ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Γράφει ο Αυγερινός Ανδρἐου*

Παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες η κάμψη της δύναμης του λόγου, η χαλαρότητα, η προχειρότητα, η τηλεγραφική εκφορά και η σχεδόν αποστροφή σε αυτόν, ακόμη και από εκείνους τους ανθρώπους, οι οποίοι εξ επαγγέλματος, εκ λειτουργήματος ή εκ παραδόσεως τον υπηρετούν. Και όλα αυτά, βέβαια, συμβαίνουν στη Χώρα του Περικλή, του Δημοσθένη, του Αισχίνη, του Ισοκράτη, του Δεληγιώργη, του Χαρ. Τρικούπη, του Ελ. Βενιζέλου,  του Γ. Παπανδρέου, του Ρέπουλη, του Δημητρακόπουλου, του Δημ. Γούναρη και τόσων άλλων, οι οποίοι με τη ρητορική τους δεινότητα, με τη δύναμη του λόγου, σφράγισαν τις εποχές τους. Το παρόν δυστυχώς δεν είναι άξιον του παρελθόντος. Μετριότητες στη δημόσια εμφάνιση και στην πνευματική δράση μαραίνουν ακαλλιέργητο το λουλούδι του πνευματικού κάλλους των προγόνων, οι οποίοι μάλλον δεν αναγνωρίζουν τους πνευματικούς απογόνους τους. Στο πολιτικό βήμα, στον θρησκευτικό άμβωνα, στην εισαγγελική  έδρα, που παλαιότερα απλωνόταν πνευματικό φως, έχουν απομείνει λύχνοι ημίφωτος, στο οποίο κινείται η χθαμαλότητα, η μετριότητα, η προχειρότητα, η αντιπνευματικότητα και η πρακτικότητα. Έχει περιπέσει εις ψόγον και ταπεινωτική ανυποληψία η Μούσα Καλλιόπη, η οποία εις μάτην περιμένει φιλικό χαιρετισμό, περιερχομένη σεμνώς Βουλευτήρια, Δικαστήρια, Ναούς. Δεν καταδέχονται να την προσέξουν, να στρέψουν το βλέμμα τους σ' αυτήν, την αποστρέφονται άκομψα! Κι αυτή ταπεινωμένη, αλλά έντιμος, περιδιαβαίνει από τον περίβολο της Παλαιάς Βουλής, στην Πνύκα και φωλιάζει στα ερείπια του παλαιού Κακουργοδικείου. Όποιος έχει πρόσβαση σε μη διορθωμένα πρακτικά της Βουλής των Ελλήνων και διαβάσει μερικά  από αυτά (για μελέτη ούτε λόγος, λόγω της ενδείας τους δεν χρειάζεται), διαπιστώνει αυτοστιγμεί, όχι μόνον τον ξύλινο λόγο των βουλευτών, αλλά και την πυργωμένη αμάθεια, την απύθμενη άγνοια της γλώσσας και του συντακτικού. (Παράδειγμα: - Δεν ετέθη τέτοιο θέμα, κύριε συνάδελφε. Απάντηση: το  τ ί θ ω! εγώ τώρα). Η τέτοια ενατένιση των πραγμάτων, σε συστοιχία με το εύκαμπτον της συνειδήσεως, το ευάλωτον των αξιωμάτων, την επιβολή της αναξιότητας και το εύθραυστον των θεσμών, φέρει την εθνική και κοινωνική ερείπωση, γνέφει στην γλαύκα να κλαίει επί των ερειπίων, που οι πολιτικοί σώρευσαν και έπλασαν, κατά τον σοφότατο Αλ. Παπαδιαμάντη. Η αγάπη, η καλλιέργεια και η παράδοση του λόγου είχε βαθειές ρίζες στον ελληνικό λαό. Ο αγράμματος μπορεί να μην εσυγκινείτο  από κλασσική μουσική, αλλά ενδιαφερόταν για τον ωραίο λόγο. Εκ διαθέσεως και εκ πηγαίου αισθήματος λάτρευε την ευφράδεια και τον έξυπνο λόγο. Οι παλαιότεροι θα θυμούνται σκηνές στο καφενείο του χωριού, όπου ένας εγγράματος διάβαζε στους συγκεντρωμένους σιωπηλούς ακροατές ένα σπουδαίο άρθρο εφημερίδας, μια αγόρευση ενός Εισαγγελέως ή ενός Συνηγόρου μιας πολύκροτης δίκης, έναν λόγο κάποιου πολιτικού κ.τ.τ. Θα  μπορούσε να ισχυρισθεί κάποιος (και θα είχε εν μέρει δίκιο) ότι για το κατάντημα αυτό δεν ευθύνονται μόνον όσοι εξ επαγγέλματος ή  εκ παραδόσεως υπηρετούν τον λόγο, αλλά η συνόλη αντιπνευματική εποχή, στην οποία ο βαθύς στοχασμός λογίζεται περιττή πολυτέλεια, η σύλληψη και ανάπτυξη του ορθού λόγου σε ωραίες διασταυρώσεις ανεδαφική απώλεια πολιτίμου χρόνου και η οποία εποχή από μόνη της εμπεριέχει τη νοθεία της αρετής και την κιβδηλεία των αξιών. Ύστερα είναι τα Μ.Μ.Ε., το διαδίκτυο, η κινητή τηλεφωνία ( S.M.S.κ.τ.τ.), τα οποία εξ ορισμού είναι οδοστρωτήρες του ορθού λόγου και της πευματικότητας εν γένει. Είπαμε ότι εν μέρει εξηγούνται και δικαιολογούνται οι αξιακές αυτές εκπτώσεις του λόγου, γιατί κατά το άλλο μέρος θα πρέπει να ανθίστανται σθεναρώς οι τον λόγον διακονούντες και θα πρέπει να τον υπερασπίζωνται ικανώς. Παλαιότερα δεν υπήρχε πρόταση Εισαγγελέως σχεδόν μονολεκτική περί της ενοχής ή μη κατηγορουμένου ακόμη και για τα συνήθη πλημμελήματα ( απάτη, υπαιξέρεση, πλαστογραφία, κλοπή κλπ), Ο Εισαγγελέας, ιστάμενος πάντοτε, αγόρευε επί ικανόν χρόνον, με δεινότητα, με επιχειρήματα, με ιστορικές και λογοτεχνικές αναφορές, με γνωμικά της αρχαιότητητος ή της ύστερης εποχής,  με επιμέλεια, αλλά και με μαχητικότητα, με τη δριμύτητα του Δημοσθένη και με την ευτολμία του Κικέρωνος, με τη ρητορική δεινότητα του Χρυσοστόμου, με τους “Ολύμπιους” κεραυνούς στα χείλη και την ευψυχία και ίσως την επιείκεια στην καρδιά , με την εναλλαγή των τόξων στη φαρέτρα του και πρότεινε τέλος την αθώωση ή την ενοχή του κατηγορουμένου. Απόλυτη σιγή επικρατούσε στην αίθουσα του Δικαστηρίου και τα βλέμματα όλων ήταν εστραμμένα επί των κινουμένων χειλέων του αγορεύοντος λειτουργού της Θέμιδος, αυξομειουμένης της εντάσεως των συναισθημάτων και της συγκινήσεως όλων ομορρόπως προς τα λεγόμενα και μετ' επιτάσεως αναλυόμενα. Τώρα, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, έχουμε το θλιβερό φαινόμενο ο Εισαγγελέας της έδρας, συνήθως καθήμενος, να προτείνει με λίγες λέξεις και πλειστάκις μονολεκτικώς: -Αθώος!  Ή – ένοχος!  Το πώς και διατί κλπ. θεωρούνται περιττά και άχρηστα. Παρήγορο είναι το γεγονός ότι πολλοί δικηγόροι μάχονται και θεραπεύουν τον λόγο στην εποχή μας, παρά τις αντιξοότητες και τις δικαστικές πιέσεις για την συντόμευση ( διάβαζε αχρήστευση) του λόγου. Και το πράττουν καμμιά φορά με ευφυΐα και ειρωνεία. - Συντομεύετε, κύριε συνήγορε, έχουμε και άλλες υποθέσεις να εκδικάσουμε, είπε ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου. Και ο συνήγορος: - Συντομεύω κύριε Πρόεδρε. Έχω δίκαιον, ο αντίδικος άδικον. Υμείς καλός Δικαστής! Σε άλλη περίπτωση: - Δεν ομιλώ καθόλου, κύριε Πρόεδρε, αρκεί να μου υποσχεθείτε την αθώωση του εντολέως μου! Όλες οι ελπίδες μας για την καλλιέργεια του προφορικού λόγου εναποτίθενται στους νέους δικηγόρους, οι οποίοι θεωρώ ότι θα ακολουθήσουν τις λαμπρές παραδόσεις και επιδόσεις των παλιαοτέρων και όσων δεν ζουν πλέον, θα διακονήσουν με ιερό πάθος τη ρητορεία και με την περίπλοκη αυτή, αλλά ωραία τέχνη, θα βοηθούν πάντα στην καθαρή ιδέα της θεωρητικής συλλήψεως της δικαιοσύνης και στην πρακτική απονομής της, στην ιδέα δηλαδή της άκρατης αλήθειας, με πόθον ίδιον με αυτόν της ελαφίνας, η οποία επιποθεί και επιζητεί τις διαυγές πηγές των υδάτων.

                                            * δικηγόρος - συγγραφέας, πρώην πρόεδρος της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών

ΠΟΙΗΣΗ

ΔΑΣΚΑΛΟΣ*

Στην έδρα εγώ

και στο θρανίο εσύ,

παιδί της ελπίδας.

Μη φοβάσαι!

Δε θα σου πω «πάψε»,

όταν μου ζητήσεις να μάθεις

την αλήθεια.

Δε θα σε χαρακτηρίσω ανώριμο,

όταν μου πεις

πως έχεις δικές σου ιδέες.

Δε θα σου ζητήσω

να προσευχηθείς

σ’ έναν ακίνδυνο θεό,

χρήσιμο στην καταναλωτική μας κοινωνία.

Μη φοβάσαι!

Μαζί θα μπούμε στο ναό,

που ήρθε ο Χριστός,

με το μαστίγιο στο χέρι

και πέταξε έξω τους εμπόρους.

Μαζί θα σκύψουμε

να μαζέψουμε

τις πεταμένες λέξεις

και να τους δώσουμε

το νόημα που έχουν.

Μαζί θ’ αποκυλίσουμε

«τον λίθον εκ της θύρας του μνημείου».

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ ('Ὀταν γίνεις ποίημα", Πυξίδα της Πόλης, Χανιά 2013)

* Γράφτηκε (ελαφρώς διαφορετικά) τον Ιούνιο του 1981 και μπήκε αντί προλόγου στο «Λεύκωμα» των Μετεκπαιδευθέντων Δασκάλων της διετίας 1979 - 1981 στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, που εκδόθηκε από το Δ.Σ. του Συλλόγου τους, του οποίου ήμουν αντιπρόεδρος. Επί τη ενάρξει του νέου σχολ. ἐτους 2018 - 19 η ανάρτηση.

ΕΝ ΝΙΠΠΩ

ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΑ ΠΕΡΒΟΛΙΤΣΙΑ 





Η γέννησίς σου, Θεοτὀκε, χαράν εμήνυσεν πάση τη οικουμένη...





Χαρά μεγάλη για τον Ιωακείμ και την Άννα και στην Περβολιτσιανή Παναγία*  του Νίππους, για τη γἐννηση της κόρης τους. 
Χαρά μεγάλη για όλη την περιοχή, τον Άσπρουγα, τον Παγά, την Άννιτσα και τον Αρμό.
Χαρά μεγάλη για τον γέρω - κυπάρισσο, τις καπετάνισσες ελιές και τα γύρω αμπέλια. 
Χαρά μεγάλη για τα γειτονόπουλα πρόβατα και τον σκύλο, τον φύλακά τους. 
Μ'ακόμα πιο μεγάλη η χαρά των χωριανών και ιδιαίτερα των γυναικών του Συλλόγου "Περβολίτσια". 





 * Η Περβολιτσιανή Παναγία ήταν μοναστήρι του 14ου αιώνα και λειτούργησε και ως Σχολή Ζωγραφικής. Μέσα στην εκκλησία βρίσκεται ο τάφος του ηγουμένου Ραφαήλ... Την Θεία λειτουργία τέλεσε ο παπα- Μανόλης Βαλσαμάκης από τις Βρύσσες, 








γιατί ο παπά- Μιχάλης λειτούργησε στον Τζιτζιφέ, στην Τζιτζιφιανή Παναγία... Άλλο πράγμα η περιποίηση μετά την λειτουργία ... Να 'ναι καλά οι νοικοκυράδες του χωριού μας . ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΧΡΟΝΟΥ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ, ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ!!!

ΔΙΑΦΟΡΑ

Ο ΑΓΙΟΣ ΟΝΟΥΦΡΙΟΣ Ο ΑΛΩΝΙΩΤΗΣ 
Μὀνος γυμνὀς και ανυπόδητος
με ποταμίσια μέχρις αστραγάλων γένια...
Από το ποίημα μου "Ο γυμνὀς Άγιος")



"Όπως γνωρίζεις η ποίησή σου μου αρέσει πολύ. την απολαμβάνω. Με ξεκουράζςι. Το ποίημα όμως που έγραψες για τον Όσιο Ονούφριο τον Αλωνιώτη με έχει συγκινήσει!
Σε μία ανύποπτη στιγμή είχα φωτογραφήσει τον Όσιο Ονούφριο που βρίσκεται, ως τοιχογραφία, στο καθολικό της Ι. Μ. του Οσίου Γρηγορίου στο Άγιο Όρος.
Η γραφιστική τέχνη έκανε το θαύμα της και φιλοτέχνησε μια εικόνα (ακριβές αντίγραφο) του Οσίου Ονουφρίου και το ποίημά σου να προσκυνεί ευλαβώς τα πόδια του.
Η εικόνα αυτἠ σύντομα θα κοσμεί ευλογώντας τον λιθόκτιστο τοίχο του σπιτιού μου στις Αλώνες.
Με το ποίημα αυτό έθεσες τις βάσεις να ανακηρυχτείς επίτιμος Αλωνιώτης.
Σε ευχαριστώ για όλα."

Αυτά μου έγραψε σε γράμμα, με ημερομηνία 3 Σεπτ. 2018,  που μου  έστειλε μαζί με την εικόνα που περιγράφει σε φωτοαντίγραφο, ο καλά καλός μου φίλος από τα παλιά δάσκαλος - ποιητής Χρήστος Κωσταντουδάκης, που κατοικοεδρεύει στο Ηράκλειο, αλλἄ και στις Αλώνες.
Τι ευλογία και τι τιμή για μένα! Εκ βαθέων τα ευχαριστήριά μου, Χρήστο, για το δώρο σου! Πάντα η Χάρη σου να βοηθά τη Χάρη του Αλωνιώτη Αγίου!


ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το ποίημα για τον Άγιο Ονούφριο τον Αλωνιώτη (το παραθέτω παρακάτω)  το έγραψα ύστερα από την επίσκεψή μου την ημέρα της Χάρης του Αγίου (12 Ιουνίου 2016) στις Αλώνες, με αφορμή την παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του φίλου μου "Λίγο περισσότερο φως" από μένα σε μια όμορφη εκδήλωση μετά  τη θεία λειτουργία.

Ο ΓΥΜΝΟΣ ΑΓΙΟΣ


Μόνος γυμνός και ανυπόδητος/ Με ποταμίσια μέχρις αστραγάλων γένια…/ Μια πρόχειρη καλύβα/ για να στεγάζει το σαρκίο του/ στις αιφνίδιες καταιγίδες/ ένας καχεκτικός φοίνικας/ για να προστατεύεται από τη λαύρα του καλοκαιριού/ μια μικρή-πικρή πηγή για να πίνει νερό μια φορά την εβδομάδα./ Οι μόνες απολαύσεις/ που επέτρεπε στον εαυτό του/ ο Οσιος Ονούφριος/ ενόσω μόναζε, εξήντα τόσα χρόνια/ ως πολίτης της αιγυπτιακής ερήμου/ κουβεντιάζοντας με τον θεό./ Μόνος γυμνός και ανυπόδητος./ Με ποταμίσια μέχρις αστραγάλου γένια…/ Και στην εικόνα του./ Οντας στο εκκλησάκι/ που ονομάτισε στη χάρη Του/ η λαϊκή ευσέβεια./ Κάτω απ’ τη σκιά ενός θεόρατου πλατάνου/ δίπλα σε μια αστείρευτη γάργαρη πηγή./ Στο κέντρο του χωριού/ Αλώνες του Ρεθύμνου./ Ν’ αφήνει καθημερινά το τέμπλο/ για να συνδράμει με τον τρόπο του τους χωριανούς/ η μόνη του απόλαυση!» (“Ο γυμνός Αγιος”, ανέκδοτο ποίημά μου).

ΕΝ ΝΙΠΠΩ...

ΜΕ ΤΟΝ ΕΓΓΟΝΟ ΜΟΥ ΤΟΝ ΒΑΓΓΕΛΗ ΣΤΟ ΝΙΠΠΟΣ

Πατρίδα μας τα παιδικά μας χρόνια. Σ' αυτήν (αυτά) επέστρεψα με το 12χρονο εγγονό μου τον Βαγγέλη το τελευταίο τριήμερο, 4, 5 και 6 Σεπτεμβρίου. Οι δυο μας. Για δεύτερη συνεχή χρονιά, λίγο πριν αρχίσουν τα σχολεία. Στις Πάνω Κατούνες του Νίππους, που τη διασχίζει η οδός Θεοκλή Νικ. Κακάτση. Στην αυλή του πατρικού σπιτιού, στο πάλαι ποτέ κραταιό βασίλειο των βασιλικών και του ασβέστη.

Στον ίσκιο του γέρω - κατουνιάρη κυπάρισσου, που επιμένει, έχοντας σταυροδεμένες τις μνήμες με τις ρίζες να τοξεύει τον ουρανό. Στο Άγιο Πνεύμα, στην εκκλησία της γειτονιάς μας, που βιγλίζει τις Μαδάρες, κι ετοιμάζεται, λευκό περιστέρι,  να φτερουγίσει μέχρι την πιο ψηλή κορφή τους. Στην Άννιτσα, στην Μπάνιτσα και στου Καλερογιάννη, στα ίχνη των θρύλων. Στον Άγιον Αθανάση, στην Αγία Μαρίνα, στην Περβολιτσιανή Παναγία και στον Άγιον Αντώνη. Στα Λιβάδια, στους Βλάσηδες , στην Γρεν Ελέ, στη Γράσα, αναζητώντας τις πατημασιές της ιστορίας, στα Μουριά... Στο "Ιπποκορώνιον"  και στο Καφενείο του Κοτσιφογιἀννη με το λιοβασίλεμα, για .. ψιλή κουβέντα.

Να πέφτουν βροχή οι ερωτήσεις του εγγονού και να χαίρεται ο παππούς να απαντά, αυτό κι αν είναι ευλογία!

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΝΑ ΚΑΘΑΡΙΣΕΙ

Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης

Δεν θα φύγουν από εδώ οι υπουργοί μέχρις ότου κατοχυρώσουμε ότι τα πράγματα ρολάρουν», δήλωσε ο Αλέξης Τσίπρας, κατά την ολοκλήρωση της δίωρης ανοικτής συνάντησης που είχε με τις επιτροπές κατοίκων στο Μάτι, στη διάρκεια της οποίας συζήτησαν όλα τα θέματα που τους απασχολούν και για τα οποία αγωνιούν.].
Tα παραπάνω διαβάζουμε σε σχετικό ρεπορτάζ. Δηλαδή, με άλλα λόγια, για ένα σύγχρονο κράτος -που σημειωτέον δεν μπορεί να προλάβει την καταστροφή- χρειάζονται οι υπουργοί του να είναι παρόντες στην επίβλεψη των έργων για την αποκατάσταση πληγέντων περιοχών. Διαφορετικά δεν… ρολάρει!
Οχι, αυτό δεν είναι ο ορισμός του σύγχρονου κράτους που ονειρευόμαστε αλλά μάλλον εξακολουθούμε να βαδίζουμε στα χνάρια του παρελθόντος όπου οι δημόσιοι λειτουργοί του δεν κάνουν σωστά τη δουλειά τους με αποτέλεσμα να χρήζει η φυσική παρουσία του ανωτέρου τους ώστε να “κινηθούν” οι διαδικασίες και να δουλέψει… η μηχανή.
Αυτή η παραπάνω σκέψη είναι η μία άποψη, η ήπια! Γιατί υπάρχει και μία άλλη άποψη που υποστηρίζει ότι τα λόγια αυτά του πρωθυπουργού είναι εμφορούμενα αυτού του ιδιότυπου λαϊκισμού που σε αυτόν υποκύπτει ο λαός ακόμη!
Διότι όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός πιάνει αλά μπρατσέτα έναν απλό άνθρωπο, έναν πολίτη -(ιδέ σελ. 17 σημερινού φύλλου) και του απευθύνει το «Δεν θα φύγουν από εδώ οι υπουργοί μέχρις ότου κατοχυρώσουμε ότι τα πράγματα ρολάρουν», ε τότε όλοι θυμόμαστε τα παρόμοια τσιτάτα περί σκισίματος μνημονίων, περί ζουρνάδων και χορών των Αγορών… κ.λπ.
…Ωστόσο τούτα τα λόγια του κ. Τσίπρα με κάνουν να σκέφτομαι ότι δεν θα ήταν και κακή ιδέα να βλέπαμε ένα-δύο υπουργούς -π.χ. εκείνους που ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανέφερε λέγοντας «έδωσα εντολή στον Σπίρτζη και τον Φλαμπουράρη, και είναι κάθε μέρα εδώ στο Μάτι»- να πιάσουν να κόψουν κάνα καμένο δέντρο δέντρο με τ’ αλυσοπρίονο, να καθαρίσουν κάνα δρόμο για να δικαιολογήσουν έτσι και τον τίτλο τους, αφού όπως διαβάζουμε στο λεξικό του κ. Μπαμπινιώτη, ο υπουργός «είναι συνηρημένος τύπος του υποεργός, είναι αρχαία λέξη που δήλωνε τον βοηθό, τον υπηρέτη».
Χανιώτικα νέα, 5.9.2018

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ8

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΞΥΠΝΗΣΕ, ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ, ΣΤΗΝ ΑΓΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ...

«Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα/ κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο,/ τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα/ και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο./ Κοιμήσου Περσεφόνη/ στην αγκαλιά της γης/ στου κόσμου το μπαλκόνι/ ποτέ μην ξαναβγείς!»… Με τους στίχους του τραγουδιού “Ο εφιάλτης της Περσεφόνης”, που έγραψε ο Νίκος Γκάτσος και μελοποίησε ο Μάνος Χατζηδάκης, πριν από 42 χρόνια, άρχισε την ομιλία του με θέμα “Ανάπτυξη, υπερπαραγωγή, καταναλωτισμός και σωτηρία του περιβάλλοντος, όροι ασύμβατοι”, ο δάσκαλος και πρώην αντιδήμαρχος Κισάμου Μιχάλης Μουντάκης, που έγινε το βράδυ του περασμένου Σαββάτου 1 Σεπτεμβρίου στον πανέμορφο αύλειο χώρο του Αγίου Γεωργίου Πύργου Κισσάμου. Στο πλαίσιο της εκδήλωσης που οργάνωσε η τοπική Ενορία για την αρχή της Ινδίκτου (εκκλησιαστικού έτους) και την Ημέρα του Περιβάλλοντος, που έχει καθιερώσει από το 1989 το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως. Και ύστερα από την τέλεση μικρού αγιασμού από τον αρχιερατικό επίτροπο της Μητρόπολης Κισσάμου και Σελίνου π. Εμμανουήλ Μπαριωτάκη, τον εφημέριο της Ενορίας π. Αντώνιο Κουμή και τον υπηρετούντα ακόμα στην Μητρόπολη Γερμανίας π. Ιωάννη Ψαράκη, το καλωσόρισμα του π. Αντωνίου, την ανάγνωση του μηνύματος του Οικουμενικού Πατριάρχη από τον π. Εμμανουήλ και τον χαιρετισμό του διευθυντή της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης Κωνσταντίνου Ζορμπά.

«Εκεί που σμίγανε τα χέρια τους οι μύστες,/ ευλαβικά πριν μπουν στο θυσιαστήριο/ τώρα πετάνε αποτσίγαρα οι τουρίστες/ και το καινούργιο πάν να δουν διυλιστήριο./ Εκεί που η θάλασσα γινόταν ευλογία/ κι ήταν ευχή του κάμπου τα βελάσματα/ τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία/ άδεια κορμιά, σιδερικά, παιδιά κι ελάσματα./ Κοιμήσου Περσεφόνη/ στην αγκαλιά της γης/ στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς». Να ακούς να τραγουδούν κι αυτούς τους στίχους, μετά τους πρώτους, βέβαια, δυο απ’ τις μαθήτριες του Λευτέρη Κουμή με μουσική επένδυση του ίδιου, εν είδει δρώμενου, ενταγμένου στη ροή της ομιλίας και να χτυπά ο προβληματισμός σου κόκκινο. Υπάρχει ελπίς; «Η προστασία του περιβάλλοντος είναι και ευθύνη ενός εκάστου εξ ημών», θυμάσαι μια φράση απ’ το μήνυμα του πατριάρχη. Και μια άλλη του διευθυντή της Ορθοδόξου Ακαδημίας: «Ψάχνουμε να βρούμε τη χαμένη περιβαλλοντολογική ηθική»… Ωστόσο, το τραγούδι έχει τελειώσει και ο κεντρικός ομιλητής που έχει πάρει πάλι τη σκυτάλη σε “αναγκάζει” να κρεμαστείς κι εσύ όπως κι όλο το πολυπληθές ακροατήριο, άλλωστε, που έχει κατακλύσει τον αύλειο χώρο του Ναού, από τα χείλη του.

«Κόσμε χρυσέ, κόσμε αργυρέ, κόσμε μαλαματένιε… Αυτή, λοιπόν, είναι η γη μας. Ενα στολίδι. Και έτσι πρέπει να παραμείνει. Και νομίζω ότι αυτός είναι και ο στόχος αυτής της εκδήλωσης, που έχετε καθιερώσει να γίνεται κάθε χρόνο στην ενορία σας πάτερ Αντώνιε. Η ευαισθητοποίηση όλων ημών για τη σωτηρία του Περιβάλλοντος». «Να συμφωνήσουμε, λοιπόν εξαρχής ότι όλοι φέρουμε μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στη γη. Βέβαια, το ποσοστό της ευθύνης είναι δυσανάλογο με τον πληθυσμό της γης, αφού ο μισός, 3,5 δισεκατομμύρια περίπου ευθύνεται μόνο για το 10% των ανθρακικών εκπομπών, ενώ το άλλο μισό επωμίζεται το 90% των επιπτώσεων από την υπερθέρμανση του πλανήτη». «Είκοσι μία διεθνείς συσκέψεις και διασκέψεις έχουν γίνει από το 1972 μέχρι σήμερα και όμως το πρόβλημα όχι μόνο δεν ελαττώνεται αλλά αυξάνεται. Και το κυριότερο, οι μεγάλοι ρυπαντές ή δεν συμμετέχουν ή αρνούνται να υπογράψουν ή αποχωρούν πριν από τη λήξη των εργασιών. Παράδειγμα το πρωτόκολλο του Κιότο που έγινε για να δεσμευτούν οι μεγάλοι ρυπαντές, δεν το υπέγραψαν ΗΠΑ, Κίνα, Ιαπωνία, Καναδάς, Ρωσία». «Ο Κρητικός συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης, μας υπενθυμίζει ότι στον κόσμο τούτον ένας μυστικός νόμος -αν δεν υπήρχε, ο κόσμος θα ήταν από χιλιάδες χρόνια χαμένος- σκληρός κι απαραβίαστος: το κακό, “πάντα στην αρχή θριαμβεύει και πάντα στο τέλος νικιέται”»… Κάποια αποσπάσματα από την όντως εντυπωσιακή ομιλία του Μιχάλη Μουντάκη, που παρουσιάστηκε “εποπτικά” και με τη βοήθεια της φιλολόγου Ρίτας Μουντάκη, της κόρης του…

“Ξύπνησε Περσεφόνη/ στην αγκαλιά της γης/ στου κόσμου το μπαλκόνι/ πάλι να ξαναβγείς»… Όνειρο θερινής νυκτός οι στίχοι αυτοί;

Στάση στις… Στάσεις την ερχόμενη Παρασκευή και την ερχόμενη Τρίτη 7 & 11 Σεπτεμβρίου, αντίστοιχα. Δικαιούται και ο συντάκτης της στήλης λίγες μέρες διακοπών…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 4.09.2018)
http://www.haniotika-nea.gr/xipnise-persefoni-stin-agkalia-tis-gis/

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ

 Ο ΧΑΤΖΗ - ΜΙΧΑΛΗΣ ΝΤΑΛΙΑΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΔΡΟΣΟΥΛΙΤΕΣ

Γράφει ο Αυγερινός Ανδρέου* 

Χατζή Μιχάλης φώναξε ’πού την ψαρά φοράδα: / –Πρόβαλε Μουσταφά Πασά κοντά 

στην ευγοράδα, / μην χώνεσαι σαν αλεπού ’πού πίσω απού τ’ ασκέρι / έλα κοντά μου σίμωσε κι η μοίρα ό,τι φέρει. / Μια μπαλωθιά του παίζουνε σαν μαρμαρένιο μπέτη, / μα κείνος δεν τήνε ψηφά σαν παλληκάρι στέκει. / Και σέρνει το σπαθάκι του και 

μπαίνει στο ντουμάνι / και την Τουρκιά εσάστισε τον πόλεμο που κάνει. / Δεύτερη μπάλα παίζουν του και στο μερό του δίδει, / μα κείνος δεν τήνε ψηφά κι οπίσω δε γυρίζει. / Κεντίζει την φοράδα του και πάει σ’ ένα κάρτο, / κι όντιμος βρίσκει σφαλιχτό, το βουλιασμένο κάστρο. / Μα σα που σ’ ηύρα σφαλιχτό, πειό σου να μην ανοίξεις / για δεν ευρέθηκ’ άνθρωπος όξω να μου βοηθήξει. / Και παίζουσίν τον κι άλλη μια δίδουν του στη μασέλλα, / και εκείνη τον εγκρέμισε απάνω από τη σέλλα. / Μα ελάστε σεις οι Σφακιανοί απού ’στε παινεμένοι / να κάνετε τα δίκια μου ταχιά το μεσημέρι. / Τότες γιουρούντισ’ η Τουρκιά την κεφαλή του εκόψαν / για να την πάνε του Πασά να τόνε δώσει γρόσια. / Κι ο Μουσταφάς ως τ’ άκουσε πολύ του βαρεφάνη / γιατί να τόνε σφάξουνε απού ήτον παλληκάρι. / Κι αν ήθελε γιατρεύγεται, ήθελε τόνε γιάνει, / γιατ’ ήτο συντοπίτης του άντρας και παλληκάρι. / Μ’ ακόμη και το σήμερο στις Δεκαφτά του Μάη / ούλο τ’ ασκέρι φαίνεται με τον Χατζή Μιχάλη. / Και πολεμούν στα σύννεφα κι ακούγονται οι μπουρμπάδες / φωνές κι αλογοπεταλιές στου Καστελιού τση μπάντες. / Ούλοι οι αλλαφρόστρατοι θωρούν τση και τρομάζουν, / μα κείνοι Θεός συγχωρέσει των κανένα δεν πειράζουν». Δεκάδες τραγούδια του ποιητή λαού της Κρήτης εξυμνούν τη μεγάλη θυσία του Ηπειρωτικού εκστρατευτικού σώματος στην Κρήτη, στο Φραγκοκάστελλο στις 18 Μαΐου 1828. Από αυτά το δημοσιευόμενο είναι απόσπασμα ενός μεγάλου τραγουδιού, αντιπροσωπευτικό του κύκλου αυτού, με υψηλή αισθητική και με ακριβή εξιστόρηση των γεγονότων. Το Ηπειρωτικό σώμα πολέμησε στην Κρήτη από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάιο του 1828. Αρχηγός ο γενναίος πολεμιστής Χατζημιχάλης Νταλιάνης από το Δελβινάκι (1775-1828). Συμμετείχε ο λαμπρός αγωνιστής Κυριακούλης Αργυροκαστρίτης, οι αξιωματικοί Κων/νος Παλάσκας, Γεώργιος Μανιάτης, Νικόλαος Τσομπάνος, Αθανάσιος Βασιλείου, ο Σημαιοφόρος Γιαμπούλης, ο Αθανάσιος Σοιταρής, ο καπετάνιοις του πεζικού Κ. Κάργας και άλλοι. Αρχηγός των Τούρκων ο Μουσταφάς πασάς, από την Αλβανία, ένα παλικάρι κι αυτός. Υπάρχει μία διαχρονική πολεμική σχέση μεταξύ Ηπείρου και Κρήτης. Οι Ηπειρώτες το 1828 πολέμησαν στην Κρήτη για την ελευθερία, όπως και το 1866-1869 (μεταξύ αυτών και ο συγγραφέας Ζώτος Μολοσσός) και το 1910-1912 (Τιμολέων Βάσος κ.ά.). Οι Κρήτες πολέμησαν, ως εθελοντές, κατά εκατοντάδες στο Μπιζάνι (1912-1913), πρωτύτερα στα 1854 στην Ηπειροθεσσαλία. Στον πόλεμο το 1940, μετά την 8^η Μεραρχία της Ηπείρου, πρώτη κατέφθασε η Μεραρχία των Κρητών! Οι επιτυχίες στην Κρήτη του Χατζημιχάλη διαδεχόταν η μία την άλλη. Ωστόσο, στο τέλος Μαΐου 1828 τα πράγματα εξελίχθησαν άσχημα. Σε μάχη σε χαρακώματα κοντά στο Φραγκοκάστελλο, ο Κυριακούλης Αργυροκαστρίτης κατανίκησε τους Τούρκους. Ο τόπος γέμισε με Τουρκικά πτώματα. Η μάχη συνεχίστηκε με πέτρες, ξύλα, μαχαίρια, σπαθιά και γιαταγάνια. 300 Τούρκοι έχασαν τη ζωή τους και 98 Έλληνες. Νεκρός και ο λαμπρός ήρωας Κυριακούλης Αργυροκαστρίτης. Η αιματοχυσία μεγαλώνει, όταν το ιππικό ρίχνεται στη μάχη με επικεφαλής τον ίδιο τον Χατζημιχάλη και βοηθό του τον Κων/νο Παλάσκα. Ο Χατζημιχάλης μάχεται ως μαινόμενος ταύρος. Οι Έλληνες ιππείς και τα άλογά τους σκοτώνονται σχεδόν όλοι. Ο Παλάσκας προς στιγμήν αναχαιτίζει τους Τούρκους και δίνει το χρόνο να εισέλθουν οι διασωθέντες Έλληνες στο Φραγκοκάστελλο. Στη συνέχεια ο Χατζημιχάλης προσπαθεί να εισέλθει στο Κάστρο, αλλά τούτο ήτο αδύνατον. Ως άλλος Κυναίγειρος στον Μαραθώνα, κυκλωμένος μάχεται. Σκοτώνεται το άλογό του, θραύεται το σπαθί του. Μάχεται σαν λιοντάρι με τα χέρια και με τα δόντια! Γιομάτος αίματα δεν εννοεί ν’ αφήσει τη μάχη. Ένας Αρβανίτης εξωμότης τον αναγνωρίζει και πολλοί Τούρκοι τον αποτελειώνουν με τα σπαθιά τους. Κόβουν το κεφάλι του και το πηγαίνουν στον Μουσταφά πασά και περιμένουν την ανταμοιβή τους. Όμως, ο Μουσταφάς τους επέπληξε και τους είπε την ιστορική φράση: «Τέτοια παλικάρια δεν πρέπει να φονεύονται»! Το Φραγκοκάστελλο κυριεύτηκε από τον Μουσταφά πασά, ο οποίος προτίμησε να το πάρει με διαπραγματεύσεις. Άφησε τους Έλληνες να φύγουν με τον οπλισμό τους και με τους 40 Τούρκους αιχμαλώτους. 385 Έλληνες νεκροί γέμισαν τον χώρο γύρω από το Φραγκοκάστελλο. Οι Τούρκοι είχαν τετραπλάσιους νεκρούς (γύρω στους 1.600). Άλλοι ομιλούν για 850 Τούρκους νεκρούς και άλλοι για 2.000. Αν συνυπολογισθεί και ο αριθμός των 1.800 νεκρών, που σκότωσαν οι Σφακιανοί κατά την υποχώρηση των Τούρκων, τότε ο συνολικός αριθμός των νεκρών του Μουσταφά πασά είναι περίπου 3.800. Η θυσία του Ηπειρώτη Πολεμάρχου συγκίνησε το Πανελλήνιο.  Οι 4 οπλαρχηγοί του Ιππικού, Κων/νος Παλάσκας, Γιώργιος Μανιάτης, Νικόλαος Τσομπάνος και Αθανάσιος Βασιλείου, σώθηκαν. Επέστρεψαν στην Ελλάδα και πολέμησαν υπό τις διαταγές του Χατζηχρήστου σε Αντίρριο, Ναύπακτο, Μεσολόγγι. Το άλλο θέρος (1829) με άλλους 60 ιππείς του Σώματος αυτού, επανήλθαν στην Κρήτη και πολέμησαν με τους αξίους Κρήτες μαχητές κατά των Τούρκων στην Αγία Κυριακή, στα Χανιά, στο Ηράκλειο και στο Ρέθυμνο. Πολλούς θρύλους έπλασε ο Κρητικός λαός, ευαίσθητος εθνικά και ευφάνταστος ψυχολογικά, όπως και παραδόσεις και δοξασίες. Μία από αυτές τις δοξασίες είναι ο Δροσουλίτες. Πιστεύουν ότι γύρω στις 18 Μαΐου, μία φορά το χρόνο, κοντά στα ξημερώματα (όρθρο), εμφανίζονται ανθρωποειδείς σκιές, ακούγονται πολεμικές ιαχές, κλαγγή όπλων, πέταλα αλόγων και χλιμιντρίσματα. Είτε κάνουν εμφάνιση τέτοια φαινόμενα, είτε όχι, είτε έχουν ή δεν έχουν την όποια επιστημονική εξήγηση, σημασία έχει ότι οι Κρήτες πιστεύουν στερρώς ότι φαίνονται τα οράματα αυτών, οι οποίοι θυσιάστηκαν για την ελευθερία της Κρήτης. Και κανείς δεν δικαιούται, ούτε πρέπει, να θέσει υπό αμφισβήτηση τον θρύλο αυτό.

*δικηγόρος - συγγραφέας፣ πρώην πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών

ΠΟΙΗΣΗ

ΠΟΡΕΙΑ






 Επί τραχείας οδού,
μια ζωή, η πορεία του.
Συχνά θλιμμένος, ποτέ θλιβερός.
Πάντα ορθοστατών και ορθοβαδίζων.
Με αναπεπταμένη τη σημαία της ευθύνης.
Επιμένοντας
να καλημερίζει τον ήλιο
και να καλησπερίζει το φεγγάρι.

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ

"Ὀπως το ψωμί", Εκδ. "Πυξίδα της Πόλης", Χανιά, 2018)

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

"ΜΑΘΗΤΩΝ ΛΟΓΟΣ" ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΒΑΜΟΥ

ΠΑΜΕ ΙΜΠΡΟ, ΚΑΙΝΑ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑ

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!
Να πάμε στην Ιμπρο Σφακίων, στην τοποθεσία Σωποτό της Κάινας Αποκορώνου και στο μουσείο της Ελεύθερνας Ρεθύμνου μας καλούν, μέσω του σημερινού Παιδότοπου, κάποια απ’ τα παιδιά του Γυμνασίου Βάμου… Από το με αρ. 14 τεύχος του περιοδικού τους “Μαθητών λόγος” που κυκλοφορήθηκε με τη λήξη της περασμένης σχολικής χρονιάς, τα κείμενά τους. «Δεν το συζητώ ότι θα επανέλθω, πριν ανοίξουν τα σχολεία στις σελίδες του». Η υπόσχεση που είχα δώσει στο προλογικό σημείωμα της στήλης πριν από 6 εβδομάδες (Σάββατο, 21 Ιουλίου), που παρουσίασα γενικά το περί ου ο λόγος τεύχος. Χαρά μου ότι την τηρώ. Να το γράψω και σήμερα ότι συγκινούμαι όταν αναφέρομαι στο σχολείο μου και ότι νιώθω περήφανος για όλα τα ωραία που γίνονται, έτσι όπως γίνονται. Ξεχωριστά όταν φτάνει στα χέρια μου το υπέροχο περιοδικό “Μαθητών Λόγος” και διαβάζω κείμενα, όπως αυτά που φιλοξενούνται σήμερα…

Σας χαιρετώ με αγάπη
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
δάσκαλος

Κάινα – Σωποτό






Το χωριό Κάινα, βρίσκεται στη βόρεια πλευρά του Βόρειου Οδικού Αξονα Κρήτης, στο τμήμα Αγιοι Πάντες – Βρύσες Αποκορώνου, στην πλαγιά ενός λόφου που απέναντί του οργώνονται τα πανέμορφα Λευκά Ορη.
Η κοινότητα του χωριού ιδρύθηκε το 1928 και καταργήθηκε από τους Καποδιστριακούς Δήμους. Από το 1999 και μετά ανήκει στο Δήμο Αποκορώνου. Το χωριό διαθέτει πάρα πολλές γραφικές και συνάμα όμορφες τοποθεσίες. Μια από αυτές είναι η τοποθεσία ΣΩΠΟΤΟ. “Σωποτό” σημαίνει το μέρος το οποίο αναβλύζει νερό. Στο Σωποτό υπήρχαν άλλοτε τρεις πηγές.Οι κάτοικοι του χωριού, όταν υπήρχε έλλειψη νερού στη Κάινα, πήγαιναν στις πηγές του και έπαιρναν νερό με δοχεία, συνήθως με πήλινες στάμνες.
Τις καλοκαιρινές μέρες υπήρχε μεγάλη κίνηση από χωρικούς αλλά και παιδιά που οδηγούσαν στις πηγές τα πρόβατα τους αλλά και άλλα ζώα για πότισμα. Τις μεσημεριανές και ζεστές ώρες του καλοκαιριού τα άφηναν εκεί, στις σκιές των δέντρων που υπήρχαν, για να ξεκουραστούν. Εκεί πήγαιναν πολλές φορές και οι νοικοκυρές για  να πλύνουν τα ρούχα τους.
Επίσης οι εργάτες των ελαιοτριβείων της εποχής εκείνης πήγαιναν στις πηγές αυτές να πλύνουν τους ντορβάδες (σάκοι μέσα στους οποίους τοποθετούσαν τη ζύμη του αλεσμένου ελαιοκάρπου και στη συνέχεια έμπαιναν σ’ ένα χειροκίνητο πιεστήριο για να τρέξει το λάδι). Στην περιοχή υπήρχαν μικρές ιδιοκτησίες με πορτοκαλιές αλλά και κήποι που όλα ποτίζονταν από εκεί.
Στις πηγές Σωποτό έγινε επίσης η συμπλοκή των Ελλήνων ανταρτών με ομάδα Ιταλών τον Οκτώβριο του 1944. Το χωριό της Κάινας υδρεύτηκε πρώτη φορά με οργανωμένο δίκτυο και δεξαμενή από τις πηγές του Σωποτού. Δημιουργήθηκε υδραγωγείο και ένα αντλιοστάσιο με πετρελαιοκίνητη μηχανή κοντά στις πήγες από τις οποίες μεταφέρονταν με τη βοήθεια αντλίας νερό στη δεξαμενή του χωριού.
Η τελευταία ανάπλαση των πηγών του χωριού καθώς και η διάνοιξη του δρόμου Σωποτό – εξωκλήσι Αγ. Φανουρίου πραγματοποιήθηκε την περίοδο 1991-1998. Ο δρόμος είναι τσιμεντοστρωμένος αλλά δυστυχώς με το πέρασμα του χρόνου έχει υποστεί αρκετές ζημιές.

Ψεγιαννάκη Αναστασία, A3

Η επίσκεψη της Α’ Γυμνασίου στο μουσείο της Ελεύθερνας
Συμμετέχοντας κι εγώ σε μια εκπαιδευτική εκδρομή που διοργάνωσε το Γυμνάσιο Βάμου για την Α’ Γυμνασίου, μου δόθηκε η ευκαιρία να επισκεφτώ το μουσείο της Ελεύθερνας έξω από το Ρέθυμνο. Εκεί μας μίλησαν για το ανάκτορο της αρχαίας Ελεύθερνας που ήταν χτισμένο σε λόφο στους πρόποδες της αρχαίας Ιδης (του Ψηλορείτη) και σε υψόμετρο περίπου 380μ. πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ο λόφος της αρχαίας Ελεύθερνας μοιάζει μ’ ένα μεγάλο πέτρινο καράβι, που έχει στρίψει την πλώρη του βορειοδυτικά κι έχει αράξει μέσα στο πράσινο της φύσης.
Καθοριστικό ρόλο για την ανάπτυξη του ανακτόρου έπαιξε η ίδια η θέση του. Βρίσκεται στην καρδιά της Κρήτης, περιτριγυρισμένο από πολλά άλλα ανάκτορα όπως την Κυδωνία, την Κνωσό, την Φαιστό και τη Γόρτυνα. Η καλή σχέση του ανακτόρου με την θάλασσα αποτέλεσε βασική αρχή και αιτία για την δόμηση μιας ανοιχτής κοινωνίας. Όλα αυτά αλλά και πολλές άλλες πληροφορίες ήρθαν στο φως από τις ανασκαφές του Πανεπιστημίου Κρήτης, που ξεκίνησαν το 1985 και συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.
Από τις ανασκαφές αυτές έχουμε πολλά ευρήματα διαφόρων ειδών, όπως αγγεία, αγάλματα, νομίσματα, επιγραφές, όπλα, εργαλεία, ειδώλια, κ.ά., φτιαγμένα κυρίως από πηλό, λίθο, μέταλλα, φαγεντιανή, ελεφαντόδοντο και χαλκό. Η πληθώρα και η ποικιλία των υλικών που χρησιμοποιούνταν εκείνη την εποχή, μαρτυρά και την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων που είχαν με άλλους λαούς.
Ανάμεσα σ’ όλα τα ευρήματα, δύο είναι αυτά που ξεχωρίζουν, το κάθε ένα για τους δικούς του λόγους. Πρόκειται για ένα περίτεχνο χάλκινο καπάκι οικιακού σκεύους (κατσαρόλας) της εποχής, που θυμίζει ασπίδα και ένα γυναικείο ειδώλιο, την «κόρη της Αρχαίας Ελεύθερνας». Όσο αφορά το πρώτο, το καπάκι, έχει για λαβή το πρόσωπο ενός λιονταριού. Στο χώρο πάνω από αυτή απεικονίζεται μια γυναίκα που ακουμπάει δύο λιοντάρια που στέκονται εκατέρωθεν της, ενώ στον κάτω χώρο απεικονίζονται δύο σφίγγες (ένα ζώο με σώμα λιονταριού και κεφάλι ανθρώπου), χαρακτηριστικές μορφές του αιγυπτιακού πολιτισμού. Ολη αυτή n λεπτομέρεια και n τέχνη είναι που το κάνουν τόσο ξεχωριστό. Η σπουδαιότητα του δεύτερου πολύ αξιόλογου ευρήματος, της “Κόρης της Ελεύθερνας” εντοπίζεται στο γεγονός ότι το ειδώλιο αυτό συγγενεύει με το αριστουργηματικό δαιδαλικό άγαλμα, τη διάσημη “Κυρία της Ωσέρ”, που βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου στο Παρίσι. Πρόκειται για δύο γυναικεία ειδώλια που φτιάχτηκαν από την ίδια πέτρα.
Είναι πολύ ωραίο και αξίζει να επισκέπτεσαι αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία. Τα οπτικά και ακουστικά ερεθίσματα που δέχεσαι εκεί δεν μπορούν να σου τα προσφέρουν ούτε τα βιβλία ούτε οι οθόνες. Η πραγματικότητα είναι αυτή που θα τα εντυπώσει πάντα χαραγμένα σαν μια επιγραφή στο πίσω μέρος του μυαλού σου.

Χαιρετάκη Κατερίνα Β3

Ιμπρος

Η Ίμπρος είναι ένα μικρό όμορφο χωριό των Σφακίων. Ολο τον χρόνο κατοικείται από ελάχιστες οικογένειες. Ωστόσο το καλοκαίρι προσελκύει ανθρώπους απ’ όλο τον κόσμο. Πήρε το όνομα του από το ομώνυμο ελληνικό νησί της Ιμβρου στα τούρκικα παράλια, διότι υπήρχε παλιά συγγενική αποίκηση στα δύο μέρη. Πριν λίγα χρόνια κατοικούνταν μόνο τους θερινούς μήνες, ενώ το χειμώνα οι κάτοικοι πήγαιναν σε πεδινά μέρη. Το καλοκαίρι το χωριό έχει πολλή δροσιά και η ζέστη είναι λιγοστή. Ο χειμώνας διαρκεί 7 μήνες και είναι πολύ δύσκολα λόγω του ότι το χωριό βρίσκεται σε υψόμετρο 830 μέτρων που το κατατάσσει στο πιο ψηλό και κατοικημένο χωριό της Κρήτης. Οι κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία και τη μελισσοκομία, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει μεγάλη ανάπτυξη και ο τουρισμός. Υπάρχουν ταβέρνες, καφενεία και ενοικιαζόμενα δωμάτια για κάθε επισκέπτη, περαστικό ή οδοιπόρο. Η τοπική κουζίνα της ευρύτερης περιοχής ικανοποιεί και τον πιο απαιτητικό πελάτη και οι φιλόξενοι άνθρωποι αφήνουν μόνο καλές εντυπώσεις στους επισκέπτες. Το φαράγγι της Ιμπρου, που ξεκινάει από το χωριό, είναι πολύ αξιόλογο. Πλήθος τουριστών, ντόπιοι και ξένοι, το επισκέπτονται κάθε χρόνο από τον Απρίλιο μέχρι και τον Οκτώβριο. Η σπάνια φυσική ομορφιά του είναι αναγνωρισμένη πάρα πολύ, καθώς βρίσκεται στη δεύτερη θέση σε επισκεψιμότητα φαραγγιών στην Κρήτη.
Λόγω του μικρού μήκους του, που είναι μόλις 8 χιλιόμετρα, το κάνει βατό για όλες τις ηλικίες.
Το μονοπάτι του φαραγγιού έχει βοηθήσει σε δύσκολες συνθήκες τον λαό των Σφακίων. Από εκεί ήταν το μοναδικό πέρασμα για τη θάλασσα στα νότια. Εχουν γίνει μάχες στα δύσκολα στενά του και έχουν θυσιαστεί πολλά παλικάρια στα γκρεμνά του.
Η Ιμπρος είναι ο τόπος καταγωγής μεγάλων και ένδοξων προγόνων μας που εμείς οι νεότεροι καμαρώνουμε και προσπαθούμε να μαθαίνουμε όλο και περισσότερα γι’ αυτούς για να τα μεταδώσουμε και στο μέλλον. Δεν υπάρχει οικογένεια που να μη έχει ένα ήρωα συγγενή να θυμάται και να μνημονεύει.
Ομορφο, αξιόλογο και ιστορικό μέρος είναι μόνο λίγα από τα επίθετα που το χαρακτηρίζουν.

Ξηραδάκη Άννα, Γ3

Σημείωση: Το επόμενο Σάββατο, 8 Σεπτεμβρίου ο Παιδότοπος θα είναι κλειστός.

Χανιὠτικα νέα (Σάββατο,1 Σεπτεμβρίου 2018)