ΠΟΙΗΣΗ

 ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ

 

Αν δεν μπορείς
Να δεις τους σατύρους ν’ ασελγούν
Πάνω στο πτώμα της αγάπης,
Αν δεν μπορείς ν’ αφουγκραστείς
Τους θρήνους της σιωπής,
Αν δεν μπορείς να πιάσεις
Την αθρακιά των αισθημάτων,
Αν δεν μπορείς να γευτείς
Τα μαγειρεμένα ιδανικά,
Αν δεν μπορείς να μυριστείς
Την κάπνα απ’ τα καμένα όνειρα,
Είσαι απαραίτητος σ’ αυτήν την πολιτεία!

Όμως ακόμα κάτι γνώριζε:
Είναι και άλλοι δίπλα σου
Που δεν μπορούν
Να δουν, ν’ αφουγκραστούν , να πιάσουν
Να γευτούν, να μυριστούν.
Κράτησαν κι αυτοί τις αισθήσεις των αγνές.
Δεν είναι δύσκολο να τους αναγνωρίσεις.
Στα μάτια τους αστράφτει η πρώτη καλημέρα.
Δώσε των το χέρι σου!
Και ψιθύρισέ τους στο αυτί:
«Όσο υπάρχουμε εμείς ,
Ποτέ δεν θα μπορέσουνε αυτοί
Να δολοφονήσουν τηνελπίδα!»

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ 

"(ΚΑΖΟΒΑΡ."  (3η έκδοση, ΠΥΞΙΔΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, Χανιά 2014)

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

 Ε΄ΤΑΞΗ 9ου ΔΗΜ. ΣΧ. ΧΑΝΙΩΝ 

Η ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΗ ΓΙΟΡΤΗ ΤΗΣ "ΒΙΒΛΙΟΧΩΡΑΣ"

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!

Για τη “Βιβλιοχώρα” τους μας μίλησαν πριν από λίγες εβδομάδες (Σάββατο, 4 Νοεμβρίου 2023) η δασκάλα και τα παιδιά της Ε1 τάξης του 9ου Δημ. Σχ. Χανίων. Για τη δανειστική τους βιβλιοθήκη, δηλαδή, που άρχισαν να τη λειτουργούν για τα παιδιά όλων των τάξεων. Για τα πολλά και ενδιαφέροντα “ταξίδια” που γίνονται “με εισιτήριο ένα βιβλίο” και “αποσκευές την παιδική φαντασία”… Για τη χριστουγεννιάτικη γιορτή που στηρίχτηκε σ’ ένα έθιμο της μακρινής Ισλανδίας… Να ’ναι καλά η δημιουργός και υπεύθυνη της “Βιβλιοχώρας”, γνωστή στους αναγνώστες της σελίδας δασκάλα Γιώτα Μπούρα, όσο και η δασκάλα του άλλου τμήματος της Ε΄ τάξης Χρύσα Τσιακμακλή για τα κείμενά τους και για το άλλο υλικό που μου έστειλαν. Δεν αποπαίδισεν ο Κλάδος των Δασκάλων! Χαρά μεγάλη για μένα να το διαπιστώνω γι’ άλλη μια φορά...

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

δάσκαλος - λογοτέχνης

Ακολουθώντας ένα ισλανδικό έθιμο...

Παραμονές Χριστουγέννων, λίγο πριν κλείσουν τα σχολεία η Βιβλιοχώρα μας, η δανειστική βιβλιοθήκη του 9^ου Δ.Σ. Χανίων μεταφέρθηκε νοερά στην παγωμένη Ισλανδία όπου ένα τοπικό έθιμο ζεσταίνει τις ψυχές των παιδιών μέσα από τα βιβλία.

Πρόκειται για το σπουδαίο ισλανδικό έθιμο, Jolabokaflod, της Χριστουγεννιάτικης Βιβλιοπλημμύρας, σύμφωνα με το οποίο εδώ και 80 περίπου χρόνια όλοι σχεδόν οι Ισλανδοί αγοράζουν, ανταλλάσσουν και διαβάζουν βιβλία την παραμονή των Χριστουγέννων. Το έθιμο αυτό έφτασε στη χώρα μας με πρωτοβουλία του εκπαιδευτικού ιστότοπου elniplex με σκοπό να καθιερωθεί και στην Ελλάδα και στην Κύπρο μια τέτοια ημέρα για να υψώσει τη φιλαναγνωσία ως τον ουρανό! Η αφίσα φέρει την υπογραφή της διακεκριμένης εικαστικού και εικονογράφου Φωτεινής Στεφανίδη.

Τι κάναμε λοιπόν αυτή τη μέρα για να γιορτάσουμε το βιβλίο;

Αρχικά τα παιδιά της Ε΄τάξης έκαναν ανταλλαγή βιβλίων παίζοντας secret santa ( μυστικός Αη Βασίλης) δηλαδή δεν ήξεραν ποιος θα τους δωρίσει το βιβλίο. Τα βιβλία δεν ήταν απαραίτητο να είναι καινούρια αρκεί να ήταν αγαπημένα και σε καλή κατάσταση.

Όποια παιδιά ήθελαν, ντύθηκαν εμπνευσμένα από ήρωες αγαπημένων τους βιβλίων!

Η βιβλιοθήκη μας γέμισε από βιβλία που μας χάρισαν τα παιδιά της Στ’ τάξης από το χριστουγεννιάτικο παζάρι που έγινε την προηγούμενη μέρα στη γιορτή του σχολείου.

Οι φοβεροί βοηθοί- βιβλιοφάγοι της βιβλιοθήκης μας διάλεξαν με προσοχή βιβλία για μικρά παιδιά και τα χάρισαν στο νηπιαγωγείο μας για να ενισχύσουν έτσι τη δική τους βιβλιοθήκη.

Την ιδέα μας την μοιραστήκαμε με το άλλο τμήμα της Ε΄ τάξης το Ε2 και η δασκάλα τους κ. Χρύσα Τσιακμακλή μεταφέρει την εμπειρία της και πως αυτή με τους μαθητές της χρησιμοποίησε τη δράση ως άσκηση φιλαναγνωσίας.

Γιώτα Μπούρα (δασκάλα Ε1)

Τα βιβλία μας ταξιδεύουν σε κόσμους μαγικούς…

Επηρεασμένοι από το κλίμα των εορτών που ενθαρρύνει την ανταλλαγή δώρων, αλλά και την γιορτή των Ισλανδών που εδώ και 80 χρόνια την παραμονή των Χριστουγέννων ανταλλάσσουν βιβλία, αποφασίσαμε και εμείς φέτος να συμμετέχουμε στη μεγάλη γιορτή του βιβλίου, την μικρότερη μέρα του χρόνου!

Έτσι, στις 21 Δεκεμβρίου, μια μέρα πριν κλείσουν τα σχολεία για τις γιορτές των Χριστουγέννων, οι μαθητές της Ε΄ τάξης του 9^ου δημοτικού σχολείου Χανίων, βρέθηκαν στη σχολική τους βιβλιοθήκη όπου αντάλλαξαν βιβλία με τους συμμαθητές τους, προκειμένου να τους συντροφεύουν τις ημέρες των χριστουγεννιάτικων διακοπών τους…

Παράλληλα, αποφασίσαμε να υλοποιήσουμε πρόγραμμα φιλαναγνωσίας με βιβλιοπαρουσιάσεις της τάξης μας, ξεκινώντας άμεσα με τα βιβλία που πήραν οι μαθητές μας ως δώρο. Στόχος του προγράμματος είναι η αγάπη για τα βιβλία και την αναγνωστική διαδικασία, καθώς ένα βιβλίο μας παρέχει εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, εμπλουτίζει το λεξιλόγιό μας, συμβάλλει στην συγκέντρωση και την ικανότητα εστίασης. Με την ανάγνωση βιβλίων τα παιδιά συμμετέχουν στον συναισθηματικό κόσμο των ηρώων, ταυτίζονται μαζί τους και αναπτύσσουν την δεξιότητα της ενσυναίσθησης, δηλαδή της ικανότητας να «μπαίνουν» στην θέση του άλλου και να κατανοούν τον συναισθηματικό του κόσμο Εκτός όμως απ’ όλα αυτά, ένα βιβλίο μας ταξιδεύει, μας κάνει να ονειρευόμαστε και να δραπετεύουμε από την καθημερινότητά μας…

Το ομαδικό βιβλίο με τις βιβλιοπαρουσιάσεις μας, θα παραδοθεί στο τέλος της χρονιάς με πολλή αγάπη στην υπεύθυνη της βιβλιοθήκης του σχολείου μας κ. Γιώτα Μπούρα, για χρήση και αξιοποίηση από τους υπόλοιπους μαθητές!

Μακάρι η όμορφη και δημιουργική συνήθεια της ανάγνωσης βιβλίων να συνοδεύει την ζωή και την καθημερινότητα των μαθητών μας για πάντα!!!

Μέσα από μια τέτοια δράση προαγωγής του βιβλίου με τρόπο παιδαγωγικό αλλά ταυτόχρονα διασκεδαστικό και κοντά στα ενδιαφέροντα των παιδιών καταλαβαίνουμε πόσο σημαντικός είναι ο θεσμός της σχολικής βιβλιοθήκης. Η βιβλιοθήκη είναι μια μικρή όαση στο σχολείο όπου εκεί τα παιδιά όχι μόνο δανείζονται και διαβάζουν βιβλία αλλά και συνομιλούν με τους συνομίληκούς τους για βιβλία που τους άρεσαν και τους κέντρισαν το ενδιαφέρον. Διαβάζουν κόμιξ αλλά και Graphic novels δηλαδή γνωστά λογοτεχνικά βιβλία που ξαναγράφτηκαν σε μορφή κόμιξ, όπως το ‘’Ημερολόγιο της Άννας Φρανκ’’ που χρησιμοποιήσαμε ως υλικό της γιορτής της 28^ης Οκτωβρίου. Επίσης έρχονται σε επαφή με νέα είδη βιβλίων όπως τα silent books , τα βιβλία χωρίς λόγια όπου ο αναγνώστης χρησιμοποιεί τη φαντασία του και γράφει τη δική του ιστορία όπως το βιβλίο ‘’Το παιδί και το φεγγάρι΄΄ της Αργυρώς Μουντάκη και Δώρας Ανδρεαδάκη για το οποίο η περσινή μας Τετάρτη τάξη έγραψε τραγούδι σε μουσική του δάσκαλου Γ. Τσαραμανίδη.

Με αφορμή την ισλανδική βιβλιοπλημμύρα, ας φυτέψουμε βιβλιοθήκες σε κάθε σχολείο και ας φέρουμε τα παιδιά κοντά στα βιβλία!

Χρύσα Τσιακμακλή (δασκάλα, Ε2)

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 20.1.2024) 

https://www.google.com/url?rct=j&sa=t&url=https://www.haniotika-nea.gr/paidotopos-e-taxi-9oy-dim-sch-chanion-i-christoygenniatiki-giorti-tis-vivliochoras/&ct=ga&cd=CAEYACoUMTM4NjEyNTY5ODc4NzgyNTAxNDMyGjE4MjI4MmM0N2VjZDhjNTU6Y29tOmVsOlVT&usg=AOvVaw0j4x11oef8XqWY3gd6xPOy

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

ΚΑΙ ΠΟΥ ΛΕΣ ΕΥΤΥΧΙΑ…

Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης

Είστε ευτυχισµένοι βρε; Είστε χαρούµενοι;

Ζείτε τη ζωή σας δίχως βάσανα και έγνοιες; Πάρετε βαθειά αναπνοή και πείτε µου, πώς αισθάνεστε σήµερα!

Πώς νιώθατε χθες και τι θα θέλατε αύριο!

Κάντε τη λίστα σας και ιεραρχήστε τα όνειρα σας, βάλτε σε σειρά τις ανάγκες σας και ψάξτε για την ουσία της ζήσης σας!

Και κάµετέ το γερά - γερά γιατί µας εφάγανε τα πρωτεία οι Αυστριακοί, πατριώτες! Μας εξεπεράσανε στην… ευτυχία, αυτοί!  Ακούς; Που όταν εµείς κτίζαµε Παρθενώνες, ετούτοι τρώγανε τα βελανίδια!

Και βελανίδι - βελανίδι, χρόνο µε το χρόνο το χτίσανε της ευτυχίας τους το δώµα και ζούνε αυτοί ευτυχισµένοι εις τα ψηλά, πρώτοι από όλους τους Ευρωπαίους! 

Έτσι καταγράφεται σε έρυνα της Eurostat! Σ’ αυτή τη ‘‘Γιούροστατ έρευνα’’ λοιπόν, εµείς απαντήσαµε όλα µαύρα κι άραχνα! Κι έτσι αποµείναµε στα κατώγια όχι του ερέβους βεβαίως, αλλά της ερεύνης! Καταϊδρωµένοι, ίσα που φτάξαµε στην 3η θέση... από το τέλος, πατριώτες!

Ποιοι, εµείς! Που ζούµε στην οµορφότερη χώρα του κόσµου, στο κέντρο της γης, στο λίκνο του πολιτισµού… Ακούς; Ακούω να λες!

Τώρα... κάµω µία σκέψη: αν απαντούσαµε σε γκάλοπ για να βγούνε οι πιο… κακόκεφοι, ή αυτοί που δεν την παλεύουν το πρωί χωρίς καφέ, τι θέση θα κατακτούσαµε; Μην απαντήσετε! Σκεφτείτε το και τα ξαναλέµε!

...Πάντως για να σας κάµω λίγο να... χαρείτε, έχετε υπόψη ότι οι Γάλλοι δεν µας ξεπερνούν και πολύ, ενώ είµαστε πάνω από τσι Γερµανούς που βρίσκονται στην πρότελευταία θέση!

Μια ικανοποίηση είναι κι αυτή...

Ευτυχείτε! 

Χανιώτικα νέα (Τετάρτη, 17,1,2024) 

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

Γ ΤΑΞΗ 1ου ΔΗΜ. ΣΧΟΛΛΕΙΟΥ ΣΟΥΔΑΣ
ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΪ ΣΤΟΡΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΓΜΑ 

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!

“Ίγμα, η Ανατολή”, ο τίτλος ενός απ’ τα βιβλία της Χανιώτισσας συγγραφέως, τ. σχολικής συμβούλου Προσχολικής Αγωγής, γνωστής θεατρολόγου Αγγέλας Μάλμου, που κυκλοφόρησε το 2013 απ’ τις εκδόσεις “Κέδρος”. Για ένα βραβευμένο απ’ τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά μυθιστόρημα, με πρωταγωνίστρια την Ίγμα, ένα εντεκάχρονο κορίτσι που μας μεταφέρει στην προϊστορία, ο λόγος… Από την ίδια τη συγγραφέα η παρουσίαση του τα τέλη του περασμένου Νοέμβρη στα παιδιά των δυο τμημάτων της Τρίτης τάξης του 1ου Δημ. Σχ. Σούδας. Γι’ αυτήν την παρουσίαση ο λόγος στον σημερινό Παιδότοπο. Όχι, δεν θα το κρύψω ότι ήθελα να είμαι κι εγώ ένα απ’ τα τριτάκια… Θερμά συγχαρητήρια στις δασκάλες των παιδιών και γι’ αυτήν τη δράση τους!

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

δάσκαλος - λογοτέχνης

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΙΓΜΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΕΑΝΤΕΡΤΑΛ

Στο πλαίσιο του προγράμματος φιλαναγνωσίας που πραγματοποιείται στο σχολείο μας τη φετινή σχολική χρονιά, υλοποιούνται ποικίλες δράσεις, με βασικότερους στόχους τη διαμόρφωση θετικής στάσης και αγάπης για το λογοτεχνικό βιβλίο και τους δημιουργούς του, την ανάπτυξη της φαντασίας και την καλλιέργεια της κριτικής και δημιουργικής σκέψης. Μία απ’ αυτές τις προγραμματισμένες δράσεις ήταν και η αποστολή πρόσκλησης στην κα Αγγέλα Μάλμου για την παρουσίαση του βιβλίου της, «Ίγμα η Ανατολή» στα τμήματα Γ1 και Γ2, στις 23 Νοεμβρίου 2023. Το βιβλίο, πραγματεύεται μέσω μιας παραστατικής αφήγησης, συνυφασμένης με ιστορικά στοιχεία, τη ζωή και την καθημερινότητα, τις περιπέτειες και την αγωνιώδη προσπάθεια επιβίωσης του είδους των ανθρώπων που έζησαν τη Μέση Παλαιολιθική εποχή στον ελλαδικό χώρο, με βασική ηρωίδα ένα 11χρονο κορίτσι, την Ίγμα.

Όντας και η ίδια παιδαγωγός, με πολύχρονη εμπειρία, η κα Μάλμου, παρευρισκόμενη σε ένα γνώριμο για εκείνην περιβάλλον, ξεδίπλωσε την παρουσίαση που ετοίμασε με έναν τέτοιο τρόπο ώστε να λειτουργήσει ευεργετικά κι εποικοδομητικά στους μικρούς συνοδοιπόρους της, σε ένα συναρπαστικό ταξίδι στην ιστορία. Αρχικά, μέσω ενός διασκεδαστικού παιχνιδιού καρτών, δόθηκε η ευκαιρία στα παιδιά να αντιληφθούν πώς εξελίχθηκε ο κόσμος και ο άνθρωπος. Λειτουργώντας συνεργατικά, με την καθοδήγηση της συγγραφέως, τα παιδιά συνέθεσαν τις χρονικές περιόδους της εξέλιξης, από τις πρώιμες μορφές ζωής στη γη, τους απολιθωμένους μικροοργανισμούς, τα ευρήματα και τα ίχνη, μέχρι την ανθρωπογένεση. Μετέπειτα, γνώρισαν την Ίγμα και τους υπόλοιπους χαρακτήρες της ιστορίας, μέσω της προβολής της εικονογράφησης, η επιμέλεια της οποίας ανήκει στη συγγραφέα. Η εξιστόρηση των γεγονότων που ακολούθησε, η οποία κέντρισε το ενδιαφέρον των παιδιών, ήταν η αφορμή για μια διαλογική συζήτηση. Η ολοκλήρωση της δράσης, έγινε με τη συγγραφή των εντυπώσεών τους, συνοδευόμενων από μία δική τους εικονογράφηση, όσων επέλεξαν ως σημαντικότερα για εκείνα. Οι βραχογραφίες στις σπηλιές, ενθουσίασαν τα παιδιά, προτείνοντας να φτιάξουν κι εκείνα τις δικές τους.

Οι δασκάλες: Γρηγοράκη Χριστίνα, Καρολεμέα Μεταξένια. Αρβανίτη Ραφαέλα (εκπαιδευτικός Παράλληλης Στήριξης)Έφη Τωμαδάκη (Ε.Β.Π.)

ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΙΓΜΑΣ

• Οι Νεάντερνταλ, ζούσαν σε τεράστιες σπηλιές και για να προστατεύονται από το κρύο, φορούσαν δέρματα ζώων. Όταν ήθελαν να επικοινωνήσουν έβγαζαν κραυγές, έκαναν νοήματα και ζωγράφιζαν βραχογραφίες.

• Τα βράδια, μαζεύονταν γύρω από τη φωτιά κι έλεγαν ιστορίες.

• Όλοι σέβονταν το σοφό της φυλής. Το όνειρο της Ίγμα ήταν όταν μεγαλώσει, να πάρει τη θέση του.

• Με υπομονή κι επιμονή κατάφερε πετώντας μια πέτρα σ’ έναν βράχο, ν’ ανάψει τη φωτιά που είχε σβήσει. Αυτό έφερε μεγάλη χαρά στη φυλή της και γλέντησαν δύο μερόνυχτα. Από τότε, την αποκαλούσαν «κόρη του Μεγάλου Φωτός», θαυμάζοντας τη δύναμη του μυαλού της.

• Τα ωραία τοπία, ο σπουδαίος χαρακτήρας του κοριτσιού και οι όμορφες σκέψεις της.

• Η αληθινή φιλία ανάμεσα στην Ίγμα και τον Σα-γιου, ο οποίος της χάριζε κολιέ που τα έφτιαχνε ο ίδιος από δόντια τάρανδου.

• Οι ευφάνταστες ιδέες της και η εφευρετικότητά της, αφού κατάφερε να κατασκευάσει μια σχεδία για να μεταφέρουν τα αντικείμενά τους εύκολα και γρήγορα μέσα στο ποτάμι, χωρίς να τα κουβαλάνε.

• Ήταν έξυπνη και συμπονετική, γιατί έψαχνε συνέχεια να βρίσκει τρόπους για να βοηθάει τους ανθρώπους της φυλής της.

• Αγαπούσε και σεβόταν τη φύση. Ένας από τους καλύτερούς της φίλους, ήταν ένα δηλητηριώδες δέντρο. που νάρκωνε και παγίδευε τα έντομα. Στις ρίζες του, φύλαγε τα ροζ κοχύλια της. Όταν χρειάστηκε να σωθεί ένα παιδί της φυλής της, χρησιμοποίησε τα φύλλα του.

• Ήταν γενναία και προστατευτική τόσο με τους συνανθρώπους της όσο κα με το σκυλάκι της τον Γκούλι, που την συντρόφευε πάντα και δεν το εγκατέλειψε σε καμία δύσκολη στιγμή.

• Ήταν αισιόδοξη και δεν έχανε την ελπίδα της ότι ο πατέρας της και οι υπόλοιποι άντρες-κυνηγοί, ήταν ζωντανοί. Ενώ όλοι στη φυλή της, όσο περνούσε ο καιρός άρχισαν να πιστεύουν α ότι είχαν χαθεί για πάντα, η Ίγμα, με τη βοήθεια του Γκούλι, κατάφεραν να τους βρουν το μέρος που βρίσκονταν παγιδευμένοι. Έτσι το βιβλίο, έχει ένα χαρούμενο τέλος.

Τα παιδιά του Γ΄1: Αριανούτσος Αντρέας, Βλαμάκης Κων/νος, Γεωργακάκη Ευτυχία, Καμηλάκη Άννα, Κουταλώνη Αλεξάνδρα, Κράσσος Παλαιολόγος, Μάνος Ιωάννης, Μάντη Γεωργία, Μαρμαριτσάκης Κων/νος, Μαυροειδή Αριάδνη, Μητάκου Ευανθία, Μπουρδάκη Στυλιανή, Παπαβασιλείου Φώτης, Τζουβαδάκη Παναγιώτα, Τσόλα Κυριακή, Τσουράκης Παύλος, Φωκιανός Χρήστος

Τα παιδιά του Γ΄2: Αγγελάκη Ελισάβετ, Ακουμανάκης Πέτρος, Βασιλειάδης Μιχαήλ-Άγγελος, Γκαζά Δέσποινα, Κούβαρης Κυριάκος, Λάρδας Παναγιώτης, Λογοθετίδη Δέσποινα, Μαρμαρά Άννα Μαρία, Νικολακάκης Άγγελος, Παπαiωάννου Ελευθερία, Πουλάκος Ιάσονας, Τασσοπούλου Εβελίνα, Τοπουζίδου Όλγα, Τραχαλάκης Νικόλας, Χαλκιαδάκης Άγγελος

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 13 Ιανουαρίου 2024) 

https://www.haniotika-nea.gr/paidotopos-g-taxi-1oy-dim-sch-soydas-taxideyontas-stin-proistoria-me-tin-igma/

ΠΟΙΗΣΗ

ΤΗΣ ΘΥΜΗΣΗΣ

Δε λυπηθήκαμε, γιατί μαράθηκαν τα λουλούδια,

-ξέραμε καλά ποιο θα ’ναι το τέλος τους-

αλλά γιατί δε βρήκαμε χρόνο,

ν’ απολαύσουμε την ομορφιά τους,

να τα μυριστούμε τουλάχιστον…

Όλο «αύριο» λέγαμε.

Δεν είχαμε διδαχτεί την ομορφιά∙

κι ελπίζαμε -μεταξύ μας αυτό-

να βρούμε έναν καλό δάσκαλο.

Με το σήμερα και το αύριο

τα λουλούδια μαράθηκαν.

Γιατί να τα πετάξουμε, όμως;

Μια ασχήμια θα ’ναι κι αυτά,

μέσα σε όλες τις ασχήμιες,

που κάποτε υπήρξαν ομορφιές…

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης 

"ΚΑΖΟΒΑΡ", Γ' Έκδοση, "Πυξίδα της Πόλης", Χανιά 2014)

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

ΠΕΙΡΑΜΑΤΟΠΑΙΔΑ ΕΣ ΑΕΙ

Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης

Ελληνική παιδεία ώρα... υπό το µηδέν!

Τι ’χες Γιάννη τι χα ’πάντα!

Περί της χανιώτικης επικαιρότητας και του Πειραµατικού Λυκείου σήµερα ο λόγος!

Τα πράγµατα όπως αποφαίνονται πολλοί είναι απλά· είµαστε και πάλι θεατές στο αποτέλεσµα του έργου: “πάµε και όπου βγει”.

Και, ως συνήθως, σε τέτοιες αντίστοιχες περιπτώσεις, το πράγµα... δεν βγαίνει!

Και δεν βγαίνει γιατί δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις, τουτέστιν κανένας προγραµµατισµός,  ούτε καν δικλείδα ασφαλείας!

Σαν να λέµε όλα στήθηκαν στον αέρα, που αν προσθέσουµε και τα λόγια του αέρα... µας πήραν και µας σήκωσαν!

Και φτάσαµε σε αδιέξοδο! 

∆ιότι άλλο ονειρεύοµαι, άλλο εύχοµαι και άλλο ενεργώ µε πρόγραµµα και σχέδιο! 

Εµάς δεν µας βγήκε όπως ονειρευόµασταν και ευχόµασταν! Εξού και η κατραπακιά που και τούτη τη φορά έπεσε σε όσους δεν φταίνε: στα παιδιά και τους γονείς!

Αυτοί οι τελευταίοι που δεν φταίνε, καλούνται να βγάλουν το φίδι από την τρύπα, κι αυτό διότι οι υπεύθυνοι δεν φαίνονται ούτε στις άκρες ούτε στις αναµεσάδες!

Κι έτσι βιώνουµε τις τελευταίες ηµέρες στα Χανιά τις εντάσεις που δυστυχώς είναι εις βάρος των παιδιών που συνεχώς τα αντιµετωπίζουν ως πειραµατόζωα, όπως άλλωστε και τον απλό πολίτη! 

Για άλλη µια φορά οι υπεύθυνοι ποιούν την νήσσαν, εξάλλου λόγω των αβλεψιών τους, φτάσαµε στο σηµείο να διχαστεί µία ολόκληρη κοινωνία, αυτή της πόλης µας!

Αντί επιλόγου, µία διαπίστωση - πραγµατικότητα - αναγκαιότητα που τείνουµε να τη παραβλέπουµε: 

Η πόλη σίγουρα χρειάζεται πολύ περισσότερο, σχολεία, απ’ ό,τι ξενοδοχοποιηµένες περιοχές!

Χανιώτικα νέα (Τετάρτη, 10.1.2024) 

ΠΟΙΗΣΗ

 Μνήμη Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη*

Έκλεισε μόνος τα μάτια του

κι έφυγε γαλήνιος για το Επέκεινα

ο κυρ Αλέξανδρος,

δυο ώρες μετά τα μεσάνυχτα

της 2ας Ιανουαρίου 1911, στη Σκιάθο του, 

στο σπίτι που γεννήθηκε, 

πριν κλείσει τα 60 χρόνια του.

Έχοντας μεταλάβει των αχράντων μυστηρίων

κι αφού έψαλε

το ιδιόμελο της παραμονής των Φώτων 

"Την χείραν σου την αψαμένην 

την ακήρατον κορυφήν του Δεσπότου."

Παρουσία όλων 

των ηρώων και των ηρωίδων των διηγημάτων του

και των τεσσάρων αδελφάδων του.

 

Στο καλό, κυρ Αλέξανδρε, 

ψιθύρισε αποχαιρετώντας τον, 

εκ μέρους όλων των παρισταμένων-

δίχως δάκρυα- η θεια-Αχτίτσα, που φορούσε 

τη χριστουγεννιάτικη "καινουργή μανδήλα" της. 

Καλώς όρισες, κυρ Αλέξανδρε, 

φώναξε δυνατά ο Μιχαήλ Αρχάγγελος,

παραλαμβάνοντας την ψυχή του, 

για να την οδηγήσει στα Ουράνια Δώματα, 

όπου η χορεία των Αγίων. 

* Πηγή έμπνευσης το βιβλίο του Θωμά Κοροβίνη «Το αγγελόκρουσμα – η τελευταία νύχτα του κυρ Αλέξανδρου» (  Εκδόσεις  ΑΓΡΑ, 2012).- Το ποίημα με αφορμή το φευγιό του

ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ 

( "Τα χελιδόνια του μοναχού", Κοινωφελές Ίδρυμα "Αγία Σοφία" - "Πυξίδα της Πόλης", Χανιά 2020)

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

 Δ2 ΤΑΞΗ 11ου ΔΗΜ. ΣΧ, ΧΑΝΙΩΝ 

Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ ΓΙΟΡΤΗ

 

 Καλοί μου φίλοι, καλημέρα και Καλή Χρονιά!Στην κεντρική θέση του σημερινού, πρώτου της νέας χρονιάς Παιδότοπου μια απ’ τις εικόνες της Βάφτισης του Χριστού, του Φώτη Κόντογλου. Γύρω απ’ αυτήν οι εργασίες, κείμενα και ζωγραφιές των παιδιών της Δ2 τάξης του 11ου Δημοτικού Σχολείου Χανίων για τη σημερινή μεγάλη των Θεοφανείων γιορτή. Κατάπολλα τα ευχαριστώ και αυτά και βέβαια την καλή τους δασκάλα τη φίλη μου Χρυσάνθη Αγίου που ανταποκρίθηκε στη σχετική πρόταση που της έκανα πριν από τα Χριστούγεννα, με υπευθυνότητα. Μου άρεσαν πολύ κι αυτές οι εργασίες, καλά μου Τεταρτάκια του 11ου!

Να χαίρεσαι τις μαθήτριες και τους μαθητές σου, καλή μου συναδέλφισσα!

Καλή χρονιά σε όλες και όλους σας, φίλες και φίλοι αναγνώστριες και αναγνώστες του Παιδότοπου. Χρόνια πολλά και καλά στις εορτάζουσες και εορτάζοντες, σήμερα και αύριο!

Σας χαιρετώ με αγάπη!

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης

δάσκαλος - λογοτέχνης

Απολυτίκο Θεοφανείων

 

 

Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε
η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις
του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει Σοι
αγαπητόν Σε Υιόν ονομάζουσα
και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς
εβεβαίου του λόγου το ασφαλές
Ο επιφανής Χριστέ ο Θεός
Και τον κόσμον φωτίσας δόξα Σοι.

Γιώργος Μπουρδαντωνάκης

Τα κάλαντα των Φώτων

Ψάλλονται από τα παιδιά την παραμονή της μεγάλης Χριστιανικής γιορτής των Θεοφανείων. Τα κάλαντα αρχίζουν έτσι:

Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός

η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός.

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό

κάθετ' η κυρά μας η Παναγιά.

Όργανo βαστάει, κερί κρατεί

και τον Αϊ-Γιάννη παρακαλεί.

Άϊ-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή

βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί.

Ν' ανεβώ επάνω στον ουρανό

να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

Καλημέρα, καλημέρα,

Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά.

Γιώργης Σπανάκης

Παραδοσιακά φαγητά Θεοφανίων στην Κρήτη

Στην Κρήτη παραμονή των φώτων έφτιαχναν φωτοκόλλυβα, μαγειρευτό όπου χρησιμοποιούνταν πολλά είδη σπόρων και οσπρίων (ρεβίθια, καλαμπόκι, σιτάρι). Από αυτό το φαγητό τα αγροτικά νοικοκυριά έδιναν και στα ζώα ή σκόρπιζαν σε διάφορα μέρη του σπιτιού. Ένα άλλο φαγητό είναι η Τσιλάδα. Ανήμερα των Φώτων όσοι είχαν χοίρους «άνοιγαν την τσιλάδα» που είχαν φτιάξει από τις μέρες των Χριστουγέννων, νωρίτερα δηλαδή κατά το σφάξιμό τους. Η τσιλάδα είναι ένα είδος πηχτής. Έδεσμα φτιαγμένο με το κρέας από το κεφάλι του χοίρου, τα πόδια και την ουρά τα οποία είχαν βράσει με καρυκεύματα. Το έβαζαν σε πήλινα μπολάκια, συμπλήρωναν υγρά με ζωμό και χυμούς από πορτοκάλια, λεμόνια και νεράντζια. Το πρώτο πήλινο μπολάκι έπρεπε να ανοιχτεί σαν έθιμο τα Φώτα. Το ζουμί πλέον είχε γίνει σαν ζελές. Η τσιλάδα δεν καταναλώνονταν ως κύριο φαγητό αλλά σαν μεζές.

Γιώργος Τσουχλαράκης

Οι Καλικάντζαροι φεύγουν

Οι καλικάντζαροι είναι ένα έθιμο των Χριστουγέννων. Οι καλικάντζαροι είναι μικρά πλάσματα που έχουν διάφορες μορφές. Μπορεί να είναι τριχωτοί, ψηλοί ή κοντοί, άσχημοι και μαυριδεροί. Έχουν ζωηρό χαρακτήρα και κάνουν ζημιές στα σπίτια των ανθρώπων και όχι μόνο. Συμβολίζουν το σκοτάδι, ζουν στο κέντρο της Γης και προσπαθούν να κόψουν το δέντρο της ζωής. Τα ζωηρά αυτά πλάσματα έρχονται στη Γη την παραμονή των Χριστουγέννων και μένουν για 12 μέρες έως την παραμονή των Φώτων που ο παπάς αγιάζει τα σπίτια και τον φοβούνται και φεύγουν. Οι άνθρωποι χρησιμοποιούν διάφορους τρόπους για να διώξουν τους καλικάντζαρους. Εκτός από τον Αγιασμό των σπιτιών σχηματίζουν το σημάδι του σταυρού στις πόρτες, τις καμινάδες και τα παράθυρα. Επίσης αφήνουν ξύλα και κούτσουρα καμένα ώστε να τα μυρίζουν και να φεύγουν.

Ραφαήλ Σκαράκης

Έθιμα σε διάφορα μέρη

Στην Ερμιόνη Αργολίδας, τα παιδιά στολίζουν τα καΐκια με κλαδιά από φοίνικες προσφέροντας κεράσματα. Το επόμενο πρωί ρίχνουν αυτές τις βάρκες στο νερό για να πιάσουν τον Σταυρό. Στη Δράμα παλεύουν οι «Αράπηδες», δηλαδή μεταμφιεσμένοι άντρες που φορούν μαύρες φλοκάτες καθώς κρύβουν και το πρόσωπό τους με προβιές. Ακούγονται από παντού εκκωφαντικοί ήχοι από κουδούνες. Στη Χαλκιδική υπάρχει το έθιμο της καμήλας το οποίο έχει ρίζες από τον 19^ο αιώνα. Ένας ερωτευμένος άντρας προσπαθεί να απαγάγει την αγαπημένη του από έναν Τούρκο. Του στήνει κόλπο και κρύβει σε έναν ομοίωμα καμήλας την αγαπημένη του. Τέλος, στη Θεσσαλία που υπάρχουν πολλά ποτάμια οι κάτοικοι παίρνουν μερικά εικονίσματα από την εκκλησία και τα μεταφέρουν εκεί. Έπειτα ρίχνουν τον Σταυρό και με αυτόν ραντίζουν τις εικόνες.

Βασίλης Ψυλλάκης

Τι συμβολίζει ο Αγιασμός των υδάτων.

Το όνομα Θεοφάνεια προέρχεται από την αποκάλυψη και των τριών προσώπων της Αγίας τριάδας. Στον τόπο μας αγιάζονται τα νερά με τον ιερέα να ρίχνει έναν σταυρό σε θάλασσες και ποτάμια και οι πιστοί βουτάνε για να τον πιάσουν. Ο αγιασμός των υδάτων έχει ιδιαίτερο συμβολισμό στη μεγάλη μέρα της Χριστιανοσύνης καθώς όπως αναφέρει η Καινή Διαθήκη φανερώθηκαν και τα τρια πρόσωπα της Αγίας Τριάδας

Αθανασία Χριστινάκη

Τα Θεοφάνεια

Τα Θεοφάνεια γιορτάζουμε τη βάπτιση του Χριστού από τον Ιωάννη τον Προδρομο τον βαπτιστή. Τα γιορτάζουμε κάθε 6 Ιανουαρίου. Εκείνη τη μέρα γίνεται αγιασμός των υδάτων σε όλη τη χώρα. Το όνομα Θεοφάνεια προέρχεται από τη φανέρωση και των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας που είναι ο Θεός, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα. Η γιορτή των Θεοφανείων ονομάζεται και Επιφάνεια και Φώτα. Μερικά από τα έθιμα που υπάρχουν είναι τα παιδιά να ψάλλουν τα κάλαντα, να κάνουν αγιασμό στα σπίτια και να αγιάζουν τα νερά.

Πηγή Ντόβα

Εορτολόγιο

Την ημέρα των Θεοφανείων γιορτάζει ο Φώτης, Φώτιος, Φωτεινός, Φωτεινή, Φανή, Φάνης. Φένια, Φώτω, Φώφη, Φωτούλα, Φαίη, Φωφώ

Γιώργος Μπουρδαντωνάκης

Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 6.1.2024)

 https://www.haniotika-nea.gr/paidotopos-d2-taxi-11oy-dim-sch-chanion-i-megali-ton-theofaneion-giorti/