ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ , ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΠΕΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΚΑΛΕ ΓΚΡΟΤΟ, ΑΥΓΟΥΣΤΟ ΜΗΝΑ

Κατάθεση στεφάνου στον Ήρωα από τον διοικητή της 5ης Ταξιαρχίας Πεζικού (V Μεραρχία Κρητών ) ταξίαρχο Χαράλαμπο Γασπαράκη

Σαν σε όνειρο ή όνειρο θερινής νυχτός; Αύγουστος, παραμονές της Παναγίας, εκεί στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Στο σύσηλο της μέρας. Ο πατέρας μου μ’ έχει στείλει να πάω στο καφενείο του Κοτσιφονικολή για να δώσω ένα σημείωμα. Σ’ ένα απ’ τα τραπεζάκια έξω, ο θείος μου ο Νικητομανόλης, ο Τσουρολευτέρης και ο Κοτσιφαντρέας, πίνουν τη γκαζόζα τους και ροζονάρουν λέγοντας ιστορίες για τη Μικρασιατική Εκστρατεία, στην οποία είχαν πάρει μέρος και οι τρεις. Για τούτο, για τ’ άλλο, για το παράλλο… Προπάντων για ένα Μαύρο Καβαλάρη και για ένα χωριανό μας Κουρομιχελή, που άφησε εκεί τα κόκκαλά του (ναι καλά άκουσα στο Καλέ Γκρότο) και που αργότερα έμαθα ότι ήταν πεθερός του Κοτσιφαντρέα, μιλάνε… Αυτή η ιστορία ήρθε στο νου μου όταν πέρυσι, παραμονή του Τιμίου Σταυρού, οι γείτονες μου στο Νίππος, ο Σταμάτης και η Χρυσούλα Κοτσιφάκη με σταμάτησαν ενώ πήγαινα στο πατρικό μου, για να μου πουν ότι αποφάσισαν ως οικογένεια να κάνουν πραγματικότητα την επιθυμία του πατέρα του Σταμάτη. Τού για πολλά χρόνια προέδρου της παλαί ποτέ κοινότητας Νίππους, του Ιωάννη Ανδρέα Κοτσιφάκη. Μία προτομή για τον εκ μητρός παππού του, τον ανθυπολοχαγό Π/Ζ Ιωάννη Κουρομιχελάκη. Δεδομένη η βοήθειά μου τους είπα…

Αύγουστος 1921. Οι Ελληνες στρατιώτες φορτωμένοι με τους γυλιούς τους και τα εθνικά όνειρα… χειμερινών νυκτών διασχίζουν τη Αλμυρά έρημο της Μικράς Ασίας με θερμοκρασία πάνω από 40οC. Να καταλάβουν την Αγκυρα για να συνθηκολογήσει ο Κεμάλ, ο “ευσεβής” πόθος της Ελληνικής Κυβέρνησης. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος προειδοποιεί από την εξορία τους Ελληνες ηγέτες ότι διακυβεύεται η εθνική υπόθεση. Φωνή βοώντος εν τη ερήμω…

«Ξημέρωνε της Παναγιάς και τα πουλιά λαλούσαν/ κι οι Ελληνες εις το Καλέ (Γκρότο) τους Τούρκους πολεμούσαν./ Οι Ελληνες εξόρμησαν για να τους εκτοπίσουν/ στρατήγημα εκάμασι/ να τους αιχμαλωτίσουν./ Να ήσουνα μανούλα μου, να έβλεπες τη μάχη/ που γίνεται εις το Καλέ (Γκρότο), στην άτιμη τη ράχη»… Οι πρώτοι στίχοι μιας ρίμας, που έγραψε στο “Ημερολόγιό” του ο εκ Σφακίων στρατιώτης Ιωσήφ Χιωτάκης. Ηταν απ’ τους επιζήσαντες αυτός. Σε αντίθεση με τον Νιππιανό, ηλικίας 31 χρονών, ανθυπολοχαγό Ιωάννη Κουρομιχελάκη, που τον βρήκε ο θάνατος. Μάταια περίμεναν την επιστροφή του, η μάνα του η Ανεζίνα, η γυναίκα του η Κατικώ, η δεκάχρονη κόρη του η Αννα και οι άλλοι συγγενείς του στο Νίππος…

«Ακολούθησαν χρόνια δύσκολα και για την πατρίδα, αλλά και για την οικογένεια, που άφησε πίσω του. Χαρές και λύπες ανάμεικτες, χωρίς όμως, ποτέ, να σβήσουν την ανάμνηση του ήρωα γιου, συζύγου και πατέρα. Η Αννα μεγάλωσε με τη θύμησή του ολοζώντανη και, όταν ήρθε η ώρα, ένωσε τη ζωή της με τον Ανδρέα Κοτσιφάκη, τον νεαρό που είκοσι χρονών τον είχε μαζί του φαντάρο ο Κουρομιχελάκης στη Μικρά Ασία […] Μετά τον θάνατό της (σ.σ.: της Κατικώς, το 1948) όλη την ευθύνη για τη φροντίδα της οικογένειας την αναναλαμβάνει εξ’ ολοκλήρου η μεγάλη κόρη της Αννας (σ.σ.: είχε πεθάνει πιο μπροστά στα 32 της χρόνια) η Ευαγγελία που γίνεται μάνα για τα υπόλοιπα έξι ορφανά αδέλφια της. Η Ευαγγελία ανέλαβε επίσης και τη φροντίδα της υπέργηρης πια μητέρας του Ηρωα, που ζούσε ακόμα για να θυμάται, όμως μόνο τις απώλειες: είχε χάσει τον άντρα της, ύστερα τον μοναχογιό της, στη συνέχεια τη μοναδική εγγονή της και τέλος τη νύφη της. Αξίζει νομίζω να αναφερθεί και το ακόλουθο απλοϊκό μεν, αλλά πέρα για πέρα συγκλονιστικό στο νόημά του τελετουργικό, που ακολουθούσε με αφοσίωση ως το τέλος της ζωής της στα 98 της χρόνια: κάθε πρωί με το που ξυπνούσε πήγαινε στη φωτογραφία του γιου της, την κατέβαζε από τον τοίχο, άλειφε την κορνίζα γύρω γύρω με λάδι την αγκάλιαζε, τη φιλούσε και την επανατοποθετούσε στον τοίχο, ως την άλλη μέρα που θα ξαναέκανε πάλι τα ίδια». Δύο απασπάσματα από την συγκινησιακά φορτισμένη ομιλία της εκπροσώπου της Οικογένειας Ιωάννη Ανδρέα Κοτσιφάκη, Χρυσούλας Μανταδάκη – Κοτσιφάκη, που έγινε στο 2ο μέρος της Εκδήλωσης Μνήμης για τον Ανθυπολοχαγό Ιωάννη Κουρομιχελάκη και που διοργάνωσαν ο Δήμος Αποκορώνου, η 5η ταξιαρχία Πεζικού (V Μεραρχία Κρητών) το Εθνικό Ιδρυμα Ερευνών και Μελετών “Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος” και η Οικογένεια, στο Νίππος στις 18 Αυγούστου τ.ε.

Τιμή για μένα ο συντονισμός της περί ης ο λόγος εκδήλωσης (κεντρικοί ομιλητές ο επιλοχίας της Δ/νσης Ιστορίας Στρατού Αθανάσιος Γκάμας και ο γεν. διευθυντής του Ιδρύματος “Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος” Νίκος Παπαδάκης). Δίχως ήρωες κι αγίους/ μένουμε γυμνοί κι ανυπεράσπιστοι/ στα ανελέητα κατηγορώ της ιστορίας…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 27.8.2019)

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΣΤΟ ΝΙΠΠΟΣ :  ΜΝΗΜΗ ΕΝΟΣ ΗΡΩΑ
ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΟΜΗΣ ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΥΡΟΜΙΧΕΛΑΚΗ


Γράφει ο Ηλίας Κάκανος

Ένας ήρωας του Μακεδονικού Μετώπου και της Μικράς Ασίας τιμήθηκε στον Αποκόρωνα.

Σε εκδήλωση στην πλατεία του Νίππους έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Ιωάννη Κουρομιχελάκη, ο οποίος γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1890 στο Νίππος και άφησε την τελευταία του πνοή στις 25 Αυγούστου 1921 ηρωικά μαχόμενος σε μια σημαντική μάχη του ελληνικού στρατού, πάνω στην κορυφή του Καλέ Γκρότο της Μικράς Ασίας.
Η εκδήλωση άρχισε μ’ επιμνημόσυνη δέηση προεξάρχοντος του μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου κ. Δαμασκηνού. Στη συνέχεια, έγιναν τ’ αποκαλυπτήρια της προτομής του ήρωα, καταθέσεις στεφάνων, τήρηση ενός λεπτού σιγής, ανάκρουση Εθνικού Ύμνου και ριζίτικο τραγούδι από τον καλλιτεχνικό Όμιλο “Ο Αποκόρωνας”.
Ο συντονιστής της εκδήλωσης, Βαγγέλης Κακατσάκης καλωσόρισε τους εκπροσώπους στρατιωτικών και πολιτικών Αρχών και φορέων καθώς και τον κόσμο που είχει γεμίσει την κεντρική πλατεία του χωριού, τονίζοντας ότι στο Νίππος «τιμούμε τη μνήμη του Ιωάννη Κουρομιχελάκη, ενός από τα πολλά παιδιά του, που έπεσαν υπέρ πατρίδος, με διοργανωτές τον Δήμο Αποκορώνου, την 5η Μεραρχία Κρητών, το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών “Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος” και την οικογένεια του Ιωάννη Ανδρέα Κοτσιφάκη…».
Ακολούθησε χαιρετισμός από τον δήμαρχο Αποκορώνου, Χαράλαμπο Κουκιανάκη, ο οποίος έκανε λόγο για «μια ιδιαίτερη μέρα για το Νίππος» και τόνισε ότι «είναι ευλογία να βλέπει κανείς την ιδιωτική πρωτοβουλία να αναδεικνύει προγόνους, που έδωσαν τη ζωή τους θυσιαζόμενοι για τα υπέρτατα αγαθά της ελευθερίας…».
Εκ μέρους της οικογένειας Ιωάννη Κοτσιφάκη απηύθυνε χαιρετισμό η κα Χρυσούλα Μανταδάκη – Κοτσιφάκη, η οποία αναφέρθηκε στο ιστορικό της οικογένειας επισημαίνοντας ότι «ο Ιωάννης Κουρομιχελάκης γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου του 1890 εδώ στο, τουρκοκρατούμενο ακόμα Νίππος. Καταγόταν από φτωχή αγροτική οικογένεια. Σε ηλικία 21 ετών κατατάχθηκε στον ελληνικό στρατό και, παρά το σύντομο της ζωής του, διέγραψε λαμπρή πορεία». Στη ζωή του Ιωάννη Κουρομιχελάκη αναφέρθηκε ο εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού, Αθανάσιος Γκάμας, ο οποίος σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι η «μεγάλη μάχη του Κάλε Γκρότο 70 χιλιόμετρα πριν από την Άγκυρα έμελλε να είναι και η τελευταία για τον ήρωα Ιωάννη Κουρομιχελάκη. Έχασε τη ζωή του στις 25 Αυγούστου του 1921 στα χώματα της Μικράς Ασίας, υπηρετώντας το ένδοξο 542 Σύνταγμα Ευζώνων».
Μιλώντας στην εκδήλωση ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών “Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος”, Νίκος Παπαδάκης, υπογράμμισε μεταξύ άλλων ότι «η πορεία του Κουρομιχελάκη ήταν συγκινητική. Πολεμούσε από το 1918 μέχρι το 1921 και βέβαια αυτή η περίοδος έχει ενδιαφέρον για το Ίδρυμά μας, δεδομένου ότι συνδέεται με τις κορυφαίες πολιτικές επιλογές του Ελευθερίου Βενιζέλου».
Η εκδήλωση στην πλατεία ολοκληρώθηκε με ευχαριστίες προς όλους τους συντελεστές και τον κόσμο που τίμησε τον ήρωα από την κα Χριστίνα Κοτσιφάκη, για να συνεχιστεί στο προαύλιο του παλιού Δημοτικού Σχολείου του χωριού με χορούς από τον παραδοσιακό Όμιλο Βρακοφόρων Κρήτης και τη Σχολή Χορού “Αροδαμός”, ενώ προσφέρθηκε πλουσιοπάροχο γεύμα από την οικογένεια του Ιωάννη Κοτσιφάκη.

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 20 Αυγούστου 2019)
http://www.haniotika-nea.gr/mnimi-enos-iroa/

Λεπτομερεικό ρεπορτάζ με πολλές φωτογραφίες και εδώ:
https://eparxiakofos.gr/sto-nippos-apokoronoy-apokalyptiria/

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΑΠΟ ΤΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΗΡΙΑ ΠΡΟΤΟΜΗΣ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΥΡΟΜΙΧΕΛΑΚΗ

Νίππος, 18 Αυγούστου 2019 - Με τον φακό του Νίκου Ι. Κοτσιφάκη

(Αύριο, Τετάρτη, 21 Αυγούστου το ρεπορτάζ της εφ. "Χανιώτικα νέα")

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

"ΟΥΚ ΑΙΣΧΥΝΕΜΕΝ ΓΕΝΟΣ ΠΡΟΓΟΝΩΝ"
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΜΝΗΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΥΡΟΜΙΧΕΛΑΚΗ

Κοσμοσυρροή στο Νίππος Αποκορώνου χθες το βράδυ στην συγκινησιακά φορτισμένη εκδήλωση μνήμης για τον ανθυπολοχαγό Π\Ζ Ιωάννη Κουρομιχελάκη, που έπεσε υπέρ πατρίδος στις 25 Αυγούστου 1921 στο Καλέ Γκρότο της Μικράς Ασίας. Εδώ ο τρισεγγονός του Ήρωα , τεταρτοτοετής εύελπις , σύνομός του Ιωάννης Στ. Κοτσιφάκης καταθέτει στεφάνι στη μόλις αποκαλυφθείσα προτομή...  Μια φωτογραφία είναι όντως χίλιες λέξεις!
Αναλυτικά για την εκδήλωση (με πλούσιο φωτογραφικό υλικό) που είχε την τιμή και την ευθύνη να συντονίζει ο γράφων, μεθαύριο Tετάρτη, 21 Αυγούστου... 

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΣΤΟ ΝΙΠΠΟΣ, ΚΥΡΙΑΚΗ 18 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
ΜΝΗΜΗ ΑΝΘ\ΓΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΥΡΟΜΙΧΕΛΑΚΗ

Την Κυριακή 18 Αυγούστου 2019,  στις 7 το απόγευμα θα πραγματοποιηθεί, όπως ανακοίνωσε το Ίδρυμα Βενιζέλος, στο Νίππος Αποκορώνου η εκδήλωση «Μνήμη Ανθυπολοχαγού (ΠΖ) Ιωάννη Κουρομιχελάκη», που διοργανώνουν ο Δήμος Αποκορώνου, η 5η Ταξιαρχία Πεζικού «V Μεραρχία Κρητών», το Εθνικό Ίδρυμα «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» και η Οικογένεια Ιωάννου Α. Κοτσιφάκη. Την όλη εκδήλωση θα συντονίζει ο δάσκαλος -λογοτέχνης Βαγγέλης Κακατσάκης

Στο πρώτο μέρος της θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Ιωάννη Κουρομιχελάκη, ενώ το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων, ενός λεπτού σιγή και ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.

Όπως αναφέρει η σχετική ανακοίνωση «για την δράση του τιμώμενο θα μιλήσει ο Αθανάσιος Γκάμας, ερευνητής στη Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, ενώ παρέμβαση θα κάνει ο Νικόλαος Παπαδάκης, Γενικός Διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» με θέμα «Η νίκη στο Καλέ Γκρότο. Η τελευταία χαμένη ευκαιρία». Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης ριζίτικο τραγούδι από τον Καλλιτεχνικό Όμιλο «Ο Αποκόρωνας» και παραδοσιακούς χορούς από τον Όμιλο Βρακοφόρων Κρήτης και την Αδελφότητα Μικρασιατών Ν. Χανίων «Ο Άγιος Πολύκαρπος», με τον Γιώργο Κοτσιφάκη στη λύρα, τον Αντώνη Δουρουντουδάκη στο λαούτο και το συγκρότημά τους. Χαιρετισμούς θα απευθύνουν οι οργανωτές.
Στον χώρο της εκδήλωσης θα λειτουργεί έκθεση φωτογραφίας με θέμα «Καλέ Γκρότο»»

Ο Ιωάννης Κουρομιχελάκης γεννήθηκε στο Νίππος Αποκορώνου το 1890. Συμμετείχε στη Μάχη του Σκρα τον Μάιο του 1918 και τον Σεπτέμβριο του ίδιου χρόνου έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις στον τομέα της Δοϊράνης. Τον Μάιο του 1919 μεταφέρθηκε ακτοπλοϊκώς στην Σμύρνη. Κατά την πρώτη περίοδο τη Μικρασιατικής Εκστρατείας έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις Νοτιοανατολικά της Σμύρνης.
Τον Απρίλιο του 1921 τοποθετείται στο 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων όπου, υπό την ηγεσία του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα, συμμετείχε στις μάχες των περιοχών Σεϊντή Γαζή, Ντουζ Τεπέ, Καρά Τεπέ και Καλέ Γκρότο, όπου στην τελευταία αυτή μάχη έχασε, ηρωικά μαχόμενος, τη ζωή του στις 25 Αυγούστου 1921.

Ιωάννης Κουρομιχελάκης