ΠΑΙΔΟΤΟΠΟΣ (3,1,2026)

Γ1 ΤΑΞΗ 10ου ΔΗΜ> ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΧΑΝΙΩΝ

Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΙΩΝ ΕΟΡΤΗ

Καλοί μου φίλοι, καλή χρονιά!

Για τη μεγάλη γιορτή των Θεοφανίων εορτή ο λόγος στον σημερινό Παιδότοπο. Για τη γιορτή τωνΦώτων, όπως επιμένει να τη λέει ο λαός μας. Να 'ναι καλά η δασκάλα της Γ' τάξης του 10ου Δημ. Σχ. Χανίων Κατερίνα Γκλάβα για τις σχετικές υπέροχες εργασίες (ομαδικά κείμενα και ζωγραφιές) των μαθητών της, που μου έστειλε πριν κλείσουν τα σχολείο για διακοπές. Να χαίρεσαι τα Τριτάκια σου και να σε χαίρονται, καλή μου συναδέλφισσα! Καλή φώτιση σε μαθητές και δασκάλους. Καλή συνέχεια!

Σας χαιρετώ με αγάπη όλους!

Βαγγέλης Θ. Κακατσάκης, δάσκαλος- λογοτέχνης

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΑΛΟΓΕΡΑΚΗΣ

ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΙΑ Ή ΕΠΙΦΑΝΙΑ Ή ΦΩΤΑ

Τα Θεοφάνεια γιορτάζουμε τη Βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από

τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Η λέξη προέρχεται από τη σύνθετη λέξη Θεός και

φαίνομαι. Εκείνη την ώρα της Βάπτισης ήταν που φανερώθηκε και το Άγιο

Πνεύμα. Η μέρα είναι γνωστή και ως η μέρα των Φώτων γιατί φωτίζονται οι

άνθρωποι. Λέγεται και Επιφάνεια. Γιορτάζεται στις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη

και τελευταία γιορτή του Δωδεκαήμερου που αρχίζει με τα Χριστούγεννα.

Η λέξη Θεοφάνεια προκύπτει από τη φανέρωση των τριών προσώπων της

Αγίας Τριάδας (Πατήρ, Υιός και Άγιο Πνεύμα) που συνέβη σύμφωνα με τις σχετικές

Ευαγγελικές Περικοπές. 

ΕΥΕΛΙΝΑ ΚΑΚΑΤΣΑΚΗ

Ο Ιησούς σύμφωνα με αυτές, αλλά και με την παράδοση

βαπτίστηκε μπροστά σε κόσμο και εκείνη τη στιγμή συνέβη κάτι εκπληκτικό. Με τη

μορφή ενός περιστεριού παρουσιάστηκε το Άγιο Πνεύμα που στάθηκε στο κεφάλι

του Χριστού και ακούστηκε από τον ουρανό η φωνή του θεού που έλεγε: “Αυτός

είναι ο αγαπημένος μου Υιός, Αυτός είναι ο Εκλεκτός μου.” Έτσι από τότε

αγιάσθηκε το νερό και άρχισαν οι άνθρωποι να βαπτίζονται στο όνομα του Πατρός

του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Την ημέρα αυτή οι Χριστιανοί γιορτάζουν τα

ονόματα Φώτης, Φωτεινή,Θεοφάνης, Θεοφανία, Πρόδρομος, και Ιορδάνης.

Στην εκκλησιαστική αγιογραφία υπάρχουν πολλές όμορφες αγιογραφίες για

τα Θεοφάνεια που απεικονίζουν τη βάπτιση του Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό. Οι

σημαντικοί αγιογράφοι που έχουν δημιουργήσει σημαντικές αγιογραφίες από τη

βυζαντινή εποχή είναι ο Θεοφάνης Στρελίντζας, ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος,

ο Μιχαήλ Δαμασκηνός, ο Γεώργιος Κλώντζας και ο Άγγελος Ακοτάντος. 

ΕΥΤΥΧΙΑ ΔΑΡΑΤΣΑΚΗ

Οι αγιογραφίες αυτές συνήθως δείχνουν τον Ιησού να βαπτίζεται από τον Ιωάννη τον

Βαπτιστή στον ποταμό Ιορδάνη, και την Αγία Τριάδα να εμφανίζεται (ο Πατήρ με

περιστέρι που συμβολίζει το Άγιο Πνεύμα), ενώ απεικονίζονται και άγγελοι,

Κατά την παραμονή των Θεοφανείων οι πιστοί νηστεύουν και αυτό για να

μπορέσουν οι πιστοί να πάρουν τον Μεγάλο Αγιασμό.

Κυριάκος Καλογεράκης, Αγγελική Καραμπατσάκη, Μανούσος Αρετάκης,

Αναστάσης Δομάζος, Κάλλια Ιωσηφίδη, Ιωάννης Καμαριανάκης, Μανώλης

Ροδουσάκης

ΠΑΛΙΑ ΕΘΙΜΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΧΙΖΟΝΤΑΙ...

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΜΑΡΙΑΝΑΚΗΣ 

Μερικά από τα έθιμα των Φώτων είναι τα κάλαντα που λένε τα παιδιά

πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι. Από κάθε γειτονιά ακούγονται οι φωνές των

παιδιών και σε κάποιες πόλεις οι Φιλαρμονικές πλημμυρίζουν με τις μουσικές τους

τους δρόμους.

Αυτήν την ημέρα γίνεται ο μεγάλος Αγιασμός των Υδάτων. Στο έθιμο αυτό ο

ιερέας μετά τη θεία λειτουργία μαζί με όλους τους πιστούς πηγαίνουν σε μέρος

όπου υπάρχει νερό όπως θάλασσα, ποτάμι,λίμνη και σε μεγάλες πόλεις ακόμα και

στα υδραγωγεία. Εκεί αφού ο ιερέας ευλογήσει τα ύδατα, δηλαδή τα νερά, ρίχνει το

σταυρό και κολυμβητές από όλες τις ηλικίες άνδρες ,γυναίκες και παιδιά βουτούν

για να πιάσουν τον σταυρό. Όποιος τον πιάσει πρώτος θεωρείται ευλογημένος και

φωτισμένος με τη χάρη του θεού.

Ο ιερέας θα του δώσει την ευχή του και αφού συνήθως θα του δώσει για δώρο

σταυρό για να τον έχει για ευλογία. θα πάνε από σπίτι σε σπίτι κρατώντας τον

σταυρό πού έπιασε να ευλογήσουν τα σπίτια των ανθρώπων για υγεία.

Οι πιστοί τελειώνοντας η θεία λειτουργία με δικά τους δοχεία παίρνουν το

αγιασμένο νερό από την εκκλησία για να ρίξουν από λίγο σε κάθε γωνιά του

σπιτιού. Αυτό το αγιασμένο νερό οι νοικοκυρές και οι νοικοκύρηδες το φυλάνε για

όλη τη χρονιά για να ευλογούν το σπιτικό τους μέχρι τα επόμενα Φώτα. Πριν

από λίγα χρόνια ευλογούσαν τα χωράφια για καλή σοδειά και τα ζώα που είχε η

οικογένεια. Στίς παραθαλάσσιες περιοχές ευλογούν ακόμη και σήμερα τα καράβια

και τις βάρκες των ψαράδων. Επίσης το βράδυ πριν τη γιορτή των Φώτων

παλιότερα στις γειτονιές άναβαν μεγάλες φωτιές για να διώξουν τους

Καλικάντζαρους που η παράδοση λέει ότι φεύγουν από τον πάνω κόσμο όπου

έκαναν σκανταλιές και επιστρέφουν στα έγκατα της γης.

Παλιότερα ένα από τα έθιμα ήταν τα κορίτσια να πηγαίνουν από νωρίς το πρωί

στη βρύση για να πάρουν νερό, το αμίλητο νερό, και άφηναν μια μικρή προσφορά

όπως λουλούδια και ψωμί. Ένα άλλο ότι οι νοικοκυρές έφτιαχναν ψωμιά σε σχήμα

σταυρού και τα μοίραζαν στη γειτονιά και στους συγγενείς.

ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΓΙΟΡΤΗΣ

ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΔΟΜΑΖΟΣ 

Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός

η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός.

Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό

κάθετ' η κυρά μας η Παναγιά.

Καλημέρα, καλησπέρα,

Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά.

Όργανo βαστάει, κερί κρατεί

και τον Άη Γιάννη παρακαλεί.

Άη Γιάννη, αφέντη και βαπτιστή

βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί.

Ν' ανέβω επάνω στον ουρανό

να μαζέψω ρόδα και λίβανο.

Καλημέρα, καλησπέρα,

καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά,

Ευαγγελία Κακατσάκη, Άννα–Μαρία Κουμάκη, Μάνος Ακρίβας, Ελένη- Δωροθέα Κοκογιαννάκη, Ελένη Μαυρίδη, Ζωή Κορομηλά, Ευτυχία, Δαρατσάκη, Συμεών Διακάκης

(Χανιώτικα νέα, Σάββατο, 3.1,2026)