Πολλοί, σίγουρα, οι ωσεί παρόντες, σαν σύνεδροι, στις εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου του Συνδέσμου Ευρωπαϊκών Μουσείων Τυπογραφίας, που άρχισε, ως γνωστό, χθες στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου, στο Μεγάλο Αρσενάλι των Χανίων, τις εργασίες του, κι όχι μόνο ο και σπουδαίος λόγιος και αγωνιστής των Κρητικών Επαναστάσεων, εκδότης του Ραδάμανθυ, «της πρώτης κρητικής εφημερίδας (το δεύτερο φύλλο της οποίας εκδόθηκε το 1841 με φορητό τυπογραφείο στον Βαφέ Αποκορώνου)» Εμμανουήλ Βυβιλάκης, όπως έγραψα στις “Στάσεις” της περασμένης Τρίτης (9 Μαΐου). Και γιατί σίγουρα θα βρεθούν αρκετοί, και δεν μιλώ αποκλειστικά μόνο για τους εισηγητές, που θα μνημονεύσουν, τα έργα και τις ημέρες τους και θα “κουβεντιάσουν” (γράφω τη στήλη πριν αρχίσουν οι εργασίες) την προσφορά τους γενικότερα στην Τυπογραφία αλλά και ειδικότερα στο στήσιμο του Μουσείου Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη.
Ωσεί παρόντες για παράδειγμα ο Ζαχαρίας Καλλέργης, ο Νικόλαος Βλαστός, ο Μάρκος Μουσούρος και οι άλλοι συντελεστές, που επιμελήθηκαν το εκδοθέν εν έτει 1499 στη Βενετία αποκλειστικό από Κρήτες, λεξικό “ετυμολογικόν Μέγα” και στο οποίο αναφέρεται, στο επίγραμμά του ο τρίτος: «Κρητικός είναι αυτός που τα σκάλισε/ Κρητικός αυτός που τα κέντησε ένα ένα,/ Κρητικός αυτός που τα έχυσε μολύβι/ και Κρητικός κάνει τα έξοδα,/ εκείνος που έχει το όνομα της νίκης/ Κρητικός κι αυτός που κάνει τούτο το εγκώμιο», σε μετάφραση. Και, βέβαια, από κοντά ο αξέχαστος Μιχάλης Γρηγοράκης, ο “μίγρης” των Χανιώτικων νέων, που στάθηκε όσο λίγοι στον Γιάννη Γαρεδάκη στη δημιουργία του Μουσείου Τυπογραφίας, που, όπως έχω ξαναγράψει, είναι στολή και στολίδι του τόπου μας και αποτελεί εξ αδιανεμήτου πλούτο για όλους τους Χανιώτες, για όλους τους Κρητικούς μα και για όλους τους Έλληνες.
Ατέλειωτος ο κατάλογος εκείνων, των επωνύμων και των ανωνύμων, που παρακολουθούν, ωσεί παρόντες, απ’ το επουράνιο σπίτι της Γιαγιάς Τυπογραφίας, όπου βρίσκονται, το φετινό ετήσιο Συνέδριο του Συνδέσμου Ευρωπαϊκών Μουσείων Τυπογραφίας. Και σαν εκδήλωση μνήμης μπορεί να “ιδωθεί”…
“Μουσειοτυπογραφικές πολιτισμού παντιέρες”
«Ξεχωριστές για τα Χανιά τρεις συνεδρίου μέρες/ μουσειοτυπογραφικές πολιτισμού παντιέρες». Η πρώτη απ’ τις τέσσερις μαντινάδες που μου έστειλε μέσω κινητού, ο και καλός μου φίλος γνωστός δάσκαλος, μαντιναδολόγος, ριμαδόρος Κωστής Λαγουδιανάκης, μισή ώρα μόλις μετά την πληροφόρηση που του έκανα για το Μεγάλο Πανευρωπαϊκό των Μουσείων Τυπογραφίας Συνέδριο. «Αλλοτες Γουτεμβέργιου τα κινητά στοιχεία/ σήμερο τυπογραφικά μπαινάμικα μουσεία», η δεύτερη. «Τυπογραφίας μάζωξη τσ’ Ευρώπης τα μουσεία, ξετρέχουνε συνέδριο γράφοντας ιστορία», η τρίτη. «Και το Μουσείο τω Χανιώ στέκει στο μετερίζι/ τυπογραφίας ξέτελα τιμά και τα πρεπίζει», η τέταρτη. Τα λέει όλα με τον δικό του ξεχωριστό τρόπο, ο εκ των κορυφαίων διαλεκτοφώνων κρητικών ποιητών. Όντως “ξεχωριστές” για τα Χανιά οι τρεις μέρες του Συνεδρίου που διοργανώνουν τα “μπαινάμικα” (άξια κάθε επαίνου) μουσεία, στο Μουσείο Γιάννη και Ελένης Γαρεδάκη, στο Μουσείο “τω Χανιώ”, που “τιμά” και “πρεπίζει” τα “ξέτελα” της τυπογραφίας. Και από τη γνωστή συνεργάτιδά μου “Στα πεταχτά”, καλή Χανιώτισσα μαντιναδολόγο, Νεκταρία Θεοδωρογλάκη δυο μαντινάδες για το περί ου ο λόγος Συνέδριο, που μπορούν να “ιδωθούν”, όπως κι αυτές του Λαγουδιανάκη, άλλωστε και σαν ρίμα: «Μουσεία τυπογραφικά υπάρχουν στην Ευρώπη/ με πάθος τα υπηρετούν πνευματικοί ανθρώποι./ Υπάρχουν Τυπογραφικά Μουσεία στον Πλανήτη/ το Διεθνές Συνέδριο το κάνουνε στην Κρήτη». Κατάπολλα ευχαριστώ κι εσένα, όπως και τον Κωστή, Νεκταρία!
Χανιώτικα νέα (12.05.2017)
