ΞΕΣΤΕΡΙΑ

5 ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ ΑΜΠΕΡΙΑΣ

“ΟΙ ΤΑΞΙΔΕΥΤΕΣ ΣΤΟ ΦΩΣ"  ΣΥΝΑΝΤΟΥΝ ΤΟΝ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ

Τα μέλη της Λέσχης Ανάγνωσης «Ταξιδευτές στο Φως» συναντούν την Τετάρτη 5 Ιουνίου 2024, και ώρα 7 μ. μ., στον Άγιο Παντελεήμονα Αμπεριάς Χανίων τον δάσκαλο - λογοτέχνη Βαγγέλη Θ. Κακατσάκη και συζητούν μαζί του για την συλλογή διηγημάτων του “Πότες θα κάμει ξεστεριά“ (1ο Βραβείο ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΓΕΡΗΣ Πεζού Λόγου της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, 2023) Να σημειωθεί ότι “ Οι Ταξιδευτές στο Φως” έχουν συναντηθεί με τον Β. Κακατσάκη άλλες δυο φορές και έχουν μιλήσει για τις ποιητικές του συλλογές “ Όπως το ψωμί” και “Τα χελιδόνια του μοναχού” .

Η Λέσχη Ανάγνωσης “ Ταξιδευτές στο Φως» είναι μια ομάδα επικοινωνίας κι έκφρασης πολιτών των Χανίων, που δημιουργήθηκε από γονείς μαθητών Δημοτικών Σχολείων της Πόλης το 2013.

https://www.pancreta.gr/book.php?p=36257

https://www.cretalive.gr/kriti/oi-taxideytes-sto-fos-synantoyn-ton-baggeli-kakatsaki

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

ΞΕΣΤΕΡΙΑ, ΚΑΛΗ ΜΟΥ ΓΝΩΣΗ*

 

 Γράφει ο Μιχάλης Φραγάκης

Είναι πολύ ωραίο να έχεις δίπλα σου, κοντά σου, σε απόσταση αναπνοής, συμπολίτες που αφήνουν τη σφραγίδα τους, βάζουν το λιθαράκι τους και αυτοί στην γνώση και τον πολιτισμό. Αισθάνεσαι ασφάλεια, ελπίδα, υπερηφάνεια!
Διαβάζοντας το βιβλίο ΞΕΣΤΕΡΙΑ του συμπολίτη μας κυρίου Κακατσάκη και γνωρίζοντας τους επαίνους της λογοτεχνικής κοινωνίας, θεώρησα υποχρέωσή μου να σχολιάσω τα εξής: Απευθύνεται προς όλους, και τόσο η γραφή, όσο και η εναλλαγή θεμάτων, κάνει το διάβασμα ξεκούραστο. Μου θύμισε τα διηγήματα των μεγάλων Ελλήνων συγγραφέων, από τα Αναγνωστικά βιβλία του Δημοτικού, από τα οποία αντλήσαμε την πρώτη φιλολογική και λογοτεχνική μόρφωση. Και αυτό, όταν η Μόρφωση είχε ακόμα εξέχοντα χαρακτήρα, διότι έπλαθε χαρακτήρες και οι καιροί ήταν πιο αθώοι.
Θέτω ως ελάχιστος όλων την ψήφο μου, για να διδαχθούν και να αντλήσουν γνώση από το βιβλίο Ξεστεριά τα παιδιά. Να αρχίσουν να φιλιώνουν με τον λόγο, να θυμηθούν μαζί με τους διδασκάλους ξανά την παράδοση, την αξία της λευτεριάς και του αγώνα, να ταξιδέψουν ευχάριστα στην νεώτερη ιστορία και να λάβουν γνώση από ένα Ελληνικό γλωσσάρι Κρητικής λαλιάς πριν χαθούν όλα.
Η επιθυμία ενός διδασκάλου όπως ο κύριος Κακατσάκης, που διέθεσε ζωή στη διδασκαλία, αν δεν ικανοποιείται, τουλάχιστον πρέπει να ακούγεται και να εξετάζεται, διότι ο ίδιος γνωρίζει τις μορφωτικές ανάγκες των καιρών μας.
Προσωπικά τον ευχαριστώ. 

Χανιώτικα νέα (25.8.2023) 

https://www.haniotika-nea.gr/xesteria-kali-moy-gnosi/

* Η ΞΕΣΤΕΡΙΑ μου, όπως την είδε ο, και συνεργάτης των ΧΑΝΙΩΤΙΚΩΝ ΝΕΩΝ, εκλεκτός συγγραφέας Μιχάλης Φραγάκης. Κατάπολλα τα ευχαριστώ μου για την αγάπητική ματιά του και την πρότασή του

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ ΚΑΙ Η “ΞΕΣΤΕΡΙΑ” ΤΟΥ

 

¨Γράφει η Άννα Φιλιώτου*

Τον Βαγγέλη Κακατσάκη τον γνώρισα πρόσφατα. Η πρώτη μας χειραψία έγινε στην Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών στην Αθήνα, τη μέρα που μοιραστήκαμε το πρώτο βραβείο πεζογραφήματος «Μάρκος Αυγέρης» για το 2023, εκείνος με το «Πότες θα κάμει ξεστεριά» και εγώ με «Το ξετύλιγμα της δαντέλας». Από τα Χανιά εκείνος, από το Ρέθυμνο εγώ, πώς δεν είχαμε βρεθεί μέχρι τότε, αναρωτιόμουν –αυτά έχει η καταραμένη ξενιτειά που σε απομακρύνει από τις ρίζες σου και από τον τόπο που αγαπάς. Ανταλλάξαμε τα βραβευμένα μας βιβλία και η βραδιά κύλησε χαρούμενα. Ο Βαγγέλης, πολυγραφότατος και δημιουργικός άνθρωπος που δίνει επί χρόνια την δική του πνοή στα «Χανιώτικα Νέα», μας τραγούδησε ψυχωμένα το ριζίτικο που έχει τον τίτλο του βιβλίου του (πότες θα κάμει ξεστεριά) και μας μίλησε με την Κρητική του λαλιά, φορτωμένη με τις μνήμες της αδάμαστης πατρίδας του.

Θέλω να πω δυο λόγια γι αυτό το βιβλίο, με πολύ σεβασμό. Μέσα από τις σελίδες του πετάχτηκαν -με το που το άνοιξα- οι μυστικές φωνές της Κρήτης. Απελευθέρωσαν αρώματα, ομορφιές, αγριάδα και συγκίνηση καλά συνταιριασμένα μεταξύ τους. Μέσα από τις λέξεις, τους διαλόγους και τα γεγονότα αποκαλύφθηκε ο ηρωισμός, η λεβεντιά , η αυτοθυσία μα πάνω από όλα το πάθος και η λαχτάρα για τη Λευτεριά που βαστάει ο Κρητικός μέσα του.

 

Στα εφτά διηγήματα του βιβλίου (Η Καμπάνα, Το τέλος, Ζωή και θάνατος, Η εκδίκηση, Το χρέος, Ανάσταση, Εθελοντής) κυριαρχεί η διψασμένη κραυγή για Αγώνα και Απελευθέρωση που είναι πιο δυνατή από τη ζωή, τη μοίρα, ακόμα και από τον θάνατο.

«Η Κρήτη έχει γεμίσει από Δασκαλογιάννηδες!» γράφει. «Μπορεί να έγδαραν το Δάσκαλο ζωντανό στο Κάστρο, μα το μαρτύριό του μας φόρτωσε μ΄ένα χρέος που πρέπει να πληρώσουμε».

Σε άλλο σημείο η βασανισμένη χήρα , η Μαριγώ βροντοφωνάζει: « Όχι δε θα αφήσω εγώ το γιο μου να τουρκέψει. Γενίτσαρος; Καλλιά χω να τον σφάξω».

Κι ο Μανώλης που κρυβόταν από σπήλιο σε σπήλιο; Κίνησε να παραδοθεί για να γλυτώσει τους υπόλοιπους από τη μανία των Τούρκων. «Ξέρει», λέει ο συγγραφέας «ποιο είναι το τίμημα της πράξης του. Μα δεν τον νοιάζει. Απ’ τη μισερή ζωή καλλιά ειν’ ο θάνατος».

Το βιβλίο ξεχειλίζει από λόγια και πράξεις γενναίων.

 

 

Σε ευχαριστώ Βαγγέλη. Με έκανες να βρεθώ ανάμεσα στους χωρικούς και να ζήσω το «θάμα» όπως το περιγράφεις στο πρώτο σου διήγημα. Μου έδωσες την ευκαιρία να αφουγκραστώ την καμπάνα της Λευτεριάς που σημαίνει την Ανάσταση κάθε στιγμή για κάθε Κρητικό και να νιώσω το λυτρωτικό της ήχο να χτυπάει μέσα και στη δική μου καρδιά.

Σε ευχαριστώ ακόμη γιατί έκανες την ψυχή μου να πεταρίσει με τη γραφή σου, με τις λέξεις και τις ιδιαιτερότητες του Κρητικού φραστικού πλούτου που τόσο καλά κατέχεις. Μερικές από αυτές είχα να τις ακούσω από τα παιδικά μου χρόνια, από τότες που κι εγώ αλώνιζα τα χώματα της περήφανης Κρητικής γης.

* καθηγήτρια Αιματολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών – συγγραφέας 

Χανιώτικα νέα (Πέμπτη, 20.7.2023)  

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Από καρδιάς το ευχαριστώ μου για τα που γράφεις, έτσι όπως με την μοναδική σου πένα τα γράφεις, για την γνωριμία μας, για μένα  και για την "Ξεστεριά" μου. Υπόχρεος στην αγάπη σου, καλή μου Άννα! 

 https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/pfbid026J4uDGELuU9Bzq4tHNfHuqXLWLzNWPN2WdifSNtM3vdC8xuCTjJ4exjTHAe1LFFXl

 https://www.haniotika-nea.gr/gia-tin-xesteria-toy-vaggeli-kakatsaki/

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

ΠΟΤΕΣ ΘΑ ΚΑΜΕΙ ΞΕΣΤΕΡΙΑ 

 

Γράφει ο Γιώργος Λέανδρου Κοκολογιάννης

Αυτός είναι ο τίτλος του βιβλίου που έδωσε στον συγγραφέα του το πρώτο βραβείο της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών για το έτος 2023.
Είναι ο γνωστός μας Χανιώτης διανοούμενος Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης, έκδοση Χανιώτικα νέα και Μουσείου Τυπογραφίας. Ως και στην καθηγήτρια Αιματολογίας- συγγραφέα Άννα Φιλιώτου για το μυθιστόρημα της “το ξετύλιγμα της δαντέλας” (εκδ. “λεξίτυπον”).
Όπως γράφει ο αγαπητός μας Βαγγέλης Κακατσάκης είναι το όνειρο του να μπει η “Ξεστεριά” στα σχολεία της χώρας μας αλλά και της ομογένειας. Αν γίνει, θα ΄ναι μεγάλη τιμή για τον ίδιο, για την Κρήτη μας, για ολόκληρη την Ελλάδα, ως και για τον απανταχού Ελληνισμό. Κι ακόμα τιμή στη μνήμη του μέγιστου Ν. Καζαντζάκη, ο οποίος υπήρξε ένας από τους πρώτους προέδρους της παραπάνω εταιρεία

Του αφιερώνω με περίσσια αγάπη και σεβασμό τους παρακάτω στίχους μου:

Ξεστέρωσε και σ’ είδαμε
Βαγγέλη στην κορφή σου,
και παραδίπλα γελαστή
την ΚΡΗΤΙΚΗ ψυχή σου.

Και για την Άννα Φιλιώτου:

Λογοτεχνία γιατρική
ριζώνουν στη ζωή σου
γιατί κι αυτές θαυμάζουνε
τη διανόηση σου.

Χανιώτικα νέα (Δευτέρα, 19.6.2023) 

https://www.haniotika-nea.gr/potes-tha-kamei-xesteria-8/

 

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

ΤΟ ΒΡΑΒΕΙΟ "ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΓΕΡΗΣ" ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ

ΣΤΗΝ "ΞΕΣΤΕΡΙΑ" ΜΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟ "ΞΕΤΥΛΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΑΝΤΕΛΑΣ" 

 

 

Σ΄ εμένα για την συλλογή διηγημάτων  μου “Πότες θα κάμει ξεστεριά…” (εκδ. εφ.“Χανιώτικα νέα”) και στην καθηγήτρια Αιματολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών – συγγραφέα Άννα Φιλιώτου, για το μυθιστόρημά της “Το ξετύλιγμα της δαντέλας” (εκδ. “Λεξίτυπον”) δόθηκε το φετινό (για το 2023) πρώτο βραβείο της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών “ Μάρκος Αυγέρης”, που είναι από τα πιο σημαντικά λογοτεχνικά βραβεία της χώρας. Μεγάλη η, μη αναμενόμενη, τιμή για μένα και βέβαια η χαρά μου. Από καρδιάς το ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ μου στον Πρόεδρο της Εταιρίας μας Κώστα Καρούσο, όπως και σε όλα τα μέλη του Δ. Σ. 

 

 

 

Η απονομή του βραβείου θα γίνει στην Αθήνα στην ιστορική αίθουσα Μιχαήλας Αβέρωφ της Εταιρίας (Γενναδίου 8 και Ακαδημίας) την Τετάρτη 7 Ιουνίου και ώρα 6. 30 μ. μ. Χαρά μας, όσοι μπορείτε να είστε εκεί…. 

 

 Πολύ χαρούμενος για αυτή τη σπουδαία διάκριση για τον πατέρα μου! Καί βέβαια τίποτα δεν είναι τυχαίο! Δουλειά, γνώσεις, ταλέντο, δουλειά, δουλειά! Το βιβλίο "Πότε θα κάνει ξεστεριά", απόσταγμα όλων των παραπάνω αλλά και ένα ιδιάζον χρέος προς εκείνους τούς σπουδαίους παππούδες μας πού πίστεψαν καί πάλεψαν για την πολυπόθητη ξεστεριά, για την Λευτεριά όλων μας! Αυτά προσώρας! ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ 

Χάρης Στρατιδάκης	Τρί 30 Μαΐ, 7:22 π.μ. (πριν από 5 ημέρες)
προς εγώ

Καλημέρα

Από σήμερα ο ουρανός είναι πιο ξέστερος τις βραδινές και πιο γαλανός τις μεράδες.

Κι ο ήλιος είναι δικός μας, δε βλέπουμε τίποτε πίσω από τα χρυσά του κεντίδια.

Πολλά συγχαρητήρια, μέσα από την καρδιά μου!

Και σε άλλα με το καλό

Χάρης Στρατιδάκης

Βαγγέλης Κακατσάκης <kakatsakisv@gmail.com>	Τρί 30 Μαΐ, 8:41 π.μ. (πριν από 5 ημέρες)
προς Χάρης

Καλημέρα,φίλε!  Κι αν με συγκινείς πάντα... Τι λόγια... Κατάπολλα ευχαριστώ σε για την αγάπη σου! Με χανιώτικους ξέστερους χαιρετισμούς... Χαιρετώ σε κι αγαπώ σε! Β.

 ΧΑΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ  https://www.facebook.com/haniotika.nea/posts/pfbid02QghC3VbBMspVfrt9ji8mXUx5h5tP3eySrHCew9kdhDYKEMYMB8tRzVVHDvdUG7x6l?comment_id=932735157844311&notif_id=1685309822258005&notif_t=comment_mention&ref=notif

 

ΕΝΩΣΗ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΔΗΜΙΟΥΡΓΩΝ https://www.facebook.com/groups/1045643828868680/posts/5725930330839983/?comment_id=5726014797498203&notif_id=1685338447503843&notif_t=group_comment

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/pfbid0LsYXLK9ir4zzUvyPusjQbEU48ABwb11pRTxDaoWKHbDF1QK6m87xnhhhsB5pcqVAl?comment_id=102706919513813&notif_id=1685338988274232&notif_t=feed_comment&ref=notif

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/pfbid0xcTiM9mvEDjQVN6YBb8dLZiNmr34Z45JXJkrsPdaqWesCJgRwDujszeMJLMDywBMl?comment_id=640531917546222&notif_id=1685339899303182&notif_t=feed_comment&ref=notif

https://www.cretalive.gr/politismos/ston-bkakatsaki-kai-stin-afiliotoy-brabeio-tis-etaireias-ellinon-logotehnon

https://www.biskotto.gr/politismos/ston-vaggeli-kakatsaki-to-1o-vraveio-apo-tin-etaireia-ellinon-logotechnon/

https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.haniotika-nea.gr%2Fproto-vraveio-gia-ton-vaggeli-kakatsaki-apo-tin-etaireia-ellinon-logotechnon%2F%3Ffbclid%3DIwAR1RKrsNJw4k9ORNTVh6KuZpvoGmM7GmHDNLDm-lDEAxBJW7HcSi3oXNWNY&h=AT1lEtYH1TOL7RDE-NXyCzFju6rj4NJbzZ0ZDfrBrj2BN6Z96x2SRkKGIvyr3qRdsHPQIcxtCuvcUONyxffWbFaHIUEmntVtciVqnuv76elsasreRC0f3so8u0yFOoZQLGF3bDD45zCyFoGmWg

 

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

ΟΡΘΟΔΟΞOΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΚΡΗΤΗΣ 

ΕΥΛΟΓΙΑ Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ "ΞΕΣΤΕΡΙΑΣ" ΜΟΥ 

 

Αν ήμουν υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσω μια μόνο λέξη για την παρουσίαση της "ΞΕΣΤΕΡΙΑΣ" μου σήμερα, Σάββατο, 18 Μαρτίου, Παγκόσμια Ημέρα Αφήγησης, στην Ορθόδοξο Ακαδημία Κρήτης  από την Ομάδα Φιλαναγνωσίας του Ιδρύματος, θα χρησιμοποιούσα την λέξη ΕΥΛΟΓΙΑ- το είπα και στην αντιφώνησή μου. Κατάπολλα και από καρδιάς τα ευχαριστώ μου στον γενικό διευθυντή της Ακαδημίας Δρα Κωνσταντίνο Ζορμπά (όρθιος στην ΦΩΤΟ) στους υπεύθυνους  της Ομάδας, τον βιβλιοθηκονόμο Γιάννη Μουντογιαννάκη και στην έχουσα την ευθύνη του συντονισμού της συζήτησης  ποιήτρια -  συγγραφέα  Μάχη Χουρδάκη, αλλά και σε όλα τα άλλα μέλη της (Μάρκο Καραβιτάκη, Φωτεινή Καραβιτάκη,Φωτεινή Σεγρεδάκη, Ευαγγελία Μυλωνάκη - Νταουντάκη,Μανόλη Μουντογιαννάκη, Μαίρη Μανουσάκη, Μαρία Καστανάκη, Βασίλη Τσουρουδιανάκη και Βασιλική Προγούλη). Για την υποδοχή που μου έκαμαν, για τα που είπαν έτσι, όπως αγαπητικά τα είπαν, για την φιλοξενία τους...

Σήμερα  μια μόνο φωτογραφία και το κείμενο του δασκάλου, μέλους της Ομάδας, Γιάννη Μυλωνάκη, που είχε αναρτήσει την προηγούμενη μέρα στο υπέροχο ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ του για την ΞΕΣΤΕΡΙΑ, το οποίο και διάβασε στην εκδήλωση...

 

 ΠΟΤΕΣ ΘΑ ΚΑΜΕΙ ΞΕΣΤΕΡΙΑ... ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ

(ΜΝΗΜΗ ΘΕΟΚΛΗ ΝΙΚ. ΚΑΚΑΤΣΗ, ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΥ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΝ )

Χρέος βαρύ η διατήρηση της ιστορικής μνήμης της Νήσου. Και σε καιρούς δύσκολους σαν τους τωρινούς, το Χρέος βαρύτερο γίνεται. Διαβάζοντας τη συλλογή διηγημάτων «Πότες θα κάμει ξεστεριά…», ο αναγνώστης με σιγουριά μπορεί να βεβαιώσει πως ο Βαγγέλης Κακατσάκης, τιμά με τρόπο άξιο το Χρέος του.

Με τον λόγο του, μας παρασύρει σ’ ένα ταξίδι ιερό. Μας βάζει να σταθούμε μπροστά σε ώρες δύσκολες του ιστορικού μας παρελθόντος. Τα δεινά της Νήσου, απίστευτα σκληρά. Ο εξισλαμισμός και η βαρβαρότητα στη συμπεριφορά των εξισλαμισμένων, το Παιδομάζωμα, οι εξευτελισμοί και η βία με θύματα γυναίκες και παιδιά, τα φρικτά αντίποινα σε κάθε πράξη αντίστασης, ποτίζουνε το δεντρί της Λευτεριάς με αίμα, αθώο αίμα.

Μαζί του μας παίρνει ο συγγραφέας και, στην Παναγία του Λουτρού μάς φέρνει. Ν’ ακούσουμε τον ανασασμό των παλικαριών, ν’ αφουγκραστούμε τ’ όνειρο της Λευτεριάς, να πάρουμε κι εμείς μέρος στην άγια και άγρια ψαλμουδιά της Ξεστεριάς. Κι ύστερα, στην Πόλη μάς στέλνει. Να θυμηθούμε τον βίο της κόρης του Δασκαλογιάννη, της Μαρίας, που όσο μεγάλα ήταν τα βάσανα που της όρισε η ζωή, άλλο τόσο μεγάλη ήταν και η προσφορά της στον Αγώνα.

Για όλα λαχταρά να μιλήσει ο συγγραφέας. Για τους φανερούς και τρανούς αγωνιστές μα και για τους άλλους, τους κρυφούς, που μην αντέχοντας να βλέπουν την Νήσο καρφωμένη στο Σταυρό, φανερώθηκαν και μετάλαβαν των Αχράντων της Λευτεριάς Μυστηρίων. Κι η ώρα που ο Χουσεΐν, Μιχαήλ γίνηκε, θαρρείς και τα δικά μας τα φυλλοκάρδια κάνει να τραντάξουν από τη λαχτάρα της Λευτεριάς.

Στο Βαφέ, η τελευταία στάση του ταξιδιού μας. Στη μνήμη των, άγνωστων σε εμάς, εθελοντών, που δεν άκουσαν τους κυβερνήτες ή τους ισχυρούς του κόσμου, μα την ψυχή τους μονάχα, να τους προστάζει. Για χάρη του Δίκιου και της Λευτεριάς.

Ο Βαγγέλης Κακατσάκης, όπως σε όλο του το έργο, έτσι και σε αυτό το λογοτεχνικό πόνημά του, ετοιμάζει με σεβασμό το στημόνι και το υφάδι του. Κι ύστερα, άξια υφάντρα καλεί, τη Μνημοσύνη, να υφάνει πέπλο ταιριαστό της Μεγάλης Θυσίας. Το αποτέλεσμα, όφελος μεγάλο για όλους τους αναγνώστες. Όσοι δεν έτυχε να ‘χουν διαβάσει για τον Αγώνα στην Νήσο, να μάθουν θα ζητήσουν. Κι όσοι πάλι τα σημάδια της Θυσίας έχουν ψηλαφίσει, περήφανη χαρά στην ψυχή τους θα νιώσουν να θεριεύει...

[Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης, Πότες θα κάμει ξεστεριά…, Μουσείο Τυπογραφίας Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη, Χανιά 2021]

ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΥΛΩΝΑΚΗΣ 

 https://verbisincharta.blogspot.com/2023/03/blog-post.html?fbclid=IwAR29Zl1Pw9CaDcVl6hjTxHRsMvzkc7OtUkNIor3nDdiBF6jwV7uT7S27gYc

 https://www.facebook.com/mylonakis.yannis/posts/pfbid022Whr4D6ajJEpZ4bVkJci9RAqHHJfYCRXT7jME7bGQArhA1HhJPJDJvnFStk6KQdHl

 https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/pfbid02NbeazqDRoncJFjZR57t5Mzxnix6qePLA1Wx4QFyvUsFJLQLBcQBB9zPXWzh2HQGil?notif_id=1679171079236361&notif_t=feedback_reaction_generic&ref=notif

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

(Ξεχωριστή και λίαν αγαπητική η προσέγγιση της ΞΕΣΤΕΡΙΑΣ από την αγαπημένη μου συμμαθήτρια στο Γυμνάσιο και Λύκειο Βάμου. δασκάλα - ποιήτρια  Πόπη Γαβριλάκη. Δεν θα το κρύψω ό τι γι άλλη μια φορά με κατασυγκίνησε. Από τα βάθη της καρδιάς  ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ σε. ΠΟΠΗ!)

«ΠΟΤΕΣ ΘΑ ΚΑΜΕΙ ΞΕΣΤΕΡΙΑ…,  ΛΟΙΠΟΝ!

Γράφει η Πόπη Λαμπρινέα – Γαβριλάκη*

 

Πρέπει να είναι η τρίτη με τέταρτη φορά που επιχειρώ μια άλλη ανάγνωση στην τελευταία συλλογή διηγημάτων του Βαγγέλη Κακατσάκη.

Πριν ξεκινήσω, ζυγίζω στα χέρια μου το βιβλίο. Το μετρώ με το μάτι όπως μετρούσαν οι γονέοι μας όλα τα πράγματα, από τα πιο μικρά ως τα μεγαλύτερα. Με συνεπαίρνει η μυρωδιά της μελάνης στο τυπωμένο χαρτί. Ξεφυλλίζω τα τριζάτα του φύλλα και ξεκουράζομαι στη φωτεινότητα των ασπρόμαυρων σελίδων.

Ευτυχής και καλαίσθητη η έκδοση των Χανιώτικων Νέων. Προσεγμένη ως την τελευταία της λεπτομέρεια, δικαιώνει στους δύσκολους εκδοτικούς καιρούς την έντυπη έναντι της ψηφιακής έκδοσης και δένει σε μια ευτυχή τριαδική σχέση συγγραφέα, εκδότη και αναγνώστη. Το παιγνίδι παίζεται κι εδώ στις λεπτομέρειες . Στο καλαίσθητο εξώφυλλο, στην ποιότητα του χαρτιού, στα διαστήματα- αναπνοές που φωτίζουν το κείμενο, στα περιθώρια πλαίσια, που το αναδεικνύουν, στην ευαναγνωσία της γραμματοσειράς, στην λιτή αλλά άκρως παραστατική και ζωντανή εικονογράφηση.

«Πότες θα κάμει ξεστεριά…!» λοιπόν

Έτσι όπως το έλεγαν και το τραγουδούσαν οι παλαιότεροι. Αγνό κι αμόλευτο από γλωσσικές επιμέλειες και γραμματικούς καλλωπισμούς και με τα αποσιωπητικά να υπαινίσσονται τον ενθουσιασμό, που φούσκωνε τις παιδικές μας καρδιές από περηφάνια όταν το τραγουδούσαμε στις γιορτές και στις εκδρομές μας στο Βάμο, αλλά και τη λαχτάρα μας για ελευθερία και δημοκρατία όταν το ξανατραγουδούσαμε για ν΄ αναπνεύσουμε λίγο πιο ελεύθερα, στα δύσκολα χρόνια της χούντας.

Προχωρώ και διαβάζω:

«- Τι πάει να πει χρεωμένος;

- Χρεωμένος είναι , είπε ύστερα από πολλή σκέψη η Μαρία, όποιος ζει χάρις στο αίμα που ‘χυσε ένας άλλος… Όποιος έχει αγοράσει τη ζωή του με αίμα. Το αίμα αυτό του φωνάζει μερόνυχτα και δεν τον αφήνει να κοιμηθεί.

- Είσαι κι εσύ χρεωμένη γερόντισσα;

-Εγώ κι αν είμαι, παιδί μου…»

Χρεωμένος και ο Βαγγέλης στον αγώνα για ελευθερία. Χρεωμένος κι Εθελοντής μαζί με τους εθελοντές- ήρωες στο τελευταίο του διήγημα. Να υπενθυμίσει, να επιβραβεύσει και να τιμήσει.

« Το μεγάλο χαμπέρι του Σηκωμού του Γένους , στη Βλαχιά, και στο Μωριά, είχε κατρακυλήσει ίσαμε την Κρήτη μαζί με τους ανθούς και τις ευωδιές της άνοιξης… κι ο Ξενοθοδωρής ….ήθελε να χυμήξει στα μέρη του, τ΄Αποκορωνιότικα , για να φέρει το χαμπέρι κι εκεί , που αιώνες το περίμεναν.» στο οπισθόφυλλο.

Εμφανής ο στόχος και η πρόθεση του συγγραφέα μέσα από τον επίκαιρο και χρήσιμο λόγο . Χωρίς διδακτικές κραυγές, χωρίς υπερβολές, κλισέ κι άλλες αδυναμίες. Η αφήγηση του αυθόρμητη κι άμεση ρέει και γλιστρά αβίαστα από τα χείλη του στο χαρτί του βιβλίου

Με λόγο λειασμένο από την έμπειρη πλέον και δόκιμη γραφίδα του, επιμένει κι αυτή τη φορά στο τριαξονικό αξιακό πλαίσιο, στο οποίο στηρίζεται η ζωή και το έργο του. Με ιδιαίτερη αναφορά στην ελευθερία στην πιο εξιδανικευμένη της μορφή, την αγάπη. Αγάπη στον τόπο, αγάπη στο Θεό αγάπη και στον άνθρωπο. Αυτή η Αγάπη πλανάται πάνω από τον βίαια καταχτημένο και καθημαγμένο Τόπο, παραστέκει τον αδούλωτο και περήφανο άνθρωπο, γίνεται μέτρο και όριο της ζωής και της συμπεριφοράς του.

Με την ίδια πίστη και την ίδια αγάπη μπαίνει στα «παπούτσια των ηρώων του ο Β. Κ Εμπλέκεται συναισθηματικά μαζί τους και βιώνει τα ίδια μέτρα και τις ίδιες αξίες με κείνους. Κατανοεί τα διλλήματα και τους ενδοιασμούς τους και συμμετέχει στις δύσκολες αποφάσεις τους. Έτσι καταφέρνει να τους ιστορήσει με τέχνη και να τους ανυψώσει από τα ανθρώπινα και καθημερινά σε ηρωικά υψίπεδα.

Διακόσια χρόνια μετά την εθνεγερσία κι ενώ ακούγονται ανησυχητικές οι αναθεωρητικές κραυγές από τις απέναντι ακτές του Αιγαίου, στο δυστοπικό οικονομικό περιβάλλον της φιλελεύθερης αγοράς, ο Β. Κ. γυρνά στην εποχή του κατατρεγμού και του Σηκωμού με πνεύμα σημερινό κι επίκαιρο.

Μπολιασμένος από την εναγώνια κραυγή του ποιητή « Πάντα ανοιχτά πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μου», γίνεται η γέφυρα και ο συνδετικός κρίκος του επώδυνου ιστορικού παρελθόντα χρόνου και του νεώτερου τωρινού, με όλους τους κινδύνους που ελλοχεύει .

Σημαντικός και ο ρόλος και η μεγάλη συναισθηματική φόρτιση της ντοπιολαλιάς και του ζωντανού τοπικού ιδιώματος, σε συνδυασμό πάντα με το επιμελημένο γλωσσάρι . Να δείχνει το σεβασμό και την αγάπη στο τοπικό ιδίωμα, παράλληλα όμως να σέβεται και να μην αγνοεί τον εκτός των στενών τοπικών ορίων αναγνώστη, που δικαιούται να το γνωρίσει και να το κατανοήσει.

Εν κατακλείδει

Ο Β.Κ. τεντώνει τη γραφή του στα όρια του γραπτού λόγου , από την ελευθερία και το συμβολισμό της ποίησης στο ρεαλισμό και τη σαφήνεια του πεζού λόγου. Ζωγραφίζει και ιστορεί το θαύμα της ζωής και τις συγκρουσιακές καταστάσεις που δημιουργούνται όταν κινδυνεύουν τα ιδανικά της ελευθερίας και της ορθοδοξίας .

Όλα τα διηγήματα είναι ανοιχτά σε πολλές αναγνώσεις. Αλλιώς τα διάβασα στην οθόνη του υπολογιστή μου, διαφορετικά όταν ήρθε το καλαίσθητο βιβλίο και τελείως διαφορετικά στην τελευταία μου ανάγνωση προκειμένου να σταχυολογήσω και να σχολιάσω. Σε όλες τις αναγνώσεις χάρηκα από την πρώτη ως την τελευταία ενότητα τις δόκιμες αφηγηματικές τεχνικές του συγγραφέα.

Σκέφτομαι ότι αν θέλει κάποιος να κρίνει χωριστά τον Β.Κ. σαν ποιητή ή σαν διηγηματογράφο θα δυσκολευτεί.. Γιατί σε κάθε είδος του έργου του θα βρεις και τις δυο του ιδιότητες να δένουν και να λειτουργούν αρμονικά. Τόσο στα ποιήματα όσο και στα πεζά του είναι διάχυτος ο περιγραφικός λυρισμός. Θα ξαναπώ βέβαια ότι έξω από την πίεση της μικρής φόρμας ελευθερώνεται ο ποιητής και πετά η γραφίδα του συγγραφέα.

Αν η μεγάλη παγίδα για το γραφιά είναι η επανάληψη και ο μανιερισμός, στην περίπτωση του Β.Κ. δεν υφίσταται τέτοιος κίνδυνος. Πάντα καταφέρνει να μας εκπλήσσει. Πότε σαν ποιητής, πότε σαν χρονογράφος και τώρα σαν διηγηματογράφος. Κι αυτό βέβαια το γνωρίζουν από παλιά οι αναγνώστες του τόσο στις επιτυχημένες στήλες του στα Χ Ν όσο και οι πολλοί φίλοι της ποίησης και της πεζογραφίας του.

Ξαναγυρίζω στον τίτλο των διηγημάτων και στην ερώτηση που κυριολεκτικά ή μεταφορικά απευθύνει στον αναγνώστη των διηγημάτων« Πότες θα κάμει ξεστεριά…» . Δεν μπορώ βέβαια ν’ απαντήσω στο κρίσιμο ερώτημα για τον καθένα μας. Εκείνο όμως που με βεβαιότητα μπορώ να πω είναι ότι για τον δημιουργό Β. Κ. έχει ήδη ξαστερώσει. Έχει πάρει από καιρό την όμορφη πένα του κι έχει καλοστρατήσει στην ιερουργία της ποίησης και της διηγηματογραφίας. Με το τελευταίο του μάλιστα πόνημα αναδεικνύει αρετές αφήγησης, που σε προϊδεάζουν για την δυνατότητα του να τολμήσει το εγχείρημα μεγαλύτερης φόρμας.

Εμείς οι αναγνώστες του τον περιμένουμε.

*Δασκάλα - ποιήτρια

(Χανιώτικα νέα, 2.3.2023)  

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

 ΔΑΦΝΙΝΟ ΣΤΕΦΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΑΓΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΠΡΟΓΟΝΩΝ ΜΑΣ

..Η Κρήτη Ανέστη! ξαναφώναξε ο Κουρμούλης,

Αντί γι' απάντηση, πρώτος ο Μανουσογιαννάκης τράβηξε την κουμπούρα του. Κι αμέσως οι μπαλωτες άρχισαν να πέφτουν απανωτές. Η απόφαση είχε παρθεί! Ο Στέφανος πήγε να πάρει το ντουφέκι, μα κοντοστάθηκε. Προτίμησε τη λύρα και μια παράξενη μελωδία, θριαμβική κι ελπιδοφόρα, ανακατώθηκε με τους ξερούς κρότους και τις πολεμικές φωνές.

Μα ύστερα, από σιγά-σιγά, οι ντουφεκιές και οι φωνές λίγαιναν μέχρι που έπαψαν εντελώς. Και τότε ακούστηκε η φωνή του Στέφανου ζεστή σαν το Λιβυκό,τυραννισμένη σαν την Κρήτη και πανωραία σαν τη Λευτεριά να χαϊδεύει τον αέρα, τα δροσουλιασμένα μπουμπούκια, τη γαλάζια θάλασσα...

Πότες θα κάμει ξεστεριά, πότες θα φλεβαρίσει να πάρω το ντουφέκι μου, την όμορφη πατρώνα, να κατεβώ στον Ομαλό....

(Από το διήγημα: "Η εκδίκηση")

Πότες θα κάμει ξεστεριά…

Βαγγέλης Κακατσάκης

Ενα συναρπαστικό ταξίδι στα χρόνια των ξεσηκωμών της Κρήτης ενάντια στην Οθωμανική κυριαρχία...Ο συγγραφέας καταθέτει με την γραφή του δάφνινο στεφάνι και αποτίει φόρο τιμής για τους αγώνες και τις θυσίες των προγόνων μας.

Εφτά διηγήματα βασισμένα σε ιστορικές πηγές αλλά και στην προφορική παράδοση.

Ένα βιβλίο κόσμημα-πολύτιμη συμβολή προκειμένου να διατηρηθεί άσβεστη η φλόγα της ιστορικής μνήμης του τόπου μας...

Δάσκαλε, λογοτέχνη, ποιητή, συνεπαρχιώτη και φίλε Βαγγέλη σε ευχαριστώ για το πολύτιμο δώρο σου !!!!!

 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Και από εδώ το με πολλά ΩΜΕΓΑ ευχαριστώ μου, Νικηφόρε! 

 

https://www.facebook.com/nikiforos.Crete/posts/pfbid05VkzaeECGbgKxppd41V2sxiMtp8CA63P9BJQSVTP47cxA9uu5aCGW63tYSwK5iAZl?notif_id=1672311289692881&notif_t=comment_mention&ref=notif

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ : “ΠΟΤΕΣ ΘΑ ΚΑΜΕΙ ΞΕΣΤΕΡΙΑ”

(Εκδόσεις: Μουσείο Τυπογραφίας - Χανιώτικα νέα)

Γράφει η Εύα Μαζοκοπάκη*

  Γράφει η Εύα Μαζοκοπάκη*

Μόλις ολοκλήρωσα τη διηγηματική συλλογή του εκλεκτού συντοπίτη μας εκπαιδευτικού και λογοτέχνη κυρίου Βαγγέλη Κακατσάκη - που μού την πρόσφερε δώρο και τον ευχαριστώ από καρδιάς για αυτό- και ομολογώ πως πραγματικά νιώθω ευλογημένη που ο τόπος μου , διαθέτει ανθρώπους που προάγουν τον πολιτισμό, που υποκλίνονται στην παράδοση και κρατούν ακέραια στις μνήμες όλων μας ,την Κρητική ντοπιολαλιά μας.

Ο τίτλος του βιβλίου " Πότες θα κάμει ξεστεριά" δηλωτικός της αγάπης του συγγραφέα για το νησί του και την κρητική γλώσσα και παράδοση. Τίτλος που μυρίζει Κρήτη σε όλες της τις διαστάσεις και το επιβεβαιώνει στη συνέχεια και το περιεχόμενο του έργου.

Εφτά διηγήματα - αριθμός συμβολικός στη θεολογία, τη μυθολογία, την ιστορία - παίρνουν από το χέρι τον αναγνώστη και τον οδηγούν σε αναγνωστικές διαδρομές πολύτιμες και γεμάτες αλήθειες συναισθημάτων, αντιλήψεων, ηθών και παράδοσης αλλοτινών εποχών μιας Κρήτης που πόνεσε, πληγώθηκε, μαρτύρησε μα ποτέ δεν έσκυψε το κεφάλι και δεν λιγοψύχησε.

Διαβάζοντας τα εφτά διηγήματα περιπλανήθηκα στις ψυχές των ηρώων τους, τοποθετήθηκα χωροχρονικά στις ιστορίες τους, μίλησα μαζί τους την Κρητική γλώσσα και αφουγκράστηκα τους πόθους τους.

Παραθέτω ενδεικτικά κάποια μικρά αποσπάσματα ορισμένων διηγημάτων:

" Μα απόψε δεχόταν τη νύχτα σαν έναν παρεξηγημένο φίλο που έφτασε πια ο καιρός να μονιάσουν. Και στεναχωριόταν που ο φίλος αυτός αργούσε "

Από το διήγημα " Ζωή και θάνατος "

Ο γέροντας όρθωσε το καμπουριαστό κορμί του. Άστραψαν τα μάτια του και φώναξε αργά με τη σκληρή , ίδια σαν ποταμίσια πέτρα, φωνή του " Χτυπάτε εμένα πρώτα! Θα ρθει καιρός..." Τίποτα. Θυμάται πως ύστερα λιποθύμησε. Σαν συνήλθε είδε τους μισούς μοναχούς να πλέουν μέσα στο αίμα "

Από το διήγημα " Η εκδίκηση ".

" Στα μάτια του γιου της έβλεπε τον χαμένο της αδελφό , τους γονιούς της, τον άντρα της. Όχι! Δεν ήταν μόνο μάνα αυτή! Ήταν και γυναίκα και κόρη και αδερφή... Έσμιξαν όλες οι αγάπες απόψε, μπλέχτηκαν οι θύμησες ".

Από το διήγημα" Το τέλος ".

Όταν ένα βιβλίο σε κάνει να περιηγηθείς στα μονοπάτια του με δέος, αυτό για μένα σημαίνει πως το βιβλίο είναι εξαιρετικό.

Θερμά συγχαρητήρια κύριε Κακατσάκη για το βιβλίο σας αλλά και την ενεργό δράση σας στα πνευματικά και πολιτιστικά δρώμενα της πόλης μας.

Σας εύχομαι να είστε πάντα δημιουργικός και στη λογοτεχνική σας δράση και στην πολιτιστική.

Θερμά συγχαρητήρια για όλα.

Σας στέλνω την εκτίμηση και τον σεβασμό μου.

*Φιλόλογος – συγγραφέας 

 

(Χανιώτικα νέα" , 9.12.2022)

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/pfbid0m8j8eF3Yg9gAA6SAsFVWdRbz1FeSBHKAi7ArKif8xkaPFwoZXs8C8Awem45XJ2AUl

ΞΕΣΤΕΡΙΑ

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΓΓΕΛΑΣ ΜΑΛΜΟΥ* ΣΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ "ΞΕΣΤΕΡΙΑΣ" ΜΟΥ (ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ, 16 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2022) - 

"Σκέφτομαι ότι αν κάποτε το Υπουργείο Παιδείας αποφασίσει να εισαγάγει το μάθημα της τοπικής ιστορίας στα σχολεία, το βιβλίο του Κακατσάκη θα πρέπει να αποτελέσει βασικό τμήμα της ύλης του." 

Αγαπητοί φίλοι καλησπέρα σας.

Ας μου επιτραπεί να ξεκινήσω με μια προσωπική κατάθεση.

Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, ίσως κι υπερβολικό αυτό που μου συνέβη διαβάζοντας την ξεστεριά του Βαγγέλη Κακατσάκη, Έμοιαζε σαν να εκπληρώθηκε ένα κομμάτι των φανταστικών μου ταξιδιών στο χρόνο από τα πρωτοεφηβικά μου χρόνια. Και θα σας εξηγήσω τί εννοώ εν τάχει!

Τα χρόνια της άγουρης ακόμη νιότης, τα έζησα τη δεκαετία του 70. Τηλεόραση τότε δεν υπήρχε για να ροκανίζει τον ελεύθερο χρόνο μας. Έτσι η ζωή μας ήταν σχολείο, παιγνίδι και πολύ διάβασμα. Στα χέρια μου συχνά έφταναν τα εικονογραφημένα κλασσικά των εκδόσεων τότε ΑΣΤΗΡ Πεχλιβανίδη. Κάποια φορά, οι σπουδαίοι εκείνοι διασκευαστές των κλασικών αθάνατων έργων της παγκόσμιας λογοτεχνίας, καταπιάστηκαν με το ευφάνταστο μυθιστόρημα του Χέμπερτ Ουέλς την «Μηχανή του χρόνου». Περιέγραφε ένα μηχάνημα που σε μετέφερε μέσα στο χρόνο, σε όποια περίοδο επέλεγες, ή του παρελθόντος ή του μέλλοντος. Τα βράδια λοιπόν που η φαντασία έδιωχνε τον ύπνο, φανταζόμουνα να μεταφέρομαι με το μηχάνημα του Ουέλς ακριβώς σαυτή την περίοδο που μου είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση. Δεν χώραγε στο μυαλό μου η σκέψη μιας σκλαβιάς 400 χρόνων: κι από την άλλη, η εθελοθυσία και τα βάσανα του απλού κρητικού λαού, για ένα παιδί τότε που ο πόλεμος αποτελούσε έκθεμα στις προθήκες της μνήμης, ήταν θέματα εντυπωσιακά! Μην έχοντας τίποτ΄ άλλο παρά το σχολικό βιβλίο που οι σελίδες του αφιέρωναν ελάχιστο χώρο για τα πολύπαθα εκείνα χρόνια, παρατιθέμενα μάλιστα ξερά ιστορικά και με λακωνική πληροφόρηση, μου έλειπε η καθημερινότητα....Η εικόνα της κοινωνίας, το γλωσσικό ιδίωμα, οι ιστορίες των απλών ανθρώπων για να συμπληρώσω το ταξίδι της φαντασίας μου και να κατανοήσω την περίοδο εκείνη.

Έμελλε πολλές δεκαετίες μετά, να έρθουμε στο σήμερα, στα διακόσια χρόνια μετά από κείνη την ηρωική περίοδο του ξεσηκωμού, για να έρθει μια άλλη μηχανή του χρόνου. Εξοπλισμένη μάλιστα με ό,τι μου έλειπε στα χρόνια της εφηβείας μου για να ταξιδέψω. Ένα βιβλίο έπαιξε το ρόλο της μηχανής, με όλα εκείνα τα στοιχεία που αναζητούσα, μεταφέροντάς με στην σκοτεινή και φωτεινή συνάμα περίοδο της τουρκοπατημένης Κρήτης. Η ξεστεριά του Βαγγέλη Κακατσάκη! Κι αν είμαι πλέον εκτός της ηλικίας των ονειροπολήσεων, με την ανάγνωσή του, κατάφερα και προσέγγισα τις μέρες και τα έργα των σκλαβωμένων και όχι μόνο! … Είναι και όσα ένιωσα διαβάζοντας αυτή την άκρως λογοτεχνική συλλογή των διηγημάτων του. Η μέθεξη, η συγκίνηση, η περηφάνια, η θλίψη, είναι μερικά μόνο από ένα σύνολο συναισθημάτων που με κατέλαβαν… :

Με την έκταση που παίρνουν τα γεγονότα. Με το συναισθηματικό άγγιγμα. Με τις ολοζώντανες εικόνες. Με τη ρωμαλέα εκφορά της γραφής του, τους εμπνευσμένους διαλόγους του, που έχουν νευραλγική και ουσιαστική θέση στην πλοκή της αφήγησης. Και βέβαια με τους υπέροχους λογοτεχνικούς ιριδισμούς που κάνουν τον αναγνώστη να κοντοστέκεται. Έχει την ανάγκη να ξαποστάσει από τα σκληρά γεγονότα που ταλανίζουν τους σκλαβωμένους. Έτσι σε πολλά σημεία τα πρωτότυπα σχήματα λόγου λειτουργούν ως μία λογοτεχνική όαση.

Ας αναφέρω δύο μόνο σύντομα παραδείγματα από τα πολλά που δίνουν ανάσα ζωής στο κείμενο. Είναι όταν ο χειμώνας κοντοζυγώνει στο πολύπαθο νησί κι ο Κακατσάκης να πως τον ανακοινώνει:

Οι νύχτες μετακούνησαν τα σύνορά τους και στρίμωξαν τις μέρες σε μιας αναπνιάς τόπο.

Κι αλλού όταν θέλει να παρουσιάσει στον αναγνώστη την ώρα του δειλινού, και πιάνει να νυχτώνει, ο συγγραφέας λέει πάλι:

Η μέρα αναμάζωνε τους ύστερους απλοκαμούς της απ΄τα ψηλώματα.

Κι όταν θέλει να μας πει ότι η πολυπόθητη στιγμή του ξεσηκωμού πλησιάζει, η αφήγηση χαλαρώνει και γλυκαίνει. Σε αντίθεση όπου σ΄ άλλα σημεία στα διηγήματά του ματώνει ο λόγος, όταν ειδικά περιγράφει την σκληρή μεταχείριση, τα βάσανα και την αυτοθυσία των καθημερινών ανθρώπων.

Ο Κακατσάκης λοιπόν, για τη μεγάλη στιγμή του Σηκωμού διαλέγει να περιγράψει την ώρα που φύση είναι στα καλύτερά της κι ο αναγνώστης, μαζί με τους ήρωες του κειμένου, ελπίζει, παίρνει ανάσα, γεμίζει η καρδιά του από τη γλυκιά απαντοχή της λευτεριάς …Ας δούμε πως την πλέκει με χρώματα κι αρώματα:

Τάστρα είχαν ξεφυτρώσει από ώρα στον ουρανό. Ξεστεριά! Οι κούμαροι κι οι αροδαμοί μοσκομύριζαν. Πόσο μορφονιά ήτανε οφέτος η άνοιξη! Η θαλασσινή αερινάδα ζόρισε απ΄ το Φλεβάρη τα νια μπουμπούκια, να προβάλλουν τα κεφαλάκια τους. Με το έμπα τ΄ Απρίλη που ΄φτασε και το χαμπάρι του Σηκωμού, είχανε στελιώσει κιόλας έρωτα με τον ήλιο. Καλημέρα Κρήτη! Καλώς τη δέχεσαι την αδελφή σου την ξενητεμένη τη Λευτεριά. Κι η Κρήτη άνοιγε τις φτερούγες της, ακόνιζε τα μαχαίρια της, μπόλιαζε με το μυστικό τα παιδιά της, και περίμενε…

Είναι μια μόνο γουλιά της ποιητικής γραφής του Βαγγέλη, έτσι για να μοιραστούμε όσο γίνεται στο λίγο χρόνο της παρουσίασης, τις εντυπώσεις διαβάζοντας τη «ξεστεριά».

Πάντως, αν κάποιος έχει διαβάσει τις ποιητικές συλλογές του, πιθανόν αντιλαμβάνεται ότι συμβαίνει το εξής περίεργο με την πένα του: Όταν γράφει ποίηση ο Κακατσάκης γίνεται δωρικός, λιτός, λακωνικός κι αινιγματικός. Στην πεζογραφία σαρώνει με τα σχήματα λόγου, τις απίστευτες περιγραφές του, τα υπαινικτικά του σημεία που κρατούν τον αναγνώστη σε εγρήγορση και τον προιδεάζουν. Όπως εκεί για παράδειγμα που προοικονομεί και υπαινίσσεται το τραγούδι που κλωθογυρνάει την ώρα της δημιουργίας του, στο μυαλό του νεαρού Σφακιανού, αναφέροντας συχνά στο κείμενο, μια λέξη μόνο, μοναχή της κι ασύνδετη: Ξεστεριά!

Κι ο αναγνώστης νιώθει αμέσως σε ποιο πασίγνωστο τραγούδι θα καταλήξει…

Όμως το μεγάλο ερώτημα είναι το πώς ο συγγραφέας μπόρεσε να περιγράψει την εποχή τόσο ρεαλιστικά ωσεί παρών… Με απλά λόγια για να το καταλάβουμε: Για να γράψεις ένα κείμενο πρέπει να γνωρίζεις καλά τα γεγονότα, το χώρο, την ψυχολογία των ηρώων που εξαρτώνται από το κοινωνικό περικείμενο της εποχής. Αν δεν τα γνωρίζεις όλα αυτά, αυτό που θα γράψεις θα είναι χωρίς ψυχή και δίχως πόδια, ψεύτικο.. και ως εκ τούτου, άνευ ενδιαφέροντος.

Ένα στοιχείο να λείπει, η αφήγηση κουτσαίνει και το ενδιαφέρον του αναγνώστη φυλλοροεί, γιατί δεν τον πείθει. Για παράδειγμα: Αν το κείμενο τα έχει όλα τα στοιχεία για να επιτευχθεί η μέθεξη και λείπει το γλωσσικό ιδίωμα της κρητικής τοπιολαλιάς εκείνης της εποχής, χάνεται η αλήθεια του, και διαχέεται ένα κακώς στημένο σκηνικό. Δεν έχει ενδιαφέρον. Κι όμως ακόμη και σ΄ αυτό τον τομέα, άψογη η αφήγηση! Τόσο άψογη που χρειάστηκε κι ένα μικρό γλωσσάρι στο τέλος του βιβλίου για την κατανόηση λέξεων, που πια δεν συνηθίζονται στην ομιλία των σύγχρονων κατοίκων του νησιού μας.

Με τις σκέψεις αυτές κι ίσως για να βρω μια απάντηση στην απορία μου, του πώς απέκτησε ο συγγραφέας τόσο αληθινή και ζωντανή εικόνα της εποχής, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι διάβασε, εντρύφησε σε κείμενα σχετικά με τις κρητικές επαναστάσεις, για να δημιουργήσει μια έμμεση για κείνον εμπειρία και βίωμα, ώστε να μπορέσει να αποδώσει με ειλικρινή τρόπο γεγονότα και καταστάσεις.

Από μια σύντομη κι επιφανειακή αναζήτηση στο διαδίκτυο, προσπάθησα να βρω μια απάντηση για το πόσοι και ποιοι έχουν γράψει και τι ακριβώς έχει γραφτεί για τα χρόνια των εξεγέρσεων στην Κρήτη, μετά την τραγική κατάληξη της επανάστασης του Δασκαλογιάννη.

Βρήκα 8 βιβλία καθαρά ιστορικού περιεχομένου εκ των οποίων κι ένα της ΙΛΑΕΚ βραβευμένο από την ακαδημία Αθηνών, που όμως δεν έχουν σχέση με τη λογοτεχνία. Που σημαίνει ότι ίσως το «Πότε θα κάνει ξεστεριά», ταξιδεύει μόνο του λογοτεχνικά στη συγκεκριμένη ιστορική περιοχή.

Ωστόσο η απορία μου για το πώς είχε τέτοια ρεαλιστική εικόνα ο συγγραφέας για την εποχή, τελικά λύθηκε από τις συζητήσεις που είχαμε με τον ίδιο.. Κατέληξα στο χιλιοειπωμένο, ότι η προφορική παράδοση είναι αμύθητος πλούτος,. Δηλαδή, ένας κοινωνικός περίγυρος ανθρώπων που οι δεκαετίες βάραιναν την πλάτη, στο χωριό του Βαγγέλη, ένας Καζαντζάκης κι ένας Πρεβελάκης, ήταν αιτίες απόκτησης ενός ζωντανού βιώματος για τον συγγραφέα. Αυτός το έμψυχο περιβάλλον των παιδικών του χρόνων, με τις συχνές αφηγήσεις του, έπλασε τη συγγραφική και όχι μόνο ιδιοσυγκρασία του χαρισματικού Βαγγέλη Κακατσάκη.

Επτά λοιπόν είναι τα αφηγήματα του βιβλίου που συνοδεύονται από τα εναρμονισμένα άψογα- σκίτσα του ταλαντούχου Νίκου Μπλαζάκη ως προμετωπίδα για το καθένα από αυτά. Το βιβλίο είναι έκδοση των Χανιώτικων Νέων που γι ακόμη μια φορά, μας έδωσε την ευκαιρία να χαρούμε κι αυτή την συγγραφική δημιουργία του Βαγγέλη.

Τα έξι διηγήματα εκφέρονται σε τρίτο πρόσωπο, ο οποίος είναι και ο πιο συνήθης τρόπος της αφήγησης. Πρόκειται για δεξιοτεχνικά στημένα κείμενα με βασικό ιστό τους τις ιστορίες καθημερινών ηρώων στα χρόνια της τουρκοκρατίας στην Κρήτη. Τελευταίο κι έβδομο κατά σειρά, είναι το κείμενο που απευθύνεται σε δεύτερο πρόσωπο προς τον εθελοντή μαχητή της μάχης του Βαφέ. Άμεσο, συγκινητικό και μια δίκαιη απόδοση τιμής του συγγραφέα για κείνον. Ένας ύμνος γενικότερα, για την υπέρτατη πράξη αλτρουισμού κι αυτοθυσίας γι αυτούς που αψήφησαν το θάνατο, αποχαιρέτησαν τους αγαπημένους τους, κι ήλθαν στην Κρήτη από τις πατρίδες τους, θυσιάζοντας τα πάντα για τη λευτεριά της.

Σκέφτομαι ότι αν κάποτε το Υπουργείο Παιδείας αποφασίσει να εισαγάγει το μάθημα της τοπικής ιστορίας στα σχολεία, το βιβλίο του Κακατσάκη θα πρέπει να αποτελέσει βασικό τμήμα της ύλης του. Τα ξερά ιστορικά γεγονότα, οι αμέτρητες ημερομηνίες, οι δολοπλοκίες και οι πολιτικές σκοπιμότητες δεν μαθαίνονται! δεν τις κρατάει η μνήμη, αν δεν τις στολίσει η λογοτεχνία με το συναίσθημα, με το ανθρώπινο και φυσικό τοπίο και με αφηγήσεις πράξεων σπουδαίων, ακόμα-ακόμα και δίπλα στις μικρότητες και τις ίντριγκες.

Εκφέρουμε, λοιπόν, εδώ την άποψη ότι ένα καλό έργο λογοτεχνίας, όταν καταπιάνεται με ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα μπορεί να μας βοηθήσει να έχουμε μια, όσο γίνεται, πιο εύληπτη προσέγγιση στην Ιστορία.  Κι αυτό οφείλεται στον ριζικά διαφορετικό τρόπο με τον οποίον από τη μια πλευρά προσεγγίζει το αντικείμενο της ιστορικής μελέτης ο ιστορικός κι από την άλλη το πώς καταπιάνεται με το ίδιο θέμα ο καλός λογοτέχνης. Ο τελευταίος, προσεγγίζει απροκατάληπτος την Ιστορία και τα πρόσωπά της, με ανοιχτό τον νου και ακόμα πιο ανοιχτή την καρδιά του, ώστε να μπορέσει, με τη μαγεία της τέχνης, να νιώσει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ιστορικής στιγμής και να μας μεταδώσει ζωντανά τις σκέψεις και τα σκιρτήματα του κάθε χαρακτήρα.  Και από την άλλη μεριά, να ξαναδημιουργήσει τις ιστορικές σκηνές, εν εξελίξει, με μια γλώσσα που να μας αγγίξει έτσι ώστε να αντιληφθούμε με τον νου αλλά και με την ψυχή το τι συνέβη!

Έ! αυτή είναι, έτσι είναι, την περιγράψαμε κάπως, στο λίγο χρόνο που μας δόθηκε, την ξεστεριά του Βαγγέλη Κακατσάκη.

Κι ευχόμαστε στο συγγραφέα να καταπιαστεί μεθοδικά κι αποφασιστικά με τους καταχωνιασμένους στα κιτάπια του θησαυρούς, δηλαδή με τα πεζά του ανέκδοτα κείμενα.

Για να έχουμε υλικό να μας ταξιδεύει, να φορτίζει τις αποθήκες των συναισθημάτων μας, να αγαλλιάζεται η ψυχή μας!

Σας ευχαριστώ!

*τ.σχολική σύμβουλος Προσχολικής Αγωγής, συγγραφέας, θεατρολόγος  - ΦΙΛΗ ΖΩΗΣ ! Από καρδιάς το ΕΥΧΑΡΙΣΤΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩΩ μου!