ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΠΛΟΥ
Για 19η συνεχή χρονιά χθες 10 Αυγούστου, με τη δύση του ήλιου, ο εορτασμός του Αγίου Εύπλου στον κήπο μας, στα Μετόχια Τσικαλάριών, όπου έχουμε το εικονοστάσι του. Χρόνια πολλά, καλά κι ευλογημένα! Οι φωτογραφίες είναι της Νίκης Τωμαδάκη και του Νεκτάριου Κακατσάκη... Και του χρόνου με υγεία...
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: O Αγιος Εύπλος είναι ο Προστάτης Άγιος της Χώρας Σαμοθράκης, όπου το εκ εκκλησάκι του, δίπλα στο σπίτι που γεννήθηκε η Ευδοκία...
ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΟΡΦΑΝΟΥΔΑΚΗ - ΚΑΙ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ (ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΜΟΡΦΙΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ, ΣΩΣΤΟΣ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ, ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΠΛΟΥ ΣΗΜΕΡΑ)
.jpg)
«Η αγάπη εχάθη! Ο Θεός εχάθη;» Ο τίτλος ενός απ’ τους πίνακες ζωγραφικής της γνωστής τοις πάσι ζωγράφου Μαρίας Ορφανουδάκη, που επιμένει μια ζωή ν’ αναζητά τον Θεό και τον άνθρωπο. Μόνη και πένης, απορημένη και άπορη. Έχοντας σαν βάση και σαν ορμητήριο απ’ τις αρχές της δεκαετίας του 1980 το μοναδικό στο είδος του «Εργαστήρι Ειρήνης» στην αρχαία Απτέρα. Άλλοτε με αιφνίδιες κραυγές κι άλλοτε με παρατεταμένες σιωπές, που ωστόσο κραυγάζουν περισσότερο. «Ενώ εις την οδόν έξω, ουδέν ακούουν οι λαοί», για να θυμηθώ τον Κ.Π. Καβάφη. Διαβλέποντας πάντα τους κινδύνους που ελλοχεύουν… «Την έκθεση μου αυτή πάλι αφιερώνω στην ζωγραφιά σου, Άνθρωπε! Φτιαγμένη απ’ το πινέλο, βουτηγμένο στα δάκρυα και τον ιδρώτα σου, που στάζουν πάνω στην ατσάλινη παλέτα, για να μου βγάλουν το χρώμα το χακί». Τα που είχε γράψει στην πρόσκληση μιας απ’ τις πολλές εκθέσεις της που είχε κάνει στο Εργαστήρι της η Μαρία. Ωστόσο επιμένει να ζει μοναχικά και να πορεύεται στον δρόμο της ατομικής ευθύνης, έτσι όπως ο Νίκος Καζαντζάκης την προσδιόρισε, μια ζωή!
«Ξαναγεννιέμαι από τις στάχτες μου»… Αυτήν την απάντηση μου έδωσε πριν από πολλά χρόνια, όταν την επισκέφτηκα στο Εργαστήρι» της για ένα αφιέρωμα στην εφημερίδα μας. Όχι δεν πνίγεται στα δικά της δάκρυα η Μαρία, στην προσπάθειά της, να μην δακρύζουν τα μάτια των άλλων. Δεν καταθέτει τα όπλα, ακόμα κι όταν την έχει «κυριεύσει» η απογοήτευση. «Λάβετε φάγετε την αδυναμία μου». Την ακούμε συχνά πυκνά να μας το λέει, μέσα από το έργο της αυτό. Άλλες τόσες φορές, ωστόσο, και μία παραπάνω την ακούμε να λέει και το άλλο: «Πίετε εκ της δυνάμεώς μου πάντες!» «Η Μαρία είναι συνάμα λιλιπούτεια και τιτάνια, απλή και δαιδαλώδης, ήρεμη και ανταριασμένη», έχει πει γι’ αυτήν ο Τάκης Βουγιουκλάκης που την γνώρισε παιδούλα, ζητώντας της να συνεχίσει να είναι ιέρεια της ειρήνης. Μια ζωή «επαναστάτρια με αιτία» η Μαρία Ορφανουδάκη. Αρχής γενομένης απ’ τον πόλεμο του Βιετνάμ, τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και τις αρχές της δεκαετίας του 1970, που, κατά παλιά δήλωσή της, την σημάδεψε…
«Γι’ άλλη μια φορά επιθυμώ να μοιραστώ μαζί σας/ Μ’ ένα ποτήρι τσικουδιά/ Την αποτύπωση των συναισθημάτων και των σκέψεών μου/ Στο εργαστήρι Ειρήνης, στην αρχαία πόλη των Απτέρων κάθε Κυριακή και Τετάρτη, 19.00-22.00». Τα που γράφει η Μαρία στην πρόσκληση που έστειλε και σ’ εμένα, τις προάλλες. Μαζί με λίγα λόγια που της είχε στείλει πριν από 30 χρόνια ο αδελφός της ο Τηλέμαχος. «Έσμιξες τα χόρτα με τα χαράκια./ Τον ΆΝΘΡΩΠΟ με τον ήλιο, την γαλήνη με τον Θεό./ Και από το αμπέλι του Αυγουστιάτικου φεγγαριού/ Σταγόνες κρασιού λησμονιάς του ΚΑΚΟΥ!» Τα λόγια του… προσυπογράφω!
ΚΑΙ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ
ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΜΟΡΦΙΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ «Σφακιά και Αποκόρωνας και Κίσαμος για γροίκα/ τοπία ομορφότερα αλλού ποθές δεν βρήκα», μας λέει η Νεκταρία στην πρώτη σημερινή της μαντινάδα. Για να αναφερθεί σε όλη την Κρήτη στην συνέχεια. «Την Κρήτη ο Πανάγαθος την έχει ευλογήσει/ και με χιλιάδες χρώματα την έχει ζωγραφίσει», μας λέει. Σημείωση: γροίκα, προστακτική του ρήματος γροικώ = ακούω. Ποθές (τοπικό επίρρημα)= πουθενά.
ΣΩΣΤΟΣ ΣΤΗΝ ΘΕΩΡΙΑ «Ο αθλητισμός δεν είναι χώρος βίας και η φίλαθλη ιδιότητα δεν πρέπει να αμαυρώνεται από τον οπαδισμό». Σωστός στην θεωρία ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, που το είπε, μεταξύ των άλλων, μετά την δολοφονία ενός νέου ανθρώπου, οπαδού της ΑΕΚ, από τους Κροάτες χούλιγκαν. Στην θεωρία. Φτάνει η ευχή μας να ‘ναι το τελευταίο θύμα;
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΠΛΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Του Αγίου Εύπλου, σήμερα 11 Αυγούστου, δίπλα στο σπίτι που γεννήθηκε η Ευδοκία, στην Χώρα της Σαμοθράκης, το εκκλησάκι του. Εκεί τον βρήκα να με περιμένει στο σίσιλο μιας αυγουστιάτικης μέρας στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Εύπλος, Εύπλοος, Εύπλους… Και γιατί μου άρεσε το όνομά του φτιάξαμε, 20 χρόνια μετά, ένα εικονοστάσι στ’ όνομά του στην αυλή μας, στα Μετόχια Τσικαλαριών, και το γιορτάζουμε την παραμονή της Χάρης του με το βρισκούμενο. Καλόν πλουν σε όλους σας καλοί μου φίλοι.
Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 11.8.23)
https://www.haniotika-nea.gr/sto-ergastiri-eirinis-tis-marias-orfanoydaki/
ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΠΛΟΥ
Για 16η συνεχή χρονιά ο εορτασμός του Αγίου Εύπλου στην αυλη μας, όπου έχουμε το εικονοστάσι του, χθές, 10 Αυγούστου, παραμονή της Χάρης του. Εμείς κι εμείς, λόγω κορωνοϊού, στον εσπερινό, που τέλεσε, μ' εμένα, ψάλτη ο εφημέριος της Ενορίας Τσικαλαριών Κυδωνίας παπα - Αντώνης Τζανουδάκης. Κανονικά, βέβαια η ευλογία των άρτων και των καρπών της γης. Εις υγείαν ημών των ζώντων και εις μνήμην αυτών που μας λείπουν μια τσικουδιά που ήπιαμε στο τέλος... ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΝΕ ΥΓΕΙΑ!
ΑΠΟ ΠΑΛΙΟΤΕΡΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΟΥ
(Χανιώτικα νέα, 9.8.2016)
Αγνωστος
στους πολλούς ακόμα και στους θρησκευόμενους
ο Αγιος Εύπλος (Εύπλους) τη μνήμη του
οποίου τιμά η εκκλησία μας στις 11
Αυγούστου. Αγνωστος και σ’ εμένα μέχρι
το καλοκαίρι του 1986, όταν τον συνάντησα
“ευλογούντα και αγιάζοντα” στο τέμπλο
του μικρού εκκλησακιού, που βρίσκεται
δίπλα στο σπίτι που γεννήθηκε η Ευδοκία
στη Χώρα της Σαμοθράκης. Τι όνομα κι
αυτό του Αγνώστου Αγίου!
Στην
Κατάνη της Σικελίας, όπου και ήταν
διάκονος, έζησε τα τέλη του 3ου μ.Χ. αιώνα,
ο Αγιος Εύπλους. Ηταν θερμός κήρυκας
του Ευαγγελίου και όπως λέει, πάλι, το
συναξάρι του, βρήκε μαρτυρικό θάνατο
(τον θανάτωσαν τυλιγμένο μέσα σε δέρμα
βοδιού και τον άφησαν εκτεθειμένο στον
ήλιο) μην αρνούμενος τον Χριστό.
Μεγαλομάρτυρας για την εκκλησία
μας!
Άι
Ευόπλο λένε στη Σαμοθράκη τον Αγιο Εύπλο
και τον θεωρούν προστάτη των ναυτικών
στα ταξίδια τους, μαζί με τον Αγιο
Νικόλαο. Οπως τον θεωρούσαν και οι
κάτοικοι της φημισμένης για τη ναυτοσύνη
της παραθαλάσσιας πόλης της Αίνου στην
Ανατολική Θράκη (ανήκει σήμερα στην
Τουρκία). Απ’ την Αίνο (άγνωστο πώς
“έφτασε” εκεί απ’ την Κατάνη), το πιο
πιθανόν να “μετοίκησε” στη Σαμοθράκη,
μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και
την ανταλλαγή των πληθυσμών. Και στην
Αλεξανδρούπολη, πάντως, τον έχουν
τελευταία περί πολλού τον Αγιο και τον
θεωρούν προστάτη των ναυτικών.
Πανομοιότυπος ο ναός που έκτισαν οι
Αλεξανδρουπολίτες το 1997 στο λιμάνι της
πόλης τους, εκεί που φεύγουν τα πλοία
για Σαμοθράκη, μ’ αυτόν της Αίνου. «Έχουν
να θυμούνται πολλοί πολλά», μου είπε
πρόπερσι ένας φίλος με καταγωγή απ’
την Αίνο, σε μια επίσκεψή μου.
Εύπλος,
Εύπλοος, Εύπλους, Ευ-πλους… Ηταν και το
όνομά του ένας επιπρόσθετος λόγος να
τον “αγαπήσω” αυτόν τον άγιο και να
του τάξω, με το που τον πρωτοσυνάντησα
ένα εικονοστάσι, όταν θα το επέτρεπαν
οι συνθήκες. Αξιώθηκα να το κάμω στην
αυλή του σπιτιού μου και να το γιορτάζω
με την παραμονή της Χάρης του, ύστερα
από 20 χρόνια, ακριβώς τα μισά δηλαδή,
απ’ αυτά που, όπως έλεγε η μάνα μου,
περιμένουν οι Αγιοι… Ευλογία!
