ΣΤΑΣΕΙΣ (ΒΙΒΛΙΟ)

ΒΑΓΓΕΛΗ Θ. ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ: MIA ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

"ΚΑΘΕ ΣΤΙΓΜΗ ΕΧΕΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ, ΖΗΣΕ ΤΟ!"

Γράφει ο Αρχιμανδρίτης Ιγνάτιος Χατζηνικολάου*

 Ζω σημαίνει όχι μόνο ότι υπάρχω, αναπνέω, βλέπω και πράττω, αλλά και πορεύομαι και, για να θυμηθώ τον Rilke «η ζωή είναι μια γέφυρα που περνά ο σκοπός της ζωής». Κι αυτό που θέλει ο Θεός είναι ο αγιασμός ημών (Α'. Θεσσ. 4,3). Και, εδώ έγκειται το μεγαλείο της κάθε στιγμής, γι' αυτό κατά τον απόστολον Παύλον πρέπει να τον εξαγοράζομε (Εφεσ. 5,16).

Είναι πολύτιμος θησαυρός, και λυπάμαι τους τεμπέληδες “του καναπέ και του φραπέ!” Το μεγαλείο της κάθε στιγμής, το οποίον ο άξιος συγγραφέας και παιδαγωγός κ. Ευάγγελος Κακατσάκης, αυτό το αποθησαύρισμα του τόπου μας, μας καλεί να ζήσομε. Τα μεγαλεία δεν είναι να τα θαυμάζομε, αλλά και να τα ζούμε «ων αναθεωρούντες την έκβασιν της αναστροφής μιμείσθε την πίστιν» (Εβρ. 13, 7). Αυτό είναι το κάλεσμα του κ. Κακατσάκη, κάτι που έκανε ο ίδιος από τα παιδικά του χρόνια, και που αναφέρεται στην αυτοβιογραφία του. Έχοντας πλάι του την εκλεκτή σύζυγό του κ. Ευδοκία Σκορδαλά, πέρα από τα καλά τους παιδιά, προσφέρουν πολλά στον τόπο μας και αξίζουν συγχαρητήρια στην αγαπητή μας εφημερίδα “Χανιώτικα νέα”, που ανέλαβε την έκδοση του πολύτιμου αυτού βιβλίου αναφέροντες ευφήμως το ευλογημένο ανδρόγυνο την Ελένη και Γιάννη Γαρεδάκη, που ξέρουν να  τιμούν τους συνεργάτες τους.

Πολύ προσεγμένη η έκδοση, εμπλουτισμένη με επίκαιρες φωτογραφίες και με 67 δημοσιεύματά του στην εφημερίδα “Χανιώτικα νέα” και συνεχίζομε να τον απολαμβάνομε τακτικά με τα ωραία γραφόμενά του. Κάνομε μαζί του την πορεία στη ζωή, ανάμεσα στον στοχασμό και την στυγνή πραγματικότητα. Δεν είναι αιθεροβάμων ο εκλεκτός συγγραφέας. Ένα μήνυμα που έρχεται προς όλους μας. Μην ασχημίζομε με οποιονδήποτε τρόπο τη ζωή μας. Να την χαρούμε καμαρώνοντας το μεγαλείο της Θείας Δημιουργίας, τα αγαπημένα μας πρόσωπα και μαζί μ' αυτούς όσους πέρασαν από την ζωή αυτή, συμπορευτήκαμε και τώρα ανήκουν στα ουράνια σκηνώματα, και χαίρομαι που ανάμεσα σ' αυτά και μάλιστα στο ωραίο εξώφυλλο, υπάρχει και η φωτογραφία  του μακαριστού Μητροπολίτη Ειρηναίου, του “παππού” της Κρήτης.

Ως (πόσο) αγαπητό το πρόσωπό σας και τα γραπτά σας κ. Κακατσάκη! Ευλογημένος ο καρπός της πνευματικής προσφοράς σας. Σπείρετε αφειδώλευτα στα διψασμένα χωράφια της καρδιάς μας. Ο λόγος σας γραπτός και προφορικός, δεν πάει χαμένος. Χιλιοπρόσμενος είναι, γι' αυτό και σας ευχαριστούμε, ευχόμενοι επί έτη πολλά να στέκεσθε όρθιος στο μετερίζι της αγλαόκαρπης καρποφορίας σας. Ευχόμαστε καλοτάξιδο το βιβλίο, τα έσοδα από την πώληση του οποίου θα διατεθούν στα φιλόπτωχα συσσίτια Σπλάντζιας Χανίων και για τις ανάγκες της Εκκλησιαστικής Σχολής Κρήτης. Η ευαισθησία και η ανθρωπιά σας σε υπέροχα ύψη. Και πάλι συγχαίρομε ευχόμενοι εγκαρδίως.

* Θεολόγος – τ. Λυκειάρχης

Χανιώτικα νέα (Πέμπτη, 19.12.2018)

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ... ΑΠΟΥΣΑ;

Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης 

Το αμερικανικό λεξικό Merriam-Webster ανακοίνωσε τη λέξη της χρονιάς! Η… “Δικαιοσύνη”, σε ποσοστό 74% ήταν αυτή που αναζήτησαν οι χρήστες του δημοφιλούς αυτού λεξικού!

Ο καθένας για τους δικούς του λόγους θέλησε να μάθει περισσότερα για μία από τις λέξεις που παραμένουν -ή ήταν πάντοτε(;) έννοιες “χαμένες”- καταστρατηγημένες!
Πάνω από τους 7 στους 10 Αμερικανούς ενδεχομένως και να νιώθουν “αδικημένοι” από ένα σύστημα που πια βασίζεται στο δίκαιο του δυνατού!
Από την άλλη πλευρά οι αδύναμοι, ακόμη στον 21ο αιώνα “παλεύουν” να βρουν στις αρχαίες έννοιες τη δυνατότητα να αλλάξουν την ταλαίπωρη βιοτή τους! Ισως εξ ανάγκης(;) κάποιοι από αυτούς το προσπαθούν “μακριά” και εντός πλαισίου ενός όντος που έχει πια ταυτιστεί με τον “καταναλωτή”, με αυτόν που ορίζεται με το γνωστό “καταναλώνω άρα υπάρχω”!
Η ζωή όμως είναι αλλού!…
Εξω και μακριά από όλα εκείνα τα πρότυπα που “τραβούν” τα νέα κυρίως παιδιά και όχι μόνο σε μια ρομποτική ζωή ψευδαισθήσεων!
Σε μια ζωή που όταν η φούσκα της κάποια στιγμή σπάσει τα αφήνει μετέωρα στο κενό της απλής – “κατώτερης” πραγματικότητας! Λανθασμένα θεωρούμενης κατώτερης αφού τα όποια όνειρά τους ήταν εν πολλοίς σε λάθος γραμμή!
Κάπως έτσι βρίσκονται να παλεύουν σε μια ιδιότυπη ζούγκλα όπου μην έχοντας τα εφόδια εκείνα να ανταπεξέλθουν, αισθάνονται εντονότερα την απουσία της “δικαιοσύνης”!
Ο Γάλλος φιλόσοφος, Μπλεζ Πασκάλ έλεγε ήδη από τον 17ο αιώνα ότι «οι άνθρωποι δεν μπόρεσαν να δώσουν δύναμη στο δίκαιο και έδωσαν το δίκαιο στη δύναμη», μια διαπίστωση που κυρίως ισχύει στις μέρες μας!
Ωστόσο απέχει πολύ από τον παρακάτω ορισμό που έχει δοθεί από τον Αριστοτέλη κατά τον οποίο «Η δικαιοσύνη ορίζεται ως αγαθό που δεν στοχεύει στην ευδαιμονία όποιου την ασκεί, αλλά στον άλλον άνθρωπο. Κατά συνέπεια είναι η κρατίστη των αρετών γιατί δεν ασκείται για ίδιο όφελος, αλλά προς χάριν τρίτου». Πόσοι άραγε ν’ ακολουθούν τον παραπάνω ορισμό στις μέρες μας;

Χανιώτικα νέα (19.12.2018)

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΣΤΗ ΜΕΛΒΟΥΡΝΗ, ΣΤΑ 13 ΤΗΣ

Η Σούλα Γρράντη με την εγγονή της 

«Η μαμά, ο Γιώργος και ο Παύλος εξέφρασαν την ικανοποίησή τους γι’ αυτήν την ιδέα και κατέληξαν ότι η ζωή στην Αυστραλία θα είναι καλύτερη με περισσότερες ευκαιρίες για εργασία και επιτυχία. Μόνον εγώ είχα αντίρρηση, γιατί αγαπούσα το σχολείο και ήθελα να μείνω στην Ελλάδα να τελειώσω τις σπουδές μου. Η φιλοδοξία μου να γίνω δασκάλα τέλειωσε απότομα με αυτήν την απόφαση της οικογένειας, χωρίς καμία ερώτηση ή εξήγηση. Ούτε καν μια πληροφορία για την εκπαίδευση της Αυστραλίας. Ημουν πολύ ανήσυχη για μια χώρα τελείως άγνωστη σε μένα και τόσο μακριά. Ημουν τόσο πολύ στενοχωρημένη, που δεν είπα κουβέντα σε κανέναν ή αντίο στις φιλενάδες μου. Απλά έφυγα με μια πολύ λυπημένη και βαριά καρδιά». Από το βιβλίο “Πρωτομαγιά στη Λήμνο – Οι χαρές και οι λύπες της ζωής μου” της Σούλας Γκράντη.

Μια απ’ τις ιστορίες των Ελλήνων μεταναστών της πρώτης γενιάς στην Αυστραλία, κι αυτή της Αθανασίας Μήτσικα (Σούλας Γκράντη) από την Αλεξανδρούπολη. «Εφθασα στην Αυστραλία ως μετανάστης το 1963, μόλις 13ετών, στην πιο δύσκολη εφηβική ηλικία, χωρίς γνώση Αγγλικής γλώσσας και δίχως ιδέα από αυτήν την τόσο μακρινή, διαφορετική και μυστηριώδη χώρα», διαβάζω στο οπισθόφυλλο του προαναφερθέντος βιβλίου. Κι αμέσως μετά: «Η ζωή στο σχολείο ήταν δύσκολη, αλλά ο ρατσισμός και η κοροϊδία που συνάντησα από τους μαθητές και τους δασκάλους ήταν ανυπόφορη. Μετά από χρόνια, όμως, με την απεριόριστη αγάπη και υποστήριξη της μητέρας μου, κατέληξα να αγαπήσω αυτήν την πανέμορφη χώρα και να την κάνω πατρίδα μου».

Συμμαθήτρια της Ευδοκίας το σχολικό έτος 1962-63, η Σούλα στο Γυμνάσιο Θηλέων Αλεξανδρούπολης. Εκτοτε χάθηκαν. Ξαναβρέθηκαν, πρώτη φορά, πρόπερσι, ύστερα από 53 χρόνια, δηλαδή σε μια συνάντηση συμμαθητριών, κι άρχισαν να επικοινωνούν ηλεκτρονικά. Μπρος στ’ ολότελα, καλή κι η Παναγιώταινα! Όμως, μόνο βουνό με βουνό δε σμίγει…

Ήταν το γνωστό στους αναγνώστες της στήλης ταξίδι στην Αυστραλία, με το Ιδρυμα “Ελευθέριος Βενιζέλος”, απ’ τις 8 μέχρι τις 20 Νοεμβρίου τ.ε. Ένα ταξίδι ζωής, όπως έχω ξαναγράψει (“Χανιώτικα νέα”, 20 Νοεμβρίου), που δεν το περιμέναμε ότι θα γίνει ούτε στα καλύτερα όνειρά μας με την Ευδοκία. Ενα ταξίδι με πολλά απρόοπτα, όπως συμβαίνει σ’ όλα τα ταξίδια, άλλωστε. Ενα από αυτά και η συνάντηση των δύο συμμαθητριών της μιας χρονιάς απ’ την Αλεξανδρούπολη. Τετάρτη, 14 Νοεμβρίου τ.ε., 11 π.μ. ώρα Αυστραλίας σε μια καφετέρια – πιτσαρία στην καρδιά της Μελβούρνης. Δεν ακούω τι λένε, τώρα και μισή ώρα, οι δυο συμμαθήτριες, κάθομαι μόνος μου σ’ ένα άλλο τραπέζι και διαβάζω το βιβλίο που έγραψε η Σούλα, μια ας πούμε μυθιστορηματική αυτοβιογραφία, στα 62 της χρόνια. «Κανείς δεν ήθελε να καθίσει ή να παίξει μαζί μου. Η διασκέδαση και η χαρά τους ήταν να με βάζουν στον τοίχο και μετά να πετούν την μπάλα δυνατά στο στομάχι μου, για να δουν ποιος θα με χτυπήσει και θα με πονέσει περισσότερο. […] Θυμάμαι μια κοπέλα που με φώναζε “WOG” και μου έλεγε να πάω πίσω στη χώρα απ’ την οποία ήρθα…». Οι σελίδες φεύγουν δίχως να το καταλαβαίνω. Κι όσο φεύγουν τόσο νιώθω τα πρόσωπα και τα πράγματα της ζωής της πιο οικεία…

Τα πάντα όλα σαν σε κινηματογραφική ταινία… Οι σπουδές της, η γνωριμία της με τον άνδρα της ζωής της, τον Νικ Γκράντε τον Ιταλό και ο γάμος τους, τα παιδιά τους, η εγγονή τους, οι επιχειρήσεις τους, τα βάσανα της καθημερινότητας και τα όνειρά της, οι “καλές” και οι “κακές” ημέρες, η ενασχόλησή της με το τένις, η δήλωση της στον επίλογο ότι προσπαθεί να ζει το σήμερα σαν να είναι η τελευταία μέρα της ζωής της… Βεβαίως στα ελληνικά. Σιγά που θα ξεχνούσε τη γλώσσα της και σιγά που δεν θα… εξελλήνιζε το επώνυμο του άνδρα της κάνοντάς το από Grade Γκράντη, η Σούλα! Κοιτάζω το ρολόι μου, 2.10 μ.μ., αν είναι δυνατόν! Πρέπει να φύγουμε, άιντε, όμως, τώρα να το πεις στις δυο συμμαθήτριες της μιας χρονιάς απ’ την Αλεξανδρούπολη!

Όχι, η Σούλα δεν δηλώνει συγγραφέας. «Ο,τι έγραψα το έγραψα για τους δικούς μου ανθρώπους», μου λέει, καθ’ οδόν. Πρέπει να χωρίσουμε. Η Ευδοκία κι εγώ θα πάμε ένα τετράγωνο πιο κάτω, στο ξενοδοχείο μας κι εκείνη να πάρει το τρένο και να γυρίσει στο σπίτι της, εξήντα τόσα χιλιόμετρα από εδώ. Οταν συναντηθήκαμε έβρεχε, τώρα που χωρίζουμε έχει ήλιο. Στη Μελβούρνη μπορείς να ζήσεις την ίδια μέρα και τις τέσσερις εποχές, λένε…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 18.12.2018)

ΔΙΑΦΟΡΑ

ΓΙΟΡΤΗ   ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ ΣΤΟ ΟΙΚΟΤΡΟΦΕΙΟ ΑΡΡΕΝΩΝ ΚΑΣΤΕΛΛΙΟΥ
( ΠΡΙΝ ΑΠΟ 48 ΧΡΟΝΙΑ) 

Σε ρόλο σκηνοθέτη στην άκρη...  Μόλις 22 χρονών! 

Γράφει ο Ανδρέας Μαρολαχάκης

« Θα πρέπει να μείνεις εδώ μέχρι την τελευταία στιγμή», μου είπε ο κ. Βαγγέλης.    « Ίσως να μην προφτάσεις να είσαι έγκαιρα στο σπίτι σου. Το πιθανότερο είναι να ταξιδεύεις τις γιορτινές ημέρες». Μου μιλούσε σκεφτικός, χωρίς να με κοιτάζει στα μάτια. Σαν να αισθανόταν κάποιο είδος ενοχής για την πρόταση που μόλις μου είχε κάνει. Φυσικά αυτή η πρόταση μου δημιουργούσε κάποιο προβληματισμό, γιατί θα έπρεπε ν’ αναθεωρήσω σχέδια και αποφάσεις, που ήδη είχαν δρομολογηθεί.

   Δεν το σκέφτηκα ιδιαίτερα. Πολύ γρήγορα, χωρίς να σταθμίσω όλους τους παράγοντες, αποφάσισα ν’ ακολουθήσω την προτροπή του. Φυσικά υπήρχε ένας και μοναδικός λόγος, που κατά κάποιο τρόπο με ανάγκαζε να συμφωνήσω μαζί του. Αυτός ο λόγος ήταν το Χριστουγεννιάτικο  θεατρικό έργο, που είχαμε με πολύ κόπο ετοιμάσει.

  Απ’ τον Νοέμβριο είχαμε αρχίσει να ψάχνουμε για το θεατρικό έργο, που θα έπρεπε να ετοιμάσουμε.  Βασικά αυτό ήταν καθαρά στα «καθήκοντα» του κ. Βαγγέλη, που εκτός απ’ τις καλλιτεχνικές ανησυχίες που είχε, ήταν ο πλέον κατάλληλος να επιλέξει και να σκηνοθετήσει το ανάλογο έργο. Παρ’ όλο που ζούσαμε σ’ ένα αυταρχικό καθεστώς, εμείς στο οικοτροφείο κανονίζαμε τα πάντα με δημοκρατικές διαδικασίες. Ακόμη και το προεδρείο του, το αναδείκνυαν εκλογές μεταξύ όλων των τροφίμων του ιδρύματος. Ενώ στην υπόλοιπη κοινωνία τα πάντα στην τοπική ιεραρχία, από την κατώτερη έως την ανώτατη διαβάθμιση, ήταν αποτελέσματα διορισμών της «εθνοσωτηρίου» κυβέρνησης. Εκείνο το διάστημα  ήμουν πρόεδρος του οικοτροφείου (ακόμη αναρωτιέμαι γιατί με ψήφισαν τα παιδιά) και μοιραία ανακατευόμουν σ’ όλες τις αθλητικές και πολιτιστικές εκδηλώσεις του ιδρύματος. Ο κ. Βαγγέλης ήταν ένας απ’ τους διευθυντές του ιδρύματος των αρρένων και υπεύθυνος για τα παιδιά της τεχνικής σχολής, που ήταν περισσότερα και πιο ατίθασα.[... ]

Δεν θυμάμαι ποιος είχε την ιδέα να γιορτάσουμε μαζί με το τμήμα των θηλέων τα επερχόμενα Χριστούγεννα, αλλά αυτό δημιούργησε ένα ισχυρό κίνητρο μεταξύ όλων των τροφίμων για το ποιο τμήμα θα παρουσιάσει το καλύτερο καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Παρ’ όλο που εμένα αυτού του είδους οι εκδηλώσεις με άφηναν μάλλον αδιάφορο, ίσως γιατί τα ενδιαφέροντά μου ήταν εκτός του οικοτροφείου, η θέση μου σαν προέδρου με υποχρέωνε κατά κάποιο τρόπο ν’ ασχολούμαι έστω και παθητικά στην αρχή με όλη τη διαδικασία.  Μαζευόμαστε τακτικά και είχαμε ατελείωτες συζητήσεις,  για ν’ αποφασίσουμε ένα στοιχειωδώς υποφερτό πρόγραμμα. Άκουγα βαριεστημένος όλες τις προτάσεις, χωρίς ενδιαφέρον, συνήθως σιωπηλός ,χωρίς να λαμβάνω ενεργά μέρος  σε οτιδήποτε. Του κάκου ο κ. Βαγγέλης προσπαθούσε να κεντρίσει το ενδιαφέρον μας. Μας διάβαζε τα σενάρια από διάφορα Χριστουγεννιάτικα σκετς, χρωματίζοντας ανάλογα τη φωνή του κατά την ανάγνωση. Εγώ μετά βίας κρατούσα ανοιχτά τα μάτια μου, καθώς τίποτα απ’ όλα όσα  άκουγα δεν ανταποκρινόταν στην αισθητική μου.  Αυτό βέβαια δεν ήταν δυνατό να περάσει απαρατήρητο απ’ τον διορατικό διευθυντή μας. Έτσι κάποια στιγμή, εκνευρισμένος με την απάθειά μου, μου είπε σε μάλλον έντονο ύφος:

     « Σε αφήνουν αδιάφορο αυτά, Ανδρέα;  Τα θεωρείς ασήμαντα; Έχεις μήπως να προτείνεις κάτι πιο ενδιαφέρον;»                                                                            

    Ο τόνος της φωνής του κι ο πιθανός εκνευρισμός του μού δημιούργησε ένα κύμα ενοχής ,που με πλημύρισε χωρίς να μπορώ να εξηγήσω το λόγο. Αλλά σαν  κάτι να  κέντρισε  τον εγωισμό μου και προσπαθώντας να βγω απ’ τη δύσκολη θέση, που μόνος μου είχα περιέλθει, είπα με στόμφο:                                                           

«Έχω κάτι υπ’ όψιν  μου»

Μέσα μου έκανα συγχρόνως μια γρήγορη νοερή  αναδρομή σε όλες τις Χριστουγεννιάτικες ιστορίες  που ήξερα. Πολύ γρήγορα ο συνομιλητής μου κατάλαβε ότι εκείνη τη στιγμή αυτοσχεδίαζα και χαμογελώντας ειρωνικά μου είπε ήρεμα:

« Σε ακούμε λοιπόν, σε ακούμε με προσοχή».

Αυτή ήταν μια εξέλιξη τελείως αναπάντεχη για μένα και κατάλαβα ότι μάλλον τελικά θα ρεζιλευόμουν για την προπέτειά μου. Αμήχανος προσπάθησα να ψελλίσω κάποιες φράσεις ,για να βελτιώσω τη δυσχερή θέση στην οποία είχα περιέλθει . Τότε τελείως  ξαφνικά ήρθε στη μνήμη μου ένα θεατρικό έργο, που είχα παρακολουθήσει στη Βέροια και μου είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση.

   Γεμάτος αυτοπεποίθηση άρχισα ν’ αναπτύσσω την κεντρική ιδέα του έργου, φροντίζοντας να τονίζω το χαρακτήρα των ηρώων και τις περίεργες καταστάσεις που διαδραματιζόταν στη πλοκή του. Παρασυρμένος απ’ την ροή της αφήγησης, δεν πρόσεξα ότι σχεδόν όλοι με άκουγαν μ’ ενδιαφέρον. Σε μια διακοπή που έκανα για να ανασύρω λεπτομέρειες της ιστορίας που αφηγούμουν από  μνήμης, είδα με έκπληξη πως το σενάριο άρεσε και με παρακολουθούσαν με προσοχή. Ήταν τέτοια η προσοχή με την οποία με παρακολουθούσαν, που για λίγο νόμισα πως με «δουλεύουν». Αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα πως συνέβαινε ακριβώς το αντίθετο.                   

«Συνέχισε», μου είπε ο Βαγγέλης, «περιμένω ν’ ακούσω το τέλος».  Εγώ δεν ξέρω για ποιο λόγο, είχα «κολλήσει» και δυσκολευόμουν εκείνη τη στιγμή να θυμηθώ τη συνέχεια.      

«Το θεατρικό είναι διασκευή από μια Χριστουγεννιάτικη ιστορία του Καρόλου Ντίκενς», είπα σε μια αναλαμπή της μνήμης μου, προσπαθώντας να βγω απ’ το αδιέξοδο στο οποίο είχα περιέλθει.                                                            

  «Ποιανού είπες πως είναι;», ρώτησε με περιέργεια, ζαρώνοντας τα φρύδια του σε μια προσπάθειά του ν’ αναμοχλεύσει απ’ τη μνήμη του τις γνώσεις του για τον Άγγλο συγγραφέα.  Ήταν φανερό πως δεν του ήταν άγνωστος, σε αντίθεση με μένα που το μόνο που ήξερα απ’ το σύνολο του τεράστιου λογοτεχνικού έργου του  ήταν η συγκεκριμένη διασκευή.                                                                                    

  «Πάμε», μου είπε αποφασιστικά. Πριν προλάβω να αναρωτηθώ, συνέχισε: «Πάμε γρήγορα στο βιβλιοπωλείο ν’ αγοράσουμε το συγκεκριμένο βιβλίο.

   Σε λίγο οι δυο μας βρισκόμασταν στο μοναδικό βιβλιοπωλείο της πόλης και σκαλίζαμε το στοκ των βιβλίων ,που υπήρχαν στα ράφια του. Του κάκου όμως. Δεν βρήκαμε κανένα απ’ τα έργα του συγκεκριμένου συγγραφέα κι αποχωρίσαμε μάλλον απογοητευμένοι. Στον δρόμο της επιστροφής άρχισα να του αναπτύσσω τις πιθανές εκδοχές του έργου. Αυτές τις αντλούσα απ’ τη μνήμη μου κι από μια απίστευτη έμπνευση, που μου επέτρεπε να δημιουργώ διαλόγους και να καθορίζω τους χαρακτήρες των ηρώων του έργου δίνοντας την ανάλογη πλοκή.   Ο κ. διευθυντής με άκουγε με προσοχή ,σιωπηλός, χωρίς να παρεμβαίνει. Στο τέλος, αφού είχαμε φθάσει στα κτίρια του οικοτροφείου, μου είπε με έμφαση:                                                                                                                                             «Κάτσε και γράψε όλα αυτά που μου είπες. Αυτό το θεατρικό έργο θα ανεβάσουμε».

Με το που άκουσα το…. «γράψε» ανατρίχιασα. Ήταν γνωστή σε όλους τους συμμαθητές μου, ή τουλάχιστον στους περισσότερους, η απέχθειά μου στο γράψιμο.   Προσπάθησα ν’ αποφύγω μια τέτοια υποχρέωση, αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα πως ήμουν εγκλωβισμένος απ’ την ίδια μου την πρόταση. Εγώ που πήγαινα καθημερινά στο σχολείο χωρίς τετράδιο ή στυλό, ξαφνικά θα έπρεπε να γράψω πολλές σελίδες με τους διαλόγους του θεατρικού έργου. Τελικά βρήκα τη λύση.

    Στο οικοτροφείο υπήρχε αυστηρός κανονισμός λειτουργίας του ιδρύματος. Ένας απ’ τους κανόνες (που ήταν για μένα και ο πιο επίπονος) ήταν το ωράριο του αναγνωστηρίου. Καθημερινά υπήρχαν συγκεκριμένες ώρες που όλοι οι τρόφιμοι έπρεπε να βρίσκονται στο αναγνωστήριο και να  διαβάζουν, ασχέτως με  πόσα μαθήματα  είχαμε ή σε ποια τάξη πηγαίναμε. Αυτό (για μένα) ήταν μια τελείως λανθασμένη απόφαση, γιατί στον ίδιο χώρο και για τις ίδιες ώρες  βρισκόμασταν παιδιά διαφόρων ηλικιών (από την Α΄ μέχρι την Στ΄ τάξη) αναγκασμένα να διαβάζουμε υποχρεωτικά. Φυσικά οι ανάγκες και τα θέλω των οικότροφων ήταν διαφορετικές όπως και οι συμπεριφορές. Υπήρχαν κάποιοι μαθητές, που έπρεπε και ήθελαν να διαβάσουν και κάποιοι άλλοι (οι περισσότεροι) που οι ώρες του αναγνωστηρίου ήταν γι αυτούς καταναγκαστικά έργα. Έτσι, όσο κι αν προσπαθούσαν οι διευθυντές να επιβάλλουν τάξη και ησυχία, αυτό ήταν αδύνατο και τα έκτροπα ήταν κάτι το πολύ συνηθισμένο. Αυτό το σύστημα διαβάσματος δεν εξυπηρετούσε κανένα. Ούτε αυτούς που πραγματικά ήθελαν να είναι επιμελείς, γιατί δεν είχαν την ανάλογη ησυχία, μα ούτε και τους υπόλοιπους, που ακολουθούσαν βαριεστημένοι το όλο πρόγραμμα. Αυτοί οι τελευταίοι ήταν οι περισσότεροι και πάντα δημιουργούσαν προβλήματα στους διευθυντές,  που μάταια προσπαθούσαν να επιβάλλουν μια κάποια στοιχειώδη τάξη στον χώρο ευθύνης τους. Κάποιοι απ’ αυτούς κρατούσαν βέργες (λες και αυτές ήταν ικανές να μας συνετίσουν ) ενώ κάποιοι άλλοι προσπαθούσαν να κεντρίσουν το φιλότιμό μας. Γεγονός πάντως ήταν πως ήταν αδύνατον να επιβληθεί έστω και στοιχειωδώς  οποιαδήποτε τάξη, έτσι ώστε να μείνουν ικανοποιημένοι όλοι.

  







 Εγκλωβισμένος σ’ ένα τέτοιο τρόπο ζωής έψαχνα να βρω μια λύση στο καινούργιο πρόβλημα που είχα να αντιμετωπίσω. Όπως πάντα, όταν βρισκόμουν στριμωγμένος, έψαχνα ένα τρόπο αποφυγής ή διαφυγής από τα τρέχοντα προβλήματα και τις ανάλογες πιέσεις. Τότε ήταν που μου ήρθε μια καταπληκτική ιδέα και την έβαλα αμέσως σ’ εφαρμογή. Κανόνισα με τον κ. Βαγγέλη να οργανώσουμε τη θεατρική ομάδα απ’ όσους οικότροφους ήθελαν. Αυτοί θα είχαν απαλλαγή απ’ τις υποχρεωτικές ώρες του αναγνωστηρίου. Η προσέλευση των εθελοντών ήταν απίστευτα μεγάλη (όλοι θέλανε να κάνουν κοπάνα από το διάβασμα). Έτσι βρεθήκαμε στη δύσκολη θέση να πρέπει ν’ απορρίψουμε κάποιους. Καταλαβαίνοντας την υστεροβουλία των περισσοτέρων (κανείς τους δεν ήταν θεατρόφιλος), που ήλπιζαν σε αποφυγή της υποχρεωτικής μελέτης, άρχισα με την υπόδειξη του κ. διευθυντή να επιλέγω και να δημιουργώ ομάδες εργασίας. Έτσι ξαφνικά είχαμε ηλεκτρολόγους, σκηνογράφους, τεχνικούς σκηνής, μαραγκούς κλπ. Το κυριότερο ήταν πως βρέθηκαν αρκετοί φιλόδοξοι, που θα ήθελαν να γίνουν ηθοποιοί. Αυτούς τους τελευταίους τους συγκέντρωσα σε μια αίθουσα, στην οποία υποτίθεται πως θα κάναμε πρόβες και τους μοίρασα τους ρόλους ενός θεατρικού έργου, που δεν ήταν καν γραμμένο. Έχοντας σαν βάση μόνο την κεντρική ιδέα του έργου, με μια απίστευτη ευκολία δημιούργησα μια μυθοπλασία σε μια τελείως ελεύθερη διασκευή  με ελληνικά τα ονόματα των ηρώων.

    Για ν’ αποφύγω κάθε περίπτωση γραφής από μέρους μου, άρχισα να υπαγορεύω στον καθένα το ρόλο του κι αυτός φρόντιζε να  κρατά σημειώσεις, ενώ ένας που θα εκτελούσε χρέη υποβολέα έγραφε τα πάντα.  Οι διάλογοι γράφτηκαν εύκολα. Διορθώθηκαν κάποια σημεία που μας υπέδειξε ο κ. Βαγγέλης, ο οποίος  είχε την ευθύνη του σκηνοθέτη κι άρχισαν οι πρόβες. Μετά από επιμονή του σκηνοθέτη, πήρα τον κεντρικό ρόλο. Παρ’ όλη την ευθύνη, πάλι απέφυγα να γράψω τον ρόλο μου κι όταν δεν θυμόμουν το ρόλο, αυτοσχεδίαζα δημιουργώντας ένα μικρό πανικό στους συμπρωταγωνιστές μου. Γρήγορα όμως «έπιασαν» το πνεύμα μου και σ’ ορισμένες περιπτώσεις αυτοσχεδίαζαν κι αυτοί ακολουθώντας χαλαρά το όλο σενάριο.  Το έργο διαδραματιζόταν επάνω στη σκηνή χωρίς διάλειμμα. Πολύ αργότερα έμαθα ότι αυτού του είδους τα θεατρικά έργα λέγονται μονόπρακτα. Κρατώντας τον κύριο ρόλο ήμουν συνεχώς πάνω στη σκηνή και δεν είχα την ευκαιρία να δω από κάτω έστω κι ένα μικρό τμήμα του.  Όλοι όμως ,όσοι είχαν παρακολουθήσει τις πρόβες μας, ήταν ικανοποιημένοι και κάποιοι εντυπωσιασμένοι απ’ την απόδοσή μας.

   Ξαφνικά ο σκηνοθέτης μας ανακοίνωσε ότι, επειδή και τα κορίτσια απ’ το οικοτροφείο θηλέων είχαν έτοιμο ένα θεατρικό, θα έπρεπε να γίνει επιλογή ποιο απ’ τα δύο έργα θα παιζόταν στην κεντρική γιορτή, που θα γινόταν υπό την αιγίδα της μητρόπολης. Αυτό μας απορρύθμισε λιγάκι και μας δημιούργησε μια κάποια αβεβαιότητα για την ποιότητα του έργου μας. Ο κ. Βαγγέλης όμως (ίσως γιατί είχε παρακολουθήσει τις πρόβες των κοριτσιών) είχε μια απίστευτη αυτοπεποίθηση και προσπαθούσε να μας την μεταδώσει. Εντείναμε τις πρόβες μας, με μια πρωτόγνωρη σοβαρότητα, που εμένα βασικά με ξάφνιασε, αλλά ήταν σίγουρο πως είχαμε γίνει πολύ καλύτεροι σε όλα.  

   Τελικά η μέρα της γενικής πρόβας έφθασε με το άγχος να μας τυλίγει και τον σκηνοθέτη να προσπαθεί να μας ηρεμήσει και να τονώσει το ηθικό μας. Λίγο μετά το μεσημέρι πήγαμε στο σαλόνι του οικοτροφείου θηλέων, το οποίο μπροστά στο δικό μας ήταν πολυτελέστατο κι ιδιαίτερα περιποιημένο. Εκεί μπροστά στον  μητροπολίτη και  άλλους ιερείς και θεσμικούς παράγοντες του ιδρύματος ξεκίνησε η πρόβα.  Στην αρχή μια απ’ τις διευθύντριες έκανε ένα ανούσιο για μένα πρόλογο κι αμέσως μετά οι μικτές χορωδίες τραγούδησαν διάφορα γιορτινά τραγούδια, που εμένα πραγματικά  μ’ εντυπωσίασαν . Αμέσως ήρθε η σειρά των κοριτσιών να παίξουν το δικό τους έργο, το οποίο από θέμα ερμηνείας ήταν εντυπωσιακό, αλλά το θέμα του (για τα δικά μου γούστα) ήταν απλοϊκό, χωρίς κάτι ιδιαίτερο. Τα κορίτσια είχαν ράψει με τη βοήθεια της οικοκυρικής σχολής κουστούμια και τα σκηνικά τους ήταν απόλυτα ρεαλιστικά.  Όμως, ακόμη και μετά από τόσα χρόνια,  θυμάμαι την εκπληκτική ερμηνεία της πρωταγωνίστριας και την ανάλογη σοβαρότητα που επικράτησε με το τέλος της παράστασης. Με τις εντυπώσεις να πλανώνται στον περίγυρο υπέρ των κοριτσιών, εμείς έπρεπε κόντρα σε όλα ν’ αναστρέψουμε την όλη κατάσταση.

  Μόλις ο Βαγγέλης μου έκανε νόημα, σηκώθηκα αποφασιστικά χωρίς να έχουμε συνεννοηθεί, στάθηκα στη μέση του σαλονιού και απευθυνόμενος  στο κοινό εξήγησα όσο πιο απλά μπορούσα  μια περίληψη του έργου. Ανέφερα ότι είχαμε σκηνικά και κοστούμια τα οποία δεν είχαμε φέρει μαζί μας γιατί όλα αυτά για μας ήταν μια απλή πρόβα. Δεν ξέρω που βρήκα το κουράγιο να τα πω όλα αυτά. Γεγονός όμως ήταν πως όλη η θεατρική ομάδα πήρε θάρρος, ενώ  ο σκηνοθέτης μας μού έκανε νόημα συγχαρητηρίων.

   Με το που βρέθηκα στη σκηνή  βυθίστηκα στην πλοκή του έργου χωρίς να δίνω σημασία στην απόλυτη ησυχία, που επικρατούσε στο κοινό. Όλος ο θίασος  ήταν άψογος. Ο κάθε ηθοποιός υπερέβαλε τον εαυτό του. Τελειώσαμε και  κανείς δεν έλεγε το παραμικρό. Αυτό με άγχωσε και μόλις άναψαν τα φώτα κοίταξα μ’ αγωνία τον κ. Βαγγέλη. Τον είδα να χαμογελά θριαμβευτικά και ησύχασα. Στην ησυχία που επικρατούσε ο Σεβασμιότατος πήρε τον λόγο κι έπλεξε το εγκώμιο για την προσπάθεια των κοριτσιών, πράγμα που με βύθισε σε απόγνωση. Τελειώνοντας την κριτική του ο ιεράρχης κατέληξε :

  «Θεωρώ όμως το έργο των αγοριών πιο ρεαλιστικό με μηνύματα διαχρονικά» κι αμέσως μας έδωσε συγχαρητήρια. Με το που τελείωσε τα λόγια του,  χειροκροτήματα ακούστηκαν απ’ όλους, ενώ  κάποιοι μας ρωτούσαν λεπτομέρειες για το έργο. Ξαφνιάστηκαν, όταν άκουσαν πως η όλη μυθοπλασία ήταν δική μας πάνω σε μια υπάρχουσα κεντρική ιδέα.

   Τότε ήταν που μου είπε ο κ. Βαγγέλης:

        « Θα πρέπει να μείνεις εδώ μέχρι την τελευταία στιγμή.  Ίσως να μην προφτάσεις να είσαι έγκαιρα στο σπίτι σου. Το πιθανότερο είναι να ταξιδεύεις τις γιορτινές ημέρες».    Μεθυσμένος απ’ την πρόσκαιρη επιτυχία, ένευσα καταφατικά αποδεχόμενος όλους τους όρους της πρότασης.

     Το έργο παίχτηκε μ’ επιτυχία για τους οικότροφους και για το κοινό, μ’ εμένα να ψάχνω εναγωνίως να δω απ’ τα φώτα της σκηνής στο σκοτάδι της πλατείας. Πράγμα τελείως αδύνατο, ίσως γιατί τα φώτα τυφλώνουν, ίσως γιατί δεν υπήρχε τίποτα να δω. Δώσαμε αρκετές παραστάσεις,  όλες με επιτυχία όπως ομολογούσαν οι θεατές. Στη δική μου μνήμη όμως έμεινε η πρόβα που είχαμε κάνει παρουσία του Μητροπολίτη.

    Ο κ. Βαγγέλης θριάμβευσε . Δεχόταν συγχαρητήρια απ’ όλους χωρίς όμως να νοιάζεται ιδιαίτερα γι αυτό.[...] Τις επόμενες χρονιές  είχαμε πολλαπλή καλλιτεχνική δραστηριότητα. Ανεβάσαμε πολλά θεατρικά έργα, αλλά κανένα δεν με άγγιξε όσο  «Η νύχτα των Χριστουγέννων».   

ΠΟΙΗΣΗ

ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΝΘΙΑΣ ΤΩΝ ΝΗΠΙΩΝ

Το Γιωργάκι μας έζησε,

πάνω  κάτω, τρεις μήνες

και το Βαθιάκι μας

λιγότερο από τρεις εβδομάδες.

«Τα ’πνιξε και τα δυο

η νεράιδα του πατέρα»,

αποφάνθηκε η μάγισσα, το Αθηνιώ.

«Είναι αγγελάκια στον ουρανό»,

έκλεισε τη συζήτηση η μάνα μας,

όταν την ανοίξαμε με τον Αντώνη

-έξι χρονών εγώ, τεσσάρων αυτός.

Το πιστεύω ακόμη.

Κάποτε, ωστόσο,

πενήντα πέντε -συν ένα, πλην ένα- χρόνια μετά,

πρόσθεσα τα ονόματά τους,

στο χαρτί που δίνω στον παπά,

«υπέρ συγχωρήσεως και αφέσεως των αμαρτιών»,

κάτω απ’ αυτά των γονέων μου:

«Γεωργίου και Ευανθίας των νηπίων».

Σαν να ’χαν προλάβει να κάμουν αμαρτίες!

Είναι που τα λογάριασα

με τους προαπελθόντας…

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης 

("ΟΤΑΝ ΓΙΝΕΙΣ ΠΟΙΗΜΑ" , εκδ. ΠΥΞΙΔΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, Χανιά 2013 ) 

ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ

Α' ΤΑΞΗ 2ου ΓΕΝ. ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΑΝΙΩΝ
ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΖΩΗΣ Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΜΑΣ ΣΤΑ ΤΑΜΠΑΚΑΡΙΑ

Καλοί μου φίλοι, καλό Σαββατοκύριακο!
Ιδαίτερα ενδιαφέρουσα και λολλαπλά ωφέλιμηήταν η επίσκεψη που έκαναν, στο πλαίσιο του μαθήματος επιλογής "Διαχείριση Φυσικών Πόρων", τα παιδιά της Α'τάξης του 2ου Γεν. Λυκκείου Χανίων στα γνωστά μας Ταμπακαριά. Εμπειρία ζωής την χαρακτηρίζουν στις εντυπώσεις" τους, που μας τις έστειλαμ με ταχυδρόμο τον ένα από τους δυο συνοδούς καθηγητές τους, τον Γιώργο Μαυροματάκη. Γι αυτήν την επίσκεψη, αλλά και γενικότερα για την αξία των εκπαιδευτικών εκδρομών, ο λόγο στον σημερινό, δσιανθισμένο με σχετικές φωτογραφίες, Παιδότοπο.
Συγχαρητήρια και στα παιδιά και στους καθηγητές τους! Και για την επίσκεψη, αλλά και για τις υπέροχες αναφορές των παιδιών σ'αυτήν...

                              Χαιρετώ σας κι αγαπώ σας!
                                Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης
                                        Δάσκαλος

Το να κάνουμε δραστηριότητες εκτός σχολείου είναι κάτι που κεντρίζει το ενδιαφέρον μας καθώς αυτά που μαθαίνουμε στην τάξη τα υλοποιούμε σε αυτές τις δράσεις. Από την εκδρομή μας στο βυρσοδεψείο αυτό που μας κέντρισε το ενδιαφέρον ήταν ότι όσοι εργάτες έχουν απομείνει να εργάζονται εκεί έχουν καταφέρει να διατηρούν τον ίδιο τρόπο εργασίας χωρίς να έχουν επηρεαστεί από τις σύγχρονες αλλαγές. Η ιστορία που μας διηγήθηκαν ήταν πολλή ενδιαφέρουσα και χαρήκαμε που είχαμε την ευκαιρία όχι μόνο να την ακούσουμε αλλά και να δούμε από κοντά τον τρόπο που δουλεύουν. Τέλος , μας άρεσε πάρα πολύ το γεγονός ότι ένας κύριος που δούλευε εκεί μοιράστηκε μαζί μας προσωπικές του εμπειρίες .

 Προσωπικά , δεν είχαμε ιδέα τι είναι το βυρσοδεψείο μέχρι που απο αυτή τη δράση πήραμε πολλές γνώσεις και μια από αυτές ήταν εκείνη.

 Ελένη Τάπου , Άννα Οικονομάκη

Οι εκπαιδευτικές εκδρομές είναι προτιμότερες απ’τον κλασικό τρόπο διδασκαλίας,καθώς οι μαθητές δραστηριοποιούνται συμμετέχοντας δημιουργικά σε διάφορες δράσεις. Βρίσκουν πιο ενδιαφέρον τις εκπαιδευτικές εκδρομές από την στείρα αποστήθιση πληροφοριών μέσα από τα βιβλία. Βλέπουν επίσης από κοντά ότι διδάσκονται στο πλαίσιο του μαθήματος και ως αποτέλεσμα δημιουργούν ολοκληρωμένες απόψεις για το ζήτημα που τους απασχολεί. Γιαυτό τέτοιες δράσεις πρέπει να ενθαρρύνονται απ’ το σχολείο .

Εύα Παπαδάκη, Φαίη Τσιώκα

Από την εκπαιδευτική εκδρομή που πήγαμε πριν περίπου δυο βδομάδες με εντυπωσίασαν πολλά πράγματα . Πρώτα , πρώτα μου άρεσε το ότι έμαθα ότι αν και στην αρχή υπήρχαν 81 βυρσοδεψεία σήμερα λειτουργούν μόνο 4 . Ακόμα , έμαθα ότι τέτοιου είδους επιχειρήσεις στις μέρες μας δεν βλάπτουν το περιβάλλον αφού χρησιμοποιούν υλικά φιλικά προς το περιβάλλον. Τέλος είδα τον παραδοσιακό τρόπο με τον οποίο έφτιαχναν δέρματα τα παλαιότερα χρόνια στα Χανιά .

Δημήτρης Σαβιολάκης

Η επίσκεψη στα Ταμπακαριά ήταν μια πολύ σημαντική εμπειρία. Ήταν η πρώτη φορά που  επισκέπτομαι βυρσοδεψείο και με εντυπωσίασε η δουλειά που γίνεται εκεί καθώς και η έντονη δυσοσμία. Επίσης μου άρεσε πολύ η διαδρομή και τα Ταμπακαριά συνολικά σαν περιοχή. Γενικά θεωρώ ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι έγινε αυτή η επίσκεψη και θα ήθελα στο μέλλον να πραγματοποιηθούν και άλλες τέτοιες επισκέψεις.

Κώστας Τσικουδάκης

Από την εκπαιδευτική εκδρομή που πήγαμε στα Ταμπακαριά μου έμεινε το τοπίο αλλά και το βυρσοδεψείο. Μέχρι να φτάσουμε είχαμε μπροστά μας την θάλασσα αλλά και ένα σκυλάκι που μας ακολουθούσε . Αρχικά πριν μπούμε στο βυρσοδεψείο μας μίλησαν οι καθηγητές μας για το μέρος στο οποίο βρισκόμασταν. Μόλις μπήκαμε οι περισσότεροι στο βυρσοδεψείο , ένας άνδρας μας είπε ότι λειτουργού μόνο 4 και μας μίλησε για την διαδικασία που περνάμε τα δέρματα .Μου αρέσει να κάνουμε τέτοιες μικρές εκδρομές για να ξεφύγουμε λίγο από τον χώρο του σχολείου κια μαθαίνουμε νέα και ενδιαφέροντα πράγματα .

 Μάρκος Παπαδάκης

Στα Ταμπακαριά βρωμούσε πολύ και στην διαδρομή πετυχαίναμε τις γάτες με πέτρες και μιλούσαμε για μπάλα.

Γρηγόρης Τσιτσιριδάκης

Η επίσκεψη στα Ταμπακαριά μου φάνηκε ενδιαφέρουσα. Ιδιαίτερα όμως εντυπωσιάστηκα με τα βυρσοδεψεία που είχαμε την ευκαιρία να αντικρίσουμε πως γίνεται η επεξεργασία των δερμάτων από τους εργάτες .Συνοψίζοντας πιστεύω , πως πρέπει να πραγματοποιούνται εκπαιδευτικές εκδρομές σαν σχολείο σε αυτό το μάθημα .

Στέργιος Φουντουκίδης

Οι περίπατοι που πηγαίνουμε με το σχολείο μου αρέσουν πάρα πολύ. Πιστεύω ότι κάνουν τους μαθητές να είναι ενεργοί σε αυτό που κάνουμε .Είναι κάτι διαφορετικό που εμένα προσωπικά μου αρέσει. Μαθαίνουμε πράγματα που θα μπορούσαμε να μάθουμε και εντός σχολείου , αλλά με τις εκδρομές γίνεται πιο δημιουργικό και ενδιαφέρον. Ελπίζω να συνεχίσουμε αυτές τις εκπαιδευτικές εκδρομές .

Αργυρώ Φασαράκη

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ΜΝΗΜΟΝΕΥΕΤΕ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ (1)

«Οπου και να σας βρίσκει το κακό, αδελφοί/ όπου και να θολώνει ο νους σας/ μνημονεύετε Διονύσιο Σολωμό/ και μνημονεύετε Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη./ Η λαλιά που δεν ξέρει από ψέμα/ θ’ αναπαύσει το πρόσωπο του μαρτυρίου/ με το λίγο βάμμα του γλαυκού στα χείλη». Διαχρονική η προτροπή του Οδυσσέα Ελύτη στον “Αξιον εστί”. Διαχρονική, ωστόσο, και η φράση του Αγίου των Νεοελληνικών Γραμμάτων, όπως τη βάζει στο τέλος του μοιρολογιού της η φώκια στο γνωστό διήγημα του: «Σαν να ‘χαν ποτέ τελειωμό/ τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου». Αυτήν τη φράση (και αυτήν) είχε στον νου της, κατά που φαίνεται, η γνωστή τοις πάσι στο πολιτισμικό γίγνεσθαι του τόπου μας, για τις καλλιτεχνικές της ανησυχίες και δημιουργίες, ηθοποιός – ποιήτρια, Μαρινέλλα Βλαχάκη, όταν πήρε την απόφαση να “ενσκύψει”, παραμονές Χριστουγέννων, σε τρία διηγήματα του κυρ Αλέξανδρου για να μας παρουσιάσει τη θεατρική παράσταση “Τα πτερόεντα δώρα”.

«Οι γιορτές με βρίσκουν ξανά σκυμμένη στα κείμενα του Α. Παπαδιαμάντη, αφού η νέα μου παράσταση βασίζεται σε τρία δικά του διηγήματα και έχει τον τίτλο “Τα πτερόεντα δώρα”, γράφει, μεταξύ των άλλων, η ίδια, προλογίζοντας ένα κείμενό της με τίτλο “Χριστούγεννα με τον κυρ Αλέξανδρο”, που έστειλε στους φίλους της μαζί με μια Χριστουγεννιάτικη ανάμνηση απ’ το χωριό της, τον Κεφαλά Αποκορώνου (φωτ.) για να συνοδεύσει τις ευχές της. Το “Σπιτάκι στο λιβάδι”, “Ο έρωτας στα χιόνια” και “Τα πτερόεντα δώρα”, είναι οι τίτλοι των διηγημάτων του Σκιαθίτη συγγραφέα, που δραματοποιήθηκαν από τη Μαρινέλλα, για να παρουσιαστούν (σε σκηνοθεσία και ερμηνεία της ίδιας και μουσική, τραγούδι, δημιουργία βίντεο του Λεωνιδα Μαρινάκη) στο κοινό του τόπου μας. Να ’ναι καλά και για να συνεχίσει “να μνημονεύει” με τον μοναδικό τρόπο που εκείνη ξέρει, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, η ευχή μου. Και με αφορμή την αποψινή παρουσίαση της περί ης ο λόγος παράστασης αύριο Σάββατο 15 Δεκεμβρίου στις 7.30 μ.μ., στη χριστουγεννιάτικη εκδήλωση του Μουσείου Τυπογραφίας, στο ΒΙΟΠΑ Χανίων, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό…

ΜΝΗΜΟΝΕΥΕΤΕ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗ (2)

«Το Γιάννη το Νυφιώτη και τον Αργύρη της Μυλωνούς τους έκλεισε το χιόνι απάν στο κάστρο στο Στοιβωτό τον ανήφορο τ’ ακούσατε; Ούτως ομίλησεν ο παπα – Φραγκούλης ο Σακελλάριος, αφού έκαμε την ευχαριστία του εξ’ οσπρίων και ελαιών οικογενειακού δείπνου, την εσπέραν της 23 Δεκεμβρίου του έτους 186…». «Πριν κατακλιθεί, ο παπά Φραγκούλης έστειλε μήνυμα εις τον συνεφημέριον του, τον παπ’ Αλέξην, όστις άλλως ήτο και ο εφημέριος της εβδομάδος, ότι δεν θα ήτο συλλειτουργός την επιούσαν, παραμονήν των Χριστουγέννων, εν τω ενοριακώ ναώ, καθόσον απεφάσισε συν Θεώ βοηθώ να υπάγει να λειτουργήσει τον ναόν του Χριστού εις το Κάστρον. Είχαν πάρει είδησιν αφ’ εσπέρας δύο – τρείς ενορίτισσας, γειτόνισσας του παπά, διότι ο Πανάγος εξελθών ανακοίνωσε το πράγμα εις την γυναίκα του και αυτή το διηγήθη εις τας γειτόνισσας. Επίσης και η θεία το Μαλαμώ εστάλη να φέρει είδησιν εις τον κυρ Αλεξανδρήν, τον ψάλτην, μεθ’ ο εξελθούσα έσπευσε να προσηλυτίσει δύο ή τρείς πανηγυριστάς και άλλας τόσας προσκυνητρίας». «Και προσήγγισαν με πολύν κόπον και αγώνα και βάσανον, βρεγμένοι, θαλασσοπνιγμένοι, μισοπαγωμένοι. Εκεί, εκεί διαναστάει! Υπήρχεν εν θαλάσσιον μάρμαρον, ως φυσική αποβάθρα, πότε καλυπτόμενον από το κύμα, πότε ανέχον υπεράνω της θαλάσσης. Την φοράν ταύτην το εκάλυπτε και δεν το εκάλυπτε το κύμα. Επλησίασαν και ησθάνθησαν πάραυτα το ευάρεστον αίσθημα της παύσεως του σάλου και της προσεγγίσεως εις σκεπαστόν κι ευλίμενον μέρος. “Πάντα κατευόδιο” είπε ποιών το σημείον του Σταυρού ο κυρ Αλεξανδρής όστις τότε εξεζαλίσθη και εστάθη εις τους πόδας του». «Αλλότε ο ιερεύς, εξελθόν έψαλε το “Δεύτε ίδωμεν πιστοί που εγεννήθη ο Χριστός” τότε οι μορφαί των Αγίων εφάνησαν, ως να εφαιδρύνθησαν εις τους τοίχους. Ακολουθήσομεν, λοιπόν, ένθα οδεύει ο αστήρ, και ο κυρ Αλεξανδρής ενθουσιών έλαβε την υψηλήν καλάμην και έσεισε τον πολυέλαιον με τας λαμπάδας όλας ανημμένας».

Χρόνια τώρα, αισθάνομαι την ανάγκη να επιστρέφω παραμονές Χριστουγέννων στο διήγημα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη “Στο Χριστό στο Κάστρο”. Απ’ αυτό τα αποσπάσματα παραπάνω… Δίχως κανένα σχόλιο.

Χανιώτικα νέα (Παρασκευή, 14.12,2018)

ΣΤΑΣΕΙΣ (ΒΙΒΛΙΟ)

ΒΙΒΛΙΟ ΟΙ "ΣΤΑΣΕΙΣ" ΤΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ

Γράφει ο Γρηγόρης Γ. Γεωργουδάκης*

Μια στάση εδώ μια στάση εκεί στα Χανιώτικα Νέα! Βαγγέλης Κακατσάκης: οι αναγνώστες τον περιμένουν μέσα στην τέταρτη σελίδα της εφημερίδας: Γιατί συγκινεί άλλοτε ενθουσιάζει, άλλοτε ζωγραφίζει ή διδάσκει, σχολιάζοντας την επικαιρότητα και όχι μόνο, αγκαλιάζει όλο το φάσμα της κοινωνικής ζωής μας με ευχάριστο όμορφο λογοτεχνικό και συχνά ποιητικό λόγο. Ο Βαγγέλης Κακατσάκης δίνει, προβάλλει, αγκαλιάζει, αγαπά, μεγαλόψυχα τον τόπο και τους ανθρώπους του. 

Τα Χανιώτικα Νέα έκαναν λοιπόν βιβλίο τα χρονογραφήματα του Βαγγέλη! Μια καλαίσθητη έκδοση επιλογή από τα χρονογραφήματα (Μια στάση εδώ μια στάση εκεί) του 2017, που είναι και Ιστορία του τόπου και των ανθρώπων. Στις εκατοπενήτα περίπου σελίδες του βιβλίου, με μια πλούσια θεματολογία, ζωντανεύουν η επικαιρότητα, ιστορικά γεγονότα, σπουδαίες μορφές του τόπου, Ιστορικές μορφές και γεγονότα, στιγμές της κοινωνικής, θρησκευτικής, πολιτιστικής αλλά και πολιτικής ζωής.

 Συχνά έχει ένα τόνο χαριτωμένο, κάποτε επικριτικό, σπάνια ειρωνικό, άλλοτε παραινετικό, έμμεσα ή άμεσα διδακτικό και παιδαγωγικό.(Είναι δάσκαλος ο Βαγγέλης) Συνδυάζει στα χρονογραφήματά του μια αρμονία ποιητική, μαζί με την γνωστή του ευφυολογία και την κριτική σκέψη. Με ύφος ζωντανό, συχνά λιτό άλλοτε ποιητικό (είναι φορές που ξεκινάει ή τελειώνει με ποίηση..), κάποτε δημοσιογραφικό κι άλλοτε πάλι σαν μια κουβέντα αντικριστά! Οι αναγνώστες τον περιμένουν! Έτσι αναπτύσσει και μια ξεχωριστή σχέση με τους αναγνώστες του: αλληλογραφεί! Και η αλληλογραφία δημοσιεύεται, συνήθως στο τέλος του χρονογραφήματός του! 

Τα χρονογραφήματα του Βαγγέλη όχι μόνο είναι ευχάριστα διδακτικά αλλά και ωφέλημα στην κοινωνία μας στην οποία και απευθύνεται: άλλοτε (και πάντα εμμέσως) να υποδείξει, εμμέσως να διδάξει, να διαπαιδαγωγήσει ενδεχομένως, να συμβάλει στην κοινωνική διάπλαση. Μια Στάση και μια Αφετηρία μαζί! Συγχαρητήρια στα Χανιώτικα νέα για την έκδοση του βιβλίου ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ και να σημειώσουμε πως διατίθεται στα γραφεία της εφημερίδας και τα έσοδα θα διατεθούν στα φιλόπτωχα συσσίτια Σπλάντζιας. .

   

* γιατρός πνευμονολόγος - ποιητής 

ΕΥΘΥΒΟΛΑ ΚΑΙ ΜΗ

Η... "ΚΑΘΙΖΗΣΗ ΜΙΑΣ ΔΙΑΒΡΩΜΕΝΗΣ" ΠΟΛΗΣ



Γράφει ο Νεκτάριος Ευ. Κακατσάκης

«Για άλλη μια φορά, η 6η την τελευταία 5ετία, υπήρξε καθίζηση σε ένα τμήμα το δρόμου καθώς η διάβρωση από τη θάλασσα συνεχίζεται». Αυτό αναφέρεται σε σχετικό ρεπορτάζ που αφορά την περιοχή του κάτω Κουμ Καπί!
«Το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού» λέγανε οι αρχαίοι ημών προγόνοι αλλά στην προκειμένη περίπτωση εμείς αφήνουμε τα “φαινόμενα” να μας κατατρώγουν δις και τρις και… πολλάκις!
Αναφορικά με την περιοχή του Κουμ Καπί, αλλά και το παραλιακό μέτωπο όπως π.χ. στην περιοχή Κολυμπαρίου κ.λπ., δεν φαίνεται να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τα σημεία των καιρών αλλά και τις επιστημονικές υποδείξεις όπως αυτές του κ. Συνολάκη που επανειλημμένως έχει κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου.
Πριν από περίπου δυόμισι χρόνια -Απρίλιος 2016- λίγα μέτρα παραπέρα από το σημείο που συνέβη η χθεσινή καθίζηση, υπήρξε ανάλογο γεγονός!
Εξάλλου, στην περιοχή όπου βρίσκεται το μνημείο για τους πεσόντες αεροπόρους κοντά στη βίλα Κούνδουρου, το 2015 η θάλασσα κυριολεκτικά είχε καταπιεί ένα μεγάλο κομμάτι γης όπως χαρακτηριστικά γράφαμε στα “Χ.Ν.”.
Οι αρμόδιοι δηλώνουν σε αρκετές περιπτώσεις αναρμόδιοι και δεν φαίνεται να προχωρούν σε καμία ενέργεια παρά τις κατά καιρούς διαβεβαιώσεις τους ότι θα επιληφθούν του θέματος!
Και στο μεταξύ τα Χανιά ξεπουλιούνται, διαβρώνονται, καθίστανται μη λειτουργικά για τους πολίτες αλλά και τους επισκέπτες τους, την ίδια ώρα που εμείς κυνηγούμε την “καρέκλα” για την… καρέκλα(!!!).
Καταντάει γραφικότητα πλέον να συζητάμε και αναμασούμε τα ίδια και τα ίδια θέματα…
Οι εικόνες με τη χθεσινή καθίζηση είναι μία ακόμη υπενθύμιση – γροθιά στο στομάχι, για τη δική μας ανικανότητα να προστατεύσουμε τούτον τον τόπο!
Αντιθέτως, κατά καιρούς προσπαθούμε με πασαλείματα και προχειροδουλειές να καλύψουμε τις… “τρύπες” όπως π.χ. είχαμε κάνει και στην περιοχή του Μνημείου των Αεροπόρων όπου είχαμε ρίξει τσιμέντο που κι αυτό το πήρε το κύμα!
Τότε ο κ. Συνολάκης είχε μιλήσει για “ερασιτεχνισμούς”, οι οποίοι όπως φαίνεται συνεχίζονται σε πολλά επίπεδα!

Χανιώτικα νέα (12.12.2018) 

ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΔΩ ΜΙΑ ΣΤΑΣΗ ΕΚΕΙ

ἙΧΕ ΤΟΝ ΝΟΥ ΣΟΥ ΣΤΟ ΠΑΙΔΙ"

«Τα παιδιά σου δεν είναι παιδιά σου. Είναι οι γιοι κι οι κόρες της λαχτάρας της ζωής για τη ζωή./ Για τη ζωή τους είσαι το μέσο κι όχι η αρχή, κι ας μένουν κοντά σου, δεν ανήκουν σε σένα./ Μπορείς να τους δώσεις την αγάπη σου, όχι όμως και τις ιδέες σου, γιατί ιδέες έχουν δικές τους./ Μπορείς να τους δώσεις μια στέγη στο σώμα τους, όχι όμως και στην ψυχή τους, γιατί η ψυχή τους κατοικεί στο σπίτι του αύριο, που εσύ δεν μπορείς να επισκεφθείς, ούτε και στα όνειρά σου./ Μπορείς να προσπαθήσεις να τους μοιάσεις, μην προσπαθήσεις όμως, να τα κάνεις όμοιά σου./ Γιατί η ζωή δεν πάει προς τα πίσω και δεν σταματά στο χθες./ Είσαι το τόξο απ’ το οποίο εκτοξεύονται τα παιδιά σου σαν ολοζώντανα βέλη./ Κάνε τοξότη, η σαΐτα που κρατάς να σημαίνει χαρά». Kahlil Gibran.

«Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην επίκριση, μαθαίνουν να αποδοκιμάζουν./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην εχθρότητα, μαθαίνουν να είναι επιθετικά./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στο φόβο, μαθαίνουν να φοβούνται./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στον οίκτο, μαθαίνουν να λυπούνται τον εαυτό τους./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στο χλευασμό, μαθαίνουν να είναι συνεσταλμένα./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στη ζήλια, μαθαίνουν να ζηλεύουν./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στη ντροπή, μαθαίνουν να νιώθουν ένοχα./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην ενθάρρυνση, μαθαίνουν να έχουν αυτοπεποίθηση./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην ανεκτικότητα, μαθαίνουν να έχουν υπομονή./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στον έπαινο, μαθαίνουν να εκτιμούν./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην αποδοχή, μαθαίνουν να αγαπούν./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην επιδοκιμασία, μαθαίνουν να αγαπούν τον εαυτό τους./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην προσφορά, μαθαίνουν να είναι γενναιόδωρα./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην ειλικρίνεια μαθαίνουν να είναι φιλαλήθη./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στη δικαιοσύνη, μαθαίνουν να είναι δίκαια./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην καλοσύνη και το ενδιαφέρον, μαθαίνουν να δείχνουν σεβασμό./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα στην ασφάλεια, μαθαίνουν να έχουν πίστη στον εαυτό τους και στους γύρω τους./ Οταν τα παιδιά ζουν μέσα σε φιλική ατμόσφαιρα, μαθαίνουν ότι ο κόσμος είναι φιλικό και ευχάριστο μέρος για να ζουν» Ντόροθυ Λο Νόλτε.

«Κάποτε θα ‘ρθουν να σου πουν/ πως σε πιστεύουν, σ’ αγαπούν/ και πως σε θένε,/ έχε το νου σου στο παιδί,/ κλείσε την πόρτα με κλειδί/ ψέματα λένε/ Κάποτε θα ‘ρθουν γνωστικοί,/ λογάδες και γραμματικοί/ για να σε πείσουν./ Εχε το νου σου στο παιδί/ κλείσε την πόρτα με κλειδί/ θα σε πουλήσουν./ Και όταν θα ‘ρθουν οι καιροί/ που θα ‘χει σβήσει το κερί/ στην καταιγίδα/ Υπερασπίσου το παιδί/ γιατί αν γλυτώσει το παιδί/ υπάρχει ελπίδα». (Στιχουργός: Λευτέρης Παπαδόπουλος, Συνθέτης: Μίκης Θεοδωράκης, Πρώτη εκτέλεση: Παύλος Σιδηρόπουλος).

Η 11η Δεκεμβρίου, γενέθλια ημέρα της UNICEF, που ιδρύθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 1946, είναι για την Ελλάδα η Ημέρα του Παιδιού. Και του παιδιού της “αναλώσιμης” καταναλωτικής μας κοινωνίας, προπάντων, όμως, του παιδιού που δεν έχει στον ήλιο μοίρα, του παιδιού του πολέμου και της ανέχειας, του παιδιού των φαναριών και της προσφυγιάς. «Εχε στο νου σου το παιδί/ γιατί αν γλυτώσει το παιδί/ υπάρχει ελπίδα».
Κάθε μέρα να έχουμε στο νου μας το παιδί»…

ΑΝΙΣΤΟΡΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΆΙΝΑ




«Την παλιά εποχή στις φάμπρικες που έβγαζαν το λάδι, κουβαλούσαν τον ελαιόκαρπο με γαϊδάρους ή άλογα. Κάποια φορά έγινε το εξής ωραίο: Από τη φάμπρικα του χωριού πήρε ένας εργάτης με ένα άλογο σε κάποιο σπίτι, να φορτώσει σακιά με ελιές. Φόρτωσε τα σακιά, το άλογο προχώρησε μόνο του, καθυστέρησε λίγο ο εργάτης για ένα κέρασμα, δεν το ακολούθησε αμέσως. Το άλογο, αντί να πάει στη φάμπρικα που έπρεπε, πήγε σε άλλη φάμπρικα. Μόλις το είδαν οι εργάτες, ξεφόρτωσαν τα σακιά κι αμέσως άδειασαν τον καρπό στη χοάνη και τον άλεσαν. Το άλογο, κάποιες φορές, το χρησιμοποίησε ο ιδιοκτήτης εκείνης της φάμπρικας, το έβαζε στον στάβλο και το τάιζε. Είχε μάθει και πήγε εκεί που έτρωγε σανό και γέμι». Μια απ’ τις ιστορίες που είναι στο βιβλίο του Ιάσονα Στ. Μαυροματάκη “Ανιστορώ για την Κάινα”, που μόλις κυκλοφόρησε.

Ύστερα από “Το χωριό μας η Κάινα” (2010) και την “Ανθρωπογεωγραφία της Κάινας” (2012), το “Ανιστορώ για την Κάινα”… Αυτός είναι ο τίτλος του τρίτου βιβλίου (μιλάμε για ένα καλαίσθητο τόμο 340 διανθισμένων με πλούσιο φωτογραφικό υλικό σελίδων) του φίλου μου του Ιάσονα. Και στην παρουσίασή του το ερχόμενο καλοκαίρι, στην αυλή του Αγίου Παντελεήμονα με καλό! Αυτό μόνο, προσώρας…

Χανιώτικα νέα (Τρίτη, 11 Δεκεμβρίου 2018)