ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ Β

 ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

Γράφει ο Γιάννης Κουβαράς* 

   (Για το θαύμα της ποίησης στα ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ κάνει λόγο, εκτός των άλλων, ο φίλος φιλόλογος, σπουδαίος ποιητής Γιάννης Κουβαράς, στη λίαν αγαπητική προσέγγισή του. Τιμή μεγάλη για μένα τα που γράφει, έτσι όπως τα γράφει,  για μια ακόμα ποιητική μου συλλογή. ΄Ερρωσο, φίλε Ποιητή του ΈΡΩΤΑ και προπάντων του ΕΡΩΝΤΑ! ) 

                                                                                                                                                                   Αθήνα, 26.2.2021

Χαίρε Ευ - Άγγελε,  καλέ Άγγελε, δηλ. γητευτή πουλιών, χελιδονιών, σπουργιτών, κορυδαλλών…, παντός πετουμένου …και προπαντός γητευτή ώτων ευ-ακουόντων και μη. Ευχαριστώ Σε που μου έστειλες ένα μαγικό κλουβί ανοιχτό-το βιβλίο σου.

   Ανατρέπεις τον Ποιητή που λέει με τις ξόβεργες πιάνεις τα πουλιά (Εσύ και την Πούλια !!!) αλλά  όχι και το κελαηδητό τους, εσύ εντριβής της γλώσσας τους, την κατέχεις και σέβων την ανάγκη τους να πετούν ελεύθερα, τα δεξιώνεσαι στο ανοιχτό κλουβί-βιβλίο σου. Έρχονται και σε ανταγωνίζονται στην Ψαλτική, απλώνεις τη χέρα σου με σπόρια και τα τσιμπολογούν υψώνοντας το κεφάλι τους, όπως η όρνιθα όταν πίνει νερό κι ευχαριστεί τον Θεό και σου ψέλνουν λαμπριάτικοι ψάλτες και τις τέσσερες εποχές.

     "Κι όπου κατέχει και μιλεί με γνώση και με τρόπο/ κάνει να κλαίσι να γελούν τα μάτια των ανθρώπω"… Σε ζηλεύω για τη γνώση και τον τρόπο που δίνεις την πρωτοκαθεδρία στα πουλιά, που είσαι τρυφερό μακρινό παρακλάδι του Κορνάρου, μαντινολόγος,  μαντατοφόρος της ποίησης, που κάνεις τα πουλιά να μιλούν, τ’ αγρίμια να ημερεύουν.

·       Εκτός επετηρίδας χρίζεσαι άτυπα Επί-σκοπος της Εκκλησίας με το ποίημα Ορθοδοξίας ανάγνωσμα…  "Ορθοδοξία είναι/και η ανοιχτή πόρτα για τον ζητιάνο/και η λειτουργία στην εκκλησία του εμείς/και ο σεβασμός στις όποιες επιλογές των άλλων/και ο πλούτος του μη έχειν/ και η ενατένηση του ουρανού/και….Η Ορθοδοξία είναι ορθοπραξία"

     Η παράσταση έχει πετύχει, εάν ο αεροπόρος που την παρακολούθησε, μπορεί να πετάει  μετά καλλίτερα και ο αναγνώστης  Των Χελιδονιών  σου τον παίρνουν ψηλά στα φτερά τους . Αυτό είναι το μικρό θαύμα της ποίησης του Βαγγέλη Κακατσάκη. Έστησε μια ανεμόσκαλα να ανεβοκατεβαίνουν ελεύθερα στον ουρανό  πουλιά αναγνώστες άγγελοι. Ποίηση Ευ-γγελιζομένη, εκκοσμημένη και  θρησκευομένη, παραπονεμένη "ούτε ναός στη χάρη του ,ούτε εικονοστάσι/και ούτε ένας  χριστιανός δεν  έχει  τ΄όνομά του’’ κι ας έγραψε γι αυτόν (τον άγιο Δάνακτα) ο Συναξαριστής. Ο ποιητής δίνει ονόματα και στα πουλιά.

Πολλά  ποιήματα της συλλογής θα ανθολογούνταν και στην πιο αυστηρή Ανθολογία ,από "Το χαμόγελο του Διάκου",  "Ο Ευλογημένος τριαντραφυλλώνας" ("η χαρά να φυτεύουμε τριαντάφυλλα/η ευλογία να τα χαρίζουμε", ’"Των Αγίων Πάντων",  "Ο Μακρυγιάννης στην οδό του" (οδυνηρά επίκαιρο), "Το μοναστήρι των γλάρων"  το  "Αναφορά στον Νίκο Καζαντζάκη"  ("ενώ έλεγες  ότι  ο Θεός δεν υπάρχει /αφού  υπάρχουν παιδιά που πεινούν/και ζητούσες από την αμυγδαλιά/να σου μιλά για τον Θεό/για να τη βλέπεις ν’ ανθίζει./ Ένθεος άθεος και άθεος ένθεος/ο Αετός της αβύσσου;" ( το μαγικά ευρηματικό) , " Οι Τέσσερις Μάρτυρες" , το έξοχο Κρατυλικό  "Παιχνίδι με τα γράμματα Γ" ,  τα μοναδικά  " Τα σπουργίτια του μοναστηριού"  το τόσο φιλεύσπλαχνο σπίτι για κάθε άστεγο ’Έχει ο Θεός"  (βλ λ.χ. και το εξαίρετο  "Των αστέγων"  του  επίσης κρητικού Μ. Πρατικάκη)  και το απαράμιλλο " Μνήμη Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη"  που θα μπορούσε ολόκληρο ως μότο-προμετωπίδα  να μπαίνει σε κάθε βιβλίο για τον Άγιο των Γραμμάτων μας.

Με τύψεις που άφησα και  τόσα άλλα ισάξια έξω

Χαίρε, Ευ-άγγελε,  για τα δώρα σου, χαίρε και για την Ευδοκία σου, εν η ευδόκησας

 ΥΓ. Τα δικά σου Χελιδόνια είναι τα μόνα μη αποδημητικά γιατί κατοικούν εσαεί στις ζεστές καρδιές των αναγνωστών σου... 

* φιλόλογος - ποιητής 

ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ

ΧΩΡΙΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΗΣ ΤΟ ΨΩΜΙ ΣΟΥ... 

Γράφει ο Γιάννης Κουβαράς* 

Αγαπητέ Ευάγγελε-εξάγγελε καλών,  Χαίρε

    

Σε ευχ-αριστώ (αριστώ=δειπνώ,  στα  αρχαία) για το ψωμί που μου έστειλες, εφτάζυμος άρτος πολύσπορος, μάνα για κάθε πεινασμένο για ανθρωπιά, ομορφιά, αλληλεγγύη.

Το ψωμί σου χωρίς ημερομηνία λήξης παίρνει τη θέση του δίπλα σε εκείνο του Σαχτούρη, του Παπαδίτσα,  Brot und Wein (Hoderlin).

Πόσο ωραία το λες για τον άτλαντα ποιητή που σε ρόλο Σίμωνος Κυρηνίου αίρει την οδύνη του σύμπαντος κόσμου (την οδύνη αλλά και την ηδονή την πνευματική , για να παίξω κι εγώ με τη σειρά μου με τις πολύτροπες λέξεις, αναφαίρετο το δικαίωμα/στις ρητορικές ερωτήσεις όπως επιγραμματικά λές ο ίδιος ).

Χειροποίητα ποιήματα από καρδιας σαν τα ψωμιά του κυρ Κώστα (τί εξαίρετο επίγραμμα!!! το Ωρα για σύνταξη). Χαρίζεις μια αγκαλιά-την πιο ζεστή- στασίδι κάθισμα σε 'ολους μας με το Μια ζωή πλατεία. Ας το σκαλίσει ενας μαρμαροτεχνίτης σε μια όρθια πλάκα στην ομώνυμή σου Πλατεία, εδώ είναι τα σπίτια μας όπως λες και ποιός ποιητής δεν θα σε ζήλευε γι αυτό ποίημα!!!γι αυτή την απεραντοσύνη τρυφερότητας

Στο ποίημα Της Σταυροπροσκύνησης χτυπάει κόκκινο ο πικρός σαρκασμός σου, στάζει τρυφερότητα  για κάθε αναξιοπαθούντα, Κάθε μέρα Μεγάλη Παρασκευή,.... σημειώνεις επιγραμματικά, σκέπεις με την αγάπη σου κάθε άστεγο(Προσευχή-απέριττα εξαίρετο), τη βαρύκοη Ευρώπη μην την παρεξηγείς , είναι τόσο γριά, δεν ακούει τίποτα, κορύφωμά σου το ''Δεν έχουμε πρόβλημα', κάθε ποιητής θα το υπέγραφε. Δίνεις φως κι ελπίδα σε κάθε ναυγισμένο επί ξηράς και θαλάσσης''στο φως του ονείρου σου'' ;ανάβει το κερί του, βρίσκει το δρόμο ακολουθώντας την "ΠΟΡΕΙΑ'    σου. Σκορπάς γενναιόδωρα 'τον εξ αδιανεμήτου πλούτο μας!',όλοι πιστοί στο κάλεσμά σου "Ν΄αντισταθούμε". Δικαιωματικά ανακηρύσσεις μια νέα αγία"Της Αγίας Λιτότητας'΄. Τα "Ιθάκη μου η ποίηση' και  "Σε πρώτο ενικό", καθαρόμαιμο επίγραμμα, έπρεπε να τυπωθούν με κεφαλαία !!!

Σπουδαία η σπουδή σου με τις λέξεις, είσαι ο Κολόμβος κάθε κρυμμένης  τους ομορφιάς, γλωσσοκεντρικός, λεξιμανής, ευνοείς τις λεξιγαμίες τους γάμους δι αντιστροφής ή συνήχησης, χωρίς να λείπει η φιλοσοφική θέαση. λ.χ. στα "Επισκέψεις",  "Και καλά...""κ.α. Χαρίζεις παννυχίδα στους αναγνώστες σου με αναμμένα 'τα κεριά στο μανουάλι της θύμησης'' και το ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ Του ήλιου., και εκεί που σταματάει η γραφή στο "Μάνα Επιφώνυμα για όλες τις χρήσεις'' γιατί τα έχεις πει όλα ως λεπιδοπτερολόγος της γλώσσας. Μέχρι εσωτερικών δακρύων όμορφο το ποίημα για τον Νικόλα, το απέναντι για την Ευδοκία θα το ήθελαν όλες οι γυναίκες για δικό τους. Να μην ξεχάσω τα τρία ακροτελεύτια ...ΠΟΥ      ΓΙΑΤΊ ΝΑ ΤΕΛΕΙΏΝΕΙ ΕΔΏ..... ΑΝΑΦΩΝΕΊ Ο ΑΝΑΓΝΏΣΤΗΣ

        

Κι επειδή όλα σου τα "Παιχνίδια με τις λέξεις΄'  έχουν πολύ ενδοκάρπιο , να παραλλάζαμε το Παιχνίδια με το Παιχνιδίσματα-παιχνηδύσματα;

                                   και πάλι ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ  για το μέσα πλούτος σου

* φιλόλογος - ποιητής

ΕΥΔΟΚΙΑ

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΒΑΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ "ΓΙΑΣΕΜΙΑ"

Αγαπητή Ευδοκία

 σπεύδω ταχέως να ενημερώσω ότι έλαβα τα ακριβά και πολύχρωμα δώρα σου, τα χειροποίητα και καρδιοποίητα που ενώνουν γη και ουρανό,γιασεμιά και άστρα, τα ξαδέρφια τους.

   Να μείνουμε πάντα παιδιά, λέει ένα πολύ γνωστό τραγούδι, κι εσύ μαγικώ τω τρόπω, παραμυθητικώ το τρόπω μας έκανες  πάλι παιδιά. Είχα να ακούσω παραμύθι  από τη γιαγιά μου, δυστυχώς δεν είχα διαβάσει ποτέ. Ντρέπομαι που το λέω.

 Η γιασεμιά σου λοιπόν είναι παντός καιρού,  ανθίζει όλο το χρόνο κάθε φορά που την ανοίγει ο αναγνώστης της. Και τί ωραίος τίτλος, κλείνει ολόκληρο το βιβλίο. Η ποίηση είναι ανάπτυγμα ενός επιφωνήματος(κατά τον Βαλερύ) κι εσύ αναπτύσσεις τον εξαίσιο Σεφερικό στίχο'Είτε βραδιάζει είτε φέγγει, μένει λευκό το γιασεμί' σε παρατεταμένο επιφώνημα, δίνεις την άλλη πλευρά του στίχου, τη μυθική, τη μυθοποιητική. Και τί έξοχα μηνύματα περνάς, λ.χ. για τα καλλιστεία.

 Σε ευχαριστώ και για τις έξοχες αφιερώσεις. Και τί θαυμάσιο πάντρεμα λόγου, φαντασίας και εικονογράφησης. Τα γιασεμιά σας μιλούν, τα αστεράκια σας ζωγραφίζουν και χαμογελούν. Εύγε σας.

ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΒΑΡΑΣ

ΥΓ. Άρχισα να διαβάζω και την Ελπίδα.... εξαίρετη, με το σπαθί της (το ελπίδα γίνεται και λεπίδα, αν χρειαστεί) έχει φτάσει στην 8η έκδοση και εύχομαι από καρδιάς  να φτάσει και στην 20ή !! Συγχαρτήρια για όλη τη δουλειά σου, στα σχολεία, στα θεατρικά δρώμενα, δεν έχω λόγια      Σας ευχαριστώ που σας γνωρίζω

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

Χαιρετισμός, στον Έλληνα Δάσκαλο




«Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου με τα πρώτα – πρώτα Δόξα Σοι!/ Εκεί δάφνες και βάγια/ θυμιατό και λιβάνισμα/ τις πάλες ευλογώντας και τα καριοφίλια./ Στο χώμα το στρωμένο με τ’ αμπελομάντιλα/ κνίσες, τσουγκρίσματα και Χριστός Ανέστη/ με τα πρώτα σμάρα των Ελλήνων.
Αγάπες μυστικές με τα πρώτα λόγια του Υμνου./ Μονάχη έγνοια η γλώσσα μου, με τα πρώτα λόγια του Ύμνου» (Από το “Αξιον Εστί” του Οδυσσέα Ελύτη).
«Ενώνει τις γέφυρες που έκοψε η θύελλα/ κι η πίστη του βγάζει ξανά το ουράνιο τόξο./ Και το καλό και το κακό του ίδιου δέντρου ειν’ οπώρες/ κι ως τα γυρίσματα των εποχών τα καρτερεί. Είναι φτωχός και δεν επαναστατεί, γνωρίζει!/ Κι όμως στην καρδιά του κυοφορούνται οι δίκαιοι πόλεμοι./ Στο φτωχικό του σαν καλά υπάκουα κορίτσια, υπάκουα/ μπαινοβγαίνουν η Ειρήνη, η Δικαιοσύνη κι η Ελευθερία./ Ζει με τους ανθρώπους και μόνος του./ Ποιητής είναι, σοφός, αυστηρός, προφήτης ή άγιος;/ Είναι το φως του κόσμου και το άλας της γης./ Οι ορισμοί δεν τον χωρούν. Είναι δάσκαλος». Απο το ποίημα “Ιδού αυτός” του Κώστα Καλαπανίδα.

«Της Ελλάδας όμορφα/ παιδιά ποιητών φιλοσόφων πολεμιστών/ μαρτύρων αγίων και ηρώων./ Μου είπαν χωρίς να μιλήσουν καν./ Με το φως απ’ τα μάτια τους/ υφαίνω μια σημαία ένα σταυρό ένα κύμα/ τη φέρνω γονατιστός/ Πιό ψηλά πιο ψηλά και πιο πέρα/ Πλαταγίζουν οι σημαίες/ Όταν βγήκαμε έξω μια γαλάζια μολυβιά/ στην άκρη του μετώπου μας/ κι εγώ σα να ‘χα κλέψει και μια άλλη/ πιο κόκκινη». Από την ποιητική συλλογή του Γρηγόρη Γεωργουδάκη “Σκιές κι άστρα”.

“Σμίλεψε πάλι, δάσκαλε ψυχές!/ Κι ό,τι σ’ απόμεινε ακόμη στη ζωή σου,/ μην τ’ αρνηθείς!/ Θυσίασέ το ως τη στερνή πνοή σου!/ Χτίσ’ το παλάτι, δάσκαλε σοφέ!/ Κι αν λίγη δύναμη μεσ’ το κορμί σου μένει/ Μην κουραστείς./ Ειν’ η ψυχή σου πιο ατσαλωμένη./ Θέμελα βάλε τώρα πιο βαθιά/ Ο πόλεμος να μη μπορεί να τα γκρεμίσει./ Σκάψε βαθειά./ Τι κι αν πολλοί σ’ έχουνε λησμονήσει;/ Θα θυμηθούνε κάποτε κι αυτοί/ Τα βάρη που κρατάς σαν Άτλαντας στην πλάτη./ Υπομονή! Χτίζε σοφέ, της κοινωνίας το παλάτι». Το ποίημα “Στον Δάσκαλο” του Κωστή Παλαμά.

Χαιρετισμός, τετραφωνος ποιητικός χαιρετισμός, στον Έλληνα Δάσκαλο σήμερα με αφορμή τη Μεγάλη Γιορτή των Τριών Ιεραρχών σε τρεις μέρες. Πάντα προστάτες της Ελληνικής Παιδείας, που επιμένουν να σηκώνουν στις πλάτες τους οι δάσκαλοι, ο Μέγας Βασίλειος ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος!


Η αλληλογραφία μας


• Γιάννη Κουβαρά, δρα Κλασικής Φιλολογίας, ποιητή, Αθήνα:





Σ’ ευχαριστώ που με το βιβλίο σου “Ελύτης – Αναγνωστάκης: Δυο ξένοι(;) στην ίδια πόλη” (εκδ. “Γαβριηλίδης, 2016), μ’ έκανε να νιώσω, όπως κι εσένα «το δέος να μπαίνεις κάτω από τη σκέπη δύο μεγάλων ποιητών», κι έτσι «να μειώνεται κάπως η ψυχολογική σου ανασφάλεια». Σ’ ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δίνεις να δω με τη δικιά σου, ειδική, ματιά τους δύο “ψηλορείτες” της ποίησής μας. Και βέβαια για όλα όσα τόσο όμορφα και αγαπητικά γράφεις στην αφιέρωση του βιβλίου σου σ’ εμένα. Επιστρέφω σ’ ένα απ’ τα ποιήματα της τελευταίας ποιητικής σου συλλογής “Ονείρου Οδύσσεια” (εκδ. “Γαβριηλίδης”, 2013), σ’ ένα απ’ τα “Ανεπίδοτα (γ)ράμματα” σου: «Γράφω/ Σημαίνει ζητώ παρηγοριά στις λέξεις/ Ζητώ μάταια άσυλο/ ανοίγω μαύρα λαγούμια/ κάτω από τη χιονισμένη σελίδα. Γράφω, γράφεις, γράφει…». Τι ωραίος που είναι και ο “δοκιμιακός” σου λόγος, Ποιητή! «Είναι ιεροτελεστία να διαβάζεις Ελύτη», γράφεις. Και Κουβαρά, είτε γράφει για τον Ελύτη και τον Αναγνωστάκη, είτε δικά του ποιήματα, συμπληρώνω!



• Γιώργο Γιακουμινάκη (Βαγιωνιά), συντ. ανώτερο αξιωματικό της ΕΛ.ΑΣ., ποιητή, Αθήνα:

Ειλικρινά δεν ξέρω τι να πρωτογράψω για το αφιερωμένο στη μάνα Κρήτη, τους απανταχού Αποκορωνιώτες Χανίων και στην οικογένειά σου, τελευταίο σου βιβλίο με τίτλο “Με μαντινάδες τραγουδώ, με ρίμες σας δηγούμαι”, που κυκλοφορήθηκε πρόσφατα από το Κέντρο Ευρωπαϊκών Εκδόσεων Χάρη Πάτση, (Αθήνα 2016) κι είχες την καλοσύνη· να μου στείλεις. «Από τα αναγραφόμενα και σε αυτό το βιβλίο του, αναδύεται η προσωπική ευαισθησία του συγγραφέα, αλλά συγχρόνως και η εκφραστική πληρότητα, σε τέτοιο μάλιστα βαθμό που μπορούμε να πούμε πως είναι υποδειγματική», επισημαίνει στο προλογικό σημείωμα της η ποιήτρια συγγραφέας Ζαννέτα Καλύβα – Παπαϊωάννου, μέλος του “Παγκόσμιου Κογκρέσου των Ποιητών”. Τι να προσθέσω εγώ; Τίποτα λιγότερο και τίποτα περισσότερο απ’ τον θαυμασμό μου, ύστερα κι απ’ την “περιδιάβαση” που έκανα στις 180 μεγάλου σχήματος και λίαν επιμελημένες σελίδες του. Πραγματικά «Πανω σε χώματα ιερά είσαι μεγαλωμένος/ και κρητικά ιδανικά πάντα πλημμυρισμένος» για να χρησιμοποιήσω δυο στίχους απ’ την πρώτη ρίμα σου με τίτλο “Η καταγωγή μου”. Καλή συνέχεια στην υπηρεσία του ιαμβικού δεκαπεντασύλλαβου, φίλε!

Χανιώτικα νέα (27.01.2017)