ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

 ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ: ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΒΑΘΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΤΥΠΙΑΣ * 

"Τα ποιήματα του Βαγγέλη Κακατσάκη, είναι ποιήματα βάθους και πρωτοτυπίας, συνδυάζουν προσωπικά βιώματα και θρησκευτική πίστη, παρόν και παρελθόν, ανθρώπινους τύπους – πρότυπα και τόπους, προσωπικές αγωνίες και συναισθήματα" π. Μιχαήλ Βλαβογιλάκης

Η ποίηση είναι αποτύπωμα του πολιτισμού. Ασκεί μια αποφασιστική δυναμική στη σύγχρονη κουλτούρα.

Η σκέψη, η τέχνη, το χάρισμα, η υπεροχή της ελληνικής έκφρασης, η συμπύκνωση νοημάτων και ιδεών, η κατάθεση της ψυχής… Τα ποιήματα του Βαγγέλη Κακατσάκη, είναι ποιήματα βάθους και πρωτοτυπίας, συνδυάζουν προσωπικά βιώματα και θρησκευτική πίστη, παρόν και παρελθόν, ανθρώπινους τύπους – πρότυπα και τόπους, προσωπικές αγωνίες και συναισθήματα, νοσταλγία ενός άλλου κόσμου, που φεύγει χωρίς επιστροφή. Λέξεις που παραπέμπουν στην καθημερινότητα αλλά προάγουν τη φαντασία.

Αφηγείται ότι έζησε και φαντάστηκε, τον προσωπικό του παράδεισο, τα όνειρά του, με μια συμβολική, υπαινικτική γραφή και συμπυκνωμένες ανησυχίες.

Προβάλλει τα πιστεύω μας, τις αξίες μας, θεολογεί ορθόδοξα, με απλές χιλιοειπωμένες εκφράσεις και αποσπάσματα από τη Γραφή και τα λατρευτικά κείμενα της Εκκλησίας μας:

«όσο γνωρίζω τα πλάσματα του Θεού

τόσο τα αγαπώ

κι όσο τα αγαπώ,

τόσο γνωρίζω το Θεό».

Γράφει χαρακτηριστικά στο πρώτο ποίημα της συλλογής αυτής.

Και σε άλλο σημείο:

«Η Ορθοδοξία είναι ορθοπραξία».

Σε έναν κόσμο που βρίσκεται σε σύγχυση, σε κρίση, σε αβεβαιότητα, χωρίς πολλά οράματα, αναλαμβάνει ενεργό ρόλο και με τη φωνή του που εκπροσωπεί τη φωνή των απλών ανθρώπων, εκφράζεται και αναπαράγει αλήθειες.

Ο Βαγγέλης Κακατσάκης αποτελεί υπόδειγμα προσφοράς, είναι ένας πνευματικός μαχητής.

Εκ μέρους του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αγία Σοφία, τον ευχαριστούμε, για άλλη μια φορά, για την πολύπλευρη υποστήριξή του στο έργο μας, και του ευχόμαστε να είναι γερός και υγιής, σωματικά και πνευματικά, να αγωνίζεται και να προσφέρει στην κοινωνία μας.

* Ο χαιρετισμός του Γεν. Διευθυντή του Κοινωφελούς Ιδρύματος " ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ" π. Μιχαήλ Βλαβογιλάκη στην παρουσίαση της ποιητικής μου συλλογής " Τα χελιδόνια του μοναχού" που έγινε στις 4 Αυγούστου 2021 στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών " Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος" Εκ βάθους καρδίας οι ευχαριστίες μου και από εδώ... 

ΠΟΙΗΣΗ

ΤΗΣ ΚΟΙΜΗΣΗΣ

(ΦΩΤΟ: Στη Μεσοχωριανή Παναγία του Νίππους , όπως κάθε χρόνο κι εφέτος) 

Εκ περάτων, λοιπόν,

κι αυτόν τον Αύγουστο,

με την πρώτη μαύρη ρώγα,

στον ίσκιο της γριάς χαρουπιάς

συναθροιστήκαμε.

Με τα τζιτζίκια να ψέλνουν

την «Τιμιωτέραν των Χερουβίμ».

Με τη γεύση

του άγουρου κοκκινάπιδου

πάντα στον ουρανίσκο.

Με την εικόνα της Κοίμησης

των μαθητικών ερώτων,

στις κόρες των ματιών μας.

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ.ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ 

(¨'Οταν γίνεις ποίημα" , " Πυξίδα της Πόλης, Χανιά, 2013)

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/10220006843617599

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

 ΜΕ ΞΕΝΑΓΟ ΤΟΝ ΜΙΧΑΛΗ ΑΝΔΡΙΑΝΑΚΗ

ΣΕ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΠΑΝΑΓΙΕΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΜΑΣ

Καλοί μου φίλοι, Καλή Παναγιά!

Παραμονή της Μεγάλης Γιορτής της Κοίμησης της Θεοτόκου σήμερα και ο Παιδότοπος “φιλοξενεί” στη σελίδα του τέσσερις από τις Παναγίες του Νομού μας. Την Παναγία την Χρυσοσκαλίτισσα, την Παναγία της Γωνιάς, την Παναγία της Αγιάς και την Παναγία του Αλίκαμπου. «Ξεναγός» ο γνωστός τοις πάσι και για την ευρύτερη κοινωνική του παρουσία αλλά και για τη συμμετοχή του στο πολιτισμικό γίγνεσθαι του τόπου μας, τ. Έφορος Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, αρχαιολόγος, Μιχάλης Ανδριανάκης. Δικά του τα κείμενα και δικές του οι φωτογραφίες -το βιβλίο «Χριστιανικά Μνημεία της Κρήτης», μια μοναδική στο είδος της έκδοση του Οικουμενικού Πατριαρχείου και της Ιεράς Πατριαρχικής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης, η πηγή.

Χρόνια πολλά και καλά σε όλους τους αναγνώστες της στήλης, μικρούς και μεγάλους. Βοήθειά μας η Μεγάλη Μάνα, η Παναγιά!

Σας χαιρετώ με αγάπη!

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

δάσκαλος

ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΑΓΙΑΣ

Σε μικρή απόσταση νοτιοδυτικά της πόλης των Χανίων βρίσκεται ο μεγάλος ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, κτισμένος κατά τον 5ο αι. Μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τους Άραβες, ανακατασκευάστηκε και χρησιμοποιήθηκε ως καθεδρικός της Επισκοπής Κυδωνίας η οποία μεταφέρθηκε στην ενδοχώρα και μετονομάσθηκε σε Επισκοπή Αγιάς. Μία ακόμη επέμβαση έγινε κατά την πρώιμη Βενετοκρατία, όταν και ο Λατίνος επίσκοπος Αγιάς έδρευε εκεί, πριν εγκατασταθεί οριστικά στην πόλη των Χανίων. Ο ναός σώζεται σε μεγάλο ύψος αλλά ερειπιώδη κατάσταση. Πρόκειται για τρίκλιτη, αρχικά ξυλόστεγη, βασιλική με εγκάρσιο κλίτος σε σχήμα Τ. Ανατολικά εξέχει η ημικυλινδρική αψίδα του ιερού με λείψανα τρίλοβου παραθύρου, ενώ δυτικά υπήρχε ισοπλατής νάρθηκας.

Τα κλίτη χωρίζονται από χονδρούς κίονες πορφυρίτη και γκρίζου γρανίτη. Από την πρώτη φάση σώζονται μαρμάρινοι αμφικιονίσκοι παραθύρων και αμφικιονόκρανο με κατάκοσμο «χρίσμα» στις όψεις, λαξευμένο σε γκρίζο μάρμαρο (πιθανόν βάθρο) σε δεύτερη χρήση με την επιγραφή «ΔΙΟΝΥΣ...» στην άνω επιφάνεια. Κατά τη μεσοβυζαντινή περίοδο ο ναός μετατράπηκε σε απλό τρίκλιτο, με την κατάργηση του εγκάρσιου κλίτους και την προσθήκη ημικυλινδρικών αψίδων στα πλάγια κλίτη.

Η στέγαση των κλιτών έγινε με μεγάλων διαστάσεων σταυροθόλια από τα οποία σώζεται ακέραιο το βορειοδυτικό (σήμερα παρεκκλήσι), ενώ είναι άγνωστος ο τρόπος στέγασης του κεντρικού κλίτους. Τότε τοιχογραφήθηκε ο ναός, καθώς διασώζονται σπαράγματα από μορφές ολόσωμων και στηθαίων αγίων χαμηλά. Μία ακόμη επέμβαση που με βάση το γλυπτό διάκοσμο χρονολογείται κατά την πρώιμη Βενετοκρατία (13ος αι.) επανέφερε τον ναό στον ξυλόστεγο τύπο.

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΧΡΥΣΟΣΚΑΛΙΤΙΣΣΑΣ

Η Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου της Χρυσοσκαλίτισσας είναι κτισμένη πάνω σε ένα απότομο βράχο στα δυτικά παράλια της Κρήτης, κοντά στη μοναδικού κάλλους περιοχή του Λαφονησιού που περιλαμβάνεται στο δίκτυο NATURA. Η μονή κτίσθηκε πιθανόν στα χρόνια της όψιμης Βενετοκρατίας. Στην απογραφή του 1637 αναφέρεται ως ναός της Παναγίας Γουνοσκαλίτισσας (Madonna Ghunoskaletessa) από τον ιερέα του κοντινού χωριού Κουνένι (σημερινή Βάθη). Σύμφωνα με την παράδοση πήρε το όνομα Χρυσοσκαλίτισσα επειδή ένα από τα σκαλοπάτια της απότομης κλίμακας που οδηγεί στη μονή, ήταν χρυσό, αλλά το έβλεπαν μόνο οι πιστοί. Το συγκρότημα οικοδομήθηκε συμπληρώνοντας την επιφάνεια του βράχου με θολωτούς χώρους, πάνω στους οποίους έχει κτισθεί η επίπεδη αυλή και το μεταγενέστερο μονόχωρο καμαροσκέπαστο καθολικό που αντικατέστησε το 1894 τον μικρό, σπηλαιώδη ναό. Σε μικρή απόσταση κάτω από

τον βράχο κτίσθηκε ένα ακόμη συγκρότημα, ο «Παρθενώνας» που στεγάζει τις μοναχές της μονής. Στο καθολικό σώζεται η εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου, έργο καλής τέχνης του β’ μισού του 17ου αι., που λατρεύεται ιδιαίτερα από τους πολλούς προσκυνητές. Τα τελευταία χρόνια η μονή ανακαινίζεται, ενώ φιλοξενεί και ένα μικρό μουσείο με νεότερα εκκλησιαστικά κειμήλια και λαογραφικά αντικείμενα.

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΓΩΝΙΑΣ

Η Μονή Γωνιάς κτίσθηκε κατά το α’ μισό του 17ου αι. σε μικρή απόσταση βόρεια από την κωμόπολη Κολυμπάρι, στη βάση της χερσονήσου Σπάθα. Επίσης σε μικρή απόσταση δυτικά, πάνω σε ύψωμα, σώζονται το καθολικό και ερείπια από τα κελιά της αρχικής μονής. Το παλαιό καθολικό κτίσθηκε και τοιχογραφήθηκε στα μέσα του 14ου χ αι. στον αρχιτεκτονικό τύπο του μονόχωρου, καμαροσκέπαστου ναού. Επεκτάθηκε προς τα δυτικά και τοιχογραφήθηκε από έναν άριστο ζωγράφο του β’ μισού του 15ου αι. με παραστάσεις ορθίων αγίων, σκηνές από τον ευαγγελικό και τον θεομητορικό κύκλο και την παράσταση της Κλίμακος του άγιου Ιωάννη. Κατά τον επόμενο αιώνα προστέθηκε νότια ένα ακόμη κλίτος, ενώ ανοίχτηκε τοξωτό άνοιγμα επικοινωνίας στην ανατολική πλευρά.

Στις αρχές του 17ου αι. οι μοναχοί Βλάσιος ο Κύπριος και Βενέδικτος Τζαγκαρόλος, σύμφωνα με την παράδοση, μετά από τη θαυματουργική εύρεση εικόνας της Παναγίας, έκτισαν τη νέα μονή στη σημερινή θέση. Λόγω της μεγάλης κλίσης του εδάφους κατασκεύασαν υπόγειους θολωτούς χώρους και δημιούργησαν τεχνητά το επίπεδο πάνω στο οποίο κτίστηκε το κυρίως συγκρότημα. Αν και η διάταξη του συγκροτήματος ακολουθεί τις αρχές της ορθόδοξης μοναστηριακής παράδοσης, στα επιμέρους αρχιτεκτονικά στοιχεία κυριαρχούν οι αρχές του δυτικού μανιερισμού. Το τρίκογχο με τρούλο καθολικό είναι κτισμένο στην ανατολική πλευρά της αυλής. Κατά τον 19ο αι. προστέθηκαν πλευρικά παρεκκλήσια, νάρθηκας και υψηλό κωδωνοστάσιο. Ο ναός διασώζει το αρχικό ξυλόγλυπτο τέμπλο του 17ου αι. με τις εικόνες του ζωγράφου Παρθενίου κ.ά., ενώ στους τοίχους και τα παρεκκλήσια εκτίθενται και άλλες εικόνες της Κρητικής Σχολής!

ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΤΟΝ ΑΛΙΚΑΜΠΟ

Σε αγροτική τοποθεσία είναι κτισμένος ο μικρός μονόχωρος, καμαροσκέπαστος ναός της Παναγίας της Σηροθιανής. Ο ναός διακοσμείται εξωτερικά με μεγάλο αριθμό από εφυαλωμένα πινάκια. Τον χρονολογημένο στα 1316 τοιχογραφικό διάκοσμο υπογράφει ο γνωστός ζωγράφος της Δυτικής Κρήτης Ιωάννης Παγωμένος. Το εικονογραφικό πρόγραμμα περιλαμβάνει όρθιους αγίους χαμηλά και σκηνές από τον ευαγγελικό κύκλο στην καμάρα.

Στο τύμπανο του δυτικού τοίχου υπάρχει η παράσταση της Κοίμησης της Θεοτόκου. Στους πλάγιους τοίχους εικονίζονται η ένθρονη Παναγία και ο Χριστός. Χαμηλά στην παράσταση του αγίου Γεωργίου εικονίζεται σε προτομή η μοναχή Μάρθα. Αρκετά στοιχεία από το πρώιμο αυτό έργο του Παγωμένου θα εξελιχθούν σταδιακά, στα πολλά μνημεία που θα φιλοτεχνήσει κατά τα επόμενα χρόνια. Στο ανατολικό τμήμα του ναού αναγνωρίζεται ένας δεύτερος λαϊκός ζωγράφος που ακολουθεί την τοπική τοπική παράδοση του 13ου αι.

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 14 Αυγούστου 2021) 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

 ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΟΥ!

Η Εικόνα της Κοίμησης στη Μεσοχωριανή Παναγία του Νίππου

Της Παναγίας, η μεγάλη της Κοιμήσεως της εορτή μεθαύριο, και «Τα χελιδόνια του μοναχού», τα χελιδόνια του Μοναχού-Ποιητή ή του Ποιητή- Μοναχού αν προτιμάτε, χθες, δύοντος του ηλίου σ’ ένα απ’ τα καμένα «ξεκλείδωτα» ξωκλήσια της Βόρειας Εύβοιας, έψαλλαν τον Παρακλητικό της Κανόνα. «Διάσωσον από κινδύνων τους δούλους σου, Θεοτόκε, ότι πάντες μετά Θεόν εις σε καταφεύγομεν, ως άρρηκτον τείχος και προστασία»… Ακόμα και οι τοίχοι του εκκλησακιού, οι ολόμαυροι απ’ την πυρκαγιά τοίχοι του, δάκρυσαν, «σύμφωνα με το ρεπορτάζ», όταν τα οχτώ χελιδόνια, που είχαν αφήσει τον τρούλο του μοναστηριού τους «τιτίβιζαν» για λογαριασμό των ανθρώπων που είχαν αφήσει τα χωριά τους, το συγκεκριμένο τροπάριο. Δάκρυα και στα μάτια όλου του εκκλησιάσματος, όλων των εναπομεινάντων απ’ τη λαίλαπα της φωτιάς, πτηνών, που το ένστικτό τους τα έφερε μέχρις εδώ, για να συμπροσευχηθούν. Και βέβαια στα μάτια του Μοναχού που είχαν γίνει βρύσες κι έτρεχαν ασταμάτητα. «Κι όμως “η ζωή συνεχίζεται…/ Σε τρεις λέξεις/ που τις ακολουθούν αποσιωπητικά,/ ο ορισμός της”», είπε αντί για το «Δι ευχών», κάνοντας απόλυση ο μοναχός.

Της Παναγίας, της Μάνας του Χριστού, της Μάνας όλων μας μεθαύριο… Της Αγίας Σιών, της Αγεωργήτου Χώρας, της Αενάου Κρήνης, της Αγιόπρωτης Κόρης, της Αδιόδευτης Πύλης, της Βαλασαρού, της Βαραγκιώτισσας, της Βλαχέρνας, της Βαδιμήρκαγιας, της Βασίλισσας των Ουρανών, της Γης την Εκλεκτή, της Γλυκοκυματούσας, της Γαλανούσας, της Γαλακτικής, της Γρηγορούσας, της Δακρυρροούσας, της Δικαιοτάτης, της Δουβέργαινας, της Δρεπανιώτισσας, της Δεομένης, της Επουράνιας Πύλης, της Εύψυχου Πύλης, της Εγγυήτριας, της Ελεούσας, της Ευδοκίας των Θνητών, της Ζωαρχικής, της Ζωοποιού, της Ζωηρρύτου, της Ζωοπαρόχου Τράπεζας, της Ζεριχιώτισσας, της Ηλιόκαλης, της Ηλιοτόκου, της Ηδείας, της Ηλιοειδούς, της Ηλιόβλητης, της Θαλασσινής, της Θαλασσίτρας, της Θεσπεσίας, της Θεοδόχου Μήτρας, της Θεοδόξαστης, της Ιερής, της Ιέρειας, της Ισχυράς, της Ισηγορίας, της Ικετηρίας, της Κουροτρόφου, της Κοσμοπόθητης, της Κατακάρπου Ελαίας, της Κυράς των Ουρανών, της Καταφυγής, της Λυπητερής, της Λουλουδιανής, της Λαμπρυνούσας, της Λαμπροτάτης, της Λαοδηγήτριας, της Μάνας των Οικτιρμών, της Μάνας των Ορφανών, της Μάνας της Αληθινής, της Μάνας της Ταπεινής, της Μάνας της Ευσπλαχνίας, της Ναζηραίας, της Νυμφοστόλου, της Νικοποιού, της Νοεράς, της Νίκης, της Ξυνηγόρου, της Ξερφανιώτισσας, της Ξανθής, της Ξεσκλαβώτριας, της Ξενόθρεφτης, της Ομόθεης, της Οδηγήτριας, της Ορφανής, της Ουράνιας, της Ορθοστασίας, της Παυσολύπης, της Παντοχαράς, της Πανσόφου, της Περίβλεπτης, της Προαναγγελόμενης, της Ροδινής, της Ροϊδίτισσας, της Ρευματοκρατούσας, της Ρωμαλέας, της Ρευματοκράτειρας, της Στρατηλάτισσας, της Σκέπης του Κόσμου, της Σεμνής, της Στήλης της Παρθενίας, της Σωτηρίας, της Ταξιδιάρισσας, της Τελείας, της Τιμελφεστάτης, της Τρυφερής, της Τροπαιούχου, της Υπακοής, της Υπέρφωτης, της Υπερένδοξης, της Ύψιστης, της Υπερτιμημένης, της Φωτολαμπούσας, της Φίλαγνης, της Φρυχτωρίας, της Φιλάγαθης, της Φανερωμένης, της Χρυσής Λυχνίας, της Χρυσογαλούσας, της Χελιδονούς, της Χρυσαυγής, της Χρυσόθρονης, της Ψυχοσώστριας, της Ψαλτής, της Ψυχαγωγού, της Ψυχαγωγίας, της Ψηφοφορίας, της Ωραίας Κηπουρού, της Ωκυτάτης, της Ωφέλιμης, της Ωραϊσμένης, της Ωραΐσασας τα πάντα… Τα 120 (5 από κάθε γράμμα της Αλφαβήτου) από τα 5.500 (!) ονόματα της Παναγίας που έχει καταγράψει στο βιβλίο του «Θεοτοκωνύμια» (Αθήνα 1992) ο μακαριστός Αποκορωνιώτης συγγραφέας Ιωάννης Ιωσήφ Σηφάκης.

«Της Παναγίας, της Παναγίας της Επιστροφής» μεθαύριο… Και: «Εκ περάτων/συναθροισθέντες οι απανταχού/στην Κοίμηση της Πεποικιλμένης/ Για να να ψάλλουν εν χορώ/ “τον κόσμον ου κατάλιπες, Θεοτόκε”/ και να ζήσουν/ τη νίκη των φωνηέντων/ στην επίκληση του ονόματός της/ στο πρώτο ενικό πρόσωπο./ Παναγία μου!» Το ποίημά μου «Η Παναγία της Επιστροφής» (από την ποιητική συλλογή “Τα χελιδόνια του μοναχού”, εκδ. Κοινωφελές Ίδρυμα “Αγία Σοφία”, “Πυξίδα της Πόλης”, Χανιά 2020).

Χανιώτικα νέα (13.8.2021) 

https://www.haniotika-nea.gr/panagia-moy/

ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

 ΜΑΡΙΑ ΜΑΡΑΚΗ: Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Β. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ ΕΝΩΝΕΙ ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΤΟΠΟΥΣ ΣΤΕΛΝΟΝΤΑΣ ΠΟΛΥΣΗΜΑΝΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ*

Από αριστερα: Μαρία Μαράκη, Νεκτάριος Κακατσάκης, Στέλλα Αλιγιζάκη

" Ανήσυχος  ο ποιητής , με χρονικούς και τοπικούς διασκελισμούς ενώνει με επιτυχία εποχές και τόπους στέλνοντας πολυσήμαντα νοήματα. Ευήκοος επίσης, λήπτης των μηνυμάτων των καιρών μεγενθύνει την έκταση του ποιητικού του χώρου με τη σύγχρονη επικαιρότητα εκφράζοντας έμμεσα τις ανησυχίες του και τους προβληματισμούς και διατυπώνοντας τα φιλοσοφικά του ερωτήματα και διλήμματα για τη ζωή,το θάνατο, την ευθύνη,τη διαφορετικότητα,την ανθρώπινη απώλεια,τον έρωτα,τη φτώχεια,τη μοναξιά,την προσφυγιά,τις επιπτώσεις της τεχνολογίας και του διαδικτύου στη ζωή μας,τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη." Μαρία Μαράκη

Ο πρωτότυπος και ευρηματικός τίτλος της ποιητικής συλλογής του Βαγγέλη Κακατσάκη''Τα χελιδόνια του Μοναχού'', έλκει την προσοχή μας εξαρχής συνεπικουρούμενος από το καλαίσθητο εξώφυλλο με τα χελιδόνια να πετούν πάνω από τον τρούλο ενός,όπου γης Ορθόδοξου μοναστηριού.Λέξεις κλειδιά τα χελιδόνια ,σύμβολα της Άνοιξης ξεκινούν το ταξίδι για τους ανοιχτούς ορίζοντες και την απεραντοσύνη του κόσμου από το λημέρι της ορθόδοξης πίστης,το μοναστήρι ,όπου σημαντικός πάντοτε είναι ο ρόλος του μοναχού- που αποτελεί τη δεύτερη λέξη κλειδί.Αυτό τον τίτλο χαρίζει στη συλλογή το πρώτο στη σειρά ποίημα,όπου τα πρώτα χελιδόνια της Άνοιξης γίνονται αυτόπτες μάρτυρες μιας συζήτησης ανάμεσα στον ηγούμενο και στο μοναχό σχετικά με την αγάπη του ανθρώπου προς το Θεό και τα πλάσματά του

Στη συνέχεια ο ποιητής μας θα μας χαρίσει απλόχερα άφθονα μεθυστικά τριαντάφυλλα από τον τριανταφυλλώνα της ποιητικής του συλλογής , πολύτιμα δώρα στις ψυχές των τυχερών που θα ταξιδέψουν στις σελίδες του πονήματος του,όμοια με αυτά του ''Ευλογημένου τριανταφυλλώνα” του μοναστηριού,όπου ένας μοναχός φυτεύει τριανταφυλλιές και ο άλλος τα χαρίζει στους επισκέπτες. Αυτή η εγκάρδια πνευματική γενναιοδωρία του ποιητή εκφράζεται εξαίσια στους στίχους << Η χαρά να φυτεύουμε τριαντάφυλλα,η ευλογία να τα χαρίζουμε>>αλλά και στην παλιά ευγενική συνήθεια της καθημερινότητας του να χαρίζει στους φίλους του σε μια κίνηση συμβολισμού τους βασιλικούς, που φυτεύει γύρω από τις ελιές της αυλής του σπιτιού του,που έλκουν με την ομορφιά τους τα βλέμματα των περαστικών.

Όπως χαίρεται

μια μάνα για το παιδί της,

έτσι χαίρεται

και η ελιά για τους βασιλικούς της,

τους δεκατρείς βασιλικούς

που το ανθρώπινο χέρι

εμπιστεύτηκε στον ίσκιο της.

Χαίρεται η ελιά με τους βασιλικούς της στο ομώνυμο ποίημα της συλλογής,χαίρεται και ο Βαγγέλης να τους χαρίζει απλόχερα.

Μονάζων της ποιήσεως λοιπόν, ο Βαγγέλης Κακατσάκης λειτουργεί και λειτουργείται εντός της σε ένα κόσμο ίδιαίτερο, ξεχωριστό που στηρίζεται γερά στο μετερίζι της Χριστιανικής πίστης και της ορθόδοξης παράδοσης της φυλής μας και από τον οποίο ξεκινά για να ταξιδέψει στους ανοιχτούς ορίζοντες και να φτάσει στο σήμερα, αγγίξοντας τα σύγχρονα προβλήματα και τους καημούς των ανθρώπων των καιρών μας με οδηγούς τα χελιδόνια της Άνοιξης.Αξίζει να σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι η προοδευτική οπτική και διάσταση που αποδίδεται στην ορθοδοξία στην ποίηση του Βαγγέλη Κακατσάκη ξεφεύγει από τα στενά εκκλησιαστικά όρια και δίνει απάντηση στις ανάγκες,τα προβλήματα και στους προβληματισμούς των ανθρώπων του σύγχρονου κόσμου.Χαρακτηριστικό είναι επίσης ότι στην αναζήτηση της ταυτότητας της ορθοδοξίας στο ποίημα ''Ορθοδοξίας το ανάγνωσμα” καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ορθοδοξία είναι η ορθοπραξία.

Ανήσυχος λοιπόν ο ποιητής , με χρονικούς και τοπικούς διασκελισμούς ενώνει με επιτυχία εποχές και τόπους στέλνοντας πολυσήμαντα νοήματα. Ευήκοος επίσης, λήπτης των μηνυμάτων των καιρών μεγενθύνει την έκταση του ποιητικού του χώρου με τη σύγχρονη επικαιρότητα εκφράζοντας έμμεσα τις ανησυχίες του και τους προβληματισμούς και διατυπώνοντας τα φιλοσοφικά του ερωτήματα και διλήμματα για τη ζωή,το θάνατο, την ευθύνη,τη διαφορετικότητα,την ανθρώπινη απώλεια,τον έρωτα,τη φτώχεια,τη μοναξιά,την προσφυγιά,τις επιπτώσεις της τεχνολογίας και του διαδικτύου στη ζωή μας,τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη.

Τεχνίτης της πένας αποτυπώνει όσα συμβαίνουν γύρω του με αλληγορίες,εξαίσιες οπτικές και ακουστικές εικόνες,σύμβολα,συσχετισμούς και έντονο κάποτε λυρισμό αξιοποιώντας τα βιώματα του ,όπως αυτά χαράζονται στον πλούσιο συναισθηματικό του κόσμο.Έντονη είναι και η φυσιολατρική διάσταση στο ποιητικό λόγο του δημιουργού μας ο οποίος χρησιμοποιεί με μαεστρία τον κόσμο της φύσης ως σκηνικό δράσης,ως καμβά, με έντονους συμβολισμούς που επιδρούν καταλυτικά στα δρώμενα και στα δρώντα πρόσωπα.

Από την πλευρά του ο αναγνώστης <<με τη γεύση του ουρανού στον ουρανίσκο>> απογειώνεται στην πνευματική σφαίρα, εξιλεώνεται,πλησιάζει το θεό και τους αγίους και προσγειώνεται στη συνέχεια στη γη με τους ήχους από τα πετάγματα και τις λαλιές των πουλιών και τις μοσκοβολιές του αροσμαρή , του βαρσάμου ,του γιασεμιού,του κρίνου και βεβαίως τις ευωδιές του βασιλικού.

Στο μεταξύ η ψυχή του αναγνώστη αγαλλιάζει,λυτρώνεται και ξεκουράζεται καθώς βυθίζεται στο πανέμορφο φυσικό τοπίο της κρητικής γης που ξεπροβάλλει μέσα από τις ζωντανές ποιητικές εικόνες και περιγραφές.

Σε αυτή την προσγείωση του στα ανθρώπινα ο αναγνώστης ανακαλύπτει προς μεγάλη του ανακούφιση ότι οι άγιοι είναι ανάμεσά μας με ανθρώπινες ιδιότητες,εκφράζουν τα παράπονά τους,συμπάσχουν στα ανθρώπινα πάθη,συμπονούν και συμπαρίστανται παίρνοντας μια βαθιά ανάσα για να συνεχίσουν στα επουράνια.Ο Άη Γιώργης ανάβει κερί στο πανηγύρι του και πιάνει τη θέση του στο αναλόγιο του αριστερού χορού, ο άγιος Παντελεήμονας κλαίει απαρηγόρητος γιατί δεν πρόλαβε να θεραπεύσει από μια σπάνια αρρώστια το γειτονόπουλό του,η Παναγία της επιστροφής είναι παρούσα στη σύναξη των απανταχού εκ περάτων συναθροισθέντων,ενώ η μικρούλα Παναγία των Εισοδίων υπερίπταται στην πόλη των Χανίων παρά την απογοήτευση του αγιογράφου της Μητροπόλεως μας.

Το ίδιο συμβαίνει και με τους ήρωες του Πανθέου της Ιστορίας μας που έρχονται από τα παλιά για να μας θυμίζουν το τωρινό μας χρέος.

Ξεχωρίζουν ανάμεσά τους<< Ο Μακρυγιάννης στην οδόν του>> ζωσμένος με το γιαταγάνι του και τα απομνημονεύματα του υπό μάλης , ο Διάκος με το χαμόγελό του στην πλατεία της Λαμίας αλλά και οι τέσσερεις μάρτυρες ,οι εκ Μελάμπων Ρεθύμνης ,θύματα της τουρκικής θηριωδίας που πορεύοντα την οδό του μαρτυρίου τραγουδώντας ριζίτικα.Εκπληκτική είναι και η Αναφορά στο Νίκο Καζαντζάκη,στον Αετό της αβύσσου,τον ένθεο άθεο και άθεο ένθεο,όπως τον αποκαλεί,ενώ ευχάριστη έκπληξη προκαλεί η παρουσία της θείας Αχτίτσας με την χριστουγεννιάτικη καινουργή μανδήλα της στην κηδεία του Παπαδιαμάντη στο Ποίημα''Μνήμη Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη΄΄.

Μερίδιο στη θεματολογία του πονήματός του διεκδικούν και οι προσφιλείς νεκροί στα συναπαντήματα τους με τους ζωντανούς ,που καταφθάνουν πρώτοι με τα πρόσφορά των στη λειτουργία του Αγίου Πνεύματος στον αγαπημένο του γενέθλιο τόπο,έχοντας αφήσει τα δρεπάνια και τα βοσκοράβδια τους ντυμένοι τα κυριακάτικά τους.

Ως εργαλείο για την απόδοση των νοημάτων του και των συναισθημάτων του ο ποιητής χρησιμποιεί τη ρέουσα καθημερινή ομιλία διανθισμένη σε ορισμένα ποιήματα με φράσεις από την εκκλησιαστική γραμματεία,αλλά και την παράθεση αποσπασμάτων από ριζίτικα τραγούδια +

,γεγονός που της προσδίδει πρωτοτυπία και ιδιαιτερότητα.Η γραφή του είναι λιτή,απλή,σύντομη, και περιεκτική ,ατόφια,φυσική, σχεδόν αστόλιστη,αν εξαιρέσουμε τα παιχνίδια των λέξεων και των συλλαβών που ζευγαρώνει με την καθάρια σκέψη του. Τα ποιήματα της συλλογής είναι σύντομα και περιεκτικά με μηνύματα για πολλούς αποδέκτες ,που εστιάζονται έντεχνα. κυρίως στους τελευταίους στίχους. Γενικότερα ο ποιητής στηρίζεται σε θέσεις και αντιθέσεις που διευρύνουν την οπτική του ποιητικού του λόγου καθιστώντας τον πολυεπίπεδο.Παράλληλα αξιοποιεί την ομορφιά των αντιθέτων και των αντιθέσεων σε μια προσπάθεια να τις γεφυρώσει εμβαθύνοντας στις πολύπλευρες οπτικές των πραγμάτων και φωτίζοντας τις υπάρχουσες διαφορετικές εκδοχές χωρίς ο ίδιος να παίρνει ξεκάθαρη θέση σε αυτές.Η τακτική του αυτή αποκαλύπτει και τη διδασκαλική του ιδιότητα σε ένα ζευγάρωμα της δασκαλοσύνης με την ποίηση, μιας και ο φωτισμένος δάσκαλος στο δρόμο για την αναζήτηση της γνώσης φωτίζει όλα τα μονοπάτια που οδηγούν σε αυτή αφήνοντας το δέκτη να διαλέξει ποιο θα ακολουθήσει. Έτσι καθίσταται η ποίησή του ιδιαίτερα γοητευτική,αινιγματική , διαδραστική και συμμετοχική από την πλευρά του αναγνώστη.

Χαρακτηριστικό δείγμα της επιρροής του ποιητή από τη διδασκαλική του ιδιότητα αποτελεί το ποίημα “Αγγελία” που εστιάζεται στην αναγκαιότητα συνύπαρξης και συμπόρευσης του διαφορετικού στη σχολική τάξη και γενικότερα στο σύγχρονο κόσμο.

Μαζί τα χαμομήλια με τις τσουκνίδες,

στον ίδιο κήπο,

σε κοινή θέα,

δίχως κηπουρό.

Ακόμα η πηγαία γραφή του ποιητή μας και ο αυθορμητισμός του σε ένα ειλικρινή ποιητικό λόγο , που ρέει χωρίς απαγορεύσεις και περιορισμούς, συμβάλλουν στην άμεση εξοικίωση του αναγνώστη με τον ιδιωτικό χώρο της ποιήσεως του, αφήνοντας του αισθήματα απόδοχής και αγαπητικής σχέσης με τα γραφόμενα και τον γράφοντα.

Εύστοχα και εύηχα λοιπόν, ο Βαγγέλης Κακατσάκης με μια έντονα συμβολική κίνηση , αφού η ποίηση του με τα ηχηρά της μηνύματα συνδέει με τις διαχρονικές της αξίες το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον,αφιερώνει την ποιητική του συλλογή στα τέσσερα εγγόνια του,τον Ευάγγελλο,την Ευδοκία,την Ευριδίκη και την Ευαγγελία(τι σύμπτωση αλήθεια και τα τέσσερα ονόματα έχουν ως πρώτο συνθετικό το ευ,που δηλώνει την καλή ιδιότητα αυτού που σημαίνει το δεύτερο συνθετικό) χαρίζοντας τους δια βίου τις πνευματικές ευωδιές του που μοσχομυρίζουν παράδοση,ορθοδοξία και Ελληνισμό.

Το βέβαιο είναι ότι η νέα ποιητική συλλογή του Βαγγέλη Κακατσάκη <<Τα χελιδόνια του μοναχού>> θα μας κρατήσει συντροφιά στην πνευματική ανυδρία των ημερών μας χαρίζοντας μας αισιοδοξία και απαντήσεις στις μοναχικές πνευματικές μας αναζητήσεις.Υπό την έννοια αυτή ο καλύτερος επίλογος του μικρού μου αφιερώματας<<Στα χελιδόνια του μοναχού>> είναι η φωνή του ποιητή ,μέσα από το ποιήμα<<Σταγόνας λάμψη>>

Μια από τις αναπάντητες καληνύχτες

συναντά περασμένα μεσάνυχτα

μια ξεχασμένη σταγόνα νερού

και ζητά στέγη.

Μαζί θα πούμε

καλημέρα στον ήλιο,

η απάντηση της σταγόνας,

λάμποντας στο φως του φεγγαριού.

Ας μην ξεχνάμε ,επίσης,ότι τα “Χελιδόνια του Μοναχού” που καλό είναι να να μην λείψουν από καμία βιβλιοθήκη ταξιδεύουν για τις ανάγκες του Ιδρύματος <<Αγία Σοφία>>.Αξίζει να ενισχύσουμε την προσπάθεια.

*Η αγαπητική ομιλία της φιλολόγου, διευθύντριας του ΓΕΛ Σούδας Μαρίας Μαράκη στην παρουσίαση της ποιητικής μου συλλογής " Τα χελιδόνια του μοναχού" ('Ιδρυμα " Ελ. Βενιζέλος" , 4.8.2021) . Και πάλι και πολλάκις ευχαριστώ, καλή μου φίλη!  

ΔΙΑΦΟΡΑ

 ΤΟ ΠΑΝΗΓΥΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΠΛΟΥ

Για 16η συνεχή χρονιά ο εορτασμός του Αγίου Εύπλου στην αυλη μας, όπου έχουμε το εικονοστάσι του, χθές, 10 Αυγούστου,  παραμονή της Χάρης του. Εμείς κι εμείς, λόγω κορωνοϊού, στον εσπερινό, που τέλεσε, μ' εμένα, ψάλτη ο εφημέριος της Ενορίας Τσικαλαριών Κυδωνίας παπα - Αντώνης Τζανουδάκης. Κανονικά, βέβαια η ευλογία των άρτων και των καρπών της γης. Εις υγείαν ημών των ζώντων και εις μνήμην αυτών που μας λείπουν μια τσικουδιά που ήπιαμε στο τέλος... ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΝΕ ΥΓΕΙΑ! 

ΑΠΟ ΠΑΛΙΟΤΕΡΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΜΟΥ 

(Χανιώτικα νέα, 9.8.2016) 

Αγνωστος στους πολλούς ακόμα και στους θρησκευόμενους ο Αγιος Εύπλος (Εύπλους) τη μνήμη του οποίου τιμά η εκκλησία μας στις 11 Αυγούστου. Αγνωστος και σ’ εμένα μέχρι το καλοκαίρι του 1986, όταν τον συνάντησα “ευλογούντα και αγιάζοντα” στο τέμπλο του μικρού εκκλησακιού, που βρίσκεται δίπλα στο σπίτι που γεννήθηκε η Ευδοκία στη Χώρα της Σαμοθράκης. Τι όνομα κι αυτό του Αγνώστου Αγίου!

Στην Κατάνη της Σικελίας, όπου και ήταν διάκονος, έζησε τα τέλη του 3ου μ.Χ. αιώνα, ο Αγιος Εύπλους. Ηταν θερμός κήρυκας του Ευαγγελίου και όπως λέει, πάλι, το συναξάρι του, βρήκε μαρτυρικό θάνατο (τον θανάτωσαν τυλιγμένο μέσα σε δέρμα βοδιού και τον άφησαν εκτεθειμένο στον ήλιο) μην αρνούμενος τον Χριστό. Μεγαλομάρτυρας για την εκκλησία μας!

Άι Ευόπλο λένε στη Σαμοθράκη τον Αγιο Εύπλο και τον θεωρούν προστάτη των ναυτικών στα ταξίδια τους, μαζί με τον Αγιο Νικόλαο. Οπως τον θεωρούσαν και οι κάτοικοι της φημισμένης για τη ναυτοσύνη της παραθαλάσσιας πόλης της Αίνου στην Ανατολική Θράκη (ανήκει σήμερα στην Τουρκία). Απ’ την Αίνο (άγνωστο πώς “έφτασε” εκεί απ’ την Κατάνη), το πιο πιθανόν να “μετοίκησε” στη Σαμοθράκη, μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την ανταλλαγή των πληθυσμών. Και στην Αλεξανδρούπολη, πάντως, τον έχουν τελευταία περί πολλού τον Αγιο και τον θεωρούν προστάτη των ναυτικών. Πανομοιότυπος ο ναός που έκτισαν οι Αλεξανδρουπολίτες το 1997 στο λιμάνι της πόλης τους, εκεί που φεύγουν τα πλοία για Σαμοθράκη, μ’ αυτόν της Αίνου. «Έχουν να θυμούνται πολλοί πολλά», μου είπε πρόπερσι ένας φίλος με καταγωγή απ’ την Αίνο, σε μια επίσκεψή μου.


Εύπλος, Εύπλοος, Εύπλους, Ευ-πλους… Ηταν και το όνομά του ένας επιπρόσθετος λόγος να τον “αγαπήσω” αυτόν τον άγιο και να του τάξω, με το που τον πρωτοσυνάντησα ένα εικονοστάσι, όταν θα το επέτρεπαν οι συνθήκες. Αξιώθηκα να το κάμω στην αυλή του σπιτιού μου και να το γιορτάζω με την παραμονή της Χάρης του, ύστερα από 20 χρόνια, ακριβώς τα μισά δηλαδή, απ’ αυτά που, όπως έλεγε η μάνα μου, περιμένουν οι Αγιοι… Ευλογία!

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ, ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΠΕΡΙ ΕΥΘΥΝΗΣ Ο ΛΟΓΟΣ

«Πώς μπορείτε να αγοράζετε ή να πουλάτε τον ουρανό – τη ζέστα της γης; Για μας μοιάζει παράξενο. Η δροσιά του αγέρα ή το άφρισμα του νερού, ωστόσο, δε μας ανήκουν. Πώς μπορείτε να τα αγοράσετε από μας; Κάθε μέρος της γης αυτής είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε αστραφτερή πευκοβελόνα, κάθε αμμούδα στις ακρογιαλιές, κάθε θολούρα στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε ζουζούνι που ζουζουνίζει είναι, στη μνήμη και στην πείρα του λαού μου, ιερό. […] Αν σας την πουλήσομε τη γη μας, αγαπήστε την, καθώς την αγαπήσαμε εμείς, φροντίστε την, καθώς τη φροντίσαμε εμείς, κρατήστε ζωντανή στο λογισμό σας τη μνήμη της γης, όπως βρίσκεται τη στιγμή που την παίρνετε, και με όλη σας τη δύναμη, με όλη την τρανή μπόρεσή σας, με όλη την καρδιά σας, διατηρήστε τη για τα τέκνα σας, και αγαπήστε την, καθώς ο Θεός αγαπάει όλους μας. Ένα ξέρομε – ο Θεός σας είναι ο ίδιος Θεός. Η γη Του είναι ακριβή. Ακόμα και ο λευκός δε γίνεται να απαλλαχτεί από την κοινή μοίρα!»

Αποσπάσματα απ’ το κείμενο (πηγή: Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β’ Γυμνασίου, ΟΕΔΒ, μετάφραση: Ζήσιμος Λορεντζάτος, “Το Βήμα”, 16/1/1977) του αρχηγού μιας φυλής Ινδιάνων του Σιάτλ προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ Φραγκλίνο Πηρς, ο οποίος ζήτησε απ’ τους Ινδιάνους να πουλήσουν τη γη τους στην αμερικανική κυβέρνηση, που χρονολογείται γύρω στο 1885. Κι αυτό (το έχω και παλιότερα χρησιμοποιήσει στα γραφτά μου) σε μια απ’ τις άκρες του νου μου, προχθές Κυριακή 8 Αυγούστου, ενώ έβλεπα στην τηλεόραση τις πυρκαγιές να επιμένουν στην ολοκλήρωση του καταστροφικού τους έργου. Μαζί με μύριες άλλες σκέψεις κι έντονα συναισθήματα -κάμε το δικό σου να βλέπεις τους κόπους μιας ζωής να γίνονται παρανάλωμα του πυρός, ή να αναγκάζεσαι ν’ αφήνεις το σπίτι σου. Συνακόλουθα μ’ αυτό, η φράση του Νίκου Καζαντζάκη απ’ την “Ασκητική” του: «Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες. Εγώ μοναχός μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί εγώ φταίω». Λόγια του… καύσωνος, ενώ οι βιβλικές εικόνες της καταστροφής και της απόγνωσης σισύλιζαν στα μάτια μου.

ΚΑΙ... ΣΤΑ ΠΕΤΑΧΤΑ

«Το χάλκινο μετάλλιο στους κρίκους θα μας φέρει./ Πολλά συγχαρητήρια αξίζουν στον Λευτέρη». Τα που μας λέει στην πρώτη απ’ τις τρεις μαντινάδες που μου έστειλε την περασμένη Πέμπτη 5 Αυγούστου η Νεκταρία Θεοδωρογλάκη. «Στο μήκος πήραμε χρυσό και στην κωπηλασία/ έχουνε για τη χώρα μας μεγάλη σημασία», μας λέει στη δεύτερη. «Και στην υδατοσφαίριση πετάει η ομάδα/μας έκαναν περήφανους, μπήκανε στην τετράδα», μας λέει στην τρίτη. Για να επανέλθει προχθές Κυριακή σ’ αυτήν: «Το ασημένιο πήρανε μετάλλιο στο πόλο/ δοξάσανε τη χώρα μας, έτσι στον κόσμο όλο.

«Ζητώ συγγνώμη προκαταβολικά για τη χαρά που εκδηλώνουμε, αλλά καταλαβαίνετε πως αγωνιζόμαστε γι’ αυτό το πράγμα σε όλη μας τη ζωή. Σήμερα γράφτηκε ιστορία, το μόνο που μας μένει είναι με τι γράμματα θα τη γράψουμε. Όλοι έχουμε επηρεαστεί από αυτά που γίνονται στην Ελλάδα με τις φωτιές και τον πόνο που έχουν προκαλέσει. Δεν μπορώ να αφιερώσω την εμφάνιση, δεν νομίζω ότι μια νίκη μπορεί να απαλύνει τον πόνο για τις ανθρώπινες ζωές ή τις περιουσίες που χάνονται». Απ’ τα που δήλωσε ο Γιάννης Φουντούλης, μετά την πρόκριση της Εθνικής μας στο Πόλο, στον τελικό των Ολυμπιακών του Τόκιο. Δίχως σχόλια…

«Ως θείος διάκονος της εκκλησίας Χριστού,/ οσίως διήγαγες, τα προς Θεόν και πιστώς, και ήθλησας άριστα· συ γαρ εν τω πελάγει των ποικίλων αγώνων, εύπλοος ανεδείχθης, παμακάριστε Εύπλε. Και νυν ημάς προς λιμένα, θείον κυβέρνησον». Το απολυτίκιον του Αγίου Εύπλου που γιορτάζει αύριο. Μεταξύ μας (για τον φόβο του κορωνοϊού) θα το ψάλουμε στο εικονοστάσι που “στήσαμε” πριν από 15 χρόνια με την Ευδοκία (για να θυμάται τον Άγιο που το εκκλησάκι του είναι δίπλα στο σπίτι που γεννήθηκε στη Χώρα της Σαμοθράκης) στη Χάρη του, στο σπίτι μας στα Τσικαλαριά. Καλόν πλουν σε όλους μας. Προπάντων γι’ αυτούς που “γνώρισαν” την πυρκαγιά…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 0.8.2021)

https://www.haniotika-nea.gr/peri-eythynis-o-logos/

ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΧΟΥ

ΖΑΧΑΡΕΝΙΑ ΣΗΜΑΝΔΗΡΑΚΗ:  ΤΑ ΧΕΛΙΔΟΝΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΕΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΑΣ*

(Στα ¨Χελιδόνια του μοναχού¨) “ υπάρχει μια οικειότητα, μια ανθρωπιά, κι όλα μαζί αναδίνουν τον σκεπτόμενο άνθρωπο. Είναι μία σπάνια αρετή, σπάνια γιατί λείπει τόσο, αφού συνδυάζει τη μυστική θεογνωσία μαζί και την αισθητική.”) Ζαχαρένια Σημανδηράκη

Η Ένωση Πνευματικών Δημιουργών Χανίων, παλαιός και καταξιωμένος φορέας του τόπου στον τομέα της, σεμνύνεται ότι περιλαμβάνει στα μέλη της σημαντικούς εργάτες της διανόησης σε διάφορα πεδία. Ένας από αυτούς είναι και ο αγαπητός φίλος, εξαίρετος ποιητής Βαγγέλης Κακατσάκης, γι αυτό και η Ένωσή μας με μεγάλη χαρά συμμετέχει στη διοργάνωση της αποψινής βραδιάς για την παρουσίαση του βιβλίου του Τα χελιδόνια του μοναχού.

Με αισθαντικότητά, βαθύ ανθρωπισμό, ευαισθησία και το ευγενικό πάθος που τον διακρίνει, ο Βαγγέλης στα 60 ποιήματα του βιβλίου του, πλάθει κι εκφράζει εικόνες και συναισθηματικές καταστάσεις του αντικειμενικού κόσμου που αναβρύζουν μια δραματική συγκίνηση ατομικής και κοινωνικής αλήθειας. Αυτά είναι τα κύρια χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ταλέντου του.

Άπειρα δημιουργικά στοιχεία, συνθέτουν ένα θαυμάσιο ποιητικό καμβά. Πλούσιο συναίσθημα, ενάργεια σκέψης, λυρική διάθεση και προσωπικό ύφος μεγάλης ευαισθησίας στην καταγραφή βιωμάτων, δοσμένων με τη μοναδική πένα του. Πρωτότυπη αλλά αληθινή έκφραση, ιδιότυπη, μια ποίηση των κοινών μικρών πραγμάτων που παίρνουν αναπάντεχη διάσταση και ποικίλες προεκτάσεις. Δείγμα καθαρότητας στην ποίησή του είναι το πόσο ξεπερνάει τις υποκειμενικές ωθήσεις, και φθάνει σε πολύ ευρύτερα μηνύματα, ερμηνευτικά της ανθρώπινης μοίρας, και του πόνου. Υπάρχει μια οικειότητα, μια ανθρωπιά, κι όλα μαζί αναδίνουν τον σκεπτόμενο άνθρωπο. Είναι μία σπάνια αρετή, σπάνια γιατί λείπει τόσο, αφού συνδυάζει τη μυστική θεογνωσία μαζί και την αισθητική.

Η ποίησή του είναι μία από τις ελάχιστες γέφυρες επικοινωνίας που απόμειναν στους ανθρώπους. Δείγμα καθαρότητας στα ποιήματά του είναι το πόσο ξεπερνάει τις υποκειμενικές ωθήσεις, και φθάνει σε πολύ ευρύτερα μηνύματα, ερμηνευτικά της ανθρώπινης μοίρας, και του πόνου.

Η μέθεξη της γραφής του μεταδίδεται αυτούσια και συγκινεί. Δίνει όπως πάντα μια γνήσια ποίηση που τη διακρίνει τόσο ο βαθύς λυρισμός της, όσο και η αγάπη σε κάθε τι ανθρώπινο, γήινο, αφήνοντας καθαρά να φανεί και η συγκίνηση του, μέσα σ' ένα αισθητικό μεγαλείο απ' το οποίο περνούν και τα ευγενικά του συναισθήματα. Είναι εκείνο που έχει πει ο Γκαίτε: το φως που καίει την ψυχή και τη σάρκα, που γίνεται πυρκαγιά μέσα στην καθάρια ατμόσφαιρα μιας πολύ συνειδητής, πολύ κρυστάλλινης πνευματικότητας, για να γίνει στο τέλος φωτεινό μετέωρο. Ένα μετέωρο ή μια περιπέτεια, που σημειώνει ο Βαγγέλης?

Η περιπέτεια που συνεχίζεται.
Ο χρόνος που δεν κάνει στάσεις.
Η περιπέτεια του χρόνου.

Ο χρόνος που συνεχίζεται.
Η περιπέτεια που κάνει στάσεις.
Ο χρόνος της περιπέτειας.

Στην περιπέτεια του ποιήματος
και στο ποίημα της περιπέτειας
χρόνος.

Μακάρι να σου δίνει ο Θεός άπλετο χρόνο, να μας παίρνεις κι εμάς στις περιπέτειες των ποιημάτων σου, Βαγγέλη Κακατσάκη.

* Ο χαιρετισμός της Προέδρου της Ένωσης Πνευματικών Δημιουργών Χανίων Ζαχαρένιας Σημανδηράκη στην παρουσίαση της ποιητικής μου συλλογής " Τα χελιδόνια του μοναχού" ('Ιδρυμα " Ελ. Βενιζέλος" , 4.8.2021) . Και από αυτήν τη θέση οι ευχαριστίες μου. Και βέβαια η κατάθεση του θαυμασμού μου για το συγγραφικό έργο σου και τη σύνολη προσφορά σου στο πολιτισμικό γίγνεσθαι του τόπου μας, Ζαχαρένια! 

ΠΟΙΗΣΗ

 ΙΔΟΥ ΑΥΤΟΣ 

Ιδού Αυτός! 

Ως εθελοντής πυροσβέστης

Τη Γη της Ηλείας

Στον μέχρι πριν λίγο ίσκιο μια ελιάς 

Μόνος και έρημος 

Να συμμετέχει στη Μάχη 

των Γηγενών με τις φλόγες 

Ιδού Αυτός!

Κάπου στα όρια της Ιπποκράτειας Πολιτείας

Απορημένος και άπορος

Τι να πει σ΄όλους εκείνους 

που βλέπουν τα σπίτια τους να καίγονται, 

η μόνη του έγνοια

Ιδού Αυτός

Από χωρίου εις χωρίον της Βόρειας Εύβοιας περιπλανώμενος

Ανυπόδητος και ρακένδυτος

Μετρώντας τα βήματα 

εκείνων που έφυγαν

αφήνοντας πίσω τα έχη τους. 

Ιδού Αυτός 

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ

Τσικαλαριά Χανίων, 8 Αυγούστου 2021, ώρα 12 μ. 

https://www.facebook.com/kakatsakes/posts/10219974352925352

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

ΑΝΕΒΑ ΜΗΛΟ, ΚΑΤΕΒΑ ΡΟΔΙ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΙΧΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!

Για τον 1ο Διαγωνισμό Στιχουργικής για παιδιά που οργάνωσαν ο ραδιοφωνικός σταθμός Δίκτυο fm 91,5 και η ιδιαίτερα προσεγμένη εκπομπή του “Ανέβα μήλο, κατέβα ρόδι”, που επιμελείται και παρουσιάζει η φίλη μου η Βαλεντίνα Παπαδημητράκη, ο λόγος στον σημερινό Παιδότοπο. Για τη διαδικασία διεξαγωγής του και τα αποτελέσματά του… Σαν συνέχεια μιας άλλης, επίσης υπέροχης δράσης, με πρωτότυπες ιστορίες με ήρωα τον Μόρτη, τον σκύλο της Βαλεντίνας, που είναι και… συμπαρουσιαστής της, καρπός του οποίου ήταν ένα υπέροχο βιβλίο (έκδοση “Πυξίδα” της Πόλης) με τίτλο τον τίτλο της Δράσης “Γράψτε μια ιστορία με ήρωα τον Μόρτη” (το παρουσιάσα πριν από 2 χρόνια, στις 31 Αυγούστου 2019 συγκεκριμένα στη στήλη) ο φετινός Διαγωνισμός.
Συγχαρητήρια και γι’ αυτήν σου την όμορφη πρωτοβουλία σου, Βαλεντίνα!
Πάντα άξια στις επάλξεις του ποιοτικού ραδιοφώνου, έτσι όπως το υπηρετείς με την υπέροχη εκπομπή σου για παιδιά, λειτουργώντας το «εμείς»!
Συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά που πήραν μέρος και βέβαια στον γνωστό καλό συμπολίτη μας, μουσικοσυνθέτη, Λεωνίδα Μαριδάκη που έκανε τραγούδια τους στίχους που διακρίθηκαν.

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης,
δάσκαλος

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ...

Με μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκε ο 1^ος Διαγωνισμός Στιχουργικής για παιδιά που οργάνωσε το Δίκτυο fm 91,5 και η εκπομπή «Ανέβα μήλο, κατέβα ρόδι». Μία ακόμα δράση δημιουργικής γραφής για παιδιά, που εμπνεύστηκε η ηθοποιός, σκηνοθέτις και ραδιοφωνική παραγωγός Βαλεντίνα Παπαδημητράκη, δύο χρόνια μετά από την πρώτη ανάλογη πρωτοβουλία, «Γράψτε μια ιστορία με ήρωα τον Μόρτη», που ολοκληρώθηκε με την έκδοση του ομότιτλου βιβλίου από τις εκδόσεις «Πυξίδα της πόλης» και περιείχε πρωτότυπες ιστορίες παιδιών - ακροατών με ήρωα τον συν-παρουσιαστή της εκπομπής και πιστό φίλο της Βαλεντίνας, τον Μόρτη.

Η συμμετοχή στον 1^ο Διαγωνισμό Στιχουργικής για παιδιά ήταν πέρα από κάθε προσδοκία. Κατατέθηκαν 63 έργα, ενώ ο συνολικός αριθμός των παιδιών που πήραν μέρος ξεπερνά τα 90. Παιδιά 4 έως 14 ετών, από κάθε γωνιά της Ελλάδας, παιδιά που γράφουν στην ελληνική γλώσσα, ανεξάρτητα από την καταγωγή ή τον τόπο κατοικίας τους. Παιδιά που συμμετείχαν ατομικά ή παρέα με τους φίλους ή τους συμμαθητές τους. Παιδιά που έγραψαν με την παρότρυνση των γονιών ή των δασκάλων τους.

Όλα τα στιχάκια που κατατέθηκαν στον Διαγωνισμό διαβάστηκαν ζωντανά στην εκπομπή «Ανέβα μήλο, κατέβα ρόδι» από τη Βαλεντίνα Παπαδημητράκη και στη συνέχεια αξιολογήθηκαν από επιτροπή αποτελούμενη από τις: Άννα Κοντολέων (συγγραφέας), Ευδοκία Σκορδαλά - Κακατσάκη (συγγραφέας) και Μαρία Σουρουκίδου (ραδιοφωνική παραγωγός στο Δίκτυο fm 91,5).

Λόγω του πλήθους, αλλά και του υψηλού επιπέδου των συμμετοχών, η επιτροπή αποφάσισε να δώσει δύο βραβεία αντί ενός που είχε ανακοινωθεί κατά την προκήρυξη του Διαγωνισμού. Συγκεκριμένα, βραβεύτηκαν:

-η Βερόνικα Τζέλο, 14 ετών, από την Ερέτρια Εύβοιας, για το έργο της «Το βαλς» και

-το τμήμα Δ1 του Δημοτικού Σχολείου Βάμου, με εκπαιδευτικό την κ. Γιώτα Μπούρα, για το έργο «Θέλω ξανά»

Οι στίχοι που βραβεύτηκαν μελοποιήθηκαν από τον συνθέτη Λεωνίδα Μαριδάκη, έγιναν τραγούδια και μεταδόθηκαν για πρώτη φορά από το Δίκτυο fm 91.5 και την εκπομπή «Ανέβα μήλο, κατέβα ρόδι». Τα δύο τραγούδια είναι αναρτημένα στην αρχική σελίδα του σταθμού, diktyofm.gr, από όπου μπορεί κανείς να τα βρει και να τα απολαύσει.

Επίσης, η επιτροπή έδωσε δύο επαίνους σε δύο από τα μικρότερα παιδιά που πήραν μέρος:

-στον Στέφανο Βολικάκη - Φίλιο, ετών, για το έργο του «Δέντρο μαγικό»

-στον Νικόλα Μπλάντζα, ετών, από την Ξάνθη, για το έργο του «Το σπίτι που πετάει»

ΤΟ ΒΑΛΣ (βραβείο)
Βερόνικα Τζέλο, 14 ετών, από την Ερέτρια Εύβοιας

Μια φορά κι έναν καιρό
στην Αυστρία, έναν γνωστό χορό
που τον χόρευαν συχνά
ξεχάστηκε έτσι ξαφνικά.

Ήταν το βαλς το καημένο
που πλέον το φώναζαν ξεχασμένο.
Μα τι να του είχε συμβεί;
Πώς να χάθηκε έτσι η μουσική;

Στην Ιταλία, ξέρετε, ζούσε η κιθάρα
που το μοχθούσε, φορούσε και μία τιάρα.
Έτσι μια μέρα τικ-τακ, σιγά - σιγά το πλησιάζει πονηρά
και ξαφνικά με μια γροθιά το ρίχνει μες στα κλαδιά.

Ζαλισμένο και γδαρμένο
σηκώθηκε το βαλς το λυπημένο
ψάχνοντας μια έξοδο για να ξεφύγει
απ' τον θάμνο που άρχισε να το τυλίγει.

Όμως τελικά δεν κατάφερε να βγει
και αβοήθητο έμεινε για πάντα εκεί.
Με χαρά ξεκίνα η κιθάρα να τραγουδά
πως τον σκοπό της πέτυχε, για ακόμα μια φορά.

Βαλς λυπημένο, βαλς ξεχασμένο
το άκουσμά του πλέον χαμένο.
Βαλς ζαλισμένο, βαλς γδαρμένο
κι απ’ το κοινό του αποκομμένο.

ΘΕΛΩ ΞΑΝΑ (βραβείο)

Τμήμα Δ1 Δημοτικού Σχολείου Βάμου – εκπαιδευτικός: Γιώτα Μπούρα

Θέλω ξανά

να  δώσω μια ζεστή αγκαλιά

να δω τον φίλο μου

να μου χαμογελά.

Να γίνουμε όλοι μια παρέα

αστεία να λέμε

να περνάμε ωραία

όλα να είναι όπως παλιά.

Θέλω ξανά να δω ταινίες

να πάω σινεμά

και συναυλίες

και τα θέατρα όλα ανοιχτά!

Να πιαστούμε χέρι χέρι

με χαμόγελο αστέρι

να φωνάξουμε μαζί

είναι ελεύθερη όλη η Γη.

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΠΕΤΑΕΙ (Έπαινος)
Νικόλας Μπλάντζας, από την Ξάνθη

Το σπίτι που πετάει
μέρα και νύχτα πάει
στη θάλασσα βουτάει
σαν ψάρι κολ υμπάει.

Στον ουρανό πηδάει
με τα πουλιά μιλάει
τ’ αστέρια χαιρετάει
«πόσα είστε;» τα ρωτάει.

Κι από κει, στα απέραντα ταξιδεύει
το διάστημα χαζεύει
κι εμείς που είμαστε εκεί
στέλνουμε ένα φιλί
σ’ εσάς κάτω στη Γη!

ΔΕΝΤΡΟ ΜΑΓΙΚΟ (Έπαινος)
Στέφανος Βολικάκης - Φίλιος

Ένας ιπποπόταμος στον ουρανό πετά
μπαλόνια χίλια δυο τον κρατάν ψηλά.

Μια βάρκα με γυαλιά
κι ένα ψάρι μες στη νύχτα πια.

Δέντρο μαγικό, φέρε το γλυκό.
Έλα, φέρε το γλυκό,
δέντρο μαγικό!

Στα σύννεφα ψηλά-ψηλά στον ουρανό
να πάει στον ήλιο το παγουρίνο.

Πενήντα καραμέλες και τρέλες,
συνέχεια του παιχνιδιού
χωρίς να πλύνω τα χέρια.

Δέντρο μαγικό, φέρε το γλυκό.
Έλα, φέρε το γλυκό,
δέντρο μαγικό!

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 7.8.2021)