ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΚΑΘΕ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΞΕΧΩΡΙΣΤΟ

Γράφει ο Κυριάκος Βασιλομανωλάκης

Είμαστε έτοιμοι για να πάμε σχολείο; Η προετοιμασία μας δύο εβδομάδες πριν την 7η Σεπτεμβρίου οφείλει να είναι πολύπλευρη και πολυεπίπεδη.
Πόσο έτοιμοι είμαστε γονείς, μαθητές και ευρύτερο οικογενειακό περιβάλλον να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις ενός ξεχωριστού νέου σχολικού έτους; Προκλήσεις που δεν είναι ισοδύναμα αντιμετωπίσιμες από όλους μας. Γι αυτό, η προετοιμασία μας αρχίζει σήμερα για να οργανωθούμε και εξοικειωθούμε. Αν για παράδειγμα, το παιδί σας έχει εφιάλτες τώρα, συχνότερα από ότι συνήθιζε, τότε σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα αυτό μπορεί να οφείλεται στο άγχος του ή στον υπερβολικό ύπνο. Στο σημείωμα βλέπουμε όψεις των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι μαθητές τον Σεπτέμβριο. Την επόμενη εβδομάδα θα εστιάσουμε στη διαφορετικότητα του νέου σχολικού έτους.

Πόσο έτοιμο είναι το πρωτάκι μου;
Σοβαρός αριθμός νηπίων και μικρών παιδιών προσέρχονται στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό σχολείο μη επαρκώς προετοιμασμένα. Είναι αλήθεια ότι αρκετοί προνοητικοί γονείς βεβαιώνονται πόσο αυτόνομο είναι το παιδί τους. Συγκεκριμένα, το παιδί σας…
• Μπορεί να περάσει μερικές ώρες σε χώρο που δεν του είναι γνώριμος; Δοκιμάστε μια ολιγόωρη παραμονή του σε έναν εποπτευόμενο χώρο.
• Μπορεί να περάσει μερικές ώρες με ενήλικες και παιδιά που δεν γνωρίζει; Δοκιμάστε σήμερα τις αντοχές του σε μια παραλία ή σ’ έναν παιδότοπο. Προ ημερών, ο 7χρόνος Βασίλης επισκέπτης μας από τα Γιάννενα βρέθηκε σε έναν παιδότοπο. Παρατηρήσαμε ότι προσφέρθηκε να βοηθήσει και να επιτηρήσει μικρότερα παιδιά.
• Ακολουθεί σύντομες οδηγίες για ένα παιχνίδι ή για να εκτελέσει ένα έργο, χωρίς επίβλεψη; Παρατηρήστε το στο σπίτι σας, όταν κάνει μικρές ελαφριές εργασίες.
• Μπορεί να μείνει μόνο του για 10-20 λεπτά και να εστιάσει την προσοχή του σε μια δραστηριότητα; Ακόμη και το ξεφύλλισμα ενός περιοδικού θα σας δώσει μια εικόνα.
• Απολαμβάνει την εξάσκηση και την επίλυση καταστάσεων που είναι μέρος ενός παιχνιδιού ή σας θέλει διαρκώς δίπλα του;
• Γνωρίζει τα βασικά χρώματα και κάποιες αποχρώσεις τους;
• Μπορεί να ντυθεί και να κάνει σωστές επιλογές, αν είναι να διαλέξει από ένα μικρό αριθμό ρούχων; Δοκιμάστε την ικανότητα και το γούστο του σήμερα.
• Μπορεί να μαζέψει τα παιχνίδια του ή να στρώσει το τραπέζι; Παρατηρήστε το σήμερα.

Γνωρίζει που μένει;
Εκπλήσσουν οι απαντήσεις μαθητών, όταν τους ρωτάμε πού μένουν. Λίγα θα σε οδηγήσουν λεκτικά με ακρίβεια να εντοπίσεις το σπίτι τους. Κι αν αναρωτηθείς ποια είναι η ασφαλέστερη –όχι η συντομότερη- διαδρομή για το σπίτι τους, τότε τα πράγματα δυσκολεύουν. Μερικές απλές συμβουλές σας θα τα βοηθήσουν στις διαδρομές προς το σχολείο ή το φροντιστήριο να αντιμετωπίζουν τους “μη προνοητικούς οδηγούς” της πόλης μας. Είναι γνωστό ότι οι οδηγοί χάνουν την περιφερική τους όραση, όταν μιλάνε στο κινητό τους. Το αποτέλεσμα είναι να μη βλέπουν, να μην προσέχουν και να μην παραχωρούν προτεραιότητα στα παιδιά ακόμη κι όταν είναι σε “αόρατη” διάβαση πεζών. Κλασική περίπτωση μαζικής απρονοησίας είναι η διασταύρωση Παπαναστασίου-Μουντάκη-Πολογιώργη στην Αμπεριά.

Κοινωνική ταυτότητα
Τα στοιχεία της κοινωνικής ταυτότητας ενός παιδιού είναι άλλο ένα πεδίο προετοιμασίας. Δεν γνωρίζουν όλα τα παιδιά –όχι μόνο τα πρωτάκια- τα στοιχεία τους.
Κάποια δυσκολεύονται αφάνταστα ή δεν μπορούν…
• Να πουν το τηλέφωνο του σπιτιού τους ή ένα τηλέφωνο των γονιών τους,
• Να πουν πότε και πού γεννήθηκαν,
• Να περιγράψουν τα επαγγέλματα των γονιών τους(!),
• Να διαβάσουν την ώρα σε ένα παραδοσιακό ρολόι,
• Να περιγράψουν ένα άτομο και
• Να προσδιορίσουν μια μικρή χρονική περίοδο κατά προσέγγιση.
Όλα τα παραπάνω είναι σημαντικά, επειδή διευρύνουν τη βάση γνώσεων του παιδιού και διευκολύνουν τη λειτουργία της μνήμης εργασίας του.

Πως αντιμετωπίζουμε το νέο…
Αδυναμίες, εσωστρέφεια και φόβος για το νέο αντιμετωπίζονται, αν υιοθετήσουμε θετική προσέγγιση και δημιουργήσουμε ένα υποστηρικτικό δίκτυο. Η συ-στράτευση όλων μας, γονιών, παππούδων, γιαγιάδων και μεγαλύτερων αδελφών αρχίζει σήμερα. Τα καθήκοντα μας είναι ποικίλα:
✓να “ζωγραφίσουμε” το σχολείο και τους δασκάλους με χρώματα χαρούμενα,
✓να επισκεφθούμε τους χώρους του σχολείου ή του φροντιστηρίου πριν την 7 Σεπτεμβρίου,
✓να εξοικειωθούμε με τα δρομολόγια μας,
✓να ξυπνάμε όλοι νωρίτερα κάθε πρωί, έτσι ώστε να προσαρμοστούν τα βιολογικά μας ρολόγια,
✓να μάθουμε να προετοιμαζόμαστε αποβραδίς,
✓να προσαρμόσουμε τις συνήθειες διατροφής μας,
✓να γνωρίσουμε μερικούς συμμαθητές του και τους γονείς τους,
✓να περιγράψουμε το παιδί μας στους εκπαιδευτικούς του με 100 λέξεις!

Συμπερασματικά
► Η προετοιμασία και η προσαρμογή της οικογένειας ενός μαθητή και της τοπικής κοινωνίας αρχίζει σήμερα.
► Σχεδιάζουμε, σαν στρατηγοί, μια σειρά από ενέργειες ξεχωριστές για κάθε παιδί και για κάθε σχολείο.
► Ενθαρρύνουμε τις αυτόνομες δράσεις του παιδιού μας για να διευκολυνθεί και το έργο των εκπαιδευτικών του.
► Βοηθάμε το παιδί μας να αισθανθεί ότι βρίσκεται σε οικείο και φιλικό περιβάλλον.
► Γονείς, αδέλφια, παππούδες και γιαγιάδες δημιουργούμε ένα υποστηρικτικό δίκτυο που θα είναι ενεργό ολόκληρο το σχολικό έτος.
► Οι αρμόδιες τοπικές αρχές φροντίζουν για την ασφάλεια όλων των παιδιών στην πρόσβαση και στην παραμονή τους στο σχολείο.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Η ΑΡΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ Β.Ο.Α.Κ.

Γράφει ο Κυριάκος Βασιλομανωλάκης 

Στο θέμα του Β.Ο.Α.Κ. οφείλουμε να είμαστε ρεαλιστές.

Σήμερα ο Β.Ο.Α.Κ. έχει μια αρχή που μετακινείται συνεχώς και ένα τέρμα που είναι οριστικό.
Δεν ήταν πρόθεση μου να γράψω άλλο ένα επεισόδιο στο σήριαλ του Β.Ο.ΑΚ. Είναι σαν να αντιγράφεις όλους όσους έγραψαν κάτι για το δρόμο της Κρήτης τα τελευταία 45 χρόνια.
Το επιχειρώ όμως, επειδή η Κυριακάτικη επιστροφή μου από το Ηράκλειο ανέσυρε μνήμες. Μνήμες ανεξίτηλες από τραγωδίες, που σημαδεύουν κάθε στροφή, κάθε στένεμα και κάθε αφύλακτο κίνδυνο. Γνωρίζουμε ότι η επεισοδική μνήμη του κάθε ατόμου είναι ισχυρή κι είναι αυτή που μας εγκαταλείπει τελευταία. Έτσι αν είσαι γηγενής και παρακολουθείς τα ‘μοιραία’ στο Β.Ο.Α. του Νομού Χανίων για 10ετίες μπορείς και να μνημονεύεις τα θύματα σε κάθε διαδρομή σου.

Η αρχή και το τέρμα του Β.Ο.Α.Κ.
Κάθε οδηγός που ταξιδεύει στην Κρήτη γνωρίζει ότι ο Β.Ο.Α.Κ. τερματίζει κοντά στα Ανατολικά όρια του Νομού Ηρακλείου.
Μέχρι τώρα νομίζαμε ότι η αρχή του ήταν στα Λινοπεράματα, στο κόμβο στο Γάζι. Λάθος. Εδώ και ένα χρόνο η έναρξη του μετακινείται συνεχώς Δυτικότερα. Στόχος είναι να πιάσει τα όρια του Νομού Ηρακλείου με το Νομό Ρεθύμνου. Ήδη ορισμένα τμήματα του είναι έτοιμα.

Ο αναγνώστης που βλέπει μακριά- πολύ μακριά- θα επιβραβεύσει τους πρωτοπόρους κατασκευαστές. Γιατί όταν καιρού επιτρέποντος ξεκινήσει η κατασκευή του Β.Ο.Α.Κ. των υπολοίπων Νομών της Κρήτης θα έχουμε εμείς προτεραιότητα. Οι ριγμένοι και οι αδικοσκοτωμένοι.

Ο Β.Ο.Α. του Νομού Χανίων
Κάθε οδηγός που έρχεται εξ Ανατολών συνειδητοποιεί ότι εισέρχεται σε επικίνδυνη ζώνη 2-3 χιλιόμετρα μετά την Επισκοπή. Στα όρια του Νομού μας –στα Δράμια- ο δρόμος στενεύει πραγματικά και το οδόστρωμα είναι χάλια. Λίγο πιο κάτω στον Καβρό διαπιστώνει ότι τουρίστες ατομικά και σε ομάδες προσπαθούν ανεπιτυχώς να διασχίσουν το οδόστρωμα ενός αυτοκινητοδρόμου! Τα επεισόδια καθημερινής τρέλας συνεχίζονται με τα λεωφορεία να κάνουν στάση στη Γεωργιούπολη και με τα ακλάδευτα δένδρα να μειώνουν το πλάτος του δρόμου.
Φθάνοντας στον Άγιο Ραφαήλ διαπιστώνει ότι 3-4 αυτοκίνητα έχουν σταθμεύσει κάθετα ακριβώς απέναντι του (!) και κάποιοι ετοιμάζονται να διασχίσουν το οδόστρωμα. Καθαρή απόπειρα αυτοκτονίας.
Λίγο πιο κάτω, στη μεγάλη ευθεία πριν το Κοιλιάρη ποταμό παρακολουθώ με τρόμο ένα Ι.Χ. να κινείται στην αντίθετη λωρίδα για τουλάχιστον 150 μέτρα κάνοντας ρεκόρ ΓΚΙΝΕΣ αντικανονικών προσπεράσεων. Τακτικός διερχόμενος μου επεσήμανε ότι το φαινόμενο είναι συχνό.
Φθάνοντας στο Καλάμι η μια πλευρά είναι γεμάτη με σταθμευμένα αυτοκίνητα- ξέρετε εκεί που θα γινόταν τουαλέτες κι έγινε καφέ.
Στη λωρίδα της εξόδου, όλοι τρέχουν, σαν να τους χτύπησε η ζέστη.
Λίγο πριν το γνωστό στένεμα στα Μεγάλα Χωράφια διαπιστώνεις ότι οι πινακίδες που μπήκαν τότε (πότε ήταν θυμόσαστε;) για να προειδοποιούν
καλύπτονται σήμερα από φυλλώματα. Φυσιολογικό θα πείτε, τα δεντρά μεγαλώνουν.
Τους κόμβους εισόδου στην πόλη μας τους αποφεύγω. Προτιμώ να περάσω μπροστά από το Ναυτικό Νοσοκομείο. Ο λόγος; Υπάρχει φρέσκος ασφαλτοτάπητας για 1 ολόκληρο χιλιόμετρο. Βέβαια πέφτεις πάνω στο εργοτάξιο στην πλατεία της Σούδας και το μετανιώνεις.
Και με την ευκαιρία μια παρένθεση με σχόλιο. Ήμουν παρών στα αποκαλυπτήρια του αγάλματος του πρίγκιπα στην πλατεία της Σούδας και είχα εντυπωσιαστεί παιδί πράμα.
Προτείνω να το ξαναστήσουμε. Κι ας μην το εγκρίνει, από ψηλά, ο μακαρίτης Δήμαρχος –πρωτοξάδελφος- που το καθαίρεσε. Ο λόγος;
Θα προσθέσει μια μαρτυρία σε μια πλατεία που ενώ είναι μάρτυρας και θέατρο τόσων γεγονότων δεν το δείχνει!

Συμπερασματικά
Συμπληρώνονται σε λίγο 50 χρόνια από τις πρώτες παρεμβάσεις στο Βόρειο Οδικό Άξονα του Νομού Χανίων.
Αν για κάθε θανατηφόρο τροχαίο στο οδόστρωμα του στήναμε στο σημείο του μια μαύρη σημαία κι όχι εικονοστάσια:
• θα σηκώναμε από τις καρέκλες τους κάθε αρμόδιο.
• Θα ήταν συνεχής υπενθύμιση σε κάθε ραλίστα οδηγό.
• Οι επισκέπτες μας θα γνώριζαν τους κινδύνους.
• Κανένας δεν θα είχε την δικαιολογία ‘Δεν ενημερώθηκα, είμαι νέος.’
• Θα είμαστε συνεπείς με τη ρήση του Αριστοτέλη σχετικά με την καλλιέργεια της μνήμης μας. ‘Οφείλουμε να ανακαλούμε στη μνήμη μας γεγονότα και πληροφορίες όταν δεν τα χρειαζόμαστε, έτσι θα τα θυμόμαστε εφ’ όρου ζωής.»

Χανιώτικα νέα (Τετάρτη, 5 Αυγούστου 2020)

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΣΗΜΕΡΑ "ΔΕΝ" ΜΕΝΟΥΜΕ ΜΕΣΑ

Γράφει ο Κυριάκος Βασιλομανωλάκης 

Τι καταπληκτική μέρα η σημερινή. Ολοι φοράμε το καπέλο του χιουμορίστα, χαλαρώνουμε και συμμετέχουμε στην ομαδική απόδραση.
Οχι, δεν βγαίνουμε έξω. Μένουμε μέσα. Εγκαταλείπουμε όμως τον άκαμπτο τρόπο σκέψης και καβαλάμε το αερόστατο του δεξιού εγκεφαλικού ημισφαιρίου μας.
Είναι το ημισφαίριο των θετικών συναισθημάτων, του χιούμορ, του υπονοούμενου, του γέλιου και του κεφιού. Είναι το ημισφαίριο που μας ταξιδεύει, με τα μάτια της φαντασίας και μας βοηθά, χωρίς GPS, να ανακαλύπτουμε μονοπάτια και ατραπούς.
Σήμερα Πρωταπριλιά, ας χαλαρώσουμε κι ας θαυμάσουμε τους μοναδικούς τρόπους που θα σκεφθούν για να μας τη σκάσουν.
Στα Χανιά παλιές κλασσικές φάρσες ήταν «κλέψανε την κόρη του τάδε», «τη νύχτα πήδηξε από το παράθυρο κι έσπασε το πόδι ο δείνα», «αρραβωνιάστηκε μια γεροντοκόρη» και μακάβριες όπως «τα τίναξε ο μπακάλης, γλυτώσαμε τα χρέη».
Στο σημείωμα αραδιάζω τα καλούδια της ημέρας – τα οφέλη μερικών δόσεων χιούμορ σε άτομα κάθε ηλικίας.

Πλήρης ενεργοποίηση
Ο ισχυρισμός ότι μόνο το δεξιό εγκεφαλικό μας ημισφαίριο συμμετέχει στην επεξεργασία και αξιολόγηση ενός ανέκδοτου ακούγεται σαν φάρσα σήμερα!
Ερευνα (2011) δείχνει ότι τμήματα του αριστερού μας ημισφαίριου ενεργοποιούνται στη γλωσσική αξιολόγηση και κατανόηση ενός ανέκδοτου.
Επίσης, περισσότερα τμήματα του εγκέφαλου μας ενεργοποιούνται – κι απολαμβάνουν τη θετική ατμόσφαιρα που δημιουργείται από την αφήγηση μιας φάρσας.
Τέλος, ο εγκέφαλος μας κινητοποιείται πλήρως όταν προσπαθούμε να κατανοήσουμε και να επιλύσουμε ένα γλωσσικό λογοπαίγνιο, μια διφορούμενη έννοια ή μια αοριστία.

Το χιούμορ ενισχύει την απόδοση όλων
Η καλή διάθεση είναι σημαντικό συστατικό της αποτελεσματικής μελέτης γιατί βελτιώνει την ικανότητα του κάθε μαθητή για ευέλικτη και σύνθετη σκέψη.
Εχουμε παρατηρήσει ότι οι μαθητές της Αγγλικής γλώσσας οι οποίοι ενσωματώνουν το χιούμορ στη μελέτη τους μαθαίνουν ευκολότερα, παράγουν δημιουργικές ιδέες, λύνουν προβλήματα κι ασκήσεις με άνεση και γράφουν άριστες εκθέσεις. Ερευνα έδειξε ότι φοιτητές ανακάλεσαν ευκολότερα προτάσεις όταν τους είπαν προκαταβολικά ότι υπάρχουν χιουμοριστικά στοιχεία σε αυτές. Το ίδιο έγινε κι όταν υπήρχαν πραγματικά χιουμοριστικά στοιχεία﮲ η ανάκληση τους ήταν βελτιωμένη.

Η αίσθηση του χιούμορ
Είναι η καλή αίσθηση του χιούμορ ένδειξη εξυπνάδας;
Σίγουρα δείχνει άτομα που έχουν δυνατότητα να κάνουν συσχετίσεις, προβλέψεις και να αλλάζουν. τις αναλογίες για να προκαλέσουν γέλιο.
Η δυνατότητα να κατανοούμε πότε μια κατάσταση είναι πραγματικά αστεία είναι σημαντική, ειδικά για τα παιδιά που συχνά κάνουν χιούμορ με στοιχεία, όπως η διαφορετικότητα και οι δυσκολίες των άλλων.
Αντίθετα, το δημιουργικό χιούμορ βοηθά να αναγνωρίζουμε εναλλακτικές λύσεις, να χρησιμοποιούμε τη φαντασία μας, την αποκλίνουσα σκέψη και τη δημιουργικότητα μας και να κατανοούμε αλληγορικές εκφράσεις.

Μια σκηνή χιούμορ στο μάθημα…
Είναι η ιδανική περίοδος για έκφραση των κιναισθητικών, των εξωστρεφών και των παιδιών που έχουν διαπροσωπικό ταλέντο.
Μια σύντομη σκηνή χιούμορ στην αίθουσα διδασκαλίας…
• δημιουργεί ένα αίσθημα φυγής και χαλάρωσης.
• επιτρέπει την έκφραση προσωπικών απογοητεύσεων και συγκρούσεων
• μειώνει την εχθρότητα
• βοηθά στη διατήρηση της τάξης
• εξυπηρετεί το πνεύμα ομονοίας
• επιτρέπει την ενεργή αντίσταση των μαθητών στο ελεγχόμενο περιβάλλον μιας δασκαλοκεντρικής διδασκαλίας,
• μειώνει τη βαριεστιμάρα
• ενδυναμώνει την ταυτότητα της ομάδας
Οι μαθητές αναζητούν την απόλαυση, καθώς και την έννοια του κάθε τι. Το ομαδικό χιούμορ είναι ένα από τα εργαλεία τους σε αυτήν την αναζήτηση.

Το χιούμορ στην 3η και 4η ηλικία
Η καλή διάθεση είναι σημαντικό συστατικό της ευέλικτης και σύνθετης σκέψης. Είναι η τροφή που επιζητεί ο εγκέφαλος όλων των ατόμων, ιδιαίτερα αυτών της 3ης και της 4ης ηλικίας.
Ερευνα διαπίστωσε ότι η παρακολούθηση κωμωδιών βελτίωσε σημαντικά την ικανότητα ανάκλησης πληροφοριών στη βραχεία μνήμη και μείωνε το στρες τους.
Αλλη έρευνα που σύγκρινε γνωστικές λειτουργίες όπως μνήμη εργασίας, γνωστική ευκαμψία και αφηρημένες έννοιες σε σχέση με το χιούμορ έδειξε ότι οι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται να καταλάβουν χιουμοριστικές ατάκες σε καρτούν. Ομως, οι ίδιοι είχαν ακέραια την ικανότητα τους να εκτιμούν και να αντιδρούν συναισθηματικά.
Συνοπτικά, γνωρίζουμε ότι το χιούμορ προκαλεί την ανατροπή μιας κατάστασης και την αστραπιαία μεταστροφή της σκέψης των ακροατών και προκαλεί γέλιο. Αυτό το γέλιο μας χαλαρώνει σωματικά και νοητικά. Να ακούμε ανέκδοτα, αλλά να μην είναι το μοναδικό θέμα της συζήτησής μας.

Συμπερασματικά
To χιούμορ είναι ένας διαγενεακός κώδικας που ενδυναμώνει κάθε κύτταρο της κοινωνίας μας.
• Ας ενθαρρύνουμε τους διασκεδαστές σε κάθε παρέα, για να εξισορροπήσουμε και να κατακτήσουμε χαλάρωση και ευεξία.
• Κάθε ανέκδοτο που μοιραζόμαστε στην παρέα, στο χώρο δουλειάς, στην αίθουσα διδασκαλίας και στην οικογένεια είναι ένας κρίκος που ενισχύει τη συνοχή τους.
• Η ενέργεια που σπαταλάμε στην αναγνώριση, στην επεξεργασία και στην απόλαυση ενός ανέκδοτου είναι κατάθεση στο ταμιευτήριο της αντοχής μας τώρα στην κρίση.
• Οι φάρσες και τα ευτράπελα της Πρωταπριλιάς μένουν ριζωμένα στη “Μνήμη επεισοδίων” του καθενός για πολλές δεκαετίες.

Τα βιβλία του “Μαθαίνω εύκολα”, “Θυμάμαι εύκολα”, “Γνωστική ανάπτυξη” διατίθενται από τα βιβλιοπωλεία ΚΥΒΟΣ και LIBRAIRIE.

http://www.haniotika-nea.gr/simera-den-menoyme-mesa-3/

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΝ ΑΥΓΟΥΣΤΟ; 

Γράφει ο Κυριάκος Βασιλομανωλάκης*  

Μεσοκαλόκαιρο σήμερα. Σαράντα πέντε μέρες μετά το κλείσιμο των σχολείων με περίπου άλλες τόσες μέρες μέχρι να ανοίξουν τα σχολεία η βαριεστιμάρα των παιδιών κτυπάει κόκκινο.
Είναι φυσικό να προβληματίζονται ακόμη και μεγάλα παιδιά με αναπτυγμένη μεταγνώση
‘Πώς θα περάσω το υπόλοιπο καλοκαίρι; Τι να κάνω;’
Αν τα παιδιά σας γύρισαν από διακοπές, από την κατασκήνωση και ήδη τέλειωσαν οι δραστηριότητες τους τότε καιρός είναι να ασχοληθούν με κάτι διαφορετικό.
Κι ας μη είναι της μόδας. Να διαβάσουν βιβλία.
Σήμερα είναι τόσα πολλά τα βιβλία που διατίθενται για παιδιά και έφηβους που ζηλεύω. Κι αν το θέμα είναι οικονομικό οι Παιδικές βιβλιοθήκες και τα Κέντρα Παιδικής Δημιουργίας έχουν τόσα πολλά βιβλία που θα εκπλαγείτε ευχάριστα.
Στο σημερινό σημείωμα παρουσιάζω ελάχιστες από τις μύριες επιλογές που έχουν παιδιά και έφηβοι για ανάγνωση καθώς και για τα πλούτη των αναγνωστών.

Πώς να επιβιώσεις στην κατασκήνωση…
Το ομώνυμο βιβλίο, που ανακάλυψα σε βιβλιοπωλεία της πόλης μας, περιέχει 10δες μικρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν μικρά μεγαλύτερα παιδιά.
Καληώρα όπως τα Χανιωτάκια το βράδυ της μεγάλης νεροποντής Ιούλη μήνα στην κατασκήνωση του Καλαθά.
Καλές είναι αυτές οι εμπειρίες θα πείτε, αλλά αν ξέρεις και τι να κάνεις όταν πλημμυρίζει η σκηνή σου στη μέση της νύχτας ακόμη καλύτερα.
Τραγανιστές τηγανιτές πατάτες κι η Γιασεμιά της Ευδοκίας

Τι κοινό έχουν ο Τριβιζάς και η δικιά μας η Ευδοκία; 
Είναι κι οι δύο παραμυθάδες. Διαφέρουν όμως στην προσέγγιση.
Ο Τριβιζάς στο πρόσφατο βιβλίο του για μεγαλύτερα παιδιά – Το κουδούνι του τρόμου- προκαλεί δυνατά συναισθήματα – κάνει για παράδειγμα να μας τρέχουνε τα σάλια για λιχουδιές καλοκαιρινές.
Η Ευδοκία μας – στο δικό της ‘Η Γιασεμιά και τα αστεράκια’ για μικρότερα παιδιά- επιλέγει να πλέξει ένα ήρεμο μύθο στη Φύση με τα παιδιά της Γαίας να έχουν φωνή και αισθήματα.

Για τα παιδιά που βαριούνται…
Τα παιδιά βαριούνται να βαριούνται. Κι η βαρεμάρα είναι κολλητική, γιαυτό η λύση είναι  ΄Δώστε τους δράση’.
Τα παιδιά που σας λένε ότι βαριούνται θέλουν να απασχολήσουν έντονα τη μνήμη της εργασίας τους. Δηλαδή, να έχουν μια σειρά στοιχεία και πολλές επιλογές λύσεις ενός γρίφου. Η λύση είναι να διαβάσουν σειρές με περιπέτειες παιδιών και εφήβων ή να βοηθήσουν τον Σέρλοκ Χολμς να λύσει μερικά προβλήματα μιας και λείπει ο βοηθός του!

Για τα παιδιά που βαριούνται περισσότερο…
Υπάρχουν όμως και τα παιδιά που βαριούνται ακόμη περισσότερο. Για αυτά δεν αρκετή η ανάγνωση μιας περιπέτειας. Είναι αυτά που θέλουν να εμπλακούν χειροπιαστά σε κάτι νέο, προκλητικό και εντυπωσιακό. Κάτι που να κινητοποιήσει τη φαντασία και τη δημιουργική τους σκέψη. Δεν τους ενοχλεί ότι θα κάνουν κάτι χειρονακτικό. Αντίθετα. Τρελαίνονται να δημιουργήσουν το δικό τους εργαστήριο στον κήπο ή την βεράντα. Εκεί θα κάνουν κατασκευές αφού έχουν διαβάσει οδηγίες ή  μικρά πειράματα, θα λύνουν σπαζοκεφαλιές, ή θα  κάνουν χαρτοκοπτική. Κι αυτά θα αναπτύξουν τη μνήμη εργασίας τους ιδιαίτερα αν έχουν ‘ανταγωνιστές’ ή ‘συνεργάτες’.

Τα πλούτη των αναγνωστών                                                                                                                                    
Για τους σκεπτικιστές, αναφέρω ότι οι αναγνώστες βιβλίων και εφημερίδων, μικροί και μεγάλοι, πλουτίζουν περισσότερο από όσο φαντάζονται.
Μια σύντομη απαρίθμηση…
Το λεξιλόγιο των αναγνωστών αυγατίζει.
Το άνοιγμα παραθύρων στον κόσμο μας, το ταξίδι σ’ άλλες κουλτούρες είναι ευλογία.
Πλουτίζει η τράπεζα των γνώσεων τους.
Ο στοχασμός τρέφει την φαντασία τους.
Η κοινωνική και η συναισθηματική τους νοημοσύνη αναπτύσσεται.
Δημιουργούν το προσωπικό ιστορικό χρονολόγιο, συνδέονται με το γίγνεσθαι, με την ιστορία μας και με τις γενιές.
Αν νομίζετε ότι οι παραπάνω δεν είναι ουσιαστικοί λόγοι, τότε υπάρχει άλλος ένας που θα σας κάνει να αλλάξετε γνώμη.
Οι μαθητές μας τα τελευταία χρόνια δεν αναπτύσσουν μια ειδική μνήμη που θρέφεται και καλλιεργείται με την τακτική ανάγνωση διαφορετικών κειμένων. Η απουσία αυτής της μνήμης κάνει αδύνατη την αποτελεσματική επεξεργασία κειμένων.
Αντίστοιχα δεν γίνεται ανάπτυξη και των άλλων μερών της μνήμης εργασίας τους.
Το αποτέλεσμα είναι χαμηλής ποιότητας απόδοση τους στην εκτέλεση κάθε είδους εργασίας, στη λήψη αποφάσεων, στη συγκέντρωση και στη λύση προβλημάτων!
Αυτά για να μην αναρωτιόμαστε…

Συμπερασματικά 

• Αν πείσετε το παιδί σας να διαβάσει 6 βιβλία τις επόμενες έξη   εβδομάδες, θα το έχετε βοηθήσει να αναπτυχθεί γλωσσικά, γνωστικά και συναισθηματικά.
•Αν καταφέρετε να στήσετε μια συζήτηση μαζί του για να κάνετε κριτική στο κάθε βιβλίο, θα το έχετε βοηθήσει να αναπτύξει την κριτική του σκέψη και τη μεταγνώση του.
• Αν το παιδί σας πείσει ένα άλλο παιδί να διαβάσει ένα από τα βιβλία που διάβασε, έ τότε πετύχατε το στόχο σας διπλά!

* Πτυχ. Ψυχολογίας -Ανάπτυξης Παιδιού, Master Εκπαίδευσης στην Διά Βίου Μάθηση, Συγγραφέας

Χανιώτικα νέα (Τετάρτη, 31.7.2019)