Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 25η Μαρτίου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα 25η Μαρτίου. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 16 Απριλίου 2021

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

3+1 ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΟ 1821



 «“Για δες καιρό που διάλεξε ο χάρος να με πάρει/ τώρα π’ ανθίζουν τα κλαδιά και βγάζ’ η γη χορτάρι”.// Άλλοι λένε ότι το τραγούδησε,/ πριν αρχίσουν να τον σουβλίζουν/ ζωντανό οι Τούρκοι/ στην πλατεία της Λαμίας/ κι άλλοι ότι το ψιθύρισε, λίγο πριν ξεψυχήσει./ Τους ακούει από το Πάνθεο των Ηρώων/ που τον τοποθέτησαν,/ και οι μεν και οι δε,/ ο Αθανάσιος Διάκος./ Το ξέρει ότι δεν είναι δικά του λόγια,/ ωστόσο, του αρέσει που τα έβαλαν στο στόμα του -/ ήθελε να τα είχε πει.// Κι όπως τα κλαδιά που άνθιζαν τότε/ -τα κλαδιά ενός ασπάλαθου ήταν-/ χαμογελά». Το ποίημα “Το χαμόγελο του Διάκου”, του γράφοντος από την ποιητική του συλλογή “Τα χελιδόνια του μοναχού”, (εκδ. Κοινωφελές Ίδρυμα “Αγία Σοφία” και “Πυξίδα της Πόλης”, Χανιά 2020).

«Ζωσμένος το γιαταγάνι του,/ με τα απομνημονεύματά του υπό μάλης/ του “τζακισμένου” χεριού του…/ Λίαν πρωί, 3 του Σεπτέμβρη στην 3ης Σεπτεμβρίου, την οδό του./ Επί τη επετείω επαίτης για ένα καλημέρα ο μπάρμπα Γιάννης.// Το βράδυ της ίδιας μέρας,/ πάντα στην ιδιωτική του οδό,/ με μείον κι εφέτος το ταμείον./ Καλημέρες έδωσε, καλημέρα δεν πήρε./ Καληνύχτα…» Το ποίημα “Μακρυγιάννης στην οδό του”, του γράφοντος από την ποιητική του συλλογή “Τα χελιδόνια του μοναχού” (εκδ. Κοινωφελές Ίδρυμα “Αγία Σοφία” και “Πυξίδα της Πόλης”, Χανιά 2020).

«Στο Ακρωτήρι!/ Στα φρύδια των βράχων,/ όπου η αιμάτινη σφραγίδα/ των προγονικών βημάτων/ έχει σημαδευτεί και σημαδεύει./ Στο Ακρωτήρι!/ Στου ενός λεπτού τη σιγή,/ όπου, στις πλεξούδες του θυμιάματος/ η αυστηρή ευωδία της δάφνης/ ανοιχτή μνήμη γίνεται./ Στο Ακρωτήρι! Στο Άγιο Όρος της Κρήτης/ Στο Άγριο Όριο/ της των Κρητών Μεγαλοσύνης./ Στο Ακρωτήρι!/ Εδώ σε συναντούμε/ να υψώνεις καθ’ εκάστην,/ στο κοντάρι του κορμιού σου,/ που φτάνει μεσούρανα/ την πληγιασμένη ψυχή/ του Τόπου μας!»Το ποίημα “Στον Σπύρο Καγιαλέ” του γράφοντος από την ποιητική του συλλογή “Όταν γίνεις ποίημα” (εκδ. “Πυξίδα της Πόλης”, Χανιά 2013).

«Δίχως καταθέσεις στεφάνων./ Δίχως δοξολογίες και πανηγυρικούς./ Δίχως παρελάσεις και χειροκροτήματα./ Άδειοι από κόσμο οι δρόμοι./ Περνάει ο κορωνοϊός, του φόβου ο γιος.// Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες/ 3 του Σεπτέμβρη να περνάς,/ Μπάρμπα – Γιάννη Μακρυγιάννη». Το ποίημα “Επέτειος 25ης Μαρτίου” του γράφοντος, από την ποιητική του συλλογή “Ιχνηλατώντας” (αυτοέκδοση, Χανιά 2021).

“3 + 1 ποιήματα για το 1821”, ο τίτλος της ομιλίας μου (“Χωρίς ήρωες και αγίους μένουμε μόνοι/ γυμνοί κι ανυπεράσπιστοι/ στο ανελέητο κατηγορώ της ιστορίας” ο υπότιτλός της) στην επιστημονική διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα “Η Ελλάδα μέσα από τα μάτια των ποιητών – Οι Λογοτέχνες του κόσμου μιλούν για την Ελλάδα του χθες και του αύριο” που διοργάνωσε η Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης τιμώντας τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, την Τετάρτη 14 Απριλίου. Και σαν επίλογος στην πρώτη ομιλία που έκανε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θράκης Εμμανουήλ Βαρβούνης και σαν πρόλογος της ομιλίας της και Προέδρου του Φιλολογικού Συλλόγου Κισσάμου, φιλολόγου Ελένης Γεωργακάκη, που ακολούθησε τα παραπάνω ποιήματά μου.

ΚΟΡΩΝΟΪΚΑ ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ 


«Το τεστ αυτοδιάγνωσης να αγοράσω θέλει/ να μάθω αν με λάβωσαν του κορωνιού τα βέλη». «Σαν θες να μάθεις κορωνιό, εάν έχεις κολλήσει/ το τεστ αυτοδιάγνωσης είναι η μόνη λύση».// «Το σέλφι τεστ η πεθερά, μάταια θα το κάνει/ δεν της σιμώνει ο ιός, Κόβητας, δεν την πιάνει». Ως συνήθως με τρεις μαντινάδες της ξεχωριστής μαντιναδολόγου μας Νεκταρίας Θεοδωρογλάκη αρχίζουμε τη στήλη κάθε Παρασκευή. Για τα τεστ αυτοδιάγνωσης ο λόγος σήμερα. Καλές κι οι τρεις, αλλά η τρίτη… σκίζει!

«Μένω στο παγκάκι/ δε μιλώ/ δεν ανησυχώ/ με τη μάσκα αγωνίζομαι/ και με το αντισηπτικό/ που κάποιος περαστικός/ μου χάρισε.// Μ’ ευλαβική προσοχή/ απολυμαίνω/ τα λιγοστά μου υπάρχοντα/ το παγκάκι μου/ εκείνη τη φωτογραφία/ που νέα με δείχνει τα χέρια μου στο τέλος.// Απέναντί μου/ μια διαφήμιση, μια αφίσα/ μ’ ένα ροζ σπίτι/ και γύρω γύρω δέντρα/ με καλεί/ μέτρα να λάβω προστασίας/ ψυχρά αδιαφορώντας για τη φτώχεια μου.// Μένω στο παγκάκι/ δε μιλώ/ δεν ανησυχώ, προσεύχομαι/ και μοιάζει η προσευχή μου/ με κραυγή/ που για το δίκιο αγωνίζεται/ για την ελευθερία». Το ποίημα “Μένω στο παγκάκι” του Ειρηναίου Μαράκη από την ποιητική του συλλογή “Όλα είναι όπλα” (εκδ. “ατέχνως”, 2021).

Το κυβερνητικό σχέδιο για σταδιακό άνοιγμα των δραστηριοτήτων περιμένει να ξεδιπλωθεί. Πάλι στο “βλέποντας και κάνοντας” ή στο “κάνοντας και βλέποντας”, είμαστε. Κανένα περιθώριο εφησυχασμού! Παραείναι ύπουλος... 

Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 16.4.2021) 

Παρασκευή 27 Μαρτίου 2020

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΤΟ ΤΑΞΙΜΟ ΣΤΗ ΦΡΕΔΙΑΝΗ ΒΑΓΓΕΛΙΣΤΡΑ

Σαράντα πέντε χρόνια, μέχρι που τη σήκωναν τα πόδια της, πήγαινε ξυπόλητη την παραμονή της Χάρης της. Ακόμα κι όταν η βροχή ήταν δαρτή, κι όταν ο αέρας ξερίζωνε δεντρά, κι όταν το κρύο δεν το άντεχαν ούτε τα σκυλιά. Τίποτα δεν μπορούσε να σταματήσει τη μάνα μου από το να κάνει το τάξιμό της στη Φρεδιανή Βαγγελίστρα, το τάξιμο ν’ αποκτήσει παιδί. «Η Βαγγελίστρα ήθελε και γεννήθηκες και γι’ αυτό πήρες τ’ όνομά της», μου είπε (πήγαινα στη Δευτέρα Δημοτικού) όταν της παραπονέθηκα γιατί δε μου έδωσαν το όνομα του παππού, του πατέρα του πατέρα μου, όπως ήταν το έθιμο. «Γι’ αυτό με βλέπεις και πηγαίνω κάθε χρόνο ξυπόλυτη», συμπλήρωσε.
Την έβλεπα -τις περισσότερες χρονιές την ακολουθούσα κιόλας- μα κι όταν δεν την έβλεπα, γιατί δεν ήμουν στο Νίππος, την σκεφτόμουν να περπατά, μη λογαριάζοντας τις πέτρες και τους βάτους που της μάτωναν τα γυμνά πόδια, ούτε τα χρόνια αργότερα που βάραιναν την πλάτη της. Τώρα θα ξεκινά από το σπίτι μας… Τώρα θα ‘χει περάσει τον Παγά και θ’ ανηφορίζει για τον Χριστό… Τώρα φτάνει στα πρώτα σπίτια του Φρε… Τώρα θα ‘χει ανάψει τη λαμπάδα και θα θυμιάζει την εικόνα της Παρθένας… – Παρθένα έλεγε η μάνα μου την Παναγία. Τώρα θα βάζει τα παπούτσια της και θα πιάνει στασίδι… Πάντα, παραμονή του Ευαγγελισμού, τούτες οι εικόνες, στο ίδιο δρώμενο, με πρωταγωνίστριες τη Φρεδιανή Βαγγελίστρα και τη μάνα μου. Ακόμα και μετά το φευγιό της, πριν από 9 χρόνια, για το επέκεινα.
Σπερνιασμένες στο πιο φωτεινό διαμέρισμα του νου, κι εφέτος την παραμονή του Ευαγγελισμού, τούτες οι εικόνες. Κανένας κορωνοϊός δεν εμπόδισε τη μάνα μου να κάμει κι εφέτος το τάξιμό της -όταν ξάπλωσα να κοιμηθώ- μεταξύ ύπνου και ξύπνιου….
ΚΟΡΩΝΟΙΚΑ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ

Τα χελιδόνια είναι εδώ! Χαράς ευαγγέλια, όταν είδα τις προάλλες, το μεσημέρι της παραμονής του Ευαγγελισμού δυο απ’ αυτά να φτεροκοπούν πάνω απ’ το κεφάλι μου και να κατευθύνονται στη φωλιά τους. Τα χελιδόνια μας!.. Σιγά που δεν θα έρχονταν εφέτος οι μαντατοφόροι της άνοιξης! Σιγά που δεν θα τα υποδεχόμαστε μ’ ανοιχτές καρδιές. Σ’ αυτά τα θάρρη μας…
«Είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος», είπε -με το τσιγκέλι του το έβγαλαν- ο εθνικός μας λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας, στην καθιερωμένη ενημέρωσή του την παραμονή του Ευαγγελισμού. Σαν μια ακτίδα φωτός, μια αδύναμη ακτίδα φωτός στο σκοτεινό τούνελ που ζούμε, την εισέπραξα. Ιδομεν… “Το μακρύ ταξίδι της νύχτας μέσα στη μέρα”, για να χρησιμοποιήσω τον τίτλο ενός βιβλίου του Εβγκένι Ο’ Νιλ, ωστόσο συνεχίζεται. Πάντων «την τελευταία λέξη δεν θα την έχει ο θάνατος» – κι αυτή τη φράση ο Δημήτρης Τσιόδρας την είπε.
«Απ’ τα κόκκαλα βγαλμένη/ των Ελλήνων τα ιερά/ και σαν πρώτ’ ανδρειωμένη/ χαίρε ω χαίρε ελευθεριά»… Όπως κάθε χρόνο, ο καθιερωμένος εορτασμός για την 25η Μαρτίου που γίνεται στην πλατεία 1866 (Νέων Καταστημάτων), λίγο πριν βγει ο ήλιος. Απ’ τα πουλιά το “ορθρίσωμεν” της ημέρας με τον εθνικό μας ύμνο. Για τους ήρωες της πλατείας: Τον Βασίλη Χάλη, στρατάρχη της Κρήτης, τον Μαθιό Μυλωνογιάννη, γενικό αρχηγό Αποκορώνου, τον Χατζημιχάλη Γιάνναρη, γενικό αρχηγό Κυδωνίας, τον Κωσταρό Βολουδάκη, αρχηγό του Αποκόρωνα, τον Κωνσταντίνο Κριάρη, αρχηγό Σελίνου, τον Αναγνώστη Σκαλίδη, αρχηγό Κισάμου και τον επίλαρχο Σταμάτη Βολάνη. Αυτόπτες και αυτήκοοι μάρτυρες του εορτασμού τα χελιδόνια μου.
"Μια  πανδημία απειλεί και τη δική μας χώρα/ υπομονή και προσευχή για να περάσει η μπόρα». «Αυτός ο κορωνοϊός με καταιγίδα μοιάζει/ σε όποιο μέρος κι αν σταθεί ντελόγο σκοτεινιάζει». «Ολες οι χώρες συμμαχούν για να τον πολεμήσουν/ τον ίδιο έχουν εχθρό και θέλουν να νικήσουν». «Και όφου και είντα ήκαμε το κορωνοκοπέλι, τσι αγκαλιές και τα φιλιά κιανείς να μην τα θέλει». «Δεν μπορώ την καραντίνα και θα βρω μια καραμπίνα/ τον ιό για να σκοτώσω την κλεισούρα να γλυτώσω». Τρεις συν δύο μαντινάδες -παλιά μου τέχνη κόσκινο η παραγγελία τους- για τον… καταραμένο κορωνοϊό που ήρθε κι έσπειρε τον φόβο σε παγκόσμιο επίπεδο. Από την Νεκταρία Θεοδωρογλάκη και τον φίλο ιερωμένο. Χωρίς κανένα σχόλιο εκ μέρους μου.
Ν’ ανοίγεις το Google την ημέρα του Ευαγγελισμού και να βλέπεις να κυματίζει η ελληνική σημαία. Και να συλλαμβάνεις τον εαυτό σου να ψάλλει τον εθνικό μας ύμνο. «Σε γνωρίζω από την κόψη/ του σπαθιού την τρομερή/ σε γνωρίζω από την όψη/ που με βια μετρά τη γη»…

http://www.haniotika-nea.gr/taxidi-sti-frediani-vaggelistra/



Τρίτη 24 Μαρτίου 2020

ΧΡΥΣΑ

ΤΟ 21  ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΚΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ

Γράφει η Χρύσα Κακατσάκη
Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ίσως να θυμούνται τα πορτρέτα των αγωνιστών του ‘21 κρεμασμένα στις σχολικές αίθουσες, ζωγραφισμένα μάλιστα από τον Γερμανό φιλέλληνα Καρλ Κρατσάιζεν. Τι μένει ωστόσο αν αφαιρέσουμε το ηρωικό περίβλημα, πώς ανταμείφθηκαν για τις υπηρεσίες τους στην Επανάσταση και ποιες αλήθειες αποσιωπούνται  από τα επίσημα βιβλία;
Ας αρχίσουμε από τον πρώτο κυβερνήτη, τον Ιωάννη Καποδίστρια ο οποίος είχε δώσει σκληρές διπλωματικές μάχες ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας ώστε να αποτρέψει το ενδεχόμενο της βίαιης καταστολής από την τότε παντοδύναμη Ιερά Συμμαχία. Αργότερα, το αντάλλαγμα για τις προσπάθειές του να συγκροτήσει από τα ερείπια ένα νέο κράτος ήταν δυο σφαίρες στο στήθος. Οι Μαυρομιχαλαίοι τον αποτελείωσαν με μαχαίρι, καθώς έπεφτε αιμόφυρτος έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα. Ο γέρος του Μοριά, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, που όχι μόνο συνέβαλε αποφασιστικά στις πρώτες επιτυχίες στην Τριπολιτσά, το Βαλτέτσι και τα Δερβενάκια αλλά και κράτησε άσβεστη τη φλόγα της επανάστασης κατά την εισβολή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, φυλακίστηκε τρεις φορές, καταδικάστηκε σε θάνατο και γλίτωσε παρά τρίχα χάρη στη σθεναρή υπεράσπιση των συνηγόρων του. Η πλούσια αριστοκράτισσα Μαντώ Μαυρογένους, που ξόδεψε όλη της την περιουσία για τις ανάγκες του Αγώνα, (ακόμα και τα κοσμήματά της πούλησε) πέθανε πάμπτωχη και λησμονημένη στην Πάρο, χωρίς μέχρι σήμερα να γνωρίζουμε ούτε πού είναι θαμμένη. Ούτε να παντρευτεί τον Υψηλάντη δεν της επέτρεψε ο Κωλέττης, με διάφορες συνωμοσίες. Από χέρι  του πρωτοπαλίκαρού του πήγε και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Οι άνδρες του Γκούρα αφού τον διαπόμπευσαν, τον γκρεμοτσάκισαν από την Ακρόπολη. Τον Καραϊσκάκη, που δεν έκανε διάλειμμα από τη μάχη ούτε για τις αιμοπτύσεις του, τον βρήκε επίσης βόλι από το ελληνικό στρατόπεδο. Ο Νικηταράς, ο επονομαζόμενος Τουρκοφάγος, θα βγει από τη φυλακή τυφλός, για να πάρει από τον  φιλεύσπλαχνο Όθωνα «άδεια επαιτείας» κάθε Παρασκευή.
Κάθε επανάσταση συμπυκνώνει σε μια στιγμή την Ιστορία. Τα γεγονότα εξελίσσονται αστραπιαία και σε πολλά μέτωπα, με αποτέλεσμα κανένας ιστορικός ούτε σύγχρονος ούτε μεταγενέστερος να  μπορεί να τα συμπεριλάβει σ’ έναν και μόνο τόμο. Έτσι και το ‘21 μοιάζει με το ανεστραμμένο είδωλο που καθρεφτίζεται στα θολά νερά της απόκρυψης ή και της παραχάραξης. Στην ουσία, το ‘21 ήταν δύο. Το ένα του απλού λαού και των προοδευτικών ανθρώπων και το άλλο των φραγκοφορεμένων Φαναριωτών και των στυγνών κοτζαμπάσηδων. Το πρώτο αντλεί τους χυμούς του και αρδεύεται από τον Θούριο του Ρήγα, ενώ  το δεύτερο κινείται στη γραμμή της Πατρικής Διδασκαλίας του Πατριάρχη που υποστήριζε ότι η οθωμανική υποδούλωση ήτανε θέλημα θεού. Καθόλου τυχαίο ότι στη Β’ Εθνοσυνέλευση ο Κολοκοτρώνης είπε στον Πρόεδρο του Βουλευτικού: «Βρε Μαυροκορδάτο! Είσαι σαν ξένο παραμύθι ανάμεσά μας! Ο πρίντζιπας τουλάχιστον (ο Δημ. Υψηλάντης) φοράει στολή.
Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, προετοιμαζόμενο κι αυτό για την επέτειο, ανακοίνωσε προ ημερών μια σειρά εκδόσεων και ένα συνέδριο που θα φωτίσουν ανεξερεύνητες πτυχές του μεγάλου ξεσηκωμού. Ήρθε ο καιρός να εφαρμόσουμε τη ρήση του Δ. Σολωμού: «Το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικόν ό,τι είναι αληθές». Ο εορτασμός λοιπόν των 200 χρόνων οφείλει να είναι απαλλαγμένος από εξιδανικευμένα ψεύδη και κατασκευασμένα ιδεολογήματα. Και φυσικά να μην γίνει με τρόπο ανάλογο του 1835, όταν καθιερώθηκε η 25η Μαρτίου ως εθνική γιορτή, όπου μπάντες του παλατιού έπαιζαν κάτω από την Ακρόπολη βαυαρικά μινουέτα.
http://www.pancreta.gr/voices.php?p=17217

Τρίτη 26 Μαρτίου 2019

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΜΝΗΜΟΝΕΥΕΤΕ ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΣΟΛΩΜΟ

«Και συ αθάνατη, εσύ θεία,/ που ό,τι θέλεις ημπορείς,/ εις τον κάμπο, Ελευθερία,/ ματωμένη περπατείς.// Στη σκιά χειροπιασμένες,/ στη σκιά βλέπω κι εγώ/ κρινοδάχτυλες παρθένες/ όπου κάνουνε χορό.// Στο χορό γλυκογυρίζουν/ ωραία μάτια ερωτικά/ και εις την αύρα κυματίζουν/ μαύρα, ολόχρυσα μαλλιά.// Η ψυχή μου αναγαλλιάζει, πως ο κόρφος καθεμιάς/ γλυκοβύζαστο ετοιμάζει/ γάλα ανδρείας και ελευθεριάς”. Από τον Υμνο εις την Ελευθερίαν.
“Τονε βλέπω! Του προβαίνουν/ άλλα φάσματα γοργά,/ που ακατάπαυστα πληθαίνουν/ σφόδρα και είναι ελληνικά.// Για την ποθητήν Ελλάδα/ τόσο πρόθυμα ρωτούν,/ σαν να εζήτααν τη γλυκάδα του φωτός να ξαναϊδούν.// Κλάψες άμετρα χυμένες,/ χέρια απλότεμα, κραυγές,/ που απ’ τσ’ αντίλαλους πωμένες/ είναι πλέον τρομαχτικές.// Κειος σεβάσμια προχωρώντας/ και με ανήσυχες ματιές,/ τα προσώπατα κυττώντας/ και κυττώντας ταις πληγές.// Η Διχόνοια κατατρέχει/ την Ελλάδα· αν νικηθεί,/ μα τον κόσμο που μας έχει,/ τ’ όνομα σας ξαναζεί». Από το λυρικό ποίημα “Ες το θάνατο του Λορδ. Μπάιρον.”
“Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη/ περπατώντας η Δόξα μονάχη,/ μελετά τα λαμπρά παλληκάρια/ και στην κόμη στεφάνι φορεί/ γενωμένο από λίγα χορτάρια/ που είχαν μείνει στην έρημη γη”. Το επίγραμμα “Η καταστροφή των Ψαρών”.
“1. Και εσυνέβηκε αυτές τες ημέρες οπού οι Τούρκοι επολιορκούσαν το Μισολόγγι, και συχνά ολημερνίς και κάποτε ολονυχτίς έτρεμε η Ζάκυθο από το κανόνισμα το πολύ./ 2. Και κάποιες γυναίκες Μισολογγίτισες επαρπατούσαν γυρεύοντας για τους άνδρες τους, για τα παιδιά τους, για τα αδέλφια τους που επολεμούσανε./ 3. Στην αρχή εντρεπόντανε να βγουνε και επροσμένανε το σκοτάδι για ν’ απλώσουν το χέρι επειδή δεν ήτανε μαθημένες./ 4. Και είχανε δούλους και είχανε σε πολλές πεδιάδες και γίδια και πρόβατα και βόιδα πολλά./ 5. Ακολούθως εβιαζότανε και εσυχνοτηράζανε από το παρεθύρι τον ήλιο πότε να βασιλέψει για να βγουνε./ 6. Αλλά όταν επερισσέψανε οι χρείες εχάσανε την ντροπή, ετρέχανε ολημερνίς./ 7. Και όταν εκουραζόντανε εκαθόντανε στ’ ακρογιάλι κι ακούανε γιατί εφοβόντανε μην πέσει το Μισολόγγι./ 8. Και τες έβλεπε ο κόσμος να τρέχουνε τα τρίστρατα, τα σταυροδρόμια, τα σπίτια, τα ανώγια και τα χαμώγια, τες εκκλησίες, τα ξωκλήσια γυρεύοντας./ 9. Και ελαβαίνανε χρήματα, πανιά για τους λαβωμένους./ 10. Και δεν τους έλεγε κανένας το όχι, γιατί οι ρώτησες των γυναικών ήτανε τες περσότερες φορές συντροφευμένες από τες κανονιές του Μισολογγιού και η γη έτρεμε απο κάτου από τα πόδια μας/ 11. Και οι πλέον πάμφτωχοι εβγάνανε το οβολάκι τους και το δίνανε και εκάνανε το σταυρό τους κοιτάζοντας κατά το Μισολόγγι και κλαίγοντας”. “Οι Μισολογγίτισσες” από τη “Γυναίκα της Ζάκυθος”.
“Μητέρα, μεγαλόψυχη στον πόνο και στην δόξα,/ κι αν στο κρυφό μυστήριο ζουν πάντα τα παιδιά σου/ με λογισμό και μ’ όνειρο, τι χαρ’ έχουν τα μάτια,/ τα μάτια τούτα να σ’ ιδούν μες στο πανέρμο δάσος,/ που ξάφνω σου τριγύρισε τ’ αθάνατα ποδάρια/ (κύτα) με φύλλα της Λαμπρής,/ με φύλλα των Βαϊώνε!/ Το θεϊκό σου πάτημε δεν άκουσα,/ δεν είδα,/ ατάραχη σαν ουρανός μ’ όλα τα κάλλη πόχει,/ που μέρη τόσα φαίνονται και μέρη ‘ναι κρυμμένα·/ αλλά, θεά, δεν ημπορώ ν’ ακούσω τη φωνή σου/ κι ευθύς εγώ του Ελληνικού κόσμου να τη χαρίσω;/ Δόξα ‘χ η μαύρη πέτρα του και το ξερό χορτάρι”. Από τους “Ελεύθερος Πολιορκημένους”.
«Δεν ξέρω αν βρίσκεται σ’ άλλη λογοτεχνία ποιητής μ’ έργα έτσι λιγοστά κι έτσι μισοκάμωτα, όμοια γερός και πλούσιος και σημαντικός σαν το Σολωμό. Ο Σολωμός αν δεν κράτησεν όπλο, με τη λύρα πλήρωσε το μεγάλο φόρο προς την πατρίδα». Ετσι αρχίζει τους “Στοχασμούς” του για τον… Οικουμενικό Πατριάρχη της Νεοελληνικής Ποίησης ο Κωστής Παλαμάς. Στον απόηχο του χθεσινού εορτασμού της 25ης Μαρτίου τον μνημονεύουμε στις σημερινές στάσεις. «Μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό και Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη», η παραγγελιά του Οδυσσέα Ελύτη… Μην ξεχνιόμαστε!
Χανιώτικα νέα (Τρίτη. 26.3. 2019)
http://www.haniotika-nea.gr/mnimonevete-dionisio-solomo/


Δευτέρα 25 Μαρτίου 2019

ΧΡΥΣΑ


ΤΟ 21 ΚΑΙ ΟΙ ΠΙΚΡΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ 




Γράφει η Χρύσα Κακατσάκη 

Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία ίσως να θυμούνται τα πορτρέτα των αγωνιστών του ‘21 κρεμασμένα στις σχολικές αίθουσες, ζωγραφισμένα μάλιστα από τον Γερμανό φιλέλληνα Καρλ Κρατσάιζεν. Τι μένει ωστόσο αν αφαιρέσουμε το ηρωικό περίβλημα, πώς ανταμείφθηκαν για τις υπηρεσίες τους στην Επανάσταση και ποιες αλήθειες αποσιωπούνται  από τα επίσημα βιβλία;
Ας αρχίσουμε από τον πρώτο κυβερνήτη, τον Ιωάννη Καποδίστρια ο οποίος είχε δώσει σκληρές διπλωματικές μάχες ως υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας ώστε να αποτρέψει το ενδεχόμενο της βίαιης καταστολής από την τότε παντοδύναμη Ιερά Συμμαχία. Αργότερα, το αντάλλαγμα για τις προσπάθειές του να συγκροτήσει από τα ερείπια ένα νέο κράτος ήταν δυο σφαίρες στο στήθος. Οι Μαυρομιχαλαίοι τον αποτελείωσαν με μαχαίρι, καθώς έπεφτε αιμόφυρτος έξω από την εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα. Ο γέρος του Μοριά, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, που όχι μόνο συνέβαλε αποφασιστικά στις πρώτες επιτυχίες στην Τριπολιτσά, το Βαλτέτσι και τα Δερβενάκια αλλά και κράτησε άσβεστη τη φλόγα της επανάστασης κατά την εισβολή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, φυλακίστηκε τρεις φορές, καταδικάστηκε σε θάνατο και γλίτωσε παρά τρίχα χάρη στη σθεναρή υπεράσπιση των συνηγόρων του. Η πλούσια αριστοκράτισσα Μαντώ Μαυρογένους, που ξόδεψε όλη της την περιουσία για τις ανάγκες του Αγώνα, (ακόμα και τα κοσμήματά της πούλησε) πέθανε πάμπτωχη και λησμονημένη στην Πάρο, χωρίς μέχρι σήμερα να γνωρίζουμε ούτε πού είναι θαμμένη. Ούτε να παντρευτεί τον Υψηλάντη δεν της επέτρεψε ο Κωλέττης, με διάφορες συνωμοσίες. Από χέρι  του πρωτοπαλίκαρού του πήγε και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος. Οι άνδρες του Γκούρα αφού τον διαπόμπευσαν, τον γκρεμοτσάκισαν από την Ακρόπολη. Τον Καραϊσκάκη, που δεν έκανε διάλειμμα από τη μάχη ούτε για τις αιμοπτύσεις του, τον βρήκε επίσης βόλι από το ελληνικό στρατόπεδο. Ο Νικηταράς, ο επονομαζόμενος Τουρκοφάγος, θα βγει από τη φυλακή τυφλός, για να πάρει από τον  φιλεύσπλαχνο Όθωνα «άδεια επαιτείας» κάθε Παρασκευή.
Κάθε επανάσταση συμπυκνώνει σε μια στιγμή την Ιστορία. Τα γεγονότα εξελίσσονται αστραπιαία και σε πολλά μέτωπα, με αποτέλεσμα κανένας ιστορικός ούτε σύγχρονος ούτε μεταγενέστερος να  μπορεί να τα συμπεριλάβει σ’ έναν και μόνο τόμο. Έτσι και το ‘21 μοιάζει με το ανεστραμμένο είδωλο που καθρεφτίζεται στα θολά νερά της απόκρυψης ή και της παραχάραξης. Στην ουσία, το ‘21 ήταν δύο. Το ένα του απλού λαού και των προοδευτικών ανθρώπων και το άλλο των φραγκοφορεμένων Φαναριωτών και των στυγνών κοτζαμπάσηδων. Το πρώτο αντλεί τους χυμούς του και αρδεύεται από τον Θούριο του Ρήγα, ενώ  το δεύτερο κινείται στη γραμμή της Πατρικής Διδασκαλίας του Πατριάρχη που υποστήριζε ότι η οθωμανική υποδούλωση ήτανε θέλημα θεού. Καθόλου τυχαίο ότι στη Β’ Εθνοσυνέλευση ο Κολοκοτρώνης είπε στον Πρόεδρο του Βουλευτικού: «Βρε Μαυροκορδάτο! Είσαι σαν ξένο παραμύθι ανάμεσά μας! Ο πρίντζιπας τουλάχιστον (ο Δημ. Υψηλάντης) φοράει στολή.
Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, προετοιμαζόμενο κι αυτό για την επέτειο, ανακοίνωσε προ ημερών μια σειρά εκδόσεων και ένα συνέδριο που θα φωτίσουν ανεξερεύνητες πτυχές του μεγάλου ξεσηκωμού. Ήρθε ο καιρός να εφαρμόσουμε τη ρήση του Δ. Σολωμού: «Το έθνος πρέπει να μάθει να θεωρεί εθνικόν ό,τι είναι αληθές». Ο εορτασμός λοιπόν των 200 χρόνων οφείλει να είναι απαλλαγμένος από εξιδανικευμένα ψεύδη και κατασκευασμένα ιδεολογήματα. Και φυσικά να μην γίνει με τρόπο ανάλογο του 1835, όταν καθιερώθηκε η 25η Μαρτίου ως εθνική γιορτή, όπου μπάντες του παλατιού έπαιζαν κάτω από την Ακρόπολη βαυαρικά μινουέτα.

https://www.pancreta.gr/voices.php?p=17217

Δευτέρα 18 Μαρτίου 2019

ΧΡΥΣΑ

ΠΟΥ ΠΗΓΑΝ ΤΟΣΑ ΜΙΛΙΟΥΝΙΑ ΔΑΝΕΙΑ;


Γελοιογραφία για την αισχροκέρδεια  των δανείων του Αγώνα
Γράφει η Χρύσα Κακατσάκη
Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο της Ιστορίας  δεν συναντάς μόνο χρυσές σελίδες αλλά και μελανές πτυχές. Η  Επανάσταση του ’21 λοιπόν κινήθηκε ανάμεσα στον ηρωισμό των αγνών αγωνιστών, τη λυσσαλέα αντιπαράθεση μεταξύ των δύο  παρατάξεων για τη νομή της εξουσίας  και το συσχετισμό  των Μεγάλων Δυνάμεων της εποχής.  Ετσι, οι πρώτες στρατιωτικές επιτυχίες σύντομα δίνουν τη  θέση τους στις εμφύλιες διαμάχες, με αποτέλεσμα η Επανάσταση  ν’ αρχίσει  να χαροπαλεύει.  Ωστόσο, οι ανάγκες για εξοπλισμό τρέχουν και  μια επιτροπή εξουσιοδοτημένη από  το Εκτελεστικό μεταβαίνει στο Λονδίνο για τη σύναψη του πρώτου δανείου, το 1824. Έχει προηγηθεί η μεταστροφή της αγγλικής πολιτικής, που βλέπει την ενδεχόμενη ίδρυση ενός Ελληνικού  κράτους  ως ανάχωμα στη ρωσική επέκταση στη Μεσόγειο και έτσι δεν διστάζει να αναγνωρίσει  της Ελλάδα ως εμπόλεμο έθνος.
Μια τέτοια πιθανότητα ωθεί και τους Βρετανούς  τραπεζίτες να στήσουν το κερδοσκοπικό πάρτι. Η γλώσσα των αριθμών είναι αμείλικτη. Από το πρώτο,  ύψους 800.000 λιρών με τόκο 5%, παρακρατήθηκαν 80.000 ως προκαταβολή τόκων δύο ετών, 16.000 για χρεωλύσια, 2.000 ως προμήθεια  ενώ  60.000  πήγαν σε μίζες, έξοδα των απεσταλμένων κλπ. Ετσι, το καθαρό ποσό  που έφτασε στα χέρια των Ελλήνων ήταν μόλις 298.700 λίρες. Τα πράγματα είναι πολύ  χειρότερα στο δεύτερο δάνειο του 1825, γιατί τη διαχείρισή του δεν την έχει καν η ελληνική κυβέρνηση, αλλά οι ίδιοι οι τραπεζίτες. Από τα δύο εκατομμύρια μόλις  816.000 δόθηκαν στο επαναστατημένο έθνος. Τα υπόλοιπα, διατέθηκαν ξανά για προμήθειες και προκαταβολές τόκων, για καριοφίλια που ποτέ δεν παραλάβαμε, για ατμόπλοια που βυθίστηκαν στα νερά του Τάμεση, για φρεγάτες που  ή δεν ναυπηγήθηκαν ποτέ ή έφτασαν τρία χρόνια αργότερα, όταν ο Ιμπραήμ ήδη αλώνιζε στην Πελοπόννησο. Η  διασπάθιση  και η σπατάλη συνεχίζεται και επί του ημετέρου εδάφους. Ο Γκούρας, πχ,  πληρώνεται για 12.000 άνδρες, ενώ έχει μόνο 3.000. Όλες  οι ελπίδες που στηρίχτηκαν στο δεύτερο θα διαψευστούν οικτρά, καθώς  θα υπηρετήσει κυρίως την  παράταξη του  Κουντουριώτη  ώστε να επικρατήσει  των πολιτικών του αντιπάλων.  «Το σκήπτρο  που κρατάει η διχόνοια η δολερή», μετέτρεψε  τα δάνεια σε μήλον της έριδος, με διεκδικητές προσωπικές αντιζηλίες και αρχηγικές φιλοδοξίες. Να σημειωθεί ότι ως  εγγύηση για την πληρωμή των τόκων και των δύο δανείων παραχωρήθηκαν όλα τα δημόσια έσοδα, ενώ για την απόσβεση του κεφαλαίου όλα τα εθνικά κτήματα.
Παρά τους ληστρικούς όρους,  στην Ελλάδα χαιρετίστηκαν  ως έμμεση αναγνώριση του Ελληνικού Κράτους. Τις πραγματικές διαστάσεις όμως του συνταρακτικότερου σκανδάλου της εποχής του,  παραδέχεται η εφημερίδα Times του Λονδίνου. «Οι τραπεζίτες τσέπωσαν 64.000 λίρες. Το κομψό αυτό ποσό που κράτησαν για τον εαυτόν τους είναι διπλάσιο των συνει­σφορών όλων των φιλελλήνων της Ευρώπης. Το ελληνικό δάνειο είχε την τύχη του ταξιδιώτη εκείνου που πηγαίνοντας από την Ιερουσαλήμ στην Ιεριχώ, έπεσε στα χέρια ληστών και δεν είχε την τύχη να βρει τον καλό Σαμαρείτη. Η υπόθεση της Ελλάδας προδόθηκε  στην Αγγλία».
Τις αντιρρήσεις του για τη μη σωστή αξιοποίηση των δανείων είχε εκφράσει και ο Μακρυγιάννης: «Πού ‘ναι τόσα μιλλιούνια δάνεια, πού είναι οι πρόσοδοι, πού είναι τα περιβόλια και οι σταφιδότοποι; Ποιος τάχει παρμένα; Οι Εγγλέζοι  έδιναν των δικών μας των χαραμοταϊσμένων αυτά όλα και τους στράβωναν, κι αυτείνοι πήραν τα χρήματα και τα παίρνουν ολοένα. Εσύ, πού το τζάκισες αυτό το χέρι; -Στο Μισολόγγι, μου λέει. Διατί τα τζακίσαμεν; -Διά την λευτεριά της πατρίδος. –Μα πού ‘ναι η λευτεριά και η δικαιοσύνη;».



https://www.pancreta.gr/voices.php?p=8109

Παρασκευή 23 Μαρτίου 2018

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΤΟ "ΕΜΕΙΣ" ΤΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ

«Ενα πράμα μόνον με παρακίνησε κι εμένα να γράψω ότι τούτη την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι· όσοι αγωνιστήκαμεν, αναλόγως ο καθείς, έχομεν να ζήσομεν εδώ. Το λοιπόν δουλέψαμεν όλοι μαζί να την φυλάμεν κι όλοι μαζί και να μην λέγει ούτε ο δυνατός “εγώ” ούτε ο ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγει ο καθείς “εγώ”; Οταν αγωνιστεί μόνος του και φκιάσει ή χαλάσει, να λέγει “εγώ”· όταν όμως αγωνίζονται πολλοί και φκιάνουν, τότε να λένε “εμείς”. Είμαστε εις το “εμείς” κι όχι εις το “εγώ”. Και εις το εξής να μάθομεν γνώση, αν θέλομεν να φκιάσομεν χωριόν, να ζήσομεν όλοι μαζί». Γιάννης Μακρυγιάννης: “Απομνημονεύματα”.

Κεντρικός και κυρίαρχος ο λόγος του στρατηγού Μακρυγιάννη, αυτού του Μαντατοφόρου της Λαϊκής μας Παράδοσης, καθώς πλησιάζει η επέτειος της εθνικής μας παλιγγενεσίας. «Είμαστε εις το “εμείς” και όχι εις το “εγώ”», επιμένει να βοά η φωνή του στην έρημο της εθνικής μας μοναξιάς. Τον ακούμε άραγε; Βλέπομε το “τζακισμένο χέρι” του που μας δείχνει τον δρόμο της εθνικής αυτογνωσίας; Ή μήπως τυφλοί όντες «τα τ’ ώτα τον τε νούν τα τ’ όμματα» επιμένουμε να αποποιούμεθα των ευθυνών μας, των ευθυνών εκείνων που σήκωσαν στους ώμους τους στα 1821 οι πρόγονοί μας κι έκαναν το έθνος πατρίδα σπρώχνοντας το παρόν μπροστά και πίσω προς το πολύ μακρινό παρελθόν και προς το πολύ μακρινό μέλλον; Ρητορικά τα ερωτήματα…

Ο πρόγονοί μας! Οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας! Αυτοί που αποθήκευαν στις ατέλειωτες μέρες της σκλαβιάς πολεμικές κραυγές. Αυτοί που ανέβηκαν στους χαϊνόσπηλιους για να λικνίσουν τα όνειρα του γένους. Αυτοί που καημόδεσαν σε τραγούδια τις χειμωνιάτικες νύχτες, δίπλα στις παρασιές, τα βάσανα και τις πίκρες τους. Αυτοί που στα 1821 έπαψαν να παρακολουθούν με συγκίνηση και τρόμο τα συμβάντα, αναμένοντας το έλεος για την κάθαρση των κάθε λογής παθημάτων, και στάθηκαν στο ματωμένο γκρεμνό της ελευθερίας. Και βέβαια αυτοί που δεν κατάλαβαν λογής “προστάτες”, όταν έσπερναν ανάμεσά τους τη διχόνοια και τις φατρίες για να κάνουν την πατρίδα “παλιόψαθα”. Αυτοί οι ωραίοι Ελληνες που περιφρόντιδες από τότε περιέρχονται τις φλέβες του έθνους και γίνονται μπροστάρηδες στους αγώνες του.

Αθρώπινη και ζεστή σαν την Ανοιξη, τυρρανισμένη σαν την πατρίδα και πανωραία σαν τη λευτεριά η φωνή του Μακρυγιάννη, που επιμένει να ακούγεται, προπάντων στις εθνικές μας επετείους. Οι οπλές των κυπαρισσιών απ’ τα κοιμητήρια σκάβουν την καρδιά και τον νου μας και μας γεμίζουν μνήματα και μνήμες. Μνήματα και μνήμες που μνημονεύουν το μεγάλο μήνυμα του 1821, ότι ο Ελληνας νοείται μόνο εν ελευθερία. Το μεγάλο μήνυμα που δεν μπαίνει στα μουσεία της ιστορίας. Γιατί, για να μιλήσουμε και πάλι με τα λόγια του μπάρμπα Γιάννη του Μακρυγιάννη μπορεί να ‘ναι αδύνατες οι θέσεις μας και να ‘μαστε λίγοι «όμως παρηγοριόμαστε μ’ έναν τρόπο: Οτι η τύχη μας έχει τους Ελληνες πάντοτε ολίγους. Οτι αρχή και τέλος, παλαιόθε κι ως τώρα, όλα τα θεριά πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε. Τρώνε από μας και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν. Κι όταν κάνουν αυτήνη την απόφαση, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν».


Η αλληλογραφία μας
Μανόλη Μακριδάκη, πρόεδρο του Συλλόγου Φρεδιανών Αττικής “Η Ευαγγελίστρια” και εκδότη της εφημερίδας “Η φωνή των Φρεδιανών”: “Αλλος αέρας φύσηξε φέτος εις την πλατεία γιατ’ είδα και γεμίσανε όλα τα καφενεία». Μου άρεσε πολύ αυτή η μαντινάδα με την οποία άρχισε το υπέροχο κείμενο της “Η πλατεία ήταν γεμάτη…” η Φρεδιανή αρχόντισσα Χαρίκλεια Λαγουμιτζάκη – Σανδραβέλη, στο τελευταίο (143) φύλλο της εφημερίδας σας, που επιμένεις να κυκλοφορεί. Αλλος αέρας ένιωσα κι εγώ να φυσά διαβάζοντας τις οχτώ μεγάλου σχήματος σελίδες της… Ο Φρες επιμένει να ζει και να δημιουργεί… Να εξακολουθήσει να φυσά ο Φρεδιανός αέρας μέσω της “Φωνής των Φρεδιανών”, φίλε!

Χανιώτικα νέα (23.03.2018)