Χανίων. Eνα μνημείο που ειρήσθω εν παρόδω, τα μάλα έχει αναβαθμιστεί τα τελευταία τριάντα χρόνια, χάρις και στις επίπονες και επίμονες προσπάθειες του Βασίλη Σταθάκη, που κατάφερε να κάμει το καφενείο του, το περίφημο “Καφέ – Κήπος”, “πρωτεύουσα” του Συνδέσμου των Ιστορικών Καφενείων της Ευρώπης και σημαντικό πνεύμονα πολιτιστικών και άλλων εκδηλώσεων. «Eνα μνημείο ιστορικό αλλά ταυτόχρονα και φυσικό, πολιτιστικό, κοινωνικό και τοπιακό», όπως υπογραμμίζει ο γνωστός Ρεθεμνιώτης τ. σχ. σύμβουλος – συγγραφέας Χάρης Στρατιδάκης, που άφησε τη δασκαλική του σφραγίδα και στον νομό μας, απ’ όπου “βγήκε”(;) πριν από δυο χρόνια στη σύνταξη, στο τελευταίο του βιβλίο με τίτλο “Δημοτικός Κήπος: η δροσερή ανάσα των Χανίων (Ιστορία, πανίδα, χλωρίδα, εκπαιδευτικές δραστηριότητες)”.

Απ’ αυτό το βιβλίο το υλικό του σημερινού Παιδότοπου, που φιλοξενεί, κάποιες από τις 45(!) προτεινόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, διανθισμένες με τη σχετική εικονογράφηση. Εξ ονύχων ο λέων…
Πάντα άξιος να υπηρετείς τη Δασκαλοσύνη, έτσι όπως την υπηρετείς και με το σύνολο συγγραφικό σου έργο και με το εν λόγω βιβλίο σου, φίλε Χάρη! Να ακούεις ότι υπάρχουν σχολικές τάξεις, που εμπνευσμένες απ’ αυτό, εκτελούν κάποια απ’ τις προτεινόμενες δραστηριότητες ή απλά κάνουν το μάθημα τους κάτω απ’ τα δέντρα του Κήπου, η δικαίωσή σου!
Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης,
Δάσκαλος
Σημείωση: Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να έχουν δωρεάν πρόσβαση στο βιβλίο
τόσο μέσω του διαδικτύου,
όσο και έντυπα στους τόμους που θα προσφερθούν στη Δημ. Βιβλ. Χανίων και στις άλλες βιβλιοθήκες της Κρήτης.


Δραστηριότητα 12: Ανακαλύπτω την ιστορία του Κήπου με πηγές τις προτομές του.



Οι προτομές του Κήπου και η αναμνηστική του στήλη παρέχουν μια εξαιρετική ευκαιρία για γνωριμία με την τοπική ιστορία των Χανίων. Υπενθυμίζουμε ότι πρόκειται για:
• την προτομή του επισκόπου Κισσάμου και Σελίνου Δωρόθεου Κλωνάρη (1854-1902).
• την προτομή του οπλαρχηγού και πληρεξούσιου βουλευτή Σφακίων Σταυριανού Πολέντα – Σισανέ (1856-1949).
• την προτομή του επαναστάτη και στρατιωτικού Παύλου Γύπαρη (1882-1966).
• την προτομή του δημοσιογράφου και λογοτέχνη Ιωάννη Κονδυλάκη (1862-1920).
• την αναμνηστική χάλκινη πλάκα που αναφέρεται στη Μάχη της Κρήτης το 1941.
Αφού χωριστούν σε πέντε ομάδες, οι μαθητές αναλαμβάνουν να συγκεντρώσουν περισσότερα στοιχεία για τους εικονιζόμενους και για τις επαναστάσεις και πολέμους μέσα στους οποίους έζησαν. Οι πηγές για τις πληροφορίες αυτές είναι πολλές. Για παράδειγμα, σχετικές πληροφορίες μπορούν να αντληθούν από την Παιδική – Εφηβική Βιβλιοθήκη, από το διαδίκτυο (η περιοχή του “Καφέ Κήπος” διαθέτει δωρεάν ασύρματη πρόσβαση) ή ακόμα και από τους περαστικούς. Στην τελευταία αυτή περίπτωση οι μαθητές θα διαπιστώσουν την γενικευμένη άγνοια για τους ανθρώπους αυτούς που αγωνίστηκαν για την ελευθερία της Κρήτης αλλά και της Μακεδονίας και της Ελλάδας γενικότερα.
Αφού συγκεντρώσουν τις πληροφορίες τους, οι ομάδες συγκεντρώνονται στην περιοχή που βρίσκονται οι προτομές και παρουσιάζουν τα ευρήματά τους στην ολομέλεια.


Δραστηριότητα 16: Ζηλεύω την ιστορική έκθεση του Κήπου και ζητώ να δημιουργήσουμε κι εμείς μία για την ιστορία του Σχολείου μας.



Ξεκινούμε με μια ξενάγηση στην ιστορική έκθεση που στεγάζεται μόνιμα στο εσωτερικό του “Καφέ Κήπος”. Εκεί θα δούμε φωτογραφίες, ζωγραφικούς πίνακες, αφίσες αλλά και ιστορικά σκεύη σερβιρίσματος από την ιστορία του Κήπου και του καφενείου που παραδοσιακά στέγαζε στο κέντρο του.
Μεταξύ άλλων θα δούμε:
• μια ιστορική καρτ ποστάλ με τις εικόνες του Κήπου και του περίπτερου καφενείου στο κέντρο του των τελών του 19ου αιώνα
• φωτογραφίες με το κτήριο της Κρητικής Βουλής στη βορειοδυτική πλευρά του Κήπου
• φωτογραφίες από την κοινωνική ζωή στον Κήπο κατά την περίοδο της Κατοχής από τις Μεγάλες Δυνάμεις
• φωτογραφία από τα Ανθεστήρια του έτους 1915
• μια φωτογραία τραβηγμένη κάτω από τα δέντρα με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τους οπαδούς του λίγο πριν αναχωρήσει τον Σεπτέμβριο του 1916 για τη Θεσσαλονίκη, προκειμένου να αναλάβει επικεφαλής της κυβέρνησης της Εθνικής Άμυνας
• φωτογραφίες του Κήπου από την πλευρά του σταδίου, πριν και μετά τη δημιουργία του με χρηματοδότηση της Έλενας Βενιζέλου
• έναν πίνακα ζωγραφικής με τον Κήπο του έτους 1936
• φωτογραφίες από διάφορες περιόδους λειτουργίας του θερινού κινηματογράφου
• φωτογραφίες από συναυλίες διαφόρων εποχών στο παλκοσένικο του Κήπου και πολλά άλλα.
Με αφορμή την έκθεση αυτή ο εκπαιδευτικός μπορεί να ωθήσει τους μαθητές του στην αναζήτηση στοιχείων για την ιστορία του σχολείου τους, στα πλαίσια του μαθήματος της ευέλικτης ζώνης ή της (τοπικής) ιστορίας. Άλλωστε αρκετά είναι τα σχολεία που το έχουν επιχειρήσει μέχρι σήμερα, δημιουργώντας μάλιστα μια σχετική φωτογραφική έκθεση στους διαδρόμους και στους χώρους των γραφείων τους. Είναι σίγουρο ότι οι μαθητές ανταποκρίνονται με το παραπάνω, και μάλιστα προσκομίζοντας πλούσιο φωτογραφικό υλικό στις περιπτώσεις που και οι γονείς τους διετέλεσαν μαθητές του ίδιου σχολείου.


Δραστηριότητα 20: Βρίσκω και εξηγώ παροιμίες για τα δέντρα



Πολλές είναι οι ελληνικές παροιμίες που αναφέρονται στα δέντρα. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να αναθέσει στους μαθητές του να συγκεντρώσουν μερικές από αυτές και να τις έχουν μαζί τους κατά την επίσκεψή τους στον Κήπο. Εκεί, κάτω από τη δροσιστική σκιά των δέντρων, μπορούν να αναζητήσουν όλοι μαζί τη μεταφορική σημασία των παροιμιών που αναφέρονται σ’ αυτά:
• Βλέπει το δέντρο και δε βλέπει το δάσος.
• Δεν τον αφήνουν σε χλωρό κλαδί.
• Κάθε δεντράκι με τον ίσκιο του.
• Μήτε δέντρο χωρίς ξεράδι, μήτε άνθρωπος χωρίς ψεγάδι.
• Ξέρει ο Θεός ποιο δέντρο μαραίνει.
• Οταν γεράσει το δεντρί, ξεράδια δεν του λείπουν.
• Τα μεγάλα δάση μένουνε βουβά.
• Το δάσος από τα ξύλα του καίγεται.
• Το δέντρο από τον καρπό του γνωρίζεται.
• Το δέντρο δεν κόβεται με μια τσεκουριά.
• Ο πλάτανος θέλει νερό κι η λεύκα θέλει αέρα.
• Οταν πέσει το δέντρο, ο καθένας κόφτει ξύλα.
• Κοντά στα ξερά καίγονται και τα χλωρά.
Παραθέτουμε επίσης εδώ δυο παροιμίες στην κρητική διάλεκτο:
• Και το μικρότερο δεντρό έχει τον ασκιανό του.
• Το δένδρο απού ’χει το γκαρπό όλο πετροβολάται.


Δραστηριότητα 38: Κάνω κολάζ με τα πεσμένα φύλλα των δέντρων του Κήπου.

Η δραστηριότητα αυτή καλό θα είναι να διεξαχθεί το φθινόπωρο. Θα μπορούσε μάλιστα να συνδυαστεί με την ανάλογη του μαθήματος της Μελέτης Περιβάλλοντος, κάτω από ένα τίτλο, όπως “Πόσα δέντρα του Κήπου ρίχνουν τα φύλλα τους το φθινόπωρο”. Οπωσδήποτε τα δέντρα και οι θάμνοι αυτοί δεν είναι πολλοί, είναι όμως αρκετοί ώστε να προχωρήσουμε στη δραστηριότητα του κολάζ με τα φύλλα τους. Εξυπακούεται ότι τα κολάζ αυτά δεν αναφέρονται κατ’ ανάγκη σε δέντρα αλλά και σε άλλες συνθέσεις, ακόμα και αφηρημένες. Εάν μάλιστα μαζέψουμε αρκετά φύλλα, μπορούμε να πάρουμε το περίσσευμα στο σχολείο και να τα χρωματίσουμε.
Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ότι οι συνθέσεις αυτές μπορούν να γίνουν και με ζωντανά φύλλα, μόνο που αυτά σε λίγο καιρό όχι μόνο θα χάσουν το χρώμα τους αλλά και θα πάρουν ακανόνιστα σχήματα, αν δεν αφήσουμε πιεσμένη τη σύνθεσή μας κάτω από κάποιο βάρος.

Χανιώτικα νέα (04.02.2017)