ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

ΠΑΝΤΑ ΥΨΩΜΕΝΕΣ ΟΙ ΚΕΡΑΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΤΟΥ... 
(ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ Ποιήματα, 88 σελίδες, 2020, διαθέσιμα στον ιστότοπο
https://petaxta.blogspot.com/2020/04/blog-post_27.html)

Γράφει ο Χρήστος Κωσταντουδάκης* 

Και στην 5η ποιητική συλλογή δε χάνει το βηματισμό του.
Περιπατητής της ανθρώπινης αξιοπρέπειας,ευαγγελιστής του καλού καγαθού και με υψωμένες τις κεραίες της ευαισθησίας επιλέγει σταθερά, με μεγαλύτερη ωριμότητα θα έλεγα,το στασίδι των αυτογενών αρετών που έξυψώνουν τα εξήντα (60) νέα ποιήματα σε έργα τέχνης.Το ύφος, ο ρυθμός, η εναλλαγή των τόνων και η προσεκτική επιλογή των θεμάτων τα κατατάσσουν στην τρίτη εκδοχή του κανόνα που θέτει ο Ο. Ελύτης: οι κακοί ποιητές τρέφονται από τα γεγονότα , οι μέτριοι από τα αισθήματα και οι καλοί από τη μετατροπή του τίποτε σε κάτι. Το εκ του μη όντος ον λογάριαζε.
Στη νέα του ποιητική συλλογή, λοιπόν, " Τα Χελιδόνια του Μοναχού" , πρωτίστως, είναι έντονα διακριτή η διάχυση του θρησκευτικού συναισθήματος. Τα περισσότερα από τα ποιήματα του Βαγγέλη Κακατσάκη,περί αυτού ο λόγος, αποπνέουν μια μυστηριακή γοητεία, " ένα επηρμένο μυστήριο. Σε όλες τις υποκατηγορίες ( αφιερωματικά, θρησκευτικά, ρομαντικά,παιγνιδίζοντας με τα γράμματα ,του έρωτα, του θανάτου) αναδύεται ένας χαριτόβρυτος λυρισμός και ταυτόχρονα λανθάνει ως αλληγορία η επικαιρότητα και συνάμα εμφιλοχωρούν διαχρονικά στοιχεία κοινωνικού προβληματισμού.
Ενίοτε είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσουμε τη μαγευτική χαρμολύπη που αποπνέουν οι στίχοι των ποιημάτων. Από αυτήν την άποψη η αυτοβιογραφική τους καταγωγή έχει πολύ μικρή σημασία.
Στις Αλώνες " δεν φτάνει κανείς ούτε δια ξηράς ούτε δια θαλάσσης" φτάνει με την ψυχή του. Στις 12 του Ιούνη βρεθήκαμε " κάτω από τη σκιά ενός θεόρατου Πλάτανου/ δίπλα σε μια αστείρευτη γάργαρη πηγή / καταμεσής στην πλατεία του χωριού." για την παρουσίαση της δικής μου ποιητικής συλλογής, τότε, " Λίγο Περισσότερο Φως". Ομιλητής ο Βαγγέλης. Με την ευκαιρία της παρουσίας του στο χωριό μου, θέλησε ν'ανάψει δυο κεριά.Ένα για να φωτίσει με τον λεκτικό του πλούτο την ταπεινότητα μου και ένα δεύτερο για να καίει αμυδρά δίπλα στην ασκητική μορφή του Οσίου Ονουφρίου. Του δικού μου Αγίου. Σ' αυτόν που εναποθέτω όλες τις ελπίδες μου στην οδό προς την αναζήτηση του ανεξήγητου...
Με δεδομένη την ομορφιά να καραδοκεί ο ποιητής μας θέλησε να ντύσει τον " Μόνος , γυμνός και ανυπόδητος/ με ποταμίσια μέχρις πελμάτων γενειάδα..." ερημίτη. Γιατί αυτό συμβαίνει με τις απρόθυμες λέξεις, " τους δίνεις ένα κουρέλι, σου επιστρέφουν ένα ρούχο. Οποία αισθητική συγκίνηση! να μπορείς με ανάλαφρο,ιερό, φτερωτό, και περίτεχνο τρόπο να υφαίνεις τις λέξεις και τα ποιήματα σου να ενδύονται το χιτώνα της ανάγκης.
Σ'ευχαριστώ Βαγγέλη γιατί θέλησες στο γνωστό και άγνωστο Αγιολόγιο σου να συμπεριλάβεις και το δικό
μου Άγιο. Μεγάλη" η χαρά να φυτεύουμε τριαντάφυλλα / η ευλογία να τα χαρίζουμε".
Σε ό,τι αφορά την γεωμετρία της συλλογής," είναι να υπερηφανεύονται ορισμένες συμπτώσεις" Ο αριθμός τέσσερα(4) παραπέμπει σε συμπαντικές αριθμητικές ακολουθίες που ορίζουν τις στάσεις και τις αναφορές του ποιητή.( 4 τα υποκεφάλαια, 4 τα παιγνιδίσματα με τα γράμματα των μηνών , 4 τα εγγόνια κ.τ.λ)
Αξίζει να αποδοθούν εύσημα και στους λοιπούς εργάτες που βοήθησαν στην ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής αυτής έκδοσης και αναμένουμε και την έντυπη.
Ως τότε αυτός ο αγέρας. πού χαζεύει μες τα φύλλα της" σοφής ελιάς" ας περιμένει."Πολλά ξέρει"

δἀσκαλος - συγγραφέας 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΚΙ ΕΤΣΙ... Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ

Ο κ. Αγγελος πρόβαλε στην έξοδο του νοσοκομείου υποβασταζόμενος από δύο νεαρούς. Στα πρόσωπα και των τριών μπορούσες να διαβάσεις την ανακούφιση και την ικανοποίηση που χαρίζει η έκβαση μιας δύσκολης μάχης. Μιας αντιπαράθεσης με το κακό, που έχεις ελάχιστες πιθανότητες να νικήσεις. Σε άλλες εποχές θα νόμιζες πως πρόκειται για τους Ηρακλείς του στέμματος. Ακοίμητοι φρουροί, ώστε να μην περάσει ο εχθρός την καστρόπορτα. Σ’ αυτή την περίπτωση, όμως, είχε περάσει όχι μόνο την πύλη αλλά είχε εισβάλλει από παντού και είχε εγκατασταθεί, απρόσκλητος επισκέπτης, στο πιο ευάλωτο μέρος του σώματος, στο κεφάλι. “Δεν περίμενα πως θα γυρίσω όρθιος πίσω στο σπίτι. Να μ’ έσωσε, λέτε, η πίστη μου στον Θεό ή η φιλοσοφική θεώρηση της ζωής να βλέπω τα πράγματα με αισιόδοξη ματιά;”» Απόσπασμα απ’ το πρώτο κεφάλαιο του μυθιστορήματος “Κι έτσι… η ζωή είναι ωραία” (εκδόσεις “Ραδάμανθυς”) του Χρήστου Κωσταντουδάκη που παρουσιάστηκε την περασμένη Δευτέρα, 25 Νοεμβρίου στον Ιστιοπλοϊκό Ομιλο Χανίων (Νεώριο Μόρο) από την πρώην σχολική σύμβουλο Μαρία Δρακάκη, την επιστημονική συνεργάτιδα της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης Μαρία Χατζηαποστόλου, την πρώην σχολική σύμβουλο – συγγραφέα Αγγέλα Μάλμου και με συντονιστή τον γράφοντα.

Τον δάσκαλο Χρήστο Κωσταντουδάκη τον πρωτογνώρισα τον Οκτώβρη του 1983 στο κινηματοθέατρο “ΑΠΟΛΛΩΝ” της πόλης μας, στη Μεγάλη Πλατεία της Δασκαλοσύνης και ειδικότερα στα “μαρμαρένια αλώνια” του συνδικαλισμού. Οντας σε αντίπαλα στρατόπεδα συνδικαλιστικές παρατάξεις. Αμοιβαία, ωστόσο, απ’ την πρώτη στιγμή η εκτίμηση που μετεξελίχθηκε σταδιακά σε φιλία, φιλία ζωής. Τον ποιητή Χρήστο Κωσταντουδάκη, τον γνώρισα πριν από λίγα χρόνια, όταν μου έστειλε τα ανέκδοτα ποιήματά του, με την παράκληση να του πω τη γνώμη μου. Τα διάβασα απνευστί. Τα ξαναδιάβασα άλλες δυο φορές πιάνοντας ψιλή κουβέντα μαζί του – μαζί τους. Ποίηση είναι η συγκινησιακή χρήση της γλώσσας σε βαθμό υπέρτατο. «Από το φως στο σκοτάδι/ είναι όπως/ από το σκοτάδι στο φως», ο πρώτος βραχυλογικός χαιρετισμός της ποιητικής του συλλογής “Για λίγο περισσότερο φως” που κυκλοφόρησε το 2016. Χαρά μεγάλη και τιμή για μένα, το γεγονός ότι ήμουν ένας από τους παρουσιαστές της στο Πολύκεντρο του Ηρακλείου, τον Μάρτη της ίδιας χρονιά και τρεις μήνες αργότερα στο χωριό του, στις Αλώνες Ρεθύμνου στο πανηγύρι του Άι Νούφρη, μετά τη λειτουργία για να πω εξ ονόματός του και τους στίχους, που θα ήθελα να έχω κι εγώ γράψει: «Εχω γεννηθεί με τις πέτρες/ έχω μεγαλώσει με τα βράχια/ και η ζωή σκληρή»…

«Κι έτσι… η ζωή είναι ωραία», θ’ απαντήσει ο Χρήστος εφέτος, ύστερα από 3 χρόνια ως μυθιστοριογράφος σ’ ένα μυθιστόρημα που επίσης θα ήθελα να έχω κι εγώ γράψει. Το ύφος είναι αντανάκλαση του ήθους, το ύφος είναι ο άνθρωπος! Κατοχή είχε κάνει στο μυαλό μου η φράση αυτή, που με παρέπεμπε στον Byffon, ενώ διάβαζα το περί ου ο λόγος βιβλίο. Από το ομιλητικό εξώφυλλο που σχεδίασε η Μαγδαλένα Worniak – Μελισσουργάκη, μέχρι και την τελευταία του σελίδα. Με το μολυβάκι στο χέρι που δεν πρόφταινε να κρατά σημειώσεις. Πάντα μ’ άρεσε να συνομιλώ με τον Χρήστο. Συμφωνώντας για τις διαφωνίες μας και διαφωνώντας για τις συμφωνίες μας, με ζητούμενο την αλήθεια. Θαυμάζοντάς τον αυτή τη φορά. Σε ρόλο πομπού ως συγγραφέας αυτός, σε ρόλο δέκτη, ως αναγνώστης εγώ. Μέχρις εδώ, όμως. Αλλος ο ρόλος του συντονιστή που ωστόσο, και βέβαια με χαροποίησε. Και γιατί μου έδωσε την ευκαιρία, εν είδει επιλόγου, πριν να μπούμε στη διαδικασία της παρουσίασης, να θυμηθώ κάποιους στίχους του δασκάλου ποιητή Κώστα Καλαπανίδα: «Οι δάσκαλοι δεν είμαστε μόνο συνδικαλιστές του μισθού·/ είμαστε δημιουργοί και φορείς πολιτισμού./ Δεν είμαστε αγαθοί καταναλωτές ιδεολογιών·/ είμαστε ερευνητές της αλήθειας και παραγωγοί ιδεών./ Δεν είμαστε επαγγελματίες διδακτικοί εγχειριδίων·/ είμαστε ποιητές τεχνών και βιβλίων»…

«Τελειώνοντας την ανάγνωση του βιβλίου του Χρήστου Κωσταντουδάκη έμεινα με τη γεύση μιας ψύχραιμης στάσης κι αντιμετώπισης της ζωής και του θανάτου από τη μεριά του ήρωα του βιβλίου σε πρώτο πλάνο, και ταυτόχρονα του συγγραφέα πίσω από τον ήρωα, κρυμμένο στο αφηγηματικό παρασκήνιο… Σκέφτηκα ότι κάπως έτσι γίνεται η τέχνη αληθινή, όταν το βίωμα του συγγραφέα διαμορφώνει την προσωπικότητα του ήρωα, καθιστώντας τον έτσι, ζωντανό και πειστικό». Η πρώτη παράγραφος απ’ την παρουσίαση του βιβλίου “Κι έτσι… η ζωή είναι ωραία” της Αγγέλας Μάλμου.

«Μοσκοβολού βασιλικοί και γιασεμιά και φούλια/ άριστα τα ξετέλεψε η αποψερνή πατούλια// Το καρποθέρι συγγραφής χαίρεσαι και θωρείς το/ άμα διαβάζεις σορδικά Κωσταντουδάκη Χρήστο.// Η μπένα του ‘ναι αρμηνειά κι αισθητική παρέα/ και διαλαλεί πως η ζωή κι έτσι πως είν’ ωραία.// Και να ξετρέξει καθαείς ζήση να βρει τη φλέγα/ τον κόσμο τούτο το μικρό να τονε ζήσει Μέγα!» Οι τέσσερις απ’ τις 10 μαντινάδες που είπε ο δάσκαλος – ποιητής Κωστής Λαγουδιανάκης στο τέλος της περί ης ο λόγος εκδήλωσης, πριν απ’ την αντιφώνηση του συγγραφέα…

Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 29.11.2019)

«Κι έτσι… η ζωή είναι ωραία»

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΚΙ ΕΤΣΙ... Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ

Το μυθιστόρημα με τίτλο “Κι έτσι η ζωή είναι ωραία” του συγγραφέα – παλιού δασκάλου Χρήστου Κωσταντουδάκη παρουσιάστηκε χθες το βράδυ στο Νεώριο Μόρο Οπως τόνισε ο συγγραφέας «με αυτό το βιβλίο θεωρώ ή προσπάθησα τουλάχιστον να περάσω το μήνυμα πως στη ρευστή εποχή των ανταλλάξιμων και εικονικών σχέσεων υπάρχει μια τρομακτική ανάγκη για ουσιαστικό πλησίασμα. Επίσης επιθυμώ να δράσει το βιβλίο αυτό ως αφυπνιστική λειτουργία ως ένα στασίδι εξομολόγησης, ως ένα φάρμακο που σχετίζεται με τη θεραπεία υπέρ επειγουσών αναγκών, την ανακίνηση του συναισθήματος αλλά και την ανάγκη λογοκριμένων μέσα μας αναγκών. Πίσω από τη γνώμη, τις συζητήσεις, τις σκέψεις των δύο πρωταγωνιστών του Άγγελου και του Αλέξανδρου θα αναγνωρίσουμε πολλές φορές την εικόνα μας, θα ανιχνεύσουμε ταυτόσημους προβληματισμούς αλλά κυρίως ίσως θα οδηγηθούμε να σκαλίσουμε τις στάχτες του παρελθόντος και να ανακαλύψουμε τη σπίθα που υπνώθηκε εντός μας και με το ζωογόνο φύσημα της θέλησης να την κάνουμε φλόγα, δηλαδή πραγματική ζωή».  Από την πλευρά του ο κ. Βαγγέλης Κακατσάκης συντονιστής της εκδήλωσης, σημείωσε ότι «είμαστε πολύ χαρούμενοι που φιλοξενούμε απόψε στα Χανιά ένα δάσκαλο ο οποίος υπηρέτησε για πολλά χρόνια στον νομό μας τη δεκαετία του 1980. Είναι ο Χρήστος Κωσταντουδάκης ο οποίος επανέρχεται σήμερα στη λογοτεχνία με το μυθιστόρημα του “Κι έτσι η ζωή είναι ωραία”. Αυτό έρχεται μετά από μια ποιητική συλλογή για λίγο περισσότερο φως». Για το βιβλίο μίλησαν οι Μαρία Δρακάκη, τ. σχολική σύμβουλος, Μαρία Χατζηαποστόλου, διδάκτωρ Θεολογίας, επιστημονική συνεργάτιδα της Ο.Α.Κ. και Αγγελική Μάλμου, τ. σχολική σύμβουλος.

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 26.11. 2019)http://www.haniotika-nea.gr/ki-etsi-i-zoi-einai-oraia/

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ, 25 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ, ΩΡΑ 7 μ. μ . ΣΤΟ ΝΕΩΡΙΟ ΜΟΡΟ ΧΑΝΙΩΝ
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑΤΟΣ  ΤΟΥ ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΩΣΤΑΝΤΟΥΔΑΚΗ 

           "ΚΙ ΕΤΣΙ... Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΩΡΑΙΑ" (ΕΚΔ. "ΡΑΔΑΜΑΝΘΥΣ"}

Συντονισμός – ανάγνωση αποσπασμάτων: Βαγγέλης Κακατσάκης, δάσκαλος– λογοτέχνης

Μιλάνε για το βιβλίο 

Μαρία Δρακάκη, τ. σχολική σύμβουλοςΜαρία Χατζηαποστόλου, διδάκτωρ Θεολογίας, επιστημονική συνεργάτιδα της ΟΑΚΑγγελική Μάλμου, τ. σχολική σύμβουλος

Παρέμβαση: Γιώργος Κοντορουχάς, (Α4 Γραφικές Τέχνες)

Διοργανωτές: Διοργανωτές: Ένωση Πνευματικών Δημιουργών Χανίων, Σύνδεσμος Πολιτικών Συνταξιούχων Χανίων, Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης

Ο Χρήστος Κωσταντουδάκης – δάσκαλος, που υπηρέτησε την εκπαίδευση για πολλά χρονιά στα Χανιά – αποτυπώνει με ένα εξαιρετικό έργο τη μάχη ενός ανθρώπου για τη ζωή, ο οποίος μέσα από αυτή την αναμέτρηση αναδεικνύει το μεγαλείο της ανθρώπινης ψυχής. Πρόκειται για ένα έργο με σημαντικές φιλοσοφικές αναφορές, όπου ο αναγνώστης επιστρέφει ξανά και ξανά μετά το αρχικό διάβασμα. Ο φιλοσοφικός στοχασμός, η εσωτερική αναζήτηση των πρωταγωνιστών, παρασέρνει τον αναγνώστη σε μία βαθιά αυτογνωσιακή κατάδυση. Όπως έγραφε ο Βίλχελμ Ντίλταϋ: «Το υπόβαθρο κάθε αληθινής δημιουργίας είναι το βίωμα, δηλαδή μια ζώσα εμπειρία και τα κάθε είδους ψυχικά συστατικά που πηγάζουν από αυτήν». Οι ήρωες του Χ. Κωσταντουδάκη δεν έχουν βγει μέσα από «σκηνικά υλικά, χαρτόνια και πούλιες», δεν είναι φανταχτεροί και ψεύτικοι. Έχουν βγει μέσα από την ίδια την πραγματικότητα και είναι αυτόφωτοι. Λάμπουν με την αλήθεια τους… Χρήστος Τσαντής

Η ζωή κινείται, όπως κι ο χρόνος, γραμμικά, με πυκνώματα κι αραιώματα. Κρύβει εκπλήξεις, στήνει παγίδες, ενίοτε ακολουθεί τον κανόνα του εκκρεμούς, μια από δω και μια από κει. Απεχθάνεται την ακινησία. Αρέσκεται στις προκλήσεις και τις ονειροφαντασιώσεις. Οι ανατροπές καραδοκούν και έρχονται ξαφνικά, έτσι όπως μες στο κατακαλόκαιρο η μπόρα. Κανένα σχέδιο δεν θεωρείται τετελεσμένο. Τίποτα δεν μπορεί να αποτυπώσει οριστικά τη ζωή. Δεν έχει πρόσωπο. Ρέπει προς την αφάνεια, την πρόκληση, ίσως γι’ αυτό είναι ενδιαφέρουσα. Πολλές φορές βρισκόμαστε ασύνετοι να κολυμπάμε σε αχαρτογράφητα νερά· να βυθιζόμαστε, να αναδυόμαστε και πανικόβλητοι ν’ αναζητούμε σανίδα σωτηρίας…

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Χρήστος Π. Κωσταντουδάκης είναι δάσκαλος και κατοικεί στο Ηράκλειο της Κρήτης. Έχει γράψει την ποιητική συλλογή «Λίγο Περισσότερο Φως», τον Οδηγό Υποτροφιών Ελλάδος, και συμμετείχε στη σύνταξη του βιβλίου «Λεύκωμα Δασκάλων Συγγραφέων». Έχει βραβευτεί σε διαγωνισμό των εκδόσεων «Παράξενες Μέρες» για το διήγημά του «Όνειρο θερινής νύχτας». Επίσης, έχει βραβευτεί σε διαγωνισμό ποίησης από τον Σύλλογο Συγγραφέων και Λογοτεχνών «Κρητών Λόγος». Έχει διατελέσει για πολλά χρόνια αρχισυντάκτης του περιοδικού «Εκπαιδευτικοί Προσανατολισμοί». Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στον αθηναϊκό και επαρχιακό τύπο.

ΣΤΑΣΕΙΣ (ΒΙΒΛΙΟ)

ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΤΑΥΤΟΤΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΤΟΥ Β. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ

Γράφει ο Χρίστος Κωσταντουδάκης* 

 [...]  Φαίνεται πως είναι μια παλιά σου συνήθεια να κάνεις " Μια στάση εδώ- μια στάση εκεί" και να παρατηρείς τα πράγματα. Τα γεγονότα που ζείς, συμμετέχεις και αισθάνεσαι αποκτούν μέγεθος όταν είναι βιωματικά. Και είναι. Έτσι σαν σχήμα ομόκεντρων κύκλων με πυρήνα το βίωμα εξακτινώνονται και ακουμπούν τις πτυχές του ιδιωτικού και δημόσιου ενδιαφέροντος. Με όχημα τις λέξεις προσδίδεις στα κείμενα λογοτεχνική υφή και χρονογραφικό πρόσωπο. Πάντως η ανθολόγηση θεωρείται αντιπροσωπευτική και εύστοχη. 

Θεωρώ πως ο σκοπός της αποστολής του βιβλίου σε μένα είναι διττός. Αφ'ενός να χαρώ για την συμπερίληψη στις στάσεις σου και του χρονογραφήματος( έτσι το λέω εγώ) "Σαν χθές πριν από 98 χρόνια" που αναφέρεται στο χωριανό μου αοίδιμο Αρχ. Ελ. Νουφράκη και αφ' ετέρου  για να μου δώσεις την ευκαιρία να απολαύσω για μια ακόμη φορά την ταυτοτική γραφή σου. Επετεύχθηκαν και οι δύο στόχοι. Αντεύχομαι η Γέννηση του Χριστού και της θείας ενανθρωπήσεως του Θεού λόγου να αποτελέσει για όλους μας μια ακόμη ευκαιρία για αναγέννηση.

* Δάσκαλος - Ποιητής 

ΔΙΑΦΟΡΑ

Ο ΑΓΙΟΣ ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ Ο ΑΛΩΝΙΩΤΗΣ 
Μὀνος γυμνὀς και ανυπόδητος
με ποταμίσια μέχρις αστραγάλων γένια...
Από το ποίημα μου "Ο γυμνὀς Άγιος")



"Όπως γνωρίζεις η ποίησή σου μου αρέσει πολύ. την απολαμβάνω. Με ξεκουράζςι. Το ποίημα όμως που έγραψες για τον Όσιο Ονούφριο τον Αλωνιώτη με έχει συγκινήσει!
Σε μία ανύποπτη στιγμή είχα φωτογραφήσει τον Όσιο Ονούφριο που βρίσκεται, ως τοιχογραφία, στο καθολικό της Ι. Μ. του Οσίου Γρηγορίου στο Άγιο Όρος.
Η γραφιστική τέχνη έκανε το θαύμα της και φιλοτέχνησε μια εικόνα (ακριβές αντίγραφο) του Οσίου Ονουφρίου και το ποίημά σου να προσκυνεί ευλαβώς τα πόδια του.
Η εικόνα αυτἠ σύντομα θα κοσμεί ευλογώντας τον λιθόκτιστο τοίχο του σπιτιού μου στις Αλώνες.
Με το ποίημα αυτό έθεσες τις βάσεις να ανακηρυχτείς επίτιμος Αλωνιώτης.
Σε ευχαριστώ για όλα."

Αυτά μου έγραψε σε γράμμα, με ημερομηνία 3 Σεπτ. 2018,  που μου  έστειλε μαζί με την εικόνα που περιγράφει σε φωτοαντίγραφο, ο καλά καλός μου φίλος από τα παλιά δάσκαλος - ποιητής Χρήστος Κωσταντουδάκης, που κατοικοεδρεύει στο Ηράκλειο, αλλἄ και στις Αλώνες.
Τι ευλογία και τι τιμή για μένα! Εκ βαθέων τα ευχαριστήριά μου, Χρήστο, για το δώρο σου! Πάντα η Χάρη σου να βοηθά τη Χάρη του Αλωνιώτη Αγίου!


ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ποίημα για τον Άγιο Ονούφριο τον Αλωνιώτη (το παραθέτω παρακάτω)  το έγραψα ύστερα από την επίσκεψή μου την ημέρα της Χάρης του Αγίου (12 Ιουνίου 2016) στις Αλώνες, με αφορμή την παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του φίλου μου "Λίγο περισσότερο φως" από μένα σε μια όμορφη εκδήλωση μετά  τη θεία λειτουργία.

Ο ΓΥΜΝΟΣ ΑΓΙΟΣ


Μόνος γυμνός και ανυπόδητος/ Με ποταμίσια μέχρις αστραγάλων γένια…/ Μια πρόχειρη καλύβα/ για να στεγάζει το σαρκίο του/ στις αιφνίδιες καταιγίδες/ ένας καχεκτικός φοίνικας/ για να προστατεύεται από τη λαύρα του καλοκαιριού/ μια μικρή-πικρή πηγή για να πίνει νερό μια φορά την εβδομάδα./ Οι μόνες απολαύσεις/ που επέτρεπε στον εαυτό του/ ο Οσιος Ονούφριος/ ενόσω μόναζε, εξήντα τόσα χρόνια/ ως πολίτης της αιγυπτιακής ερήμου/ κουβεντιάζοντας με τον θεό./ Μόνος γυμνός και ανυπόδητος./ Με ποταμίσια μέχρις αστραγάλου γένια…/ Και στην εικόνα του./ Οντας στο εκκλησάκι/ που ονομάτισε στη χάρη Του/ η λαϊκή ευσέβεια./ Κάτω απ’ τη σκιά ενός θεόρατου πλατάνου/ δίπλα σε μια αστείρευτη γάργαρη πηγή./ Στο κέντρο του χωριού/ Αλώνες του Ρεθύμνου./ Ν’ αφήνει καθημερινά το τέμπλο/ για να συνδράμει με τον τρόπο του τους χωριανούς/ η μόνη του απόλαυση!» (“Ο γυμνός Αγιος”, ανέκδοτο ποίημά μου).

ΟΠΩΣ ΤΟ ΨΩΜΙ

ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ Β. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΣ ΨΙΘΥΡΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΑΣ

Γράφει ο Χρήστος Π. Κωνσταντουδάκης* 

Ο ποιητής Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης με την ποιητική συλλογή, «Όπως το ψωμί», καθώς και με τις προηγούμενες, δείχνει πως δεν παραιτήθηκε ποτέ από την Ομορφιά. Ανήσυχος ταξιδιώτης των εσωτερικών του τοπίων και έμπλεος εμπνεύσεων σε μια δημιουργική αμφισημία δράσης και αφοσίωσης έκανε τη δεύτερη απαραίτητο σημείο στίξης και ευγενικό παραπλήρωμα των συναισθηματικών του αναζητήσεων. Με την οξυδερκή του πένα ανατέμνει τις κοινωνικές αντιξοότητες και παράλληλα μοιράζει πάσες στη ζωή.

Η έμφυτη περιέργεια για το κάθε τι, η ελευθερία, η εγρήγορση του πνεύματος, οι δημιουργικές ανησυχίες, η επιστημονική επάρκεια, η γλωσσική καλλιέπεια και οι υψωμένες κεραίες στους καθημερινούς κοινωνικούς κραδασμούς τού έχουν εκχωρήσει το δικαίωμα να υπηρετεί παράλληλα με την τέχνη της ζωής, την ύψιστη των τεχνών, την ποίηση. Η τέχνη της ποίησης δεν διδάσκεται· κερδίζεται πόντο, πόντο με εσωτερικό αγώνα και με την καλλιέργεια νου και ψυχής.

Είναι (ο ποιητής) «ο αίρων την οδύνη του σύμπαντος κόσμου» με την «κραυγή της σιωπής του».

Ο ποιητής με τους στίχους του (όπως και ο Μουνκ με το γνωστό ζωγραφικό του πίνακα) εκφράζει την κραυγή της ανθρωπότητας για τις πιο παραμελημένες αξίες της αγάπης, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Για τους παρίες του κόσμου, τους ανέστιους, τα προσφυγόπουλα, τους κατατρεγμένους και τους αδικημένους. Δεν παραλείπει ακόμη να στηλιτεύσει την υποκρισία «στους σημερινούς γραμματείς και φαρισαίους / που μιλούν για Ανάσταση / προσπερνώντας τη Σταύρωση».

Με ευφυείς ελιγμούς και άλλα ποιητικά τεχνάσματα υπαινίσσεται όσα η γλώσσα αρνείται να ομολογήσει. Το θεωρεί ένα «σύνηθες παιγνίδι» μέσω «ρητορικών ερωτήσεων» να εκθέτει αυτούς που τραυματίζουν την προσωπική άποψη και την ελευθερία του ατόμου. Τα «παιγνίδια με τις λέξεις» σε παράλληλη αρμονική συχνή αντιστροφή των στίχων, χαρίζουν μια εμφατική, αισθητική λειτουργία στα ποιήματα.

Βέβαια υπάρχουν και «λέξεις που δεν ακούστηκαν / μέσα στη βουή του πλήθους», καθώς, όπως βεβαιώνει και ο αλεξανδρινός «η μυστική βοή / τους έρχεται των πλησιαζόντων γεγονότων… / ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί».

Στην ποίηση συνήθως συναιρούνται τα μεγάλα ζητήματα της ανθρωπότητας. Αυτά της αγάπης, του θανάτου, του έρωτα, της δικαιοσύνης και της ελευθερίας.

«Τι είναι αλήθεια η ζωή χωρίς αγάπη;» διαλαλεί ο Τσέχωφ.

Ο ποιητής μας παίρνει τη σκυτάλη. «Αγαπώ!» «Σε πρώτο ενικό / κρίνονται όλα» και για άρση κάθε αμφιβολίας συμπληρώνει «δίχως τέλος η σπονδή μου / στη σπουδή της αγάπης». Επειδή όμως η ποίηση είναι μια αγάπη ψιθυριστή, ένα πάθος μεταλλαγμένο σε στίχους, φαίνεται να ζει δίψα ζωής και γεύση θανάτου.

«Ωραίος τόπος τα μάτια σου / για το “ενθάδε κείται”».

Σε πολλά από τα ποιήματα ο Β. Κακατσάκης αποπειράται να φέρει σ’ επαφή τον άνθρωπο με ό,τι παραμένει άφατο, το θρησκευτικό στοιχείο. Είναι διακριτή, η επιθυμία να βοηθηθεί ν’ ανεβάσει το ποιητικό του καλάθι στα προσωπικά του Μετέωρα.

Κάποτε, κάποτε πάλι, τεντώνει τις χορδές της ευαισθησίας του «για να ξαναπετάξει / το πληγωμένο περιστέρι».

Παραφράζοντας τον Ναζίμ Χικμέτ συμφωνούμε πως το ωραιότερο ταξίδι είναι αυτό που δεν έχουμε κάνει και το καλύτερο βιβλίο αυτό που δεν έχουμε γράψει. Ως εκ τούτου κατανοούμε τη δημόσια ομολογία του πως «το καλύτερο ποίημα / δεν το έχω γράψει» αν και «Ιθάκη μου η ποίηση». Εμείς όμως, ως αναγνώστες μπορούμε να βεβαιώσουμε πως με την τέχνη του ψαύει τα όρια της τέλειας ποίησης και δίκαια μοιράζει τα ποιήματά του «Όπως το ψωμί», σαν αντίδωρο στους αναγνώστες που θα θελήσουν να μεταλάβουν της ποίησής του.

Είναι προφανής η προβολή των ανθρωπιστικών ιδεωδών του ποιητή στους στίχους του, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα παλίμψηστο της ανθρώπινης ιστορίας με τις φάσεις και τις αντιφάσεις της. Κάθε ποίημα είναι ένα πετραδάκι στη λίμνη της μακαριότητάς μας και μια προτροπή, μια ικεσία για το ορθό. Στα 54 ποιήματα της συλλογής αποδελτιώνει και καταγράφει τις ανθρώπινες αξίες και αδυναμίες. Δεν δυσκολεύεται να φωτίσει την ηθική πολυπλοκότητα των πραγμάτων και ν’ ανοίξει μπροστά μας τη μεγάλη εικόνα του ανθρώπου· αυτός μένει, να θίγει τις δικές του «λεπτομέρειες».

Ο ποιητής ζει εν επιγνώσει, του τελεσιδίκου, του άφευκτου τέλους. Γνωρίζει όπως κάθε θνητός πως η ζωή δεν είναι παρά μια διαρκής πρόβα για την εγκατάλειψή της, και το κακό με τον θάνατο, όπως θα έλεγε και ο Μαρκές, είναι πως αποτελεί την τελική πράξη που κρατά για πάντα. «Δεύτερη ζωή δεν έχει» υποτονθορύζει ο Οδ. Ελύτης, ο δε Μ. Αναγνωστάκης παράλληλα «καλοπιάνει το χώμα που θα τον δεχτεί».

Όλοι ξέρουμε, με βεβαιότητα πως η ζωή δεν είναι άπειρη. Όσο είμαστε νέοι δεν σκεφτόμαστε το θάνατο. Το υποθέτουμε σαν κάτι μακρινό και απροσδιόριστο που αφορά τους άλλους. Τώρα όμως που ο ποιητής μας γρικά τα πέταλα του μουλαριού, γρικά το χάρο να ζυγώνει, επιστρέφει στο κυπαρίσσι του «… για να προετοιμάζω / την αναχώρησή μου / επιστρέφω στον ίσκιο του».

Σε πείσμα της νομοτέλειας των πραγμάτων, αν και η κλεψύδρα του χρόνου φαίνεται να στραγγίζει, επιλέγει να γράφει στίχους για να χλευάζει το αποκρουστικό της πρόσωπο. Η τελευταία γεύση σ’ αυτόν τον κίβδηλο κόσμο πρέπει να είναι ευχάριστη με μακάριες αναμνήσεις. Οι δικαιωμένες από το χρόνο πράξεις μάς συνοδεύουν μέχρι τις εσχατιές της πολύβουης ζωής μας.

Αν ισχύει η άποψη του Πλίνιου πως κάθε φορά που ένας άνθρωπος πεθαίνει μαζί μ’ αυτόν πεθαίνουν χιλιάδες γεγονότα, χιλιάδες αναμνήσεις, οι αναμνήσεις από χρόνια παιδικά και ανθρώπινα, τότε τι σώζεται από τον καθένα από μας πάρεξ το έργο του;

Τα ποιήματα, λοιπόν, του Β. Κακατσάκη είναι «ένας ψίθυρος αθανασίας» όπως το θέτει ο Τ. Έλλιοτ. Λειτουργούν σαν μια ζωντανή σχέση αμοιβαιότητας ζωής και θανάτου, σαν μια πνευματική, συναισθηματική ανάπλαση. Και τίποτα δεν είναι πιο εύθραυστο από αυτή τη μέθεξη.

Αν όντως υπάρχει το δέντρο των ευχών που ο καθένας από μας μπορεί να κρεμάσει στα κλαδιά του μια ευχή, τότε εμείς, όλοι μαζί, ευχόμαστε «ο καντηλανάφτης» «σε διατεταγμένη υπηρεσία / χρόνος», επαίτης των ημερών, να ζητιανεύει στιγμές, μόνο στιγμές και να γίνονται λάδι στο καντήλι του ποιητή για να συνεχίσει για πολλά ακόμη χρόνια να μοιράζει δωρεάν την ψυχή του στον καθένα από μας χωριστά και συνάμα να μας χορταίνει με «τον άρτον ημών τον επιούσιον».

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί ο ποιητής είναι απλή, άπεμφθης καθαρότητας, χωρίς επιτηδεύσεις και περισσά μαλάματα. Μια γλώσσα βελούδινη, αδελφική της συγκατάνευσης και ταυτόχρονα αιχμηρή, μεταφορική,  υπαινικτική.

Εν τέλει με τον αποστακτικό του λόγο γεωργεί τις ανθρώπινες συνειδήσεις και με την φλοισβίζουσα εναλλαγή των πανούργων λέξεων ξεδιπλώνει το τάλαντό του.

Το βιβλίο είναι καλόδετο, καλοσχεδιασμένο και εικονογραφημένο από την κοινή φίλη Αγγέλα Μάλμου. Έτσι διεκδικεί δίκαια την άδεια να κυκλοφορηθεί ευπρόσωπα.

* Σ. Σ. Φίλος από τα παλιἀ ο δάσκαλος - ποιητής  Χρίστος Κωσταντουδάκης. Καλός δάσκαλος και καλός ποιητής. Τον ευχαριστώ πολύ γι' αυτά που γράφει, έτι όπως όμορφα τα γράφει. Διδάσκει ποίηση και ποιεί διδασκαλία ο φίλος μου. 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΚΑΙ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΤΗΣ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑΣ....









«Γυρίσαμε πάλι στο Φθινόπωρο, το καλοκαίρι/ σαν ένα τετράδιο που μας κούρασε γράφοντας μένει/ γεμάτο διαγραφές αφηρημένα σχέδια/ στο περιθώριο κι ερωτηματικά, γυρίσαμε στην εποχή των ματιών που κοιτάζουν/ στον καθρέφτη μέσα στο ηλεχτρικό φως/ σφιγμένα χείλια κι οι άνθρωποι ξένοι/ στις κάμαρες στους δρόμους κάτω απ’ τις πιπεριές/ καθώς οι φάροι των αυτοκινήτων σκοτώνουν/ χιλιάδες χλωμές προσωπίδες» μας λέει στο ποίημα του “Ενας λόγος για το καλοκαίρι” ο Γιώργος Σεφέρης. Για να συμπληρώσει «Γυρίσαμε· πάντα κινάμε για να γυρίσουμε/ στη μοναξιά, μια φούχτα χώμα, στις άδειες παλάμες…». Αχ αυτή η φθινοπωρινή μελαγχολία!

Φθινοπώριασε… Οι οπώρες, τα σύκα και τα σταφύλια, φθίνουν, η πρώτη σταγόνα της βροχής για να θυμηθώ έναν άλλο ποιητή, τον Οδυσσέα Ελύτη, σκότωσε το καλοκαίρι, τα σχολεία έχουν ανοίξει, τα χελιδόνια έχουν ήδη αναχωρήσει, τα φύλλα απ’ τα δέντρα έχουν αρχίσει να πέφτουν, ο καιρός έχει κρυγιαδώσει, ο μούστος βράζει στα βαρέλια, όλοι και όλα ετοιμάζονται για τον επερχόμενο χειμώνα… Ανοιξη, Καλοκαίρι, Φθινόπωρο, Χειμώνας, προδιαγεγραμμένη η σειρά, δεδομένη η τάξη! “Γυρίσαμε· πάντα κινάμε για να γυρίσουμε/ στη μοναξιά, μια φούχτα χώμα, στις άδειες παλάμες…”, επιμένει να μας θυμίζει ο Σεφέρης. Αχ, αυτή η φθινοπωρινή μοναξιά!

Ονειρο φθινοπωρινής νύχτας… της πρώτης νύχτας του Οκτώβρη. Προχθεσινό, κυριακάτικο όνειρο… Ημουν, λέει, ακόμα δάσκαλος σε απροσδιόριστο τόπο και σε ακαθόριστο χρόνο. Το πιο πιθανόν στο πάλαι ποτέ Δημοτικό Σχολείο Στροβλών Σελίνου, στο οποίο πήρα το βάφτισμα της Δασκαλοσύνης. «Οκτώβρη και δεν έσπειρες/ οχτώ σωρούς δεν έκανες». Με τα καλύτερά μου γράμματα γραμμένο με κιμωλία στον πίνακα το θέμα της έκθεσης που έπρεπε να αναπτύξουν οι μαθητές μου, σε λίγο που θα έρχονταν, όταν θα χτυπούσε η καμπάνα. Ολοι, οι κατά καιρούς μαθητές μου, στα σαράντα παρά ένα χρόνια (αν λογαριάσω και τα τρία που ήμουν παιδαγωγός στα Ιδρύματα του Παππού του Μακαριστού μητροπολίτη Κισάμου και Σελίνου Ειρηναίου Γαλανάκη) που έκανα τον Δάσκαλο θα έρχονταν. Ζώντες και τεθνεώτες ως υπήρξαν. Διαβάζοντας, λέει, Γιώργο Σεφέρη τους περίμενα. Αχ αυτό το φθινόπωρο της νοσταλγίας!



Η αλληλογραφία μας

π. Στυλιανό Θεοδωρογλάκη, εφημέριο Ιερού Καθεδρικού Ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου, Χανιά: Ευλογία και για μένα όπως και για όλους, συμπολίτες μας και μη που θα το πάρουν στα χέρια τους, το Ημερολόγιο τσέπης 2018, της Ενορίας του Καθεδρικού Ναού της πόλης μας, που επιμεληθήκατε μαζί με τον συνεφημέριό σας π. Ευτύχη Πετράκη και τον διάκονο Ελευθέριο Ξεκουκουλωτάκη. Και γιατί προσεγγίζετε όπως προσεγγίζετε με αυτό τη λειτουργική παράδοση και τον πολιτισμό του τόπου μας. Εκ βαθέων το “ευχαριστώ” μου για την θύμησή σας. Πάντα άξιος.





Χρήστο Κωνσταντουδάκη, δάσκαλο-συγγραφέα, Ηράκλειο Κρήτης:







Μ’ αρέσει, μ’ αρέσει πολύ, ο τρόπος γραφής σου, το ύφος σου σαν αντανάκλαση του ήθους σου, και στο παραμύθι σου “Η Μάγισσα η Ανάποδη και ο Αμπού”, που βγήκε σε βιβλίο πρόσφατα και είχες την καλοσύνη να μου το στείλεις. Μ’ αρέσει πολύ, ωστόσο, το ίδιο θα έλεγα, και η εικονογράφησή του από την Μανταλένα Βόσνιακ-Μελισσουργάκη. Συμφωνώ μαζί σου ότι «ολα είναι ένα παραμύθι» και ότι «την αλήθεια την ξέρουμε» όπως γράφεις στο οπισθόφυλλο. Σίγουρα συμφωνείς κι εσύ μαζί μου ότι «το παραμύθι είναι παραμυθία» και ο πιο ασφαλής δρόμος για να οδηγήσουμε τα παιδιά στην αλήθεια… Καλοτάξιδο!

Χανιώτικα νέα (03.10.2017)

    

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

από το φως στο σκοτάδι
είναι όπως
από το σκοτάδι στο φως

Χρήστος Κωσταντουδάκης




Τιμή για μένα ότι με την Κλαίρη Μιτσοτάκη παρουσιάζω την ποιητική του συλλογή "Λίγο περισσότερο φως"(Σάββατο, 19 Μαρτίου 2016, ώρα 7.30 μ.μ. , στο "Πολύκεντρο" του δήμου Ηρακλείου)