ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΩΝ ΓΛΑΡΩΝ
Σ’ έναν βράχο της θάλασσας,
δίπλα στη στεριά,
το μοναστήρι των γλάρων,
που λειτουργεί μόνο τα βράδια
σαν χώρος κοινής προσευχής,
Υπέρ ευκρασίας αέρων,
ευφορίας των καρπών της γης
και καιρών ειρηνικών,
του Κυρίου δεηθώμεν.
ΒΑΓΓΕΛΗΣ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗΣ
( "Τα χελιδόνια του μοναχού", Κοινωφελές Ίδρυμα "Αγία Σοφία" - "Πυξίδα της Πόλης", Χανιά 2020)
Ε' ΤΑΞΗ ΔΗΜ. ΣΧ. ΒΑΡΥΠΕΤΡΟΥ
ΑΥΓΟΥΣΤΕ, ΚΑΛΕ ΜΟΥ ΜΗΝΑ...
Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο και βέβαια καλό μήνα!
Αύγουστε, καλέ μου μήνα, να ‘σουν δυο φορές το χρόνο!
Προπάντων η γνωστή σε όλους μας αυτή παροιμία διαρκώς στο νου μου, ενώ διάβαζα τις υπέροχεςεργασίες και έβλεπα τις θαυμάσιες ζωγραφιές των παιδιών της Ε’ τάξης του Δημ. Σχ. Βαρυπέτρου για τονμήνα που διανύουμε και φιλοξενούνται στον σημερινό Παιδότοπο.Να ‘ναι καλά και αυτά και βέβαια η δασκάλα τους Καλομοίρα – Δέσποινα Αραπάκου που ύστερα απόπρόταση του και καλού μου φίλου διευθυντή τους Βαγγέλη Παγωνίδη, τις έκαναν, λίγες μέρες πρινκλείσουν τον Ιούνιο τα σχολεία για διακοπές. Αύγουστος ο καλύτερος μήνας του χρόνου για μικρούς καιμεγάλους! Αύγουστος ο μήνας της χαράς και της ξεγνοιασιάς! Απολαύστε τις μέρες του, καλοί μου φίλοι!
Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!
Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
δάσκαλος - λογοτέχνης
Η δασκάλα της τάξης
Καλομοίρα- Δέσποινα Αραπάκου
Αύγουστε καλέ μου μήνα , καλώς ήρθες στα χωριά μας
Γέμισες χαρά τα σπίτια, και υγεία την καρδιά μας.
Ο τρίτος του καλοκαιριού, Αύγουστος τ’ όνομά του
Μελτέμια φέρνει στον ασκό, δώρο της αφεντιάς του
Βαγγέλης Γκάτζιας
Του φεγγαριού ο Αύγουστος
Μοιάζει με λύρας σώμα
Έχει χορδές πεφτάστερα
Και έχει αγάπης χρώμα.
Ραφαήλ Τσικουδάκης
}… ]Αύγουστος είναι ο μήνας
Που η Παναγιά γιορτάζει
Κάθε χρόνο την τιμάμε
Και στην εκκλησία πάμε.
Μήνας είναι διακοπών
Κι όλοι έρχονται εδώ,
Να γιορτάσουν όπως τον παλιό καιρό.
Το καλοκαίρι έφτασε.
Τι γρήγορα που πέρασε…
Θρασύβουλος Παντελάκης
Αύγουστε καλέ μου μήνα
Που τρυγάμε τα σταφύλια,
Του καλοκαιριού τα φρούτα
Νόστιμα και χίλια.
Αύγουστε καλέ μου μήνα
Τα σταφύλια για κρασί
Και το σιτάρι για ψωμί.
Αύγουστε καλέ μου μήνα,
Το καλοκαίρι παραλία
και το φθινόπωρο στα φύλλα.
Γκαρσιάνο Σκρέτα
Φωτεινή Κόρκακα
Αύγουστε, Αύγουστε έλα εδώ
Ετοιμάσου να μας φέρεις διακοπές, παγωτά και ευτυχία,
Με κλειστά τα σχολεία και μουσική στα αυτιά.
Γιάννης Κανδηλιεράκης
Αύγουστε καλέ μου μήνα
Με αγάπη και υγεία
Να κολυμπάμε θάλασσα
Και μέσα στην πισίνα
Χριστίνα Ακτουδιανάκη
Κωνσταντίνα Διγαλάκη
Ήρθε ο Αύγουστος και σ’ αγαπώ
Σαν κι εσένα δεν έχω εγώ
τίποτ’ άλλο για να χαρώ
πέρα απ’ το καλοκαίρι το δροσερό.
Στέλλα Λεβεντάκη
Γλυκό καλοκαιράκι
Πώς μ’ αρέσει το κυματάκι
Κάνω πολλές βουτιές και τρώω παγωτά
Πόσο μ’ αρέσουν τα καλοκαιρινά …
Τον Αύγουστο τον αγαπώ
Και θέλω να είναι πάντα εδώ.
Οι αγαπημένες μου διακοπές
Είναι πάντα οι καλοκαιρινές…
Χαρείτε όλοι το καλοκαίρι
Όσο αυτό θα τρέχει!
Νίκος Κουρουπάκης
Αυτό τον Αύγουστο έπεσε ένα αστέρι
Και στην αμμουδιά παίζουν όλα τα παιδιά.
Τον Αύγουστο τον αγαπώ γιατί συχνά εγώ μπορώ
Να πηγαίνω στην ακροθαλασσιά
Να παίζω με όλα τα παιδιά!
Χριστίνα Ακτουδιανάκη
 |
| Θρασύβουλος Παντελάκης |
Αύγουστε γιατί άργησες;
Μήπως φταίνε οι άνθρωποι;
Μήπως φταίνε οι βροχές;
Ασ’ το καλύτερα… τουλάχιστον ήρθες!
Αύγουστε με τον καυτό τον ήλιο και τα κλειστά σχολεία επιτέλους ήρθες!
Άνοιξε τις πόρτες για τις ζεστές τις θάλασσες,
Για τις παραλίες και τα βραδινά τα μπάνια!
Κωνσταντίνα Κατάκη
.[...} Κάθε πρωινό του Αυγούστου λατρεύω να κάθομαι με την γιαγιά και τον παππού στη βεράντα κάτω από την κληματαριά, ακούγοντας νοσταλγικές ιστορίες από την παλιά εποχή. Αγαπημένο θέμα συζήτησης είναι βέβαια το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στο χωριό. Εγώ με τη γιαγιά και τις άλλες γυναίκες του χωριού φτιάχνουμε καλιτσούνια, ξεροτήγανα, πιλάφι και πολλές άλλες ακόμα λιχουδιές για το πανηγύρι και το βράδυ στήνεται μεγάλο γλέντι στην πλατεία του Βαρυπέτρου με ζωντανή μουσική και όλο το χωριό ξεφαντώνει μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Μαρία Καλαϊτζάκη
Ο Αύγουστος είναι ο αγαπημένος μου μήνας, γιατί γιορτάζω τα γενέθλιά μου με τους φίλους μου, κάνω πολλά μπάνια στη θάλασσα και χαλαρώνω τρώγοντας τα αγαπημένα μου φρούτα, όπως το καρπούζι…
Μενέλαος Ρουκουνάκης
Ο Αύγουστος είναι μήνας ωραίος, ξεκούραστος και χαλαρός. Τον Αύγουστο τον αγαπάμε και ωραία το γλεντάμε. Δεν κουραζόμαστε, αλλά ξεκουραζόμαστε!
Αλέξανδρος Τζωρτζάκης
Τον Αύγουστο τον αγαπώ, γιατί είναι ένας ηλιόλουστος και ξεκούραστος μήνας, γιατί τα παιδιά δεν έχουν σχολείο και καθόμαστε στο σπίτι μας και έχουμε πολύ ελεύθερο χρόνο για τα χόμπι μας.
Μανώλης Κουκλάκης
Ο Αύγουστος είναι ο καλύτερος μήνας του καλοκαιριού για εμένα, αφού ταξιδεύω στις Σέρρες για να δω τον αδερφό μου που σπουδάζει εκεί. Επίσης, έχω πολύ χρόνο για να πηγαίνω θάλασσα και να ασχολούμαι με αυτά που μου αρέσουν.
Αντώνης Αλυγιζάκης
Ο Αύγουστος είναι ένας μήνας που δεν κάνει πολλή ζέστη και χαρακτηρίζεται από τα δροσερά μελτέμια. Αυτό τον μήνα τα περισσότερα λουλούδια ξεραίνονται, αλλά βγαίνουν πολύ νόστιμα φρούτα.
Θεοφανία Αρβανιτάκη
Χανιώτικα νέα (Σάββατο,3.8.2024)
ΛΟΓΙΑ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΩΧΑΜΕΝΤ ΝΟΥΡ ΝΤΑΜΠΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ
«Πρώτος στην πρώτη του επιλογή, τη Σχολή Οικονοµικών Επιστηµών στο Ρέθυµνο, ο Μοχάµεντ Νουρ Νταµπάς, µαθητής του Λυκείου Νέας Κυδωνίας Χανίων». Με αυτές τις λέξεις κατά νου οδηγώ από τα Χανιά προς την Αγία Μαρίνα όπου έχουµε δώσει ραντεβού να µιλήσουµε για την επιτυχία του αυτή!
Η συνάντησή µας στο ξενοδοχείο όπου εργάζεται ο πατέρας του Νουρ ως συντηρητής εδώ και πολλά χρόνια! Ο κ. Οµάρ Νταµπάς βρίσκεται στην Κρήτη από το 1998! Εδώ έφτιαξε την οικογένειά του, εδώ γεννήθηκαν και τα 4 παιδιά του…
ΧΑΜΟΓΕΛΑΣΤΗ ΥΠΟ∆ΟΧΗ
Κόσµος µπαινοβγαίνει στην είσοδο του ξενοδοχείου! Πλησιάζω προς τη ρεσεψιόν!
«Ήρθατε για το παιδί;», µου λέει χαµογελαστή µία από τις κοπέλες που βρίσκονται εκεί και που δείχνει να γνωρίζει τον σκοπό της επίσκεψής µου!
Ίσως να µην γνωρίζει όµως πως ο Νουρ, την επιτυχία του αυτή την οφείλει -όπως διαπίστωσα και κατά τη διάρκεια της συνοµιλίας µας- τόσο στη δική του πολύ ισχυρή θέληση να επιτύχει έναν στόχο που είχε από µικρός, στη συστηµατική και πολύωρη µελέτη -δίχως να µαθήµατα φροντιστηρίου- αλλά και λόγω της εντός σχολικού ωραρίου βοήθειας από τους καθηγητές του στο Λύκειο!
«Ο κ. Αθανασάκης µου έκανε Οικονοµικά, ο κ. Λενταράκης Μαθηµατικά, ο κ. Μπουζάκης Πληροφορική και ο κ. Σταυριανάκης Ν. Ελληνικά» µου λέει όταν τον ρωτάω πώς κατάφερε να γράψει στην Πληροφορική 19,5, στην Οικονοµία 19,2, στα Μαθηµατικά 16,3 και στη Νεοελληνική Γλώσσα 13,6!
«Παντού µέσα στο σπίτι γύρω γύρω είχε βιβλία, αλλά τώρα πια δεν βλέπεις τίποτα», µου λέει ο πατέρας του.
«∆ηλαδή πόσες ώρες διάβαζες;», τον ρωτάω!
«Και 12 ώρες» µου λέει χαµογελαστός!
Ήταν πάντοτε ένας καλός µαθητής, ακόµη κι όταν επέστρεψαν και έµειναν για 2,5 χρόνια µε τη µητέρα και τα αδέλφια του στη Συρία στο Ταρτούς – Χαµιντιέ, τόπο καταγωγής του πατέρα του! «Και στο σχολείο εκεί ήταν άριστος ακόµη και στα αραβικά» µου λέει ο πατέρας του, µε τον Νουρ να συµπληρώνει ότι «όταν και πάλι ήρθαµε πίσω εδώ, µπήκα στην 4η τάξη στο ∆ηµοτικό Σχολείο της Αγιάς Μαρίνας»!
Ο λόγος επιστροφής της οικογένειας και πάλι πίσω στην Κρήτη ήταν οι δύσκολες συνθήκες και ο πόλεµος, ωστόσο το Χαµιντιέ πάντα είναι µέσα στην καρδιά του Νουρ! Καθόλη τη διάρκεια της συνοµιλίας µας, µου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση η ευγένεια, το χαµόγελο και η ηρεµία που αποπνέει αυτός ο µικρός µαθητής που έχω απέναντί µου! Ωστόσο ακόµη περισσότερο µου κινεί το ενδιαφέρον η πολύ καλή σχέση που βλέπω να υπάρχει ανάµεσα στον γιο και στον πατέρα! Έχω την αίσθηση ότι αυτό αποτελεί ίσως από τα ισχυρότερα συστατικά για την επιτυχία του Νουρ!
«Τι θα ’θελες να ακολουθήσεις στο µέλλον, πώς βλέπεις τον εαυτό σου ας πούµε σε 10 χρόνια από τώρα» τον ρωτάω!
«Λογιστής σε κάποια εταιρεία για το µέλλον! Θα ήθελα να έχω (δική µου) οικογένεια, δικό µου σπίτι»!
Μου επισηµαίνει ότι δεν θα είχε θέµα αν δεν έβρισκε µια δουλειά στην Ελλάδα, να πήγαινε και σε µία από τις χώρες της Ευρώπης όπου σε πολλές από αυτές υπάρχουν και συγγενείς του! Μου διευκρινίζει ωστόσο πως δεν θα ήθελε την Αµερική γιατί είναι µακριά!
ΚΑΙ ΤΩΡΑ ΦΟΙΤΗΤΗΣ!
«Είµαι σίγουρος πως έτσι όπως ήσουν καλός µαθητής στο σχολείο, το ίδιο θα συµβεί και ως φοιτητής» του λέω και µου χαµογελά. «Έτσι πιστεύω», µου λέει!
«Και τώρα Ρέθυµνο; Έχεις κάνει καµιά έρευνα, καµιά προεργασία», τον ρωτάω.
«Ναι, Ρέθυµνο γιατί είναι κοντά! ∆εν θα είναι πολλά τα έξοδα! ∆εν έχουµε ακόµη αποφασίσει αν θα µείνω εκεί ή θα πηγαινοέρχοµαι. Μέσω σόσιαλ µιλάω µε παιδιά από όλη την Ελλάδα που θα βρεθούν και αυτά στο Ρέθυµνο φοιτητές», µου απαντά!
«ΜΕΤΑΞΩΤΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ»
Μιλήσαµε και για άλλα µε τον Νουρ και τον πατέρα του! Μια επιτυχία όσο µεγάλη και αν είναι, αποτελεί την κορυφή ενός παγόβουνου που στη βάση του κρύβονται πολλά: δυσκολίες, αγωνίες, αγώνας συνεχής σε µια πραγµατικότητα που για τον καθένα άνθρωπο είναι διαφορετική κ.λπ.!
Απόσταγµα και καταστάλαγµα αυτής της συνάντησης που νιώθω την ανάγκη να καταγράψω είναι ότι οι αξιοπρεπείς άνθρωποι, οι σηµαντικοί, οι παράδειγµα προς µίµηση ζουν ανάµεσά µας και κυρίως είναι εκείνοι που περνούν απαρατήρητοι!
Ο Νίκος Καρούζος τους αποκαλεί «µεταξωτούς ανθρώπους». «Είναι όσοι προσέχουν τι λες, και δεν είναι ωσεί παρόντες στην κουβέντα, µε το µυαλό τους στο τι θα πουν οι ίδιοι για να εντυπωσιάσουν. Άνθρωποι µε ανοιχτούς πόρους και πλατιά καρδιά… Υπεράνθρωποι; Όχι. Απλώς, µεταξωτοί… Φαίνονται από µακριά».
Σ.Σ. Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον κ. Αντώνη Αθανασάκη, καθηγητή στο Λύκειο Νέας Κυδωνίας για τη βοήθειά του ώστε να πραγµατοποιηθεί αυτή η συνάντηση!
Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 27.7.2024)
ΓΕΝΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
2ο ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ
ΣΕΛΙΔΕΣ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗΣ ΣΧΟΛ. ΧΡΟΝΙΑΣ
Ιούνης, τέλειωσε η σχολική χρονιά…
Μα πως κυλάει έτσι ο καιρός; Σαν το ποταμάκι από κείνο το βουνό που λέει κι ο ποιητής…ευτυχώς όμως εγώ, το σχολείο, κρατάω ημερολόγιο και όταν αγαπημένα μου παιδιά μου λείπετε , το ανοίγω, κοιτάζω τις εικόνες, διαβάζω τα όμορφα που κάνατε μαζί με τις κυρίες σας και ανυπομονώ να έρθει ο Σεπτέμβριος να χτυπήσει το πρώτο κουδούνι!
Χανιώτικα νέα (Σάββατο, 27.7.2024)
Σεπτέμβριος
Ένα δημιουργικό ταξίδι χωρίς σύνορα πραγματοποιήθηκε στο νηπιαγωγείο μας από τον Σεπτέμβρη ως τον Φλεβάρη! Στο πλαίσιο του προγράμματος etwinning συνεργαστήκαμε με νηπιαγωγεία από την Ρουμανία, την Τουρκία, την Ελλάδα, την Λιθουανία και την Πορτογαλία με στόχο την καλλιέργεια της δημιουργικότητας των παιδιών μέσα από παιγνιώδης παιδαγωγικές διαδικασίες!
Οκτώβριος
Ο Οκτώβρης έβαλε τα φωτεινά του ρούχα και μας περίμενε ηλιόλουστος στην λίμνη της Αγιάς! Χάρη τους αγαπητούς μας φίλους και συνεργάτες του ΚΠΕ Βάμου και τις όμορφες δράσεις που διοργάνωσαν για όλα τα παιδιά απολαύσαμε την Γιορτή των Πουλιών! Μα και μάθαμε τόσα πολλά για την ζωή των πουλιών και την σημαντικότητα της λίμνης μας!
Νοέμβριος
Επαναβράβευση του σχολείου μας !Μια φορά οικολογικό πάντα οικολογικό!Από το 2009 έως και σήμερα μέσα από δράσεις περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης αποκτάμε την πράσινη σημαία και μαθαίνουμε να ακούμε και να φροντίζουμε το περιβάλλον γύρω μας! Η γη μας, το σπίτι μας!
Δεκέμβριος
Στην ανοιχτή αγκαλιά της Δημοτικής Πινακοθήκης Χανίων , τα κάλαντα της Χίου ζωντάνεψαν και έδωσαν μιαν άλλη διάσταση στους πίνακες του Κ. Βολανάκη…Αγέρηδες, κύματα, ναυτικοί, καλάντισαν : « Καλησπερίζω φέρνοντας αγέρα μυρωμένο, απ τ αφρισμένα κύματα χιλιοτραγουδισμένο, Άγιε μου Βασιλάκη μου και Άγιε μου Νικόλα, προστάτευε τους ναυτικούς την ώρα του κυκλώνα…» Και το παιδικό καράβι πήρε τη θέση του στις θάλασσες του ζωγράφου…Αέρα στα πανιά σας αγαπημένα μας παιδιά! Ευχαριστούμε την κα Γιαννουλάκη που έκανε την πινακοθήκη ... μουσείο της γειτονιάς!
Ιανουάριος
Χάρη στην κα Τιγιάνα Μίτροβιτς, ειδική παιδαγωγό και εκπαιδευόμενη Σύμβουλο Ψυχικής Υγείας οι συναντήσεις γονέων του σχολείου έγιναν ξεχωριστές και πολύτιμες! Μέσα από τις χρήσιμες και διαφωτιστικές εισηγήσεις της!
Φεβρουάριος
Η ημέρα Ασφαλούς Διαδικτύου διοργανώνεται κάθε χρόνο από το Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Κέντρων Ενημέρωσης και Επαγρύπνησης στις 06/02/24 και εορτάστηκε σε 180χωρες στον κόσμο. Μέσα σε αυτές, και εμείς, διοργανώνοντας δράσεις με παιγνιώδη τρόπο με υλικό που αντλήσαμε από την σελίδα, https://saferinternet4kids.gr. Γίναμε ντετέκτιβ του Διαδικτύου και μάθαμε να ξεχωρίζουμε την αλήθεια και το ψέμα!Και ΟΧΙ, δεν υπάρχουν πια δεινόσαυροι!Και ΝΑΙ ,άλλα δέντρα χάνουν τα φύλλα τους το Χειμώνα άλλα ΟΧΙ! Εξαλλου το είδαμε με τα μάτια μας στην αυλή του σχολείου!Διαδίκτυο δεν μας ξεγελάς εύκολα!
Μάρτιος
«Λένε πως πρέπει να δίνεις εκείνη τη μέρα…» οι μαθητές μας είδαν τους γονείς και τις κυρίες να στήνουν ένα μεγαλο τραπέζι κάτω από τον πλάτανο, είδαν μουσικούς να τους προσφέρουν την πρώτη τους πατινάδα, είδαν ένα μεγάλο γαϊτανάκι να στήνεται για χάρη τους, είδαν μπαμπάδες και μαμάδες του συλλόγου από το πρωί στην ψησταριά, είδαν πως μια αγκινάρα φτάνει να φάνε όλοι…κι έτσι είδαν πως γίνεται ένα γλέντι απο καρδιάς…δίνοντας!και έτσι γιορτάσαμε παραδοσιακά την Τσικνοπέμπτη!
Απρίλιος
Οι ιστορίες γράφονται, παίζονται, εικονογραφούνται! Οι ιστορίες διαβάζονται γι αυτό και μείς ανυπομονούμε να κάνουμε τον Μεγάλο Περίπατο της Ανάγνωσης και να πάμε στο Δημοτικό σχολείο!Η αλλιώς πως συνδυάζεται η Φιλαναγνωσία με την μετάβαση! Ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα δράσεων με αφορμή τον εορτασμό για το παιδικό βιβλίο που επιμελήθηκαν οι νηπιαγωγοί και οι δασκάλες της Α’ δημοτικού! Ευχαριστούμε την ζωγράφο Κα Περάκη, την συγγραφέα Κα Πλανάκη και την κούκλοπαίχτρια Katarina!
Μάιος
« Οι μικροί χαρταετοί συναντούν το μεγάλο Μίκη» και οι κυρίες από 13 Νηπιαγωγεία του ν. Χανίων προετοιμάζουν τον ουρανό για το πιο δημιουργικό ταξίδι! Ευχαριστούμε το 14ο Νηπιαγωγείο Χανίων για την πρόσκληση σε αυτό το etwinning έργο, και όλα τα συνεργαζόμενα νηπιαγωγεία για την ουσιαστική συμπόρευση!
Ιούνιος
Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+, φιλοξενήσαμε σπουδάστριες και σπουδαστές της παιδαγωγικής σχολής LVR που εδρεύει στο Düsseldorf της Γερμανίας. Ανταλλάχθηκαν απόψεις σχετικά με τα εκπαιδευτικά προγράμματα των δυο χωρών και παρουσιάστηκαν από πλευράς μας καλές πρακτικές για μια αποτελεσματική, δημιουργική και παιγνιώδη σχολική καθημερινότητα. Τι κι αν δεν ήξεραν ελληνικά; Η παγκόσμια γλώσσα του παιχνιδιού έδειξε τον δρόμο… Κουτσό, κρυφτό, ζωγραφομαχίες, ισορροπία, κι έναν φιλικός ποδοσφαίρου Ελλάδα-Γερμανία!!! Γιατί ΠΑΙΔΙ σημαίνει ΠΑΙΖΩ … σε κάθε χώρα! Ευχαριστούμε την Δημοτική πινακοθήκη Χανίων και την κα Άννα Νεμπαυλάκη για την φιλοξενία , την ξενάγηση και το δημιουργικό εργαστήρι που ακολούθησε! ”landscape stories” από τα ΧΑΝΙΑ στο DÜSSELDORF!
Η προϊσταμένη του Νηπιαγωγείου Εύη Δήμου και οι νηπιαγωγοί: Κατερίνα Αλεξανδράκη και Ελένη Αναγνωστάκη
Χανιώτικα νέα (27.7.2024)
https://www.haniotika-nea.gr/paidotopos-2o-oikologiko-nipiagogeio-chanion-selides-imerologioy-tis-perasmenis-scholikis-chronias/
ΧΑΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ...
ΔΗΜ. ΣΧ. ΕΜΠΡΟΣΝΕΡΟΥ ΑΠΟΚΟΡΩΝΟΥ
ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΗΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ
Από τα κείμενα της εργασίας
Η παρούσα εργασία έγινε για την ντοπιολαλιά του Αποκόρωνα το σχολικό έτος 2023-2024 με τους μαθητές των Ε΄ και Στ΄ τάξεων του σχολειού μας: Ειρήνη Γιανναράκη του Γεωργίου,Ειρήνη Γιανναράκη του Αντωνίου,τον απίθανο σκιτσογράφο μας Λεωνίδα Μοχλάκη, Φιόνα Ντόλιχ, Παναγιώτη και Βαγγελιώ Κουργιαλιδάκη, Μανούσο Κονταράκη και Σάββα Ντόλιχ. Από πάνω τους το άγρυπνο μάτι του δασκάλου Τζιλιβάκη Εμμανουήλ… Βαθύτατες ευχαριστίες στον κύριο Παύλο Μεγαλακάκη που μας έδωσε την ευκαιρία η εργασία μας να έχει τη μορφή που έχετε στα χέρια σας.
*
Ξεκίνησε σαν μια αστεία κουβέντα στο Μάθημα της Γλώσσας μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Έτσι σκεφτήκαμε να καταγράψουμε τις 100 πιο συχνές λέξεις της ντοπιολαλιάς της περιοχής Εμπρόσνερου Αποκορώνου Χανίων, αντιπροσωπευτικές για το δυτικοκρητικό γλωσσικό ιδίωμα. Στην ερμηνεία μας βοήθησε το λεξικό του Αντωνίου Ξανθινάκη, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, Ηράκλειο 2001
Οι 55 από τις 100 κρητικές λέξεις
Αίγα=κατσίκα «Άμε ν΄αρμέξεις τσοι αίγες»
Αμπώχνω= σπρώχνω, «Μη με ξαναμπώξεις γιατί θα σε ραβδίσω»
Αναντρανίζω= ανασηκώνομαι, «Αναντράνισε λιγάκι και μην καμπουριάζεις»
Βεντέμα= μεγάλη παραγωγή καρπού, « Μεγάλη βεντέτα έχουνε οφέτος οι ελιές μας».
Βόλακας = μεγάλη πέτρα, «Από τη μπόρα γέμισε βολάκους ο δρόμος».
Βούι= βόδι, «Ο κύρης μου έσφαξε το βούι μας».
Γαέρνω=επιστρέφω, «Εγάηρα αργά από τα χωράφια».
Γιάντα=γιατί, «Γιάντα δεν έφερες προσφάι».
Γιουρουντώ=ορμάω για επίθεση, «Μου γιουρούντηξε ένας σκύλος».
Γλακώ=τρέχω, «Γλάκα να πιάσεις τα ωζά που εφύγανε».
Γούζιομαι=παραπονιέμαι ενοχλητικά, «Μη γούζιεσαι όλη την ώρα».
Γροικώ=ακούω, «Δε γροικάς που σου μιλώ;».
Διάλε ντο γεις = απολύτως κανένας ,Έπήγα στο σπίτι ντου μα δεν ήτονε διάλε ντο γεις.
Δέτης= έκταση γης που ενώνει δύο χωράφια που είναι σε διαφορετικό ύψος.
Εδά=τώρα, «Έλα εδά, όι σε δέκα ώρες».
Είντα = Τι, ερωτηματική αντωνυμία ,»Είντα κάνεις κουμπάρο;;;»
Έχνη=ζώα (γενικά), «Σήμερα είναι η σειρά μου να πάω στα έχνη».
Ζουρίδα=νυφίτσα, «Άκουσα τσοι φωνές τση ζουρίδας».
Ζυγώχνω=διώχνω μακριά, «Εζυγωξάντονε, γιατί με ενοχλούσε».
Θέτω=ξαπλώνω να κοιμηθώ, «Θέσε γερά γερά γιατί είναι ώρα σου».
Θωρώ=βλέπω, «Θώριε μπροστά σου, μπουνταλά!».
.jpg)
Κατέω= γνωρίζω, «Το κατέω πως έχω μιαν τρύπια τζέπη».
Κάτης=γάτος, «Με τσαφούνισε ένας άγριος κάτης».
Κούκλης= πετεινός, «Ο κούκλης μας με τζίμπησε».
Κουκούγερος= μασκαράς τις Αποκριες, «Να ντυθούμε κουκουγέροι απόψε;».
Κουλούκι = σκυλάκι, «Εκουτσάθηκε το κουλούκι μου».
Κουράδι= κοπάδι ζώων, «Το κουράδι μου βοσκά στο χωράφι».
Λαλώ= κινούμαι,προχωρώ, «Λάλιε μπρε συ πιο γρήγορα γιατί θα φτάσουμε αύριο!!!».
Μαμούνα=μικρό έντομο, «Μέσα στην κουφάλα του δένδρου κρύβεται μια μαμούνα».
Μπαλωθιές= πυροβολισμοί, «Ακούω μπαλωθιές στα χωράφια».
Μπεγίρι= το άλογο, «Μην πηδολογάς σα ντο μπεγίρι».
Μπέμπω= στέλνω, «Μπέψε ντονε στο μπακάλη».
Μικιός (μιτσός)= ο μικρός, «Είναι πολλά μικιός ακόμα»
Ντερμιτζής=σιδεράς, «Επήγα την τσάπα στο ντερμιτζή και μου την έφτιαξε».
Ξανοίγω=κοιτάζω επίμονα, «΄Ηντα ξανοίγεις, μπρε».
Ξα σου= κάνε ό,τι θέλεις (στην εξουσία σου), «Δεν διάβασα σήμερα. Ξα σου!».
Ξετσιλακώνω= πλακώνω και λιώνω, «Παραπάτησα και ξετσιλάκωσα όλες τσοι ντομάτες».
Οζά=ζώα, «Μάζωξε τα οζά σου να μην κάνουν ζημιές στις ελιές μου».
Ολιά=λιγάκι, «Πεινάω μια ολιά».
Ολόγρος=εντελώς βρεγμένος, «Όφου,άλλαξε ρούχα κι είσαι ολόγρος».
Όξω=έξω, «Έβγα όξω γλήγορα».
Παπουτσόσυκα=φραγκόσυκα, «Ω τα παντέρμα τα παπουτσόσυκα ωραία που’ ναι».
Παρακατσεύγω=παρακολουθώ κρυφά, «Επαρακάτσευε από την κλειδαρότρυπα».
Ποθές=πουθενά, «Πού πάεις; Ποθές σου λέω!».
Πορίζω=βγαίνω έξω, «Πόρισε όξω γλήγορα!».Πόρος=η είσοδος σε ένα μέρος.
Ρίφι=το μικρό κατσικάκι, «πηδολογά συνέχεια ντο ρίφι».
Σκληρίζω= στριγκλίζω ,»Μην σκληρίζεις σα να σε σφάζουνε».
Στέξου=σταμάτα, «Στέξου μια στιγμή να σου πω».
Στιβάνι= κρητική παραδοσιακή ανδρική μπότα, «Μην πετάς τα στιβάνια σου όπου βρεις».
Τάξε μου=τάχα μου, «Ήρθε,τάξε μου πως θέλει να μου μιλήσει».
Τερεζής = φραγκοράφτης, «Επαράγγειλα του τερεζή ένα νέο κουστούμι».
Τροζάθηκα=τρελάθηκα, «Ετροζάθηκα από τη χαρά μου όντε τον είδα».
Φιλιότσος = βαφτισιμιός, «Αγόρασες δώρο του φιλιότσου σου;».
Φκαιρέζω = αδειάζω ,»Εκφαίρεσε τσ’ ελιές σ΄ένα τζουβάλι».
Φυρομυαλίζω= χάνω το μυαλό μου, «Εφυρομυάλισε τάξε μου και κάνει τροζάδες».
Χιλετζιάρης=ζαβολιάρης, «Μην είσαι χιλετζιάρης, αλλιώς δεν σε ξαναπαίζω!».
Χοχλακίζω=βράζω, «Βάλε τα μακαρόνια,δε θωρείς το νερό που χοχλακίζει;».
Αντί επιλόγου
Κάθε βδομάδα, μια συγκεκριμένη μέρα, την ώρα της Γλώσσας τα παιδιά "φέρναν" από το σπίτι τους ρωτώντας τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειάς τους μια κρητική λέξη που την καταγράφαμε στον υπολογιστή. Επιτόπου γινόταν μια πρώτη ... διαλογή αφού πολλές λέξεις λέγονται και σε όλη την Ελλάδα και δεν αποτελούν μόνο μέρος της ντοπιολαλιάς του νησιού μας… Όταν μαζέψαμε 110 λέξεις αρχίσαμε να συγκρίνουμε την ερμηνεία που δίναν οι γονείς ή οι παππούδες με αυτή που υπάρχει στο λεξικό του Ξανθινάκη... Μετα σκεφτήκαμε προτάσεις που να περιέχουν μέσα την κάθε λέξη με Κρητικό "χρώμα" φυσικά… Βγάλαμε στο τέλος και τις περισσευούμενες και έτοιμη η εργασία! Μανόλης Τζιλιβάκης, δάσκαλος , διευθυντής του Σχολείου
Χανιώτικα νέα (20 Ιουλίου 2024)
https://www.haniotika-nea.gr/paidotopos-mia-ergasia-gia-tis-kritikes-lexeis/
