ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΠΥΘΙΕΣ, ΠΟΙΗΤΡΙΕΣ ΚΑΙ ΣΙΒΥΛΕΣ

Ταξιδεύοντας στους αιώνες με Πυθίες, Ποιήτριες και Σίβυλλες… ταξιδεύοντας με την Ολυμπιάδα (τη μητέρα του Μεγαλέξανδρου), την Κασσάνδρα της Τροίας, τη Νικάνδρα (την ιέρεια της Δωδώνης), την Τιμαρήτη, την προφήτιδα στη Δωδώνη Προμένεια, την Ιέρεια Θανώ, τις κόρες του μάντη Τειρεσία Ιστορι και Μαντώ, την Αριστονίκη, την Πυθία των Δελφών, τη Βοιώ των Δελφών τη Σίβυλλα την Ερυθραία, τις Σίβυλλα την Ερυθραία, τις Σίβυλλες Κυμαία και Ερυθραία, την Αριστομάχη της Ερυθραίας, τη Μεγαλόστρατη την ποιήτρια με άγνωστη καταγωγή, τη Φημονόη, την πρώτη πυθία των Δελφών, την Ηρίφανι την ποιήτρια, τη Μεγάλη Σαπφώ, που ο Οδυσσέας Ελύτης τη θεωρεί “μακρινή εξαδέλφη” του, την Κόριννα την ποήτρια που νίκησε τον Πίνδαρο, την Κόριννα από τις Θεσπιές, τη Μύρτιδα τη δασκάλα του Πίνδαρου, την Πράξιλλα, τη διθυραμβική ποιήτρια από τη Σικυώνα, την Τελέσιλλα, τη λυρική ποιήτρια από το Αργος, την Ηριννα, τη μεγάλη ποιήτρια απ’ το μικρό νησί της Τήλου, την Κλεοβουλίνη απ’ τη Λίνδο της Ρόδου, τη Νοσίδα απ’ τους Επιζεφύριους Λοκρούς, τη Μοσχίνη που της άρεσε ο Ιαμβος, την κόρη της Μοσχίνης, την Ηδύλη, την Ανύτη απ’ την Τεγέα, την Ανύτη απ’ τη Λοκρίδα, την Αριστοδάμα που άφησε μνήμη επικής ποιήτριας, την Αρήτη που αναφέρεται στους “Δειπνοσοφιστές” του Αθηναίου, την Ηροφίλη μια απ’ τις Σίββυλλες της ελληνικής μυθολογίας, τη Μοιρώ τη Βυζαντία, τη Φίλαινι την… αναισχυντογράφο, την Αθηναΐδα την Ερυθραία, την Αριγνώστη απ’ τη Σάμο, τη Δαμοφύλη, τη “σοφή ποιήτρια ερωτικών και ύμνων”, τη Δανάη που ζούσε στον κήπο του Επίκουρου, όπου βασίλευε η απόλυτη δημοκρατία, την Αριστόνικα, την ποιήτρια, ιέρεια και προφήτισσα των Δελφών, τη Θεανώ απ’ τη Λοκρίδα και τη Μελιννώ από τη Λέσβο… Ταξιδεύοντας με κάποια απ’ τα ποιήματα τους, αλλά και με τα ποιήματα που έγραψε για την καθεμιά τους η και καλή μου φίλη καταξιωμένη σύγχρονη Ελληνίδα ποιήτρια Αννα Μπουρατζή-Θώδα, στο βιβλίο της “Ταξίδι στους αιώνες με Πυθίες, Ποιήτριες και Σίβυλλες”.

Ταξιδεύοντας στους αιώνες με Πυθίες, ποιήτριες και Σίβυλλες… Μ’ αυτές τις γνωστές και άγνωστες φωτισμένες γυναίκες που κατέβαζαν τον Θεό απ’ τον ουρανό στη γη. Μέσω ενός βιβλίου “θησαυρού”, που αποτελεί εκτός όλων των άλλων και κατάθεση στεφάνου τιμής στις αρχαίες Ελληνίδες ποιήτριες που χάθηκαν στο διάβα των αιώνων. Ενός βιβλίου που μόνο μια Ελληνίδα ποιήτρια με το πάθος, την “αρματωσιά”, το ταλέντο και την εμπειρία της Αννας Μπουρατζή-Θώδα, μπορούσε να γράψεΙ. «Ολες ήταν προφήτισσες και ψυχή με το θαύμα του λόγου, της γραφίδας, της θεϊκής λύρας και μουσικής. Με απέραντο σεβασμό προς τις αδελφές μου ποιήτριες που άνοιξαν δρόμους στην ανθρωπότητα, αφιέρωνω στην καθεμία ένα ποίημα, ένδειξη ελάχιστης τιμής και ευχαριστίας για ό,τι πρόσφεραν σε μας». Τα που γράφει κλείνοντας την εμπεριστατωμένη εισαγωγή της στο περί ου ο λόγος βιβλίο, η φίλη ποιήτρια. Αδελφές της η Σαπφώ και οι συν αυτές…
«Κόρες της Μνημοσύνης/ ελάτε εδώ απ’ τον ουρανό/ και τραγουδείστε μαζί μου/ τη μητέρα των θεών,/ αφού περιπλανήθηκα/ στα όρη και στις πηγές/ με ανεμοπαρμένα τα μαλλιά/ ξετρελαμένη στα βουνά./ Και ο βασιλιάς ο Δίας σαν είδε/ τη μητέρα των θεών/ έριξε κεραυνό και/ πήρε το τύμπανο,/ έσπασε τα βράχια και/ πήρε τα τύμπανα./ Μητέρα, φύγε στους θεούς/ και μη γυρνάς στα όρη,/ γιατί τ’ άγρια λιοντάρια/ και οι γκρίζοι οι λύκοι/ (θα σε φάνε κυνηγημένη)./ Δε θα φύγω στους θεούς/ αν δεν πάρω μερίδια,/ το μισό απ’ τον ουρανό/ τ’ άλλο μισό απ’ τη γη/ το τρίτο μέρος απ’ τη θάλασσα/ κι έτσι θ’ αποχωρήσω./ Χαίρε, μεγάλη βασίλισσα/ Μητέρα του Ολύμπου». Το μοναδικό ποίημα της Τελέσιλλας που σώθηκε ολόκληρο, ένας ύμνος στη “Μητέρα των Θεών”.
«Με τη λύρα στα χέρια σε ναούς και σε δάση/ των ανθρώπων τα πάθη τραγουδούσες στην πλάση/ τα χέρια σου αύρα τις χορδές προσκυνούσαν/ και γύρω φουντώνει./ Ενας κύκλος ζωής λέξη δίπλα στη λέξη/ Κορυφαίο το ποίημα στων ερώτων την έλξη». Το αφιερωμένο στην “Ανύτη Λοκρή”, ποίημα της καταγόμενης απ’ την Ηπειρο ποιήτριας Αννας Μπουρατζή-Θώδα. Εξ’ ονύχων ο λέων!

Χανιώτικα νέα (17.07.2018)

http://www.haniotika-nea.gr/taxidevontas-me-pithies-piitries-ke-sivilles/

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΘΥΑΜΙ

«Ξάφνου άλλαξε ο άνεμος, μια παρουσία έκανε την εμφάνισή της από το πουθενά. Σκέφτεσαι τα βάσανα του ανθρώπου, παιδί μου; Αυτά είναι προαιώνια! Δίπλα μου καθόταν σταυροπόδι μια γυναίκα ηλικιωμένη, μ’ ένα γελούμενο πρόσωπο, δύο φωτεινά μάτια που έλαμπαν! Είμαι θρέμμα της γης, κόρη μου, αρχαία όσο κι ο κόσμος και νέα παντοτινά. Οι ρίζες μου είναι βαθειά στους αιώνες και άκουσα και είδα και βλέπω κι ακούω. Τα βάσανα είναι γνώση, μη χολιάζεις, είναι σοφία που σμιλεύει το πνεύμα και το κάνει γλυπτό! Το ποτάμι κύλαγε, οι λαγκαδιές αχολογούσαν σε μια φύση ζαλιστική σαν κοκκινέλι». (Αννα Μπουρατζή – Θώδα “Νισάφι τα βάσανα”).

Το ποτάμι (το μεγαλύτερο ποτάμι της Ηπείρου, ο Θύαμις ή Καλαμάς) «κύλαγε οι λαγκαδιές αχολογούσαν σε μια φύση ζαλιστική σαν κοκκινέλι» και η συγγραφέας η Αννα Μπουρατζή – Θώδα, κατά δήλωσή της, άκουγε τη γιαγιά Καλλιρρόη, τη φωνή της γης της, να της διηγείται «με βραχνή φωνή και με τρόπο που αυτή και μονάχα αυτή γνώριζε να στοράει χθεσινά και τωρινά». Ακουγε και κατέγραφε… Αυτά τα “στορήματα” δεν είναι για τον άνεμο, για να γνωρίσουν κι άλλοι είναι, σκεφτόταν. Κάπως έτσι “προέκυψαν” τα 12 πεζογραφήματα του νέου βιβλίου της “Νισάφι τα βάσανα” που κυκλοφορήθηκε το 2016 από τις εκδόσεις “ΔΡΟΜΩΝ”. “Νισάφι τα βάσανα”, “Το γάλα του πόνου”, “Φωτεινή”, “Ο μπάρμπα Χριστόδουλος και η ξενούρα”, “Εμινέ η πρώτη χανούμ”, “Η Θέτις”, “Κλεοπάτρα και Τιμαρέτη”, “Ερημίτισσα”, “Αρετή και Αντωνία”, “Πίσω από τον Θεό”, “Εξομολόγηση (Φρύνη)” και “Τα κορδόνια”, οι τίτλοι των.

Έχει έναν δικό της, έναν ξεχωριστό τρόπο να διηγείται όλα εκείνα που η Αγία Μνήμη με τη μορφή της γιαγιάς Καλλιρρόης της υπαγορεύει, η, και καλή μου φίλη, διακεκριμένη ποιήτρια και συγγραφέας Άννα Μπουρατζή – Θώδα. Μικροπερίοδος ο λόγος της, μακροπερίοδος η σκέψη της, στην υπηρεσία της επικοινωνίας η γλώσσα της. «Κάκιωνε, ξεκάκιωνε με τους χωριανούς η Φρύδω. Επειτα έκανε τον σταυρό της, έδινε άφεση αμαρτιών σ’ όλους μπροστά στα εικονίσματα κι ήταν ήσυχη στην ψυχή και τη συνείδηση. “Βαρεμένη” τη λέγαν οι χωριανές “αλαφροΐσκιωτη”. Κάθε Σάββατο ξυπνούσε νύχτα, έφτιαχνε τηγανίτες, γιόμιζε ένα ταψί και το πασπάλιζε με πετιμέζι. Το πρωί έδενε το μαύρο μαντήλι της στο κεφάλι κι έβγαινε στο σοκάκι. Αυτό το γλύκισμα ήταν για τα παιδιά του χωριού». Η αρχή του πρώτου πεζογραφήματος… Είναι να μην αρχίσεις να διαβάζεις το βιβλίο της…

«Σαν να ’χαν ποτέ τελειωμό/ τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου». Και οι στίχοι αυτοί από “Το μοιρολόι της φώκιας” του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη διαρκώς στον νου μου, ενώ διάβαζα απνευστί τα περί ου ο λόγος πεζογραφήματα της Αννας Μπουρατζή – Θώδα. Προπάντων, όμως, σε κάποιες “καντουνάδες” φράσεις της οι αναγκαστικές στάσεις μου. «Καλά κρυμμένες κρατώ τις θεομηνίες στην καρδιά μου», μια απ’ αυτές που βάζει στο στόμα κάποιας ηρωίδας της. «Ο ιερός βωμός για τον κάθε άνθρωπο είναι η ψυχή του, εκεί κάνει λιτανεία», μια άλλη. Και για την Ηπειρώτισσα συγγραφέα μας, όπως και για τον Αγιο της Νεοελληνικής μας Λογοτεχνίας, άλλωστε, πάνω απ’ όλα και πρώτα απ’ όλα η αξιοπρέπεια.

Η Αννα Μπουρατζή – Θώδα γεννήθηκε στην Αθήνα, αλλά τα παιδικά της χρόνια τα πέρασε στο χωριό του αξιωματικού πατέρα της Γεωργίου Μπουρατζή, το Βασιλόπουλο Ιωαννίνων. Το Δημοτικό το τελείωσε στο Καπλάνειο Ιωαννίνων και στην Αθήνα το Γ’ Γυμνάσιο Θηλέων. Είναι πτυχιούχος του Πανεπιστημίου Πειραιώς στην Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων. Εργάστηκε στον Εφοριακό Κλάδο του Υπουργείου Οικονομικών. Λογοτεχνικά έργα της: Ποιητικά: “Ηλιαυγές”, “Ποτέ δε νύχτωσε στη χώρα μου”, “Βροντή στο φως”, “Χάι και Γάνκα”, “Διαδρομή φλόγας”, “Στο μάτι των καιρών”, “Πατρίδα γη μου, αίμα και πνεύμα ένα”, “Πύρινοι κύκλοι πατρώας γης”, “Στων αιώνων το φάος” και “Στα δόντια της Μέδουσας”. Πεζογραφικά: “Βάρδια του Τίγρη”, “Ταξίδι με την κόρη του λοχαγού” και “Οταν κατοικούσαν οι θεοί στον Ολυμπο”. Είναι, μεταξύ των άλλων, τακτική συνεργάτις της εφημερίδας “Πανηπειρωτική” και μέλος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών.

Χανιώτικα νέα (16.03.2018)