2ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ
ΟΤΑΝ ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΣΥΝΑΝΤΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ
Καλοί µου φίλοι,
καλό Σαββατοκύριακο!
Για ένα πολύ ενδιαφέρον πρόγραµµα φιλαναγνωσίας του 2ου Νηπιαγωγείου Χανίων ο λόγος στον σηµερινό Παιδότοπο. «Όταν τα λαϊκά παραµύθια συναντούν τα εικονογραφηµένα παιδικά βιβλία», ο πλήρης τίτλος του θέµατος. Άξιες συγχαρητηρίων η διευθύντρια της σχολικής µονάδας Εύη ∆ήµου και η συνάδελφός της νηπιαγωγός Κατερίνα Αλεξανδράκη που «δούλεψαν» γι’ αυτό. Στη γνωστή φράση που έχω χρησιµοποιήσει παλιότερα και για το ίδιο σχολείο, µε αφορµή τη δηµιουργία σχολικού κήπου, πάλι ο νους µου. «Όσο πιο χαµηλό είναι το ανάστηµα του µαθητή, τόσο πιο ψηλό πρέπει να είναι το ανάστηµα του δασκάλου». Ξεχωριστή και αυτή σας η δράση, καλές µου συναδέλφισσες!
Σας χαιρετώ µε αγάπη όλους!
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
δάσκαλος - λογοτέχνης
Το παραμύθι στο ολοήμερο νηπιαγωγείο
Ένα παραμύθι, στο ολοήμερο νηπιαγωγείο , μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για εικαστική δημιουργία, δραματοποίηση και μουσικοκινητική αγωγή. Δεν πρόκειται απλώς για μια ευχάριστη δραστηριότητα χαλάρωσης, αλλά για μια οργανωμένη μαθησιακή εμπειρία που συμβάλλει καθοριστικά στη γλωσσική, συναισθηματική, κοινωνική και γνωστική ανάπτυξη του παιδιού. Έτσι, η μάθηση καθίσταται ολιστική και διασυνδέεται με πολλαπλούς τομείς ανάπτυξης.
Η μάθηση, σύμφωνα με τον Lev Vygotsky (1978), επιτελείται μέσα από την κοινωνική αλληλεπίδραση. Η ομαδική ακρόαση και επεξεργασία του παραμυθιού ενισχύει τη συνεργασία, τον διάλογο και την από κοινού οικοδόμηση γνώσης.
Για το σχολικό έτος 2025–2026 αποφασίσαμε να υλοποιήσουμε στο ολοήμερο ωράριο του νηπιαγωγείου μας το πρόγραμμα φιλαναγνωσίας με τίτλο «Όταν τα λαϊκά παραμύθια συναντούν τα εικονογραφημένα παιδικά βιβλία».
Η αξιοποίηση του παραμυθιού στην προσχολική εκπαίδευση αποτελεί διαχρονικά βασικό παιδαγωγικό εργαλείο. Τα λαϊκά παραμύθια, ως προϊόντα προφορικής παράδοσης, μεταφέρουν πολιτισμικά πρότυπα και συλλογικές αξίες, όπως αναλύει ο Vladimir Propp (1968), ενώ τα σύγχρονα εικονογραφημένα βιβλία συνδυάζουν λόγο και εικόνα σε ένα πολυτροπικό σύστημα νοηματοδότησης, σύμφωνα με τους Maria Nikolajeva και Carole Scott (2001).
Η παιδαγωγική αξιοποίησή τους στο ολοήμερο νηπιαγωγείο προσφέρει τη δυνατότητα διαθεματικής προσέγγισης και ολιστικής μάθησης, εναρμονισμένης με τις αρχές της ποιοτικής εκπαίδευσης (Στόχος 4), όπως ορίζονται από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών (2015).
Η σύνδεση των λαϊκών παραμυθιών με τα σύγχρονα εικονογραφημένα βιβλία λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στην προφορική παράδοση και τη σύγχρονη παιδική λογοτεχνία. Παρόλο που τα λαϊκά παραμύθια γεννήθηκαν μέσα από τον προφορικό λόγο και τα σύγχρονα παραμύθια παρουσιάζονται σε έντυπη και εικονογραφημένη μορφή, τα σημεία σύγκλισης παραμένουν ισχυρά και διαχρονικά.
Μεθοδολογική προσέγγιση
Στην αρχή κάθε εβδομάδας παρουσιάζονται στα παιδιά δύο παραμύθια σε ζεύγος: ένα λαϊκό και ένα εικονογραφημένο. Ενδεικτικά, αναφέρουμε το εικονογραφημένο βιβλίο Το Καρναβάλι των Ζώων (εκδ. Levantes) σε συνδυασμό με το κρητικό λαϊκό παραμύθι Το Μισίρι.
Μετά την αφήγηση του λαϊκού παραμυθιού και την ανάγνωση του εικονογραφημένου βιβλίου από τις υπεύθυνες νηπιαγωγούς , οι μαθητές και οι μαθήτριες εντοπίζουν κοινά σημεία των δύο κειμένων. Ακολουθεί συζήτηση και καταιγισμός ιδεών, κατά τον οποίο καταγράφονται οι ομοιότητες. Με βάση αυτές σχεδιάζονται οι δραστηριότητες της εβδομάδας.
Η πρώτη δραστηριότητα είναι εικαστική: τα παιδιά ζωγραφίζουν, σε συγκεκριμένο φύλλο εργασίας, στοιχεία και από τα δύο παραμύθια( φωτό). Στη συνέχεια υλοποιούνται δημιουργικές δράσεις όπως δραματοποίηση, παντομίμα, δραστηριότητες εκπαιδευτικής ρομποτικής κ. α.( φωτό). Οι δραστηριότητες κατανέμονται χρονικά μέσα στην εβδομάδα και εξελίσσονται ανάλογα με τα ενδιαφέροντα της ομάδας.
Κεντρική δραστηριότητα αποτελεί η αναδιήγηση η οποία , σύμφωνα με τον Jerome Bruner (1986), συνιστά σύνθετη μεταγλωσσική διαδικασία που συμβάλλει στην ανάπτυξη αφηγηματικής συνοχής και γλωσσικής επάρκειας. Τα παιδιά μπαίνουν σε ρόλο αφηγητή ή και σε ρόλο αναγνώστη ερμηνεύοντας τις εικόνες.
Την τελευταία ημέρα της εβδομάδας δημιουργείται ομαδικό κολλάζ μικτής τεχνικής, στο οποίο αναγράφονται και οι τίτλοι των παραμυθιών (φωτό) με σκοπό την δημιουργία έκθεσης στο τέλος της σχολικής χρονιάς.
Παιδαγωγικά οφέλη
Μέσα από την επαφή με τα παραμύθια, τα παιδιά εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους και γνωρίζουν διαφορετικές δομές λόγου και εκφραστικά σχήματα. Η ακρόαση καλλιεργεί την κατανόηση προφορικού λόγου, την προσοχή και τη συγκέντρωση. Οι επαναλήψεις, τα ρυθμικά σχήματα και οι διάλογοι ενισχύουν την αίσθηση της γλωσσικής ροής και την ανάπτυξη αφηγηματικών δεξιοτήτων.
Εξίσου σημαντική είναι η συμβολή της ώρας του παραμυθιού στη συναισθηματική ανάπτυξη. Μέσα από τους ήρωες, τα παιδιά αναγνωρίζουν και επεξεργάζονται συναισθήματα όπως ο φόβος, η χαρά, η ζήλια και η λύπη. Μαθαίνουν να ταυτίζονται, να κατανοούν και να διαχειρίζονται προσωπικά βιώματα. Η δραματοποίηση, ιδιαίτερα αγαπητή δραστηριότητα, ενισχύει τη βιωματική μάθηση και τη συναισθηματική έκφραση (φωτό).
Παράλληλα, η συλλογική δημιουργία καλλιεργεί αίσθημα χαράς, υπερηφάνειας και ομαδικής ταυτότητας. Τα παιδιά αναγνωρίζουν το έργο ως κοινό τους δημιούργημα και βιώνουν την εμπειρία του «ανήκειν».
Τέλος, το παραμύθι λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στο σχολείο και τον πολιτισμό. Μέσα από λαϊκά και σύγχρονα κείμενα, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με αξίες, παραδόσεις και πολιτισμικά στοιχεία, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ταυτότητας και στην κατανόηση του κόσμου.
Συμπέρασμα
Η σύνδεση λαϊκών και εικονογραφημένων παραμυθιών στο πλαίσιο του ολοήμερου νηπιαγωγείου συνιστά μια παιδαγωγικά τεκμηριωμένη πρακτική που προάγει την ολιστική ανάπτυξη του παιδιού. Η αξιοποίηση της εικόνας ως ισότιμου αφηγηματικού μέσου, σε συνδυασμό με την αναδιήγηση και τη διαθεματική οργάνωση δραστηριοτήτων, ενισχύει τη γλωσσική, κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ποιότητα της προσχολικής εκπαίδευσης.
Οι νηπιαγωγοί Παρασκευή Δήμου και Αικατερίνη Αλεξανδράκη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου