ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΔΕΙΚΤΑΚΗ

«Να γίνω βοριάς να φυσήξω/ χαλίκι κι αλμύρα να ρίξω./ Να γίνω Συγκλιό και Γραμπούσα/ τους θρύλους σας πάντ’ αγαπούσα./ Αρντένα να γίνω ν’ αράξω/ στα βράχια ψηλά για να κράξω./ Νοτιάς να γενώ να περάσω/ Συγκλιό και Τσιρίγο να φτάσω./ Δροσούλα και Μπάτης βρεγμένος,/ να διώξω του ήλιου το μένος./ Μορφές και σκιές να αλλάξω/ Κοκκάλα κι Αρμί να τρομάξω./ Στου Μπάλου τη κοίτη ν’ αστράψω/ παλιές ιστορίες να γράψω./ Να γίνω νερό και αλμύρα/ του κάστρου να κάνω τη γύρα./ Να γίνω πετούμενος γλάρος/ χωρίς του κορμιού μου το βάρος./ Πονέντες να γίνω με φόρα/ να κάμω φουρτούνα και μπόρα./ Να πάω στον Άγιο Μύρο/ τα μύρα να νιώσω τριγύρω./ Να κάτσω πρωί στο Τηγάνι/ του σκίνου ο ίσκιος μου φτάνει./ Και σα θα νυχτώσει να φύγω/ γαλήνη να βρω στο Τσιρίγο». Το ποίημα “Γραμπουσιανοί πόθοι” του Θανάση Δεικτάκη.

«Κοντός και λιπόσαρκος ήταν ο παπά – Γιώργης που ιερουργούσε σε παραθαλάσσιο χωριό της Κισάμου. Το ότι ζούσε οφείλονταν σε θαύμα. Την τελευταία στιγμή γλίτωσε την εκτέλεση από τους κατακτητές, τον Ιούλιο του 1941. Τα κατοχικά του βιώματα τον έκαμαν πράο και ολιγαρκή. Ούτε που τον πείραζε που οι χωριανοί του τις περισσότερες φορές δεν πατούσαν το πόδι τους στην εκκλησία, επειδή προτιμούσαν να δουλεύουν στα εύφορα χωράφια τους. Μια Κυριακή πρωί όμως, που στον ιερό ναό δεν υπήρχε ψυχή, ενώ το απέναντι καφενείο ήταν γεμάτο, δεν άντεξε. Παίρνει το θυμιατήρι και τον ψάλτη, καλεί κοντά του και τις τρεις γυναίκες που εκκλησιάζονταν και… μετακομίζει απέναντι. “Για ακούστε εδώ, αμαρτωλοί”, τους λέει δήθεν αυστηρά. “Θέλετε δε θέλετε, έστω και μια φορά στη ζωή σας, θα σας λειτουργήσω”. Δεν έφυγε κανείς από το καφενείο μέχρι την απόλυση». “Το καφενείο των πιστών”, από το βιβλίο του Θανάση Δεικτάκη “Γελάτε κρητικά”.

«Πρόσφατα πήγα στο χωριό μου για να κάτσω να τη θαυμάσω (σ.σ. την καρυδιά) να την περιγράψω και να τη φωτογραφίσω. Αλίμονο! Λίγα κλαδιά της έμειναν. Τα πολλά της τα έκοψαν, τα υπόλοιπα ανόρεκτα στηρίζονται στο χοντρό κορμό της. Οι χωριανοί μου λένε πως τα τελευταία δέκα χρόνια δίψασε. Λίγες οι βροχές, μα και το νερό που κατέβαινε για να ποτίσει δεν περνά πια κοντά από τη ρίζα της. Η βρύση που δρόσιζε τη γη και πρασίνιζε τον τόπο λίγα μέτρα πιο πάνω, που γέμιζε δύο μικρές στέρνες σε άλλα επίπεδα, στέρεψε τελείως. Αιτίες, λένε, οι γεωτρήσεις. Μα ο φετινός χειμώνας ξεκίνησε καλά κι αν συνεχίσει… Μακάρι». Απόσπασμα από το χρονογράφημα “Η καρυδιά του χωριού μου” του Θανάση Δεικτάκη (βλ. βιβλίο του “Οικο-λογίες”, Καστέλλι Κισάμου 2015).

Κεριά στη μνήμη του Θανάση Δεικτάκη τα τρία παραπάνω κείμενά του, με αφορμή το αφιέρωμα – πολυέλαιο για το συγγραφικό και ποιητικό του έργο που έγινε πριν ένα μήνα, στις 9 Ιουλίου συγκεκριμένα, στο πλαίσιο των Γραμπουσίων 2018 στο ενετικό λιμάνι των Χανίων με συνδιοργανωτές τον Δήμο Χανίων και τον Λαογραφικό Όμιλο Χανίων του Γιάννη Αγιασμενάκη και με τη συμμετοχή του Συλλόγου Ριζιτών “Η Κίσαμος” και χορευτικών συγκροτημάτων. Κορυφαία μονάδα της Λαογραφίας της Κισάμου χαρακτήρισε τον Θανάση Δεικτάκη, που έφυγε, ως γνωστό τον Δεκέμβρη του 2016 για το άλλο ημισφαίριο της ζωής, η και τακτική συνεργάτις της εφημερίδας μας γνωστή τοις πάσι, ξεχωριστή λογοτέχνις Φωτεινή Σεγρεδάκη που είχε την ευθύνη της όλης παρουσίασης. Αγαπητική λίαν η αναφορά της στα “Δεικτάκεια” πεπραγμένα που αποτελούν “γεφύρια” για δυνατές μελλοντικές “πατημασιές”. Τόσο σε συγγραφικό όσο και κυρίως σε καθαρά λαογραφικό επίπεδο. Παράδοση δεν είναι μόνο αυτό που παραλαμβάνουμε απ’ τους παλιότερους αλλά και προπάντων, αυτό που εμείς παραδίδουμε στους νεότερους. Πράξη ζωής αυτό για τον για 25 συναπτά έτη πρόεδρο του Συλλόγου Προβολής Κισάμου “Η Γραμπούσα”! Μα και παραγγελιά που έπεσε σε γόνιμη γη. Το έργο του Θανάση Δεικτάκη συνεχίζεται. Και “πατώντας”στο συγγραφικό του έργο συνεχίζεται…

Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 10.08.2018)

http://www.haniotika-nea.gr/afieroma-ston-thanasi-diktaki/

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

Αυτό δα έλειπε, να λείπει

«Eχει τον δικό του, έναν ξεχωριστό τρόπο, ο φίλος μου ο Θανάσης (ο Δεικτάκης) να προβάλει, χρόνια τώρα, την Κίσαμο. Και μόνος του ως “παραδοσιακός”, με όλη τη σημασία της λέξης, άνθρωπος, ως συγγραφέας και κατ’ εξοχήν ως ποιητής. Και με (τους) άλλους, ωστόσο, κινώντας τα νήματα του “εμείς”, που ο ίδιος έχει δημιουργήσει». Τα που έχω γράψει, μεταξύ των άλλων, πριν από έναν χρόνο κι έναν μήνα (“Χ.Ν.”, 12 Ιανουαρίου 2016)… κάνοντας Στάση στο Ημερολόγιο για το 2016 του Συλλόγου Προβολής Κισάμου “Η Γραμπούσα” (τον οποίο ίδρυσε ο Θανάσης Δεικτάκης και υπήρξε πρόεδρός του) με τίτλο “Κισαμίτικος Περίπλους: Μαγεία και Ποίηση, Μέρος Α’). Το ξαναγράφω και σήμερα, σε ενεστώτα χρόνο, κάνοντας Στάση στο Ημερολόγιο για το 2017 της “Γραμπούσας” (Κισαμίτικος Περίπλους: Μαγεία και ποίηση, μέρος Β’) με αφορμή του παρουσίασή του, χθες, στην Κίσαμο πόλη. Μένει στον αιώνα, “εξ αδιανεμήτου πλούτος”, για όλους το “Δεικτάκειο” έργο, το έργο “προβολής” της Κισάμου, στο οποίο εμπεριέχονται και τα 25(!) συλλεκτικά Ημερολόγια, όλα με κισαμίτικα θέματα. Όσο περνούν οι μέρες απ’ το φευγιό του (21 Δεκεμβρίου 2016), τόσο περισσότερο το συνειδητοποιούμε.

“Δώδεκα καλλιτέχνες, Δώδεκα ποιήματα”, “Τόποι και Μνημεία της Κισάμου”, “Η Κίσαμος στην Ενετοκρατία μέσα από τα Μνημεία”, “Βρύσες της Κισάμου”, “Φαράγγια της Κισάμου”, “Καστέλλι Κισάμου: Παρελθόν και παρόν μέσα από ενδεικτικές Στιγμές του”, “Κίσαμος: Μνημεία της Φύσης”, “Ενδημικά Σπάνια και Απειλούμενα Φυτά της Γραμπούσας”, “Κίσαμος: Παραδοσιακοί Οικισμοί”, “Βυζαντινές εκκλησίες της Κισάμου”, “Η Αρχαία Φαλάσαρνα”, “Η Αρχαία Πολυρρήνια”, “Κίσαμος: Φυσιογνωμίες από το Παρελθόν – Μέρος α’”. “Ελιές και λάδι”. “Αμπέλι και Κρασί”, Κίσαμος: Φυσιογνωμίες από το Παρελθόν – Μέρος β’”, “Το ψωμί”, “Σύγχρονοι Κισαμίτες Ζωγράφοι κι Αγιογράφοι”, “Κίσαμος: Κισαμίτικα Πανηγύρια”, “Σπήλαια της Κισάμου” και “Νερόμυλοι της Κισάμου”, οι τίτλοι των 23 “συναπτών” Ημερολογίων από το 1991 μέχρι το 2013. Είκοσι τρεις συνεχόμενοι, κατ’ εξοχήν “δεικτάκειοι” άθλοι, συν οι δύο (2) προαναφερθέντες, είκοσι πέντε (25) το σύνολο!

«Ολοκληρώνουμε φέτος, το 2017, τον κύκλο των Κισαμίτικων παραλιών. Πέρσι το 2016 ξεκινήσαμε από το Ελαφονήσι και σταματήσαμε στη Γραμπούσα. Φέτος φτάνουμε μέχρι και τον Ταυρωνίτη. Ωστόσο, για τον ιστορικό σύλλογό μας και την ιστορική επαρχία μας η φετινή χρονιά είναι ξεχωριστή. Εκδίδουμε το 25ο ημερολόγιό μας με -πάντα- κισαμίτικα θέματα. Νομίζουμε πως είναι ένας άθλος. Από την πώλησή του ποτέ δεν καλύψαμε τα έξοδά μας, μα εμείς επιμένουμε. Μα φέτος είναι ευκαιρία για μια αναδρομή της πορείας μας». Φανερό ότι και το εισαγωγικό κείμενο του Ημερολογίου της “Γραμπούσας” για το 2017, όπως και τα 12 ποιήματα άλλωστε που συνοδεύουν τις φωτογραφίες του Φάνη Μανουσάκη και του Αντώνη Βακάκη, για την Τρυπητή, τον Αϊ Σώζοντα, τον Αϊ Γιάννη, την Καλυβιανή, το Καστέλλι, τη Χώνη, τα Ραβδούχα, τη Δίκτυννα, τα Αφράτα, το Κολυμπάρι, τα Καμισιανά και τον Ταυρωνίτη, είναι του Θανάση Δεικτάκη. Φευ, όμως! Στη μνήμη του η φετινή (χθες 6 Φλεβάρη) παρουσίαση, χωρίς αυτόν η “αναδρομή” της “Γραμπουσιανής” πορείας. Χωρίς αυτόν, μόνο σωματικά, ωστόσο…

Παρών πνευματικά στην παρουσίαση του Ημερολογίου 2017 της Γραμπούσας χθες σίγουρα ο Θανάσης Δεικτάκης. Και κατά τους χαιρετισμούς και κατά την ομιλία του προέδρου της Ενωσης Πνευματικών Δημιουργών, Δημήτρη Νικολακάκη και κατά την ώρα που οι Ριζίτες της Κισάμου τραγουδούσαν το “Κόσμε αργυρέ” και κατά την παρουσίαση του Ημερολογίου και κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, σύμφωνα με το πρόγραμμα οπτικοακουστικού υλικού (επιμέλεια Αντώνη Βακάκη) με τίτλο “Θανάσης απαγγέλει Θανάση” και κατά την κοπή της πίτας. Αυτό δα έλειπε να λείπει!..

«Εδώ πρωτόδα το φως του ήλιου/ να λαμπυρίζει στον ουρανό/ να καμαρώνει από τ’ αψήλου/ το ασημένιο, το γαλανό./ Εδώ με πήρε γλαυκό το κύμα/ και με νανούρισε σιγανά/ εδώ μου ήλθε γλυκιά η ρίμα/ και με ξενάγησε στα στενά./ Εδώ φυσούσε το γλυκαέρι/ να μου δροσίσει σώμα ψυχή/ και τέντωσέ μου αβρά το χέρι/ στη ζήση να ’βρω απαντοχή». Ενα απ’ τα 12 ποιήματα του Θανάση Δεικτάκη κι αυτό για το χωριό του την Καλυβιανή…

Χανιώτικα νέα (07.02.2017)